Τυφλά Σημεία: Γιατί οι έξυπνοι άνθρωποι κάνουν ηλίθια πράγματα – Παρουσίαση του βιβλίου της Madeleine L. Van Hecke

.

 

Νομίζω πως δεν υπάρχει άνθρωπος που να μην έχει αναρωτηθεί, μετά από οποιαδήποτε πράξη του που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί χαζή, ηλίθια, ανόητη, ντροπιαστική, «Μα τι σκεφτόμουν;»  Κι αυτό ακριβώς προσπαθεί να εξηγήσει η κλινική ψυχολόγος και λέκτορας στο North College στο Νάπερβιλ του Ιλινόις, Madeleine L. Van Hecke στο βιβλίο της «Τυφλά σημεία-Γιατί οι έξυπνοι άνθρωποι κάνουν ηλίθια πράγματα» που κυκλοφόρησε πρόφατα απ’ τις εκδόσεις «Μοντέρνοι Καιροί».

Καταρχήν να ευχαριστήσω από καρδιάς, την κυρία Νάταλι Καρακιουλάφη, που φρόντισε να έρθει το βιβλίο στα χέρια μου, αμέσως μόλις της εξέφρασα το ενδιαφέρον μου γι’ αυτό. Και όσο το διάβαζα, η έκπληξη ήταν ακόμα μεγαλύτερη, καθώς θίγονται σ’ αυτό ζητήματα, που κι εδώ στο blog, με έχουν απασχολήσει πολλές φορές, όπως η νοημοσύνη, το IQ, αλλά ακόμα κι η επιρροή του Mendel (για όσους θυμάστε την ανάρτηση για τον Fracis Galton), στα μοτίβα της σκέψης μας. Η συγγραφέας, αναφερόμενη σε επιστημονικές έρευνες, στη λογοτεχνία, αλλά και στις εμπειρίες της καθημερινής ζωής απ’ όπου αντλεί ποικίλα παραδείγματα, προσπαθεί βήμα-βήμα να απαντήσει στο ποιά ειναι τα τυφλά σημεία μας και πως αυτά επηρεάζουν την ζωή μας και την συναλλαγή μας με άλλους ανθρώπους.

Μα τι σκεφτόμασταν λοιπόν, όταν κάναμε εκείνη την γκάφα; Τι σκεφτόμασταν όταν κάναμε κάτι που ξέρουμε τώρα, πως ήταν ηλίθιο; Όπως επισημαίνει η Van Hecke στο βιβλίο της, συνήθως αυτή την ερώτηση την κάνουμε με περιφρονητικό τόνο κι όχι προσπαθώντας ειλικρινά να δούμε τι συνέβη στο παρασκήνιο των πράξεων μας. Κι εξίσου επικριτικοί είμαστε και με τις γκάφες των άλλων ανθρώπων, που μας αρέσει να ανακυκλώνουμε σε φιλικές παρέες υπό μορφή ανεκδότων. Σκεφτείτε μόνο πόσα έχετε ακούσει για χαζές αντιδράσεις ανθρώπων που έχουν προβλήματα με τη χρήση υπολογιστών, κινητών τηλεφώνων κτλ και θα καταλάβετε. Φαίνεται πως οι περισσότεροι από μας είμαστε εξαιρετικά μη ανεκτικοί στην άγνοια των άλλων, πως η προσβολή της ευφυίας τους σε καθημερινή διάταξη, αντανακλά μια προσωπική μας ανάγκη. Πολύ δε περισσότερο όταν αυτή η άγνοια τους, μας προκαλεί άγχος ή μας δημιουργεί μπελάδες. «Καταλήγουμε να τους κατηγορούμε για την άγνοια τους, να τους λέμε ότι έχουν άδικο, διότι ένα υπεύθυνο άτομο, θα είχε ενδιαφερθεί να μάθει».

