Παρουσίαση βιβλίου: Logicomix – Περιπέτεια στη χώρα της Λογικής…

.

update 13/12/2015

.

.

Η αλήθεια είναι ότι άρχισα να διαβάζω αυτό το βιβλίο, με επιφύλαξη. Δεν είχα βλέπετε ποτέ, καλή σχέση με τα μαθηματικά. Αλλά είχα και έχω με την Λογική, ίσως γιατί βρίσκεται στον αντίποδα της Τρέλας. Κι αυτό συνέβαλλε, στο να το απολαύσω τόσο πολύ.

Εμπνευσμένη η ιδέα του Απόστολου Δοξιάδη και της παρέας του, δηλαδή του Χρίστου Χ. Παπαδημητρίου, του Αλέκου Παπαδάτου και της Annie Di Donna, να παρουσιαστεί το μυθιστόρημα αυτό, όπως θέλουν να το ονομάζουν κι όπως επιμένουν ότι είναι, σε μορφή κόμικς.

Γιατί δανείζοντας το ρόλο του παραμυθά στον φιλόσοφο Μπέρτραντ Ράσελ, καταφέρνουν να κάνουν ενδιαφέρουσα την αφήγηση, κατανοητές τις θεωρίες και προσιτές  σε όλους, γνώσεις που δεν είναι τόσο απλό να εκλαϊκευτούν.

Η θεωρία συνόλων, το παράδοξο του Ράσελ, τα θεωρήματα της μη-πληρότητας, εξηγούνται με εύληπτο τρόπο στον αναγνώστη και το κυριότερο: του δίνουν το εφαλτήριο  για να διαβάσει περισσότερα πράγματα επ’ αυτών, αλλά και για τον Κύκλο της Βιέννης, τον Ιντουισιονισμό κ.α.

Ακόμα κι οι θεωρίες του Βιτγκενστάιν, με τις οποίες κι εγώ για τους δικούς μου λόγους έχω ασχοληθεί, φαντάζουν στο Logicomix πιο προσιτές για έναν αναγνώστη που ίσως πρώτη φορά έρχεται σ’ επαφή με τις σκέψεις του μεγάλου αυτού φιλοσόφου.

Φυσικά δεν χρειάζεται να πλέξω εγώ το εγκώμιο αυτού του βιβλίου, που παγκόσμια διακρίθηκε, αλλά κάνω αυτή την ανάρτηση, γιατί το είδα κι από μια οπτική γωνία που μ’ ενδιαφέρει εκ των πραγμάτων πολύ.

Κι αυτό οφείλεται απ’ ότι αντιλαμβάνομαι κυρίως στον κ. Δοξιάδη, ο οποίος διαβάζοντας το άρθρο του Τζιαν-Κάρλο Ρότα, σχετικά με τα αφύσικα ψηλά ποσοστά ψύχωσης στις περιπτώσεις των Πατέρων της Λογικής, έριξε φως με τον τρόπο του και σ’ αυτή την πλευρά του θέματος.

Όπως αναφέρει, είναι ενδιαφέρον αυτό το στοιχείο, ειδικά επειδή ελάχιστοι από τους άλλους μαθηματικούς πάσχουν ψυχικά.

«Λέω ότι στην ιστορία των μαθηματικών δεν υπάρχει ψύχωση, εκτός από αυτόν τον συγκεκριμένο τομέα. Η μαθηματική λογική είναι ένας μικρός κλάδος των μαθηματικών. Στα πρώτα 50 χρόνια η κύρια ιστορία του κλάδου αυτού γράφτηκε από δέκα ανθρώπους. Οι πέντε από αυτούς νοσηλεύτηκαν σε ψυχιατρικά ιδρύματα και οι άλλοι δύο είχαν έντονο ψυχιατρικό ιστορικό. Και σε κάνει να αναρωτηθείς: Γιατί δεν υπάρχει τρέλα στα μαθηματικά και υπάρχει ειδικά εκεί; Η σκέψη που αναπτύσσω είναι ότι ορισμένες προσωπικότητες με έντονα σημάδια ψυχοπαθολογίας προσελκύστηκαν από τον συγκεκριμένο τομέα γιατί εκείνη την εποχή προσέφερε κάποια στοιχεία βεβαιότητας που λειτούργησαν ψυχοθεραπευτικά επάνω τους. Ετσι ο λόγος που φτιάχτηκε η Μαθηματική Λογική ήταν από τις νευρώσεις των δημιουργών της. Αρα, αν θέλετε, με κάποια έμμεση έννοια – σχεδόν δαρβινική – το υποκειμενικό στοιχείο μπαίνει και στα μαθηματικά. Δαρβινική, διότι διαλέγονται από τη νεύρωσή τους» (απόσπασμα συνέντευξης που παραχωρήθηκε στην Κατερίνα Δαφέρμου, για την  Εφημερίδα «Το Βήμα», στις 24/2/2008)

Δεν θα ήταν σωστό να σας πω περισσότερα, ακριβώς για να τα διαβάσετε στο βιβλίο, όπου υπάρχει ένα εμπεριστατωμένο Σημειωτάριο, που αφορά και στην διαπλοκή Λογικής-Τρέλας (όπου γίνεται αναφορά και στον αγαπημένο μου -ας όψεται η Τεχνητή Νοημοσύνη- Alan Turing).

