Stanley Milgram: Ο άνθρωπος που σόκαρε τον κόσμο…

..
..

Μ’ αυτό τον τίτλο κυκλοφόρησε το 2004 μια βιογραφία του.  Κι ο τίτλος είναι πολύ ταιριαστός, γιατί ο Milgram κατάφερε όντως να σοκάρει τον κόσμο, με τα ψυχολογικά του πειράματα που αφορούσαν στην συμμόρφωση και την υποταγή. Να τον σοκάρει τόσο, ώστε να γίνει η αφορμή για αμέτρητα δημοσιεύματα, για ταινίες και φιλμάκια. Τόσο ώστε ο Peter Gabriel να του αφιερώσει ένα τραγούδι και η Dar Williams να γράψει στίχους για το πείραμα του.  Τόσο ώστε μέχρι σήμερα να επαναλαμβάνεται το πιο γνωστό απ’ τα πειράματά του. Τι ήταν αυτό που βρήκε λοιπόν, που συντάραξε την ανθρωπότητα, στην απόπειρα του να εξηγήσει το Ολοκαύτωμα στην Ναζιστική Γερμανία; Και ποιος ήταν τελικά ο Stanley Milgram; Ίσως πρέπει πριν φτάσουμε σ’ αυτές τις απαντήσεις, να σας γράψω δυο λόγια γι’ αυτά του τα πειράματα.

Τα πειράματα άρχισαν τον Ιούνιο του 1961, στο Πανεπιστήμιο Υale, απ’ τον 27χρονο τότε, Eπίκουρο Kαθηγητή Κοινωνικής Ψυχολογίας, Stanley Milgram.  Στόχος τους λοιπόν ήταν να διερευνήσουν μέχρι ποιου σημείου τα υποκείμενα είναι διατεθειμένα να ακολουθήσουν εντολές που τους απευθύνονται, και μάλιστα εντολές να «τιμωρήσουν» ένα άλλο υποκείμενο, υποβάλλοντας το σε αύξουσες δόσεις ηλεκτρικών εκκενώσεων. Όσοι συμμετείχαν, αμοίβονταν με 4 δολάρια την ώρα, πίστευαν πως το πείραμα αφορά την μνήμη, την ικανότητα αποστήθισης λέξεων και τους έλεγαν πως οφείλουν να τιμωρήσουν με μια μηχανή ηλεκτροσόκ, τον απέναντι τους εξεταζόμενο, όταν εκείνος κάνει λάθος.

Τα αποτελέσματα, όπως παρατηρεί ο ίδιος ο Milgram, υπήρξαν τόσο εκπληκτικά όσο και οδυνηρά :  ένα ιδιαίτερα υψηλό ποσοστό υποκειμένων, το 65%, ήταν διατεθειμένα να διοχετεύσουν ακόμα και τις υψηλότερες δόσεις ηλεκτροσόκ που αναγράφονταν στη σχετική γεννήτρια. Στο αρχικό πείραμα, για παράδειγμα, είκοσι έξι από τους σαράντα συμμετέχοντες δεν δίστασαν να χορηγήσουν την υψηλότερη δόση ηλεκτρισμού που ήταν διαθέσιμη, παρά τις κραυγές και τα παρακάλια του πειραματικού συνεργού, που υποδυόταν τον μαθητή/θύμα της όλης διαδικασίας. Το συμπέρασμα ήταν αβίαστο: οι περισσότεροι είμαστε πρόθυμοι να κάνουμε οτιδήποτε (ακόμα και κάτι που θέτει σε κίνδυνο συνανθρώπους μας, κάτι που θα θεωρούσαμε ανήθικο υπό άλλες συνθήκες), όταν μας το ζητά μια εξουσία/αυθεντία. Το ποσοστό ανέβηκε πολύ υψηλότερα μάλιστα, σε μετέπειτα πειράματα.

.

Obedience to authority

.

Και παρά το ότι δεν ήταν η πρώτη φορά που είχαν λάβει χώρα τέτοια πειράματα για την συμμόρφωση και την υποταγή στην εξουδία (είχε πειραματιστεί και ο Daniel Frank, στα 1944, καταφέροντας τα υποκείμενα του να κάνουν δάφορα παράξενα πράγματα, απλώς και μόνο επειδή φορούσε άσπρη ιατρική μπλούζα όταν τους το ζητούσε), τα δικά του σόκαραν, όσο κανένα άλλο.

Ο Milgram, δέχτηκε απίστευτη κριτική (για το τι ακριβώς μελέτησε, για τον τρόπο που διεξήγαγε τα πειράματα του, κ.α.), δυσκολεύτηκε να συνεχίσει την καριέρα του στο Yale (πράγμα που του στοίχισε εξαιρετικά) και τελικά βρέθηκε να διδάσκει στα 31 του στο Κολέγιο City της Νέας Υόρκης, στο οποίο πίστευε ότι θα μείνει για 5 χρόνια, αλλά τελικά έμεινε ως το τέλος της ζωής του.

Εξακολούθησε όμως να ψάχνει τα στοιχεία προσωπικότητας που ίσως έπαιξαν ρόλο στη συμπεριφορά των υποκειμένων των πειραμάτων του και φυσικά δεν σταμάτησε να κάνει νέα πειράματα. Οι φοιτητές του άφηναν γράμματα με όνομα παραλήπτη και διεύθυνση στους δρόμους της Νέας Υόρκης και μετά παρατηρούσαν ποιοι τα έπαιρναν κι αν τα ταχυδρομούσαν στην ειδική θυρίδα, απ’ την οποία τα παραλάμβαναν και τα καταμετρούσαν. Έβγαιναν έξω όμορφες κατά προτίμηση μέρες, έδειχναν τάχα κάτι στον ουρανό και χρονομετρούσαν σε πόσα λεπτά μαζευόταν κόσμος να παρατηρήσει μαζί τους το ..τίποτα. Έπαιρναν τη θέση ατόμων που περίμεναν σε ουρές και περίμεναν να δουν πως θα αντιδράσουν στο πλαίσιο του πειράματος που εκείνος ονόμαζε “εισβολή στη σειρά αναμονής”. Έμπαιναν στο μετρό της Νέας Υόρκης και ζητούσαν από άλλους να τους παραχωρήσουν την θέση τους, καταγράφοντας πάντα τις αντιδράσεις τους. Και.. και..

Αλλά όπως έλεγε ο Milgram, αισθανόταν σαν ηθοποιός που ο κόσμος έμαθε από ένα ρόλο και τον ταύτιζε μόνο με αυτόν. Όπου κι αν πήγαινε, έβλεπε πως τα πειράματα για την υπακοή, ήταν αυτά που κυρίως τραβούσαν το ενδιαφέρον του κόσμου. Μάλιστα δεχόταν εξαιρετικά μεγάλο αριθμό επιστολών εξαιτίας αυτών των πειραμάτων κι όπως φαίνεται απαντούσε στα περισσότερα. Κι όμως, ως τις μέρες μας, μελετούνται και τα υπόλοιπα πειράματα που σχεδίασε και αρκετοί επιστήμονες επαλήθευαν τους ισχυρισμούς του π.χ. για τον μικρό κόσμο. Αλλά το ευρύ κοινό, συγκλονίστηκε, όταν εκείνος απέδειξε πως ο καθένας μας θα μπορούσε να γίνει βασανιστής και δεν εννούσε να το ξεχάσει. Ενίοτε ούτε να του το συγχωρέσει.

Επηρέασε λοιπόν, πέρα απ’ την επιστημονική κοινότητα και τη ζωή των ανθρώπων που συμμετείχαν στα πειράματα του για την συμμόρφωση και την υποταγή. Κάποιος απ’ αυτούς, που είχε συναινέσει να ‘βασανίσει’, ως υποκείμενο αυτών των πειραμάτων, σε συνέντευξη του είπε πως ο Milgram τον έκανε να αναθεωρήσει όλη του την ζωή. Να αποκαλύψει την ομοφυλοφυλία του, να γίνει δάσκαλος παιδιών που ζουν σε φτωχογειτονιές και να ζει λιγότερο σύμφωνα με τις επιταγές της εξουσίας.

Ήταν απ’ τους επιστήμονες που μου έκαναν μεγάλη εντύπωση, όσο ήμουν ακόμη φοιτήτρια κι εξακολουθώ ακόμα να διαβάζω για τα πειράματα και τη ζωή του. Παρά την κριτική που έχει δεχτεί, θεωρώ πως έβαλε τα θεμέλια για να διερευνηθούν πολλοί τομείς του ψυχισμού μας. Κλείνοντας λοιπόν, θα σας προτείνω να ρίξετε μια ματιά στο βιβλίο του που θα βρείτε εδώ,  να παρακολουθήσετε σχετικό video εδώ και μακάρι όλα αυτά να γίνουν η αφορμή, για να σκεφτείτε κι εσείς, τη σχέση σας με τις διάφορες μορφές εξουσίας..

.

.

.

.

.

Advertisements

~ από aikaterinitempeli στο Φεβρουαρίου 2, 2010.

29 Σχόλια to “Stanley Milgram: Ο άνθρωπος που σόκαρε τον κόσμο…”

  1. το σημερινό πολιτικό σύστημα μας εκπαιδεύει από μικρούς σε τέτοιες νοοτροπίες… το ότι τα άτομα που συμμετείχαν ήταν φοιτητές σε πανεπ που σημαίνει ότι έχουν περάσει από μια μορφή κοινωνικοποίησης που ευνοεί τέτοιες συμπεριφορές. Όπως και να έχει… δεν θεωρώ την σημερινή κατάσταση μονόδρομο. Τέσπα!

  2. Κατερίνα Καλή Χρονιά (ξανά) και Καλό Μήνα πλέον κιόλας!

    Έχασα πολλά όπως βλέπω… Θα ξαναγυρίσω και θα ξαναγυρίσω… Αλλά το σημερινό με αποζημιώνει. Θα ξανάρθω να δω όλους τούς συνδέσμους, και τ’ άλλα σου ποστ κατά την λίγο-πολύ κρυωμένη απουσία μου, που εξακολουθεί να είναι κρυωμένη παρουσία

    Πολλά φιλιά, και… τα λέμε

    🙂

  3. op!geia sou xamogelo!inta ginete?
    Katerina liga liga giati den prolavaino na ta diaxeiristo kai prepei!!!!!!!!
    se thesi eksousias tha imoyn sigoura Hitler me tipseis,katholou kalos sindiasmos!!!!
    🙂

  4. Κατερίνα, οποιοσδήποτε έχει υπηρετήσει στο στρατό σίγουρα έχει αντίστοιχες εμπειρίες με το πείραμα του Milgram. Χωρίς γκρίνια αυτό. Δεν είναι τυχαίο που τα πιο σκληρά άτομα που συναντάει κανείς εκεί μέσα είναι και οι ίδιοι φαντάροι, που κάποιος τους έδωσε ένα ρόλο εξουσίας και που φυσικά ταυτίστηκαν πλήρως, ενώ εκτός στρατοπέδου είναι άλλοι άνθρωποι. Αξίζει πραγματικά να το μελετήσει κανείς…

    Anyway, πρόσφατα κατέβασα από το ίντερνετ ένα ντοκιμαντέρ για το πείραμα του Milgram που είναι πραγματικά ανατριχιαστικό. Ουσιαστικά είναι η κινηματογράφηση της όλης διαδικασίας. Δεν είμαι σίγουρος που μπορεί να το βρει κανείς, αξίζει όμως μία έρευνα. Α, ο τίτλος του είναι Obedience!

  5. Εδώ είμαστε:
    http://tracker.stigalaria.org/index.php?page=torrent-details&id=417190a7fef1458d60014d953df4fb6cd76ba6f1

  6. Το ζήτημα είναι σε τι χέρια θα πέσουν τα πορίσματα από τέτοιες μελέτες και πώς θα τα χρησιμοποιήσουν …
    Όντως το παράδειγμα της στρατιωτικής πειθαρχίας είναι ενδεικτικό !!!
    θα προσέθετα επίσης και περιπτώσεις βασανιστών της δικτατορίας …
    (οπως π.χ. ο Θεοφιλογιαννάκος) οι οποίοι φερόταν μετριοπαθείς στο
    φιλικό και οικογενειακό περιβάλλον τους ασχολούνταν με ελεημοσύνες και εκκλησιαστικά και συχνά καταπιέζονταν από τις γυναίκες τους !!!

  7. Κατερίνα,
    σε ευχαριστώ πρώτ΄ απ΄ όλα για την γνωριμία μου με τον επιστήμονα. Τα πειράματα επηρεασμού ή επιβολής με έχουν απασχολήσει μόνο σε επίπεδο μελέτης της διαφήμισης. Εκεί που εφαρμόζονται, εμμέσως, μέθοδοι πρόκλησης ενδιαφέροντος, δημιουργίας αναγκών και αγοραστικής επιθυμίας. Αν και το πείραμα που είχε ανακοινωθεί κάποτε και αφορούσε το υποσυνείδητο μήνυμα αποδείχθηκε απάτη, εξακολουθώ να πιστεύω ότι όπου υπάρχει καπνός υπάρχει και φωτιά.
    Χωρίς να υποτιμώ τη θέμα της διαφήμισης, μια και από αυτό μπορούν να περάσουν τα πάντα (πολιτική, life style, κλπ) τα παραδείγματα που έγραψες εσύ και οι συνσχολιαστές είναι πολύ σημαντικά. Στέκομαι επίσης στην επισήμανση της/του side21 επειδή πράγματι το ζήτημα δεν είναι να σταματήσουν τα πειράματα -θα εκπέσουν η κοινωνιολογία και η ψυχολογία από επιστήμες- αλλά από ποιούς θα «αξιοποιηθούν» τα ερευνητικά αποτελέσματα. Όπως ισχύει σε όλες τις επιστήμες άλλωστε (τραγικότερο παράδειγμα η ατομική).
    Σε ευχαριστώ και πάλι..λέω να μελετήσω ενδελεχώς το περιεχόμενο των συνδέσμων:)

  8. silent το βίντεό σου δεν τα καταφερα να το δω 😦

    είδα πάντως το αρχικό τής Κατερίνας

    (στη βιβλιογραφία τού θέματος νομίζω ότι ανήκει κι η συλλογική δουλειά που έγινε υπό την καθοδήγηση τού αντόρνο στην αμερική για τήν «αυταρχική προσωπικότητα» – το βιβλίο δεν έχω καταφέρει να το βρω στην αρχική του έκδοση – υπάρχουν κάτι συντομευμένες…)

  9. Xamogelo, καταρχήν χαίρομαι που πέρασες, γιατί είχαμε χαθεί.

    Συμμετείχαν που λες αρκετοί φοιτητές στα πειράματά του Milgram, αλλά δεν λέει και τίποτα αυτό, αφού συμμετείχαν κι ένα σωρό άλλοι άνθρωποι (π.χ. ένας απ’ τους πρώτους αυτού του πειράματος ήταν Επίκουρος καθηγητής Περιβαλλοντολογίας, ένας άλλος εργάτης, κάποιος άλλος στρατιώτης κ.ο.κ.). Άσε που επαναλήφθηκε σε πάρα πολλές χώρες και πάλι τα ποσοστά ήταν εξίσου υψηλά, οπότε κάτι άλλο είναι που ‘φταίει’. Το έψαξε κι ο ίδιος ο ερευνητής πολύ, αλλά δεν κατέληξε κάπου, αν και κάποια πραγματάκια τα βρήκε.