Είναι όμως έτσι ακριβώς; Υπάρχουν τάχα αυτονόητα πράγματα στη ζωή και κάποιοι γεννηθήκαμε γνωρίζοντας τα; Προφανώς όχι, αλλά δείχνουμε να το αγνοούμε, χωρίς δεύτερη σκέψη. Ρωτάμε «μα τι σκεφτόσουν;»  χωρίς να περάσει απ’ το μυαλό μας ότι ο άνθρωπος που έκανε κάτι ηλίθιο, χαζό, ανόητο, μπορεί να το έκανε απλώς από άγνοια κι από έλλειψη εμπειρίας. Ναι, αλλά όταν εμείς κάνουμε κάτι ανάλογο, τι συμβαίνει τάχα; Υστερούμε νοητικά ή άλλα πράγματα παίζουν ρόλο; Προσωπικά, όσες φορές αναλογίστηκα τι συμβαίνει σε τέτοιες περιπτώσεις κατέληξα στο συμπέρασμα πως μάλλον δεν σκεφτόμαστε τίποτα, δρούμε μηχανικά κι αγνοούμε ‘σημάδια’ που σε άλλες περιπτώσεις δεν θ’ αγνοούσαμε. Και καταλήγουμε στο να κάνουμε ανοησίες, σύμφωνα με την άποψη τρίτων που μας παρατηρούν και ψιθυρίζουν συνωμοτικά «αν μπορούσε μόνο να δει τον εαυτό του-της, θα καταλάβαινε» . Η Van Hecke, εξηγεί ότι προφανώς δεν μπορούμε.

«Το ότι δεν μπορούμε να δούμε τον εαυτό μας δεν ισχύει μόνο σε ατομικό επίπεδο. Επιχειρήσεις, θρησκευτικές κοινότητες και έθνη -ολόκληρες ομάδες ανθρώπων- δεν καταφέρνουν να δουν πως ενεργούν ή τι εντυπώσεις αφήνουν στους άλλους. Στο σαστισμένο ερώτημα «Γιατί μας μισούν;» -που ακουγόταν παντού στις Ηνωμένες Πολιτείες αμέσως μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001- βλέπουμε σίγουρα τα στοιχεία ενός  τυφλού σημείου κοινού σε πολλούς ανθρώπους όσον αφορά στη χώρα τους. Πολλοί πολίτες άλλων χωρών ξαφνιάζονταν που απορούσαμε. Εκπλήσσονταν, πιο συγκεκριμένα, από το πως ήταν δυνατόν να μην είχαμε ιδέα για το γεγονός ότι -από την οπτική γωνία πολλών άλλων εθνών- οι Ηνωμένες Πολιτείες επεδείκνυαν συχνά μια αλαζονική συμπεριφορά που προκαλούσε δυσφορία».

Φαντάζομαι ήδη καταλάβατε, πως τυφλά σημεία, υπάρχουν παντού. Και ξεπερνούν το ατομικό επίπεδο. Πως τα ορίζει όμως η Van Hecke; Κάνει μια πνευματώδης αντιστοίχιση με τα τυφλά σημεία των καθρεφτών του αυτοκινήτου μας, που μας εμποδίζουν πολλές φορές να δούμε όλη την εικόνα όπως πρέπει και καταλήγουμε να αγνοούμε κάτι που υπάρχει δίπλα μας. Κι υπάρχει τρόπος να τα εντοπίσουμε και να τα διορθώσουμε; Προφανώς υπάρχει και η συγγραφέας μας εξηγεί αναλυτικά σε κάθε επίπεδο το πως. Στα συν του βιβλίου, θεωρώ ότι είναι ο αυτοσαρκασμός της ίδιας της Van Hecke, που δεν διστάζει ν’ αποκαλύψει πλήθος περιπτώσεων στις οποίες έκανε κάτι που εκ των υστέρων θεώρησε ηλιθιο και ο τρόπος που δίνει σταδιακά τις πληροφορίες για να ξεπεράσουμε τα τυφλά σημεία. Τονίζει δεόντως το ρόλο της ενσυναίσθησης, πράγμα που έχει τεράστια σημασία στις ανθρώπινες σχέσεις και εξηγεί διεξοδικά με ποιες τακτικές, μπορούμε να αντιμετωπίσουμε κάθε τι.  Στη διεύθυνση www.overcomeblindspots.com, περιμένει τα σχόλια και τις απόψεις σας, σας παροτρύνει να διαβάσετε κάποια άρθρα της και να την γνωρίσετε καλύτερα  κι εδώ, στη σελίδα των εκδόσεων «Μοντέρνοι Καιροί», μπορείτε να μάθετε περισσότερα για το πολύ ενδιαφέρον αυτό βιβλίο, την μετάφραση του οποίου έχει κάνει η κυρία Ευηνέλλα Αλεξοπούλου.

Κι ίσως, ίσως, μετά απ’ όλα αυτά, την επόμενη φορά που θα διαβάσετε για τον άνθρωπο που προσπάθησε να ανοίξει με αλυσοπρίονο μια χειροβομβίδα για να πάρει τα πυρομαχικά της και να φτιάξει κροτίδες ή για τον μαθητή που αντέγραψε ως και το όνομα του συμμαθητή του στις τελικές εξετάσεις των μαθηματικών ή ακόμα-ακόμα,  για τον ληστή που έγραψε σε χαρτί με τη διεύθυνση του σπιτιού του το σημείωμα για να του δώσει η ταμίας όλα τα  χρήματα της τράπεζας, να είστε λιγότεροι επικριτικοί. Ίσως να τους ‘αντιμετωπίσετε’ με περισσότερη συμπάθεια. Γιατί θα ξέρετε πια, πως και οι έξυπνοι άνθρωποι κάνουν ηλίθια πράγματα.

Καλή ανάγνωση και καλό Σαββατοκύριακο.

.

.

.

Νικώντας το φόβο-Χαράζοντας διαδρομές χειραφέτησης: Διημερίδα για την Ψυχική Υγεία


ΝΙΚΩΝΤΑΣ ΤΟ ΦΟΒΟ

ΧΑΡΑΖΟΝΤΑΣ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ ΧΕΙΡΑΦΕΤΗΣΗΣ

Διημερίδα

με συμμετοχή εκπροσώπων  οργανώσεων για τη  Ψυχική Υγεία από Ελλάδα, Ιταλία και Αγγλία


Στις 24 και 25 Ιουνίου, στη Ν. Φιλαδέλφεια, για μια ακόμη φορά, μετά από ένα χρόνο, άτομα και συλλογικότητες με εμπειρίες ψυχιατρικού χαρακτήρα, παίρνουν, ξανά, το λόγο.

Ανθρωποι που βιώνουν, ή βίωσαν στο παρελθόν, τέτοιες εμπειρίες και που πάλεψαν, ενάντια σε κάθε είδους εμπόδια και προκαταλήψεις, για τη δυνατότητα να παίρνουν το λόγο και να συμμετέχουν.

Ανθρωποι που δέχονται θεραπευτική φροντίδα χωρίς ν΄ απαρνούνται ή να παραχωρούν την ατομική ιδιαιτερότητά τους και την  υποκειμενικότητά τους, καθώς και τον κοινωνικό τους ρόλο.

Ανθρωποι που βρήκαν, ή αναζητούν δρόμους ανάρρωσης, άνθρωποι που θέλουν να ενθαρρύνουν άλλους, ή να ενθαρρυνθούν οι ίδιοι για να χαράξουν τις δικές τους προσωπικές διαδρομές χειραφέτησης.

Αν, όπως τονίστηκε πέρσι, Αποιδρυματοποίηση της Ψυχιατρικής σημαίνει όχι μόνο την υπέρβαση των τειχών του εγκλεισμού, αλλά και των νοητικών σχημάτων που ακυρώνουν και απαξιώνουν κάθε χειρονομία του ‘άλλου’, υποβαθμίζοντάς την έτσι σε απλό σύμπτωμα – αν Αποιδρυματοποίηση σημαίνει όχι μόνο την έξοδο από το ψυχιατρείο, αλλά και την αμφισβήτηση των εξουσιαστικών σχέσεων και του μονολόγου των ειδικών μέσα από την ανάδυση των «νέων υποκειμένων» (των «ασθενών», των οικογενειών κλπ) σε συνθήκες ισότιμου διαλόγου, τότε η ανάκτηση του λόγου από τους άμεσα ενδιαφερόμενους είναι η κατ΄ εξοχήν θεραπευτική πράξη, αυτή που τους δίνει τη δυνατότητα έκφρασης σκέψεων και αναγκών και η οποία παίζει κομβικό ρόλο στην ανάκτηση της προσωπικής ταυτότητας και των δικαιωμάτων.

Η φετινή συνάντηση γίνεται μέσα σε συνθήκες που ένας χωρίς προηγούμενο φόβος επιχειρείται να επιβληθεί πάνω σ΄ όλη την κοινωνία, ένας φόβος για το παρόν και το μέλλον όλων : μέτρα όπως αυτά που επιβάλλει η Ευρωπαϊκή Ενωση και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, μέσω της ελληνικής κυβέρνησης, ξεπερνούν, στον τρόμο που προκαλούν, ακόμα και τα πιο εφιαλτικά όνειρα που είχε ποτέ ο καθένας από μας.

Δραστική μείωση μισθών και συντάξεων, καταστροφή του ασφαλιστικού συστήματος, κατάρρευση του συστήματος υγείας, ανεργία και επισφαλείς σχέσεις εργασίας.

Όλα αυτά, μας λένε, είναι «αναπόφευκτα». Μήπως, όμως, δεν πρέπει να πάρουμε τοις μετρητοίς την προπαγάνδα των ΜΜΕ; Μήπως κάποια συμφέροντα θέλουν να μας κάνουν να πιστέψουμε το μύθο του «αναπόφευκτου», ότι, δηλαδή, δεν υπάρχει άλλη λύση, προκειμένου για να διαφυλάξουν τα δικά τους κέρδη εις βάρος της δυστυχίας και της εξαθλίωσης των πολλών;

Ο καθένας έχει μάθει από τις ποικίλες εμπειρίες, που είχε, του φόβου, ότι υπάρχουν πολλοί τρόποι για να τον αντιμετωπίσεις, αλλά ο βασικότερος, η προϋπόθεση για όλους τους άλλους τρόπους, είναι να μην είναι κανείς μόνος του, να μπορούμε να εμπιστευτούμε και να σχετιστούμε με τους άλλους, να λειτουργούμε συλλογικά. Μόνο από κοινού με τους άλλους μπορεί να νικηθεί ο φόβος και να χαραχτούν διαδρομές χειραφέτησης για τον καθένα και για την κοινωνία ολόκληρη.

Η συνάντηση της 24-245 Ιουνίου στη Νέα Φιλαδέλφεια είναι μια ευκαιρία για συνεύρεση, για αμοιβαία γνωριμία, για ν΄ αφηγηθεί κανείς τη δική του ιστορία και ν΄ ακούσει τις αφηγήσεις των άλλων, για επαφή με εμπειρίες και κινήματα από άλλες ευρωπαϊκές χώρες (Ιταλία και Αγγλία), για να επεξεργαστούμε τις διαδρομές που έχουμε ήδη ανοίξει, αλλά και να επινοήσουμε και να βάλουμε σε κίνηση καινούργιες.

Ο καθένας μπορεί και πρέπει να κάνει την εποικοδομητική του κριτική, να μπει σε σχέση με τους άλλους και να συμβάλει στη συζήτηση για το «στίγμα» που εξακολουθεί να περιβάλλει τον  λεγόμενο «ψυχικά ασθενή».

Να ξαναδούμε τα αιτήματα στα οποία κατέληξε η περσινή συνάντηση  (για θέσεις εργασίας, για τους ΚΟΙΣΠΕ, για αύξηση των επιδομάτων, για το ξεπέρασμα των πρακτικών της ιδρυματικής βαρβαρότητας με την αλλαγή των παραδοσιακών νοοτροπιών και την οικοδόμηση ριζικά εναλλακτικών κοινοτικών υπηρεσιών ψυχικής υγείας που σέβονται τον «ψυχικά πάσχοντα» κλπ) μέσα στις σημερινές συνθήκες που ανατρέπουν δραματικά τα όποια κεκτημένα δικαιώματα (έστω και λίγα) δεκαετιών.

