Ο Alfred Binet και τα πρώτα τέστ νοημοσύνης

..

..

..

Όσοι έρχεστε συχνά εδώ, θα θυμάστε πως είχα αρχίσει να παρουσιάζω κάποια στοιχεία για την ιστορία των τεστ νοημοσύνης, πριν μας βρει το καλοκαίρι και είχα υποσχεθεί ότι θα συνεχίσω να αναφέρομαι σ’ αυτό το θέμα, ώστε να καταλάβουμε όλοι τι προβλήματα αναδύονται και για ποιους λόγους είναι αμφιλεγόμενες οι απανταχού μετρήσεις ευφυίας. Σήμερα λοιπόν έρχομαι να τηρήσω την υπόσχεση μου, κάνοντας μια παρουσίαση της ζωής και του έργου του  Alfrend Binet, που αρκετοί άνθρωποι γνωρίζουν λόγω της κλίμακας νοημοσύνης που επινόησε από κοινού, με τον συνάδελφό του,  Theodore Simon. Αργότερα η κλίμακα αυτή μέτρησης νοημοσύνης μετατράπηκε σε κλίμακα  Stanford-Binet, μιας και την επεξεργάστηκε και την τροποποίησε ο Lewis Terman, για το γνωστό πανεπιστήμιο. Για να πάρουμε όμως τα πράγματα απ’ την αρχή και να δούμε πως έφτασε ως τη δημιουργία της ο Γάλλος ψυχολόγος.

Ο Alfrend Binet, γεννήθηκε στη Νίκαια ως Alfredo Binetti στις 8 Ιουλίου του 1857 και ήταν το μοναδικό παιδί ενός φυσικού και μιας χορεύτριας. Οι γονείς του χώρισαν όταν ήταν μικρός και εκείνος μαζί με την μητέρα του, πήγαν να ζήσουν στο Παρίσι. Παρακολούθησε την Νομική σχολή και πήρε το πτυχίο του το 1878.  Εν συνεχεία γράφτηκε στην Ιατρκή σχολή, αλλά δεν μπορούσε να αντέξει το τόσο αίμα και τις άσχημες μνήμες που έρχονταν στο μυαλό του, εξ’ αιτίας του ότι όταν ήταν μικρός, ο πατέρας του σε μια ατυχή προσπάθεια του να τον κάνει να ‘ωριμάσει’, τον εξανάγκασε να αγγίξει ένα πτώμα. Εγκατέλειψε λοιπόν, αυτόν τον τομέα  και συνέχισε τις σπουδές του στις Φυσικές Επιστήμες, στη Σορβόννη. Τελικά όμως, τον κέρδισε ο τομέας της Ψυχολογίας.

Δεν γράