Όταν ο Φρόιντ ήρθε στην Ελλάδα…

.

.
Freud

.

Όταν ο Φρόιντ ήρθε στην Ελλάδα, ήταν φθινόπωρο του 1904.  Συγκεκριμένα έφτασε στην χώρα μας στις 3 του Σεπτέμβρη, με δρομολόγιο της εταιρίεας Lloyd, συνοδευόμενος από τον μικρό του αδερφό Alexander (ο οποίος ονομάστηκε έτσι μετά από επιμονή του ίδιου του Φρόιντ, που έτρεφε μεγάλο θαυμασμό για τον Αλέξανδρο τον Μακεδόνα). Οι δυο τους ήταν προηγουμένως διακοπές στην Ιταλία και σκόπευαν έτσι κι αλλιώς να έρθουν στην χώρα μας, με την διαφορά ότι ο πρώτος τους σταθμός, σχεδίαζαν να είναι η Κέρκυρα. Άλλαξαν όμως τα σχέδια τους, όταν κάποιος φίλος του Αλέξανδρου, τους υπέδειξε ως καταλληλότερο προορισμό την Αθήνα, λόγω του καύσωνα που είχε η Κέρκυρα τότε, αλλά και των πολύ βολικών δρομολογών της εταιρείας που προαναφέραμε.

Έφτασαν λοιπόν στην Αθήνα, κατέλυσαν στο δωμάτιο 31 του ξενοδοχείου «Αθηνά», και καθώς ο Βιεννέζος ψυχαναλυτής πρόσεχε πολύ τους αριθμούς εξαιτίας της πεποίθησης του ότι θα πέθαινε μεταξύ 61 και 62 ετών (το είχε αναφέρει σε επιστολή του στον Γιουνγκ, στις 16 Απριλίου 1909), δυσαρεστήθηκε με το γεγονός γιατί σκέφτηκε ότι το νούμερο  αυτό ήταν το μισό του 62. Έγραψε τότε ότι ήταν «πραγματικά παράξενο» το πόσο συχνά οι αριθμοί 61 ή 60 εμφανίζονταν ξαφνικά σε συνδυασμό με το 1 ή το 2, όπως διάβασα στο βιβλίο του Anthony Storr (Freud: A very short introduction, Oxford University Press, 1989). Για να δούμε όμως μαζί τι έγινε στη συνέχεια…

Αφού ο Φρόιντ έβαλε το καλύτερο του πουκάμισο, επισκέφτηκαν το Θησείο, ήπιαν καφέ κι ανέβηκαν στην Ακρόπολη. Έμειναν εκεί για 2 ώρες και την επόμενη μέρα ξαναπήγαν και ξόδεψαν όλο σχεδόν τον χρόνο τους εκεί. Η βροχή τους έκανε να καταφύγουν στο υπόστεγο του Μουσείου, το οποίο όμως ήταν κλειστό κι έτσι έμειναν να θαυμάζουν την θέα της πόλης από ψηλά.

Για τον Φρόιντ αυτές οι ώρες στην Ακρόπολη, ήταν εξαιρετικά σημαντικές και τις θυμόταν ως το θάνατό του, επειδή έπαθε κάτι εκεί που ο ίδιος ονόμασε «σύγχυση της μνήμης» και το περιέγραψε εκτενώς σε γράμμα που έστειλε στον φίλο του Romain Rolllan. Ήταν σαν να μην πίστευε ότι το μνημείο αυτό, για το οποίο τόσα είχε μάθει και διαβάσει, υπήρχε όντως. .

Εκείνο ακριβώς το γράμμα, ήταν η αφορμή γι’ αυτή την ανάρτηση. Βρήκα το περιεχόμενο του στο βιβλίο «Freud, Proust and Lacan: theory as fiction» που μπορείτε κι εσείς να διαβάσετε και σκέφτηκα να ψάξω λίγο περισσότερο το θέμα, μιας και είναι δηλωμένο το ενδιαφέρον μου για την Ιστορία και κατ’ επέκταση και για την Ιστορία της Ψυχολογίας. Υπάρχουν πολλά επιμέρους ζητήματα λοιπόν, για όποιον θέλει να μελετήσει περισσότερο τα παραλειπόμενα αυτού του ταξιδιού.

Μια εκτενέστατη μελέτη γι’ αυτό το ταξίδι κατάφερα να βρω και στα ελληνικά και σας προτείνω να την διαβάσετε κάνοντας κλικ εδώ. Tην υπογράφει η Δρ. Irene Lang-Γρυπάρη. Κάποιες λεπτομέρειες αναφέρονται επίσης και στη βιογραφία του Φρόιντ, που έγραψαν ο Rene Major και η Chantal Talagrand και κυκλοφόρησε πρόσφατα απ’ την εφημερίδα «Το Βήμα» και τις εκδόσεις «Κασταλία». Οι δεσμοί του άλλωστε με την Ελλάδα ήταν πάντα ισχυροί. Αρκεί να πούμε πως έγραφε στα αρχαία ελληνικά το ημερολόγιο του όταν ήταν μικρός και βέβαια όλοι ξέρουμε πως οι θεωρίες του βρίθουν ελληνικών όρων και χρησιμοποίησε γνωστούς μας μύθους.Να μάλιστα τι έγραφε στην επιστολή με αριθμό 142, στις 15 Οκτωβρίου 1897: 

«Βρίσκω και σε μένα το ερωτικό αίσθημα για τη μητέρα και τη ζήλια προς τον πατέρα και τώρα τα θεωρώ ένα γενικό φαινόμενο της παιδικής ηλικίας. Αν είναι έτσι, μπορεί να καταλάβει κανείς τη δύναμη που έχει ο Οιδίππους Τύραννος, παρ’ όλες τις αντιρρήσεις που εγείρει η λογική εναντίον αυτού που έχει προεξοφλήσει το πεπρωμένο. Ο ελληνικός μύθος καταπιάνεται με έναν εξαναγκασμό που ο καθένας αναγνωρίζει γιατί έχει αισθανθεί την ύπαρξή του στον εαυτό του. Κάθε ακροατής υπήρξε κάποτε, σε λανθάνουσα κατάσταση και στη φαντασία του, αυτός ο Οιδίποδας«. Κάθε ακροατής ίσως, κάθε ακροάτρια πάντως όχι, εδώ που τα λέμε. Ας είναι όμως.

Ένα απ’ τα πιo αγαπημένα του βιβλία επίσης, ήταν «Οι Διανοητές της Ελλάδας» του John Stuart Mill και είναι ευρέως γνωστό ότι διατηρούσε επί πολλά χρόνια φιλική σχέση με την ψυχαναλύτρια  Μαρία Βοναπάρτη, κόρη του Ρολάνδου Βοναπάρτη, ανιψιού του Ναπολέοντα, που τότε ήταν πριγκίπισσα της Ελλάδας, η οποία και τον βοήθησε να διαφύγει στην Αγγλία το 1938. Σε κείνην λοιπόν είπε, πως οι κολώνες της Ακρόπολης με το κεχριμπαρένιο τους χρώμα, ήταν το ωραιότερο πράγμα που είχε δει στην ζωή του.

Φωτογραφίες από αυτό το ταξίδι, δεν σώζονται. Σώζονται όμως επιστολικά δελτάρια που ο Φρόιντ έστειλε στην γυναίκα του, την Μάρθα και θα δείτε κάποια απ’ αυτά στους παραπάνω επισυναπτόμενους συνδέσμους. Έτσι, γνωρίζουμε πως μετά την Αθήνα, τα δύο αδέρφια πήγαν με το τρένο στην Κόρινθο, την πόλη της παιδικής ηλικίας του Οιδίποδα, κι ακολούθως επισκέφτηκαν την Πάτρα, απ’ όπου κι αναχώρησαν στις 10 το βράδυ, της 6ης Σεπτεμβρίου, με προορισμό την Τεργέστη.

Περισσότερα πράγματα για την ζωή του Φρόιντ, μπορείτε να δείτε και να διαβάσετε στο μουσείο που είναι αφιερωμένο σε κείνον και θα το βρείτε εδώ, στην ψηφιοποιημένη συλλογή που τον αφορά και περιλαμβάνει πλήθος εγγράφων και φωτογραφιών, αλλά σας προτείνω τέλος, να μελετήσετε και όλα τα κείμενα που «κρύβονται» στα link, ώστε να έχετε πιο ολοκληρωμένη άποψη. 

Καλή σας ανάγνωση.

.

.

.