Κι αν θέλετε να καταλάβετε περισσότερα για την σχέση γενικότερα των Μαθηματικών με την Ψυχολογία, αφιερώστε λίγο χρόνο για να συμβουλευτείτε το διαφωτιστικό σχόλιο του Μωυσή Α. Μπουντουρίδη, Αναπληρωτή Καθηγητή Μαθηματικών του. Πανεπιστηµίου Πατρών, που θα βρείτε παρακάτω.

Επιτρέψτε μου τέλος, να κλείσω αυτή την ανάρτηση, με μια παρήγορη κατά την γνώμη μου φράση, που υπάρχει στο Logicomix, αφού βεβαίως σας προτρέψω να κάνετε κλικ σε όλους τους συνδέσμους:

«Αν ακόμη και στη Λογική και στα Μαθηματικά, στους τομείς της μέγιστης βεβαιότητας, δεν υπάρχει απόλυτη διασφάλιση, πως γίνεται να τη βρούμε στο χάος των ανθρωπίνων ζητημάτων -είτε των προσωπικών, είτε των δημοσίων!«.

Καλή σας ανάγνωση.

.

.

.

.

.

.

Advertisements

Radio La Colifata

.

.

Όσοι παρακολουθείτε την πορεία του Μanu Chao, ξέρετε σε τι αναφέρεται ο τίτλος. Οι υπόλοιποι θα εκπλαγείτε, όταν σας εξηγήσω πως πρόκειται για τον πρώτο ραδιοφωνικό σταθμό στον κόσμο που εκπέμπει μέσα από ένα ψυχιατρικό ίδρυμα, το «Jose T. Borda«, που εδρεύει στο Buenos Aires της Αργεντινής.

«Radio La Colifata«, σημαίνει «Ράδιο η τρέλα», αφού colifatos στην αργεντίνικη αργκό είναι οι τρελοί κι αυτό λέγεται μάλλον με χαριτωμένο τρόπο («αξιαγάπητοι τρελοί»). Ο Alfredo Olivera, ψυχολόγος και διευθυντής του «Jose T. Borda», είχε την γνώμη ότι το ραδιόφωνο μπορούσε να βοηθήσει τους ψυχικά πάσχοντες να εκφραστούν, να εξελίξουν την προσωπικότητα τους, να βγουν απ’ το ίδρυμα και να δώσουν μηνύματα κατά του στίγματος που δημιουργούν σε κοινωνικό επίπεδο οι ψυχικές ασθένειες.

Το εγχείρημα ξεκίνησε χάρη στην επιμονή μερικών φοιτητών αλλά και του ίδιου το 1991. Ο τεχνικός εξοπλισμός αποκτήθηκε κι εκσυγχρονίζεται με μεμονωμένες δωρεές αλλά και κρατικές επιδοτήσεις και το όλο ‘πείραμα’ πήγε τόσο καλά με αποτέλεσμα να συντονίζονται στην συχνότητά του σήμερα εκατομμύρια άνθρωποι.

Όσοι θέλετε μάλιστα να κατεβάσετε το cd με τα τραγούδια των colifatos και του Μanu Chao, απ’ τη διεύθυνση www.vivalacolifata.org εντελώς δωρεάν. Ωστόσο υπάρχει η δυνατότητα να προσφέρετε και χρήματα για να ενισχύσετε αυτή την προσπάθεια αν το επιθυμείτε. 

Στο cd υπάρχουν γνωστά τραγούδια του Chao σε νέες εκτελέσεις, αλλά και καινούρια που παίζει με τους colifatos. Το υλικό διανθίζεται με ποίηση, ανέκδοτα και ιστορίες που βέβαια διηγούνται οι περί ου ο λόγος, πάσχοντες

Τα τραγούδια έχουν ως θέμα «τη ζωή, το θάνατο, τις μητέρες, τη μοναξιά, την αγάπη, το τάνγκο, τον Πάπα, το τέλος του κόσμου, τον ήλιο και τις τρελές γιαγιάδες» όπως αναφέρεται στο δελτίο τύπου, ενώ σκοπός του είναι «να γελάσουμε, να κλάψουμε και να συλλογιστούμε για τη ζωή».