Να φανταστούμε και να σχεδιάσουμε όλοι μαζί αυτό που θεωρούμε ως ψυχική υγεία για τον καθένα, αλλά και μια ζωή βιώσιμη για όλους.

Και όλοι μαζί να μιλήσουμε, να σκεφτούμε και να δούμε πώς διεκδικούμε και πώς παλεύουμε για ψυχική υγεία και για ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα, πώς προσανατολιζόμαστε στο σήμερα, όχι στο «ύστατο σήμερα», στο οποίο θέλουν να μας εγκλωβίσουν, αλλά σ΄ ένα σήμερα που ανοίγεται στο αύριο, στο μέλλον.


24-25 Ιουνίου 2010

Πνευματικό Κέντρο Δήμου Ν. Φιλαδέλφειας

(Ν. Τρυπιά 45)

Προσέλευση 09.00

Εναρξη εργασιών 10.00

Θα λειτουργήσει έκθεση ζωγραφικής και φωτογραφίας

Μουσικά δρώμενα

Συμμετέχει η Θεατρική Ομάδα Playback Ψ


Διοργάνωση

«ΚΨΥ Αγίων Αναργύρων», «Δήμος Ν. Φιλαδέλφειας», «Ομάδα Αυτοβοήθειας Αθήνας», «Πανελλήνια Επιτροπή (πρώην) χρηστών και επιζώντων της Ψυχιατρικής», «Σωματείο ‘Αυτοεκπροσώπηση’», «Αντιστίγμα-Δίκτυο για τα δικαιώματα και τις παραβιάσεις στο χώρο της ψυχικής υγείας», «Ομάδα Αυτοβοήθειας ‘Hearing Voices’ Ν. Φιλαδέλφειας», «Σωματείο πρώην και νυν νοσηλευόμενων Δρομοκαϊτείου ‘Αυτονομία’»


Πανελλήνια Κινητοποίηση για τα παιδιά απ’ το Χαμόγελο του Παιδιού



ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Το Χαμόγελο του Παιδιού, τώρα περισσότερο από ποτέ, χρειάζεται το ευρώ που δε μας περισσεύει.

Η οικονομική συγκυρία είναι εξαιρετικά δύσκολη. Η οικονομική κρίση μάς αγγίζει όλους. Για  εμάς, στο Χαμόγελο του Παιδιού, η καθημερινότητα δυσκολεύει όλο και περισσότερο. Τώρα – περισσότερο από ποτέ – έχουμε ανάγκη τη βοήθειά σας, ώστε να συνεχίσουμε το έργο μας, που δεν πρέπει να σταματήσει.

Γιατί

Ø Εκατοντάδες παιδιά, έχουν βρει μια ζεστή αγκαλιά στα σπίτια μας.

Ø Εκατοντάδες παιδιά, έχουν απομακρυνθεί από τους χώρους που έχουν υποστεί κακοποίηση, παραμέληση, εκμετάλλευση.

Ø Εκατοντάδες παιδιά και γονείς έχουν βρει διέξοδο στο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν, με συμβουλευτική υποστήριξη.

Ø Εκατοντάδες γονείς βρήκαν στήριγμα στην εξαφάνιση του παιδιού τους.

Ø Εκατοντάδες παιδιά περνούν δημιουργικά τις ατελείωτες ώρες παραμονής τους στο νοσοκομείο.

Ø Εκατοντάδες γονείς που τα παιδιά τους αντιμετωπίζουν προβλήματα υγείας έχουν βρει ένα χέρι για να στηριχθούν μέσω της Ημερήσιας Φροντίδας στο Σπίτι.

Ø Χιλιάδες οικογένειες έχουν υποστηριχθεί με τα απαραίτητα για τη διαβίωσή τους.

Ø Χιλιάδες παιδιά στηρίζονται από τον οργανισμό μας σε όλη την Ελλάδα μέσω της προληπτικής ιατρικής.

Ø Χιλιάδες παιδιά στηρίζονται από τον οργανισμό μας σε όλη την Ελλάδα μέσω της Εθνικής Τηλεφωνικής Γραμμής SOS 1056, βρίσκοντας συμβουλευτική και ψυχολογική υποστήριξη.