    Ελπίζω μόνο να μην έχουμε την συμμόρφωση στα γονίδια μας, ως ενδεδειγμένη συμπεριφορά σε ακραίες συνθήκες.. Μαύρο χιούμορ κάνω, αφού ζούμε σε εποχές που όλο πια εξηγούνται με βάση την βιολογία.

    Είμαι μάλλον αισιόδοξη για το μέλλον, αφού περισσότερο από ποτέ, οι άνθρωποι είναι πιο υποψιασμένοι και τα ψάχνουν όλα. Αλλά.. κρατάω και μερικές επιφυλάξεις.

    Καλό σου βράδυ.

  10. Χάρη μου, ελπίζω να είσαι καλύτερα καταρχήν.. Το ξέρεις ότι μου έλειψες έτσι;

    Είμαι βέβαιη πως ξαναγυρίζεις εδώ και μελετάς ότι σ’ ενδιαφέρει και μακάρι όλοι οι αναγνώστες αυτού του blog, να έκαναν το ίδιο. Έχει να μάθει κανείς πολλά για την ανθρώπινη φύση μέσα από τέτοια πειράματα και πολλά να σκεφτεί για τον εαυτό του παίροντας από δω αφορμές. Έτσι νομίζω τουλάχιστον.

    Καλό σου βράδυ και θα τα πούμε εμείς.. Χάθηκα κι εγώ, αλλά επανακάμπτω σιγά-σιγά..

    Τα φιλιά μου έχεις!

  11. Maria, πολλά σου ‘πεσαν ε; Με έκανες και χαμογέλασα..

    Και να σκεφτείς πως τις αφήνω κιόλας μέρες τις αναρτήσεις, επίτηδες, για να προλάβουν αρκετοί άνθρωποι να τις διαβάσουν. Αλλά μην αγχώνεσαι. Υπάρχει και το καλοκαίρι για τους ‘μεταξεταστέους’.

    Σε φιλώ!

  12. Silentcrossing, έχεις δίκιο σ’ αυτό που λες. Κι από όσο είμαι σε θέση να γνωρίζω, ακριβώς στο στρατό αποπειράθηκαν κάποιοι να κάνουν το πείραμα, πριν αρκετά χρόνια κι είναι μια ιστορία για την οποία δεν θέλουν να μιλούν.. Φυσικά ποτέ δεν βγήκαν στο φως της δημοσιότητας τ’ αποτελέσματα, αν και δεν χρειάζεται πολύ σκέψη, για να σχηματίσει κανείς μια ιδέα, για το τι θα έδειχναν. Σ’ ένα τέτοιο χώρο, κλέβεις εκκλησία που λένε, με αυτά τα πειράματα.

    Σ’ ευχαριστώ πολύ για το link, γιατί εγώ όσο έψαχνα έπεφτα πάνω στην απαγόρευση του πανεπιστημίου που είχε το αρχικό tape κι είχε αποσύρει κάθε video, που υπήρχε στο youtube (υπήρχαν κάποτε πολλά). Αυτός είναι και ο μόνος λόγος που δεν έβαλα σχετικό video, οπότε έχω να σου πω ότι χαίρομαι απίστευτα, που μας βοήθησες όλους εσύ.

    Καλό βράδυ!

  13. Side21, σωστή η επισήμανση σου και ισχύει λίγο-πολύ για τα περισσότερα πειράματα που αφορούν την ψυχοσύνθεση των ανθρώπων.