Απ’ τα γεγονότα που αξίζει ν’ αναφέρω είναι πως οι παραγωγοί αυτών των εκπομπών, εμφανίστηκαν και στην ταινία «Tetro« του Francis Ford Coppola. Έπαιξαν επίσης στο video clip του Αργεντίνου τραγουδιστή Javier Calamaro, που είχε τίτλο «Εste Μinuto» (σ’ αυτό θ’ ακούσετε και μια πασίγνωστη ελληνική φράση) και για κείνους γυρίστηκε και το ντοκιμαντέρ του Carlos Larrondo, για το οποίο μπορείτε  να δείτε εδώ περισσότερες λεπτομέρειες.

Σας προτείνω να εξερευνήσετε τους συνδέσμους που αναφέρω παραπάνω,  να δείτε τα video, να κατεβάσετε το cd κι αν θέλετε να κάνετε τις δωρεές σας.

Επίσης κάνοντας κλικ εδώ, μπορείτε να δείτε κι άλλα πολλά σχετικά video, αλλά θα πρότεινα να επισκεφτείτε και την σελίδα του tvxs, που θα βρείτε εδώ κι έχει κάνει σχετικό αφιέρωμα, ώστε να μάθετε τα πάντα, χωρίς το εμπόδιο της ξένης γλώσσας.

Πίστευα ότι ήταν γνωστά όλα αυτά, αλλά μια συζήτηση με φίλους, με έπεισε να επαναφέρω το θέμα και πιστεύω πως φυσικά έχει νόημα, αν κάποιοι από σας δεν το γνώριζαν.

Έχει νόημα όμως  και για έναν σημαντικότερο λόγο: επειδή αποδεικνύει πως οι ψυχικά πάσχοντες δεν είναι άνθρωποι με «περιορισμένες δυνατότητες», όπως πολλοί πιστεύουν ή τους βολεύει να πιστεύουν. Και στην πρώτη ευκαιρία που τους δίνεται, το αποδεικνύουν. Αυτό αξίζει να κρατήσετε.-

.

.

.

Συχνές απορίες

Σκεφτόμουν αυτές τις μέρες, κάποια πράγματα για τα οποία με ρωτάτε συχνά εδώ κατ’ ιδίαν, αλλά και στην ‘εκτός Internet’ ζωή μου κι αποφάσισα να κάνω μιαν ανάρτηση για να σας λύσω κάποιες απορίες, που είναι λογικό να έχετε, όταν ακούτε τόσους όρους που έχουν να κάνουν με ψυχολογικά θέματα.

Θα σας εξηγήσω αρχικά λοιπόν, την διαφορά stress και άγχους. Χρησιμοποιούμε και τις δύο λέξεις και μερικοί νομίζουν πως σημαίνουν το ίδιο πράγμα, αλλά δεν είναι ακριβώς έτσι. Το άγχος είναι μια νοητική λειτουργία, που κλιμακώνεται απ’ την δυσφορία ως τον πανικό. Αφορά το φόβο του ανθρώπου για έναν επαπειλούμενο κίνδυνο, για κάτι που πρόκειται για συμβεί (κι άλλοτε αυτός ο φόβος είναι πραγματικός, άλλοτε όχι). Το stress τώρα, είναι οι σωματικές επιδράσεις του άγχους, που μπορεί να εμφανιστούν ή όχι. Στην ιστοσελίδα του ψυχιατρικού τμήματος, του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, που θα βρείτε εδώ, θα διαβάσετε περισσότερα πράγματα και θα καταλάβετε τι είναι η διαταραχή πανικού και σε τι διαφέρει απ’ την αγοραφοβία.

Όσον αφορά τώρα τις ασθένειες και τα σύνδρομα.. Η διαφορά τους έγκειται στο ότι, για να γίνει λόγος για ασθένεια στην ιατρική, πρέπει να πληρούνται τρεις βασικές προϋποθέσεις, που είναι οι εξής:

α) να έχει εντοπιστεί το βιολογικό σύστημα του οργανισμού που εμπλέκεται στην ασθένεια,

β) να έχουν εντοπιστεί οι βλάβες ή οι αλλοιώσεις του συστήματος ή των συστημάτων που ευθύνονται για την ασθένεια (προσδιορισμός των μηχανισμών παθογένεσης, όπως αναφέρεται στην ιατρική ορολογία) και

γ) να είναι γνωστά ή να μπορούν να υποτεθούν εύκολα τα αίτια ή το αίτιο της ασθένειας (η αιτιολογία).