Ø Δεκάδες παιδιά βρίσκουν το δρόμο για το σπίτι τους χάρη στην άμεση ενεργοποίηση του AMBER ALERT HELLAS με την συνεργασία 51 φορέων, κρατικών και ιδιωτικών.

Ø Δεκάδες γονείς που αναζητούν τα παιδιά τους βρίσκουν άμεση ανταπόκριση στην 24/7   116000 Ενιαία Ευρωπαϊκή Γραμμή για τα Εξαφανισμένα Παιδιά.

Ø Εκατοντάδες παιδιά σώζονται χάρη στην κινητοποίηση εθελοντών δοτών αίματος, αιμοπεταλίων και μυελού των οστών.

Ø Χιλιάδες παιδιά περνούν δημιουργικά τις ώρες αναμονής σας αεροδρόμια «Ελευθέριος Βενιζέλος» και «Μακεδονία», χάρη στην ίδρυση ειδικού χώρου Δημιουργικής Απασχόλησης επανδρωμένο με εξειδικευμένο προσωπικό από τον οργανισμό μας.

15 χρόνια τώρα «επενδύουμε» στα  παιδικά χαμόγελα, και αυτό είναι κάτι που δε χάνει ποτέ την αξία του.

Πρέπει να συνεχίσουμε να «επενδύουμε» σε αυτά, γιατί είναι το μέλλον μας.

Πρέπει, λοιπόν, να συνεχίσουμε να φροντίζουμε τις χιλιάδες παιδιών που κλείνουμε στην αγκαλιά μας.

Πρέπει να έχουμε τη δυνατότητα να μην αρνούμαστε τη βοήθειά μας στα εκατοντάδες παιδιά που καθημερινά τη ζητούν.

Πρέπει να δημιουργούμε Σπίτια για την αξιοπρεπή διαβίωση παιδιών σε όλη την Ελλάδα.

Πρέπει να διατηρήσουμε το Χαμόγελό των παιδιών ζωντανό, όπως ακριβώς το οραματίστηκε ο 10χρονος ιδρυτής μας.

«Αν ενωθούμε όλοι, θα τα καταφέρουμε» είχε γράψει ο μικρός Ανδρέας στο ημερολόγιό του. Τώρα, περισσότερο από ποτέ, είναι ανάγκη να το πιστέψουμε αυτό, και αν το πιστέψουμε όλοι, σίγουρα θα τα καταφέρουμε.

Η συμμετοχή όλων στην προσπάθειά μας είναι θέμα επιβίωσης για τον Οργανισμό μας.

Και το πιο «ασήμαντο» χρηματικό ποσό είναι πολύ σημαντικό για μας, για τα παιδιά.

Η συμμετοχή σας, εφόσον το επιθυμείτε, θα προβληθεί στην πρώτη σελίδα του website του Οργανισμού μας http://www.hamogelo.gr, σε ξεχωριστή ενότητα με τίτλο ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΗ ΓΙΑ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ όπου, καθημερινά και καθ’ όλη τη διάρκεια της εκστρατείας μας, θα προστίθεται κάθε συμμετοχή. Παρακαλούμε ενημερώστε μας για τη συμμετοχή σας στο info@hamogelo.gr ή στο 210 3306140

ΜΗΝ ΑΦΗΣΕΤΕ ΝΑ ΣΤΕΡΗΘΟΥΝ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΠΟΥ ΤΟ ΕΧΟΥΝ ΤΟΣΟ ΑΝΑΓΚΗ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΠΡΟΣΦΕΡΟΥΜΕ ΕΔΩ ΚΑΙ 15 ΧΡΟΝΙΑ….. ΤΟ ΧΑΜΟΓΕΛΟ ΤΟΥΣ

Σας ευχαριστούμε!!!

Κεντρικά γραφεία: Ζήνωνος Ελεάτου 10, 15124, Μαρούσι

Τηλ. 210 3306140 –  Fax: 210 3843038

www.hamogelo.gr e-mail:info@hamogelo.gr