    Το πολύ υψηλό ποσοστό συμμόρφωσης μάλιστα σ’ αυτό το πείραμα, ήταν οδυνηρό ακόμα και για τον ίδιο τον Milgram. Σε καμία περίπτωση δεν ‘καμάρωνε’ για την επιτυχία του και γι’ αυτό έψαχνε να δει ποια στοιχεία προσωπικότητας έπαιξαν ρόλο. Όμως αν και βρήκε κάποια πράγματα, δεν ήταν αρκετά για να εξηγήσουν αυτές τις συμπεριφορές. Στην ουσία, όλοι μας, μπορούμε να υποταχτούμε όσο και τα υποκείμενα του πειράματος, ασχέτως πως συμπεριφερόμαστε στην καθημερινή μας ζωή. Όπως όλοι μας, υπό ορισμένες συνθήκες, θα μπορούσαμε να περάσουμε το ‘κατώφλι’, που λέει κι η επιστήμη της Εγκληματολογίας και να κάνουμε τα ακατανόμαστα.

    Αυτό εξηγεί λοιπόν και τη συμπεριφορά του ανθρώπου που αναφέρεις. Είναι μάλιστα ενδεικτικό, πως ακόμα και τα υποκείμενα που έφεραν αντίρρηση στο πείραμα που συζητάμε και αντιστάθηκαν στις υποδείξεις, δεν το έκαναν πάντα για αλτρουιστικούς λόγους, όπως ίσως θα φανταζόμασταν. Κι αυτό δυστυχώς λέει πολλά, για το σκοτάδι που μπορεί να κουβαλάμε όλοι μέσα μας.

    Καλό βράδυ.

  14. Α. Μπλάνα, εγώ σ’ ευχαριστώ Αλέκα μου που περνάς και με διαβάζεις και να με συγχωρείς κι εσύ και οι υπόλοιποι σοχλιαστές για την καθυστέρηση των απαντήσεων μου. Κάτι μου έτυχε αυτό τον καιρό.

    Ο Side21, έχει δίκιο, αλλά η άλλη όψη του νομίσματος είναι αυτή που ήδη ανέφερες. Στην ουσία, για να το θέσω κι εγώ σε πιο πραγματιστική βάση, τα πορίσματα οποιουδήποτε πειράματος, μπορεί να χρησιμοποιηθούν για λάθος σκοπούς, αλλά ακόμη περισσότερο είναι δύσκολα τα πράγματα, αν αναφέρονται απευθείας στον ψυχισμό μας.

    Ελπίζω να βρήκες εξίσου ενδιαφέροντες και τους συνδέσμους. Προσπαθώ πάντα να δίνω πολύ υλικό για μελέτη, ώστε όποιος θέλει να έχει την ευκαιρία να μάθει μόνος του πράγματα που δεν χωράνε όπως και να το κάνεις, σε μια ανάρτηση, αλλά είναι σημαντικά.

    Τα φιλιά μου έχεις!

  15. Xάρη, αργεί να κατέβει, αλλά αν δείξεις υπομονή, θα ανταμοιφθείς. Κακώς κατά τη γνώμη μου το απέσυρε το πανεπιστήμιο της Pennsylvania, αφού τόσες άλλες εκδοχές του υπάρχουν στο Διαδίκτυο και σε κάποιες απ’ αυτές παραμπέμπω κι εγώ.

    Βεβαίως και ανήκει και σ’ ευχαριστώ που το ανέφερες. Υπάρχουν πράγματι πολλά ακόμα εξίσου ενδιαφέροντα βιβλία (ενδεικτικά αναφέρω την Χάνα Άρεντ που αφοσιώθηκε στη μελέτη της ανόδου των ολοκληρωτικών καθεστώτων και κάλυψε δημοσιογραφικά την δίκη του Άιχμαν για το περιοδικό The New Yorker). Γι’ αυτό ίσως και να επανέλθω στο μέλλον…

    Σε φιλώ!