Όταν αυτές οι προϋποθέσεις δεν πληρούνται και ειδικότερα η δεύτερη και η τρίτη, γίνεται λόγος για σύνδρομο ή σύνδρομα. Για παθολογικές καταστάσεις δηλαδή, με σύνολα συμπτωμάτων άγνωστης αιτιολογίας και παθογένειας, που παρουσιάζουν όμως την ίδια κλινική εικόνα, διαπιστώνονται ιατρικά και τα αντιλαμβάνεται συνήθως και ο ίδιος ο ασθενής.

Για το τέλος άφησα κάτι που σας μπερδεύει όπως διαπιστώνω συνεχώς, πάρα πολύ. Δηλαδή την διαφορά ψυχανάλυσης και ψυχοθεραπείας. Τα πράγματα λοιπόν, έχουν ως εξής. Οι έννοιες δεν είναι σαφώς ταυτόσημες. Η ψυχοθεραπεία είναι ένας γενικός όρος, που αφορά την επίλυση ψυχολογικών προβλημάτων, μέσω της σχέσης με έναν θεραπευτή (ή περισσότερους) και μέσω των τεχνικών που χρησιμοποιεί αυτός, βάση της εκπαίδευσης του.  Στην ψυχολογία, υπάρχουν διάφορες κατευθύνσεις, που αφορούν τον τομέα με τον οποίο κάποιος θα ασχοληθεί (π.χ. Ψυχολογία Υγείας, Σχολική ψυχολογία, Πολιτική Ψυχολογία, Κλινική Ψυχολογία κτλ), το θεωρητικό υπόβαθρο που αποδέχεται κάθε θεραπευτής, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο θα  δουλέψει  (ας πούμε τα «μέσα» που χρησιμοποιεί, για το είδος της θεραπείας που επιδιώκει). Σας τα γράφω όσο πιο απλά μπορώ, για να σας βοηθήσω να καταλάβετε. Η ψυχανάλυση λοιπόν είναι ένα είδος ψυχοθεραπείας, στην κατεύθυνση της κλινικής ψυχολογίας. Κι αυτή με την σειρά της, χωρίζεται σε άλλα είδη: στην κλασσική ψυχανάλυση (που τηρεί σχετικά αυστηρά τις αρχές του Freud), στην λακανική, στην βραχεία δυναμική ψυχοθεραπεία κ.α. Υπάρχουν επίσης και η γνωσιακή θεραπεία, η συμπεριφορική, η οικογενειακή συστημική θεραπείαη ραϊχική προσέγγιση, η προσωποκεντρική-ροτζεριανή προσέγγιση, η Gestaltτο ψυχόδραμα, η θεραπεία μέσω τέχνης (art therapy) κ.α. Έχουν κάνει την εμφάνιση τους και κάποιες πολύ καινούριες σχολές ψυχοθεραπείας, όπως το process work που συνδυάζει τις απόψεις του C. G. Yung,  την κβαντική φυσική και τον ταοϊσμό.  Eπίσης συμβαίνει, κάποιοι θεραπευτές, να αποδέχονται αρχές απο διαφορετικές θεωρίες και να εφαρμόζουν την λεγόμενη συνθετική ψυχοθεραπεία κι άλλοι να θεωρούν εαυτόν ανένταχτο, και να εργάζονται με άξονα τον άνθρωπο και τον σεβασμό στην προσωπικότητα του.

Ελπίζω, τώρα να είναι λίγο πιο καθαρά τα πράγματα για σας και αν έχετε κάποια ακόμα απορία, μην διστάσετε να κάνετε κλικ στους συνδέσμους που υπάρχουν στο κείμενο. Ωστόσο, θεωρώ απαραίτητο να διευκρινίσω, πως δεν γνωρίζω προσωπικά κανέναν συνάδελφο, απ’ όσους ίσως θα βρείτε στα links, και ο μόνος λόγος που επέλεξα κάποιες σελίδες τους είναι ότι αυτές θεώρησα πως περιγράφουν καλύτερα την αντίστοιχη ψυχοθεραπεία. Συνεπώς ούτε προτείνω, ούτε διαφημίζω κανέναν.

Όποιος όμως, από σας,  θα ήθελε να βρει κάποιον θεραπευτή, θα τον συμβούλευα να απευθυνθεί στον Πανελλήνιο Ψυχολογικό Σύλλογο, τα μέλη του οποίου είναι ψυχολόγοι με νόμιμη άδεια ασκήσεως επαγγέλματος. Περισσότερες πληροφορίες θα βρείτε εδώ.

.

*H φωτογραφία είναι από εδώ.