Advertisements

Δημοσιεύθηκε από

aikaterinitempeli

Η Αικατερίνη Τεμπέλη γεννήθηκε στη Σάμο, αλλά έζησε μερικά απ’ τα πιο ενδιαφέροντα χρόνια της ζωής της στη Θεσσαλονίκη και στο Ηράκλειο, όπου σπούδασε αντίστοιχα Ψυχολογία και Κοινωνική Εργασία. Στην Αθήνα εκπαιδεύτηκε στην οικογενειακή θεραπεία (Μονάδα Οικογενειακής Θεραπείας-ΨΝΑ) και στην βραχεία ψυχοθεραπεία. Παρακολούθησε μαθήματα υποκριτικής για 2 χρόνια στο “Θέατρο των Αλλαγών” και μονωδίας για 3 χρόνια στο “Ολυμπιακό Ωδείο” Ηρακλείου. Εργάστηκε για πάνω από μια δεκαετία στο ραδιόφωνο (Ράδιο Κρήτη, 9,84, Studio 19, ΕΡΑ Ηρακλείου, 102-ΕΡΤ 3 κ.ά.) ως παραγωγός και παρουσιάστρια ραδιοφωνικών εκπομπών, καθώς και σε γνωστά περιοδικά κι εφημερίδες ως δημοσιογράφος. Το 1993 κέρδισε το Α' Πανελλήνιο βραβείο, σε γραπτό διαγωνισμό της Deutsche Welle, με θέμα το ρατσισμό κι εκπροσώπησε τη χώρα μας στην Κολωνία. Τον επόμενο χρόνο, το 1994, πήρε Διάκριση στον Παγκρήτιο Διαγωνισμό Ποίησης. Σήμερα ζει στην Αθήνα και ταξιδεύει πάντα στις ζωές των άλλων. Τις νύχτες γράφει στίχους, που μελοποιεί συνήθως ο Παναγιώτης Λιανός. "Το ποτάμι στον καθρέφτη" είναι το τρίτο της βιβλίο και κυκλοφορεί απ' την "Άνεμος εκδοτική". Προηγήθηκαν "Η σκόνη των άστρων" (2010) και το "Βενετσιάνικο χρυσάφι" (2007) . Και τα δύο εκδόθηκαν απ' τις εκδόσεις "Μοντέρνοι Καιροί".

7 σκέψεις σχετικά με το “Όταν ο Φρόιντ ήρθε στην Ελλάδα…”

  1. Γεια σου Κατερίνα. Συμπτωματικά συμπέσαμε προηγουμένως (στο δικό μου) πάνω που ετοιμαζόμουν να έρθω σε σένα (ειλικρινά ε;) και να δω σήμερα τούς συνδέσμους σου γιατί χτές που μπήκα δεν είχα καιρό (δεν τούς είδα ακόμα ! ) Χαίρομαι πολύ που έβαλες ανάρτηση για τόν Φρόϋντ γιατί κι εγώ τόν αγαπώ πολύ – κι ας έχει πει και μπούρδες για τις γυναίκες – έχουν οι άνθρωποι τά όριά τους – κι αυτός τουλάχιστον τα αναγνώριζε – αλλά είχε όμως από τήν άλλη κι ένα θάρρος απίστευτο να ξεγυμνώνει τόν εαυτό του : ε, όσο άντεχε (και άντεξε, αρκετά). Έτσι τόν θαυμάζω…
    Έχεις δίκιο που τονίζεις τό επεισόδιο με τόν αριθμό τού δωματίου…Στην αλληλογραφία του με τόν Γιουνγκ έχει πολλά πολλά τέτοια που τόν πιάνανε και προσπαθούσε να τα εξηγήσει…(Αυτή η αλληλογραφία εσχάτως, μετφράστηκε – ένα μέρος της – και στα ελληνικά νομίζω) (δεν θυμάμαι εκδότη)
    Όσο για τό περίφημο επεισόδιο στην ακρόπολη…κι αυτό φαγώθηκε να τό καταλάβει, αν και δεν είμαι σίγουρη ότι μέχρι τέλους τό κατάλαβε πλήρως …
    Τώρα είναι η ώρα να δω τούς συνδέσμους σου όμως…
    πολλά φιλιά
    χχχ