    • Κατερίνα είναι εξαιρετική ιδεα να γράψεις για τό βιβλίο τής Άρεντ – αναμένουμε εναγωνίως στο ακουστικό μας!

      (για το βίντεο : προσπαθώ – θα τα καταφέρω ; ) 🙂

      φιλιά

  16. Χάρη, πολύ το θέλω, αλλά να δούμε.. Θα προλάβω; Όπως θα διαπίστωσες, τελευταία είμαι ‘χαμένη’ από δω, τρέχοντας να καλύψω διάφορα. Αλλά θα το προσπαθήσω. 🙂

    Θα τα καταφέρεις. Αν δεν τα κατάφερες ήδη. Παίρνει απλώς χρόνο.

    Καλό σου βράδυ!

  17. Βασανιστές για 40 ευρώ, έγιναν 4 στους 5 άνθρωπους που συμμετείχαν στο ‘παιχνίδι’ «Le jeu de la morte», που βασίστηκε στο πείραμα του S. Milgram. Εδώ , μπορείτε να διαβάσετε όλες τις λεπτομέρειες. Εξακολουθεί να σοκάρει..

  18. Γεια σου Κατερίνα

    Για τον Φιλύρα ήρθα σήμερα, (που δεν ήταν καθόλου τρελός από μία απόψη) και έπεσα πάνω στη συνέχεια – για τούς τρελούς που’χουμε γύρω μας και που ουσιαστικά μάς κυβερνάνε… Γιατί κατά τή γνώμη μου αυτού τού είδους η (αλλοτριωμένη) συνείδηση που θεωρεί αυτονόητο να «υπακούει» δεν είναι απλώς «προϊόν» μιας διαρκώς εντεινόμενης τηλεοπτικής «εξάρτησης» (που λέγαμε και στο «άλλο» σου ποστ)…
    Είναι βαθειές οι ρίζες…
    Ο «μονοδιάστατος άνθρωπος» τού μαρκούζε το’χε δείξει τότε, στη δεκαετία τού 50…
    Αλλά και πιο πριν. Ο όργουελ με το «1984» μια τέτοια κοινωνία δεν εικονογράφησε λίγο-πολύ;
    Ο πειθήνιος και υπάκουος «υπήκοος» – αυτός που έχει «εσωτερικεύσει» (έτσι δεν λέτε εσείς οι ειδικοί – και μη θυμώνεις!) την καταπίεση και την καταστολή και την απώθηση τών ονείρων του και τών επιθυμιών του, έχει (για να το πω χοντρά) μια αυξημένη μνησικακία απέναντι στον «άλλον», όποιος κι αν είναι αυτός… Στην πραγματικότητα το (τηλεοπτικό) παιχνίδι τού δίνει απλώς την ευκαιρία να αφήσει το μίσος του να ξεσπάσει ελεύθερα… Αν δεν είσαι καταπιεσμένος δεν «υποστηρίζεις» με τιποτα την καταπίεση – και τον πόνο που αυτή συνεπάγεται -. Μην ξεχνάμε ότι οι (επαγγελματίες) βασανιστές υφίστανται κατά κανόνα πρώτα οι ίδιοι τα βασανιστήρια που θα εφαρμόσουν

    Αυτό που θα΄πρεπε να τούς κάνει να «καταλάβουν» τον πόνο τού άλλου, τούς βοηθάει απλώς να τον προκαλέσουν με αυξημένη χαιρεκακία…

    Η αύξηση τού ποσοστού τών «υπάκουων» σήμερα, σε σχέση με την εποχή τού «αρχικού» πειράματος που μάς έδειξες στο άλλο σου ποστ, για μένα λέει πολλά για το πόσο αυταπάτη είναι η περιρρέουσα αντίληψη μας περί «απελευθερωμένου» σημερινού ανθρώπου… (Η τρελή τους ανάγκη επίσης να γίνουν ηδονοβλεψίες σε μια φτηνή τσόντα, πρόσφατα, την ίδια αξιολύπητη στέρηση δεν δείχνει; )

    Άντε, πάω να διαβάσω τα περί Φιλύρα σου, μήπως συνέλθω

    φιλιά

  19. Xάρη, καταρχήν να σου πω ότι αυτό το σχόλιο μου ξέφυγε. Απορώ πως βέβαια, αλλά.. να που έγινε. Εντελώς τυχαία το είδα τώρα, οπότε ευελπιστώ πως θα δείξεις κατανόηση.

    Σκεφτόμουν ξέρεις, με αφορμή όλα αυτά, εκείνο το περίφημο βιβλίο του Αντώνη Σαμαράκη «Το λάθος». Πόσο όντως πρέπει να είσαι αλλοτροιωμένος, πόση συναισθηματική ‘αναπηρία’ πρέπει να κουβαλάς, για να μην μπορείς να μπεις στη θέση του άλλου. Για να μην σου περισσεύει συμπόνοια. Αυτό το empathy που λένε, που φαντάζομαι θα σου αρέσει σαν λέξη.. Αξίζει να διαβάσει κανείς ότι αναφέρεται σ’ αυτό το link, γιατί εξηγούνται πολλά πράγματα που αναφέραμε παραπάνω.

    Και συμπτωματικά γίνεται εδώ μια διαδικτυακή κουβέντα για τους βασανιστές (με αφορμή την 21 Απριλίου του 1967), που ήθελα να προτείνω να την ‘παρακολουθήσουν’ όσοι ενδιαφέρονται, γιατί είναι απολύτως σχετική με το θέμα μας. Έβαλαν ένα σύνδεσμο για αυτή την ανάρτηση και τους ευχαριστώ με την ευκαιρία, γιατί υπάρχουν εκεί εξαιρετικά σχόλια όπως θα δεις.

    Όσο γι’ αυτά που έγραψες, θα πω κάτι που νομίζω το ξέρεις. Συμπληρώνουν την ανάρτηση, τέτοιες αναφορές σαν την δική σου. Χαρά μου να σχολιάζεις.

    Καλό σου βράδυ. Τα φιλιά μου έχεις και θα τα πούμε..

  20. […] θυμάστε τα πειράματα του Milgram για τα οποία έχουν γίνει εδώ αναρτήσεις και όχι μόνο αυτά). Και καθώς δεν […]

  21. […] σόκαρε τον κόσμο. Θεωρώντας ότι ήδη έχω γράψει σ’ αυτή την ανάρτηση πολλά για το εν λόγω πείραμα και τις […]

  22. […] σόκαρε τον κόσμο. Θεωρώντας ότι ήδη έχω γράψει σ’ αυτή την ανάρτηση πολλά για το εν λόγω πείραμα και τις […]

  23. […] θυμάστε τα πειράματα του Milgram για τα οποία έχουν γίνει εδώ αναρτήσεις και όχι μόνο αυτά). Και καθώς δεν […]

  24. Το πείραμα εξακολουθεί να επαναλαμβάνεται.. Δείτε το κι αυτό το video..

  25. […] Μ’ αυτές τις αναφορές, πως να μην θυμηθούμε την Hannah Arendt και την διαπίστωση της που προκάλεσε σάλο στην εποχή της, σχετικά με την κοινοτυπία του κακού; Πως να μην κάνουμε συσχετισμούς με τα πειράματα του Stanley Milgram; […]

  26. […] σόκαραν τον κόσμο. Θεωρώντας ότι ήδη έχω γράψει σ’ αυτή την ανάρτηση πολλά για τα εν λόγω πειράματα (δεν ήταν […]

  27. […] γραφτεί εδώ τα προηγούμενα χρόνια τρεις αναρτήσεις. Η πρώτη αναφέρεται συνολικά στο έργο του  η δεύτερη στη […]

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s