  2. (επανέρχομαι) : τώρα λοιπόν βλέπω ότι είχες προβλέψει – στο άρθρο τής Lang – Γρυπάρη υπάρχει γράμμα του στον Γιούνγκ που μιλάει για κείνη τή φοβία του με τούς αριθμούς …
    Επίσης, σ’ ευχαριστώ Κατερίνα μου πολύ για τον σύνδεσμο για τό Μουσείο – είναι εξαιρετικός και τον έβαλα στους «αγαπημένους μου» να τον βρίσκω εύκολα, θα τον ψάξω καλά-καλά, δεν τον ήξερα…
    πολλά φιλάκια και πάλι,
    τα ξαναλέμε
    χχχχ

  3. Χάρη, εύχομαι όλοι οι αναγνώστες του blog, να μελετούν τους συνδέσμους όπως εσύ. Ειλικρινά το χαίρομαι αυτό, γιατί και ο δικός μου στόχος είναι να στραφεί όποιος θέλει στις ίδιες τις πηγές. Ξέρω όμως ότι ο λιγοστός χρόνος όλων, συχνά καθιστά πολυτέλεια αυτή την επιλογή. Ας είναι όμως. Εγώ όπως βλέπεις, επιμένω. 🙂

    Λοιπόν, επί του θέματος.. Τον έχω διαβάσει διεξοδικά τον Φρόυντ, παρά το ότι δεν είμαι ψυχαναλυτικής κατεύθυνσης και θεωρώ αδιαμφισβήτητη την συμβολή του όχι μόνο στον τομέα της ψυχολογίας, αλλά στην εξέλιξη της ανθρωπότητας γενικότερα. Πράγματι οι απόψεις του για τις γυναίκες δεν ήταν και οι προοδευτικότερες, απ’ ότι διαβάζουμε στην αλληλογραφία που είχε με την γυναίκα του, αλλά του αναγνωρίζω ότι θαύμαζε όσες είχαν πνεύμα και εκπαίδευσε σπουδαίες ψυχαναλύτριες όπως την Μαρία Βοναπάρτη, την Λου Αντρέας-Σαλομέ, την Ζαν Λάμπλ-ντε Γκρουτ κ.α.

    Βρίσκω πολύ ενδιαφέρουσες και τις αδυναμίες του όμως, ακριβώς επειδή είναι η απόδειξη πως όσο ευφυής κι αν είναι κανείς, ως άνθρωπος έχει και τις ευάλωτες πλευρές του. Πάντα δυσκολευόμουν άλλωστε ν’ αποδεχτώ άκριτα τις απανταχού αυθεντίες.

    Την αλληλογραφία του με τον Γιουνγκ, για να είμαι ειλικρινής θα ήθελα να την μελετήσω περισσότερο κάποια στιγμή, αλλά εδώ έβαλα τους συνδέσμους γιατί απ’ την ενασχόληση μου με την δημοσιογραφία μου έχει μείνει το «κουσούρι» της διασταύρωσης των πηγών κι αφορούσε όπως ξέρεις το συγκεκριμένο θέμα που είχε αναλυθεί στα γράμματα που αντάλλαξαν. Οπότε δεν γινόταν να το παραλείψω.

    Εγώ σ’ ευχαριστώ που περνάς. Να παίρνεις και να «δανείζεσαι» ότι θες. Το ίδιο κάνω κι εγώ άλλωστε. Τα φιλιά μου έχεις. Καλό Σαββατοκύριακο.

  4. Είχε και μια άλλη σχέση ο Φρόυντ με την Ελλάδα, καθώς η πριγκίπισσα πριγκίπισσα Μαρία Βοναπάρτη (1882-1962), η οποία ήταν μικρανεψιά του Μεγάλου Ναπολέοντα της Γαλλίας. Το 1907, παντρεύτηκε τον Πρίγκιπα Γεώργιο της Ελλάδας. Έκτοτε ήταν γνωστή ως «Πριγκίπισσα Γεωργίου Μαρία».

  5. Στέλιος.. Καλώς ήλθατε.

    Πράγματι έτσι είναι. Αναφέρομαι κι εγώ στο κείμενο σε κείνη κι ίσως κάποια στιγμή επανέλθω με μια σχετική ανάρτηση.

    Σας ευχαριστώ για το σχόλιο σας. Ελπίζω να τα ξαναπούμε.

    Καλό σας βράδυ.

Γράψτε απάντηση στο χαρη Ακύρωση απάντησης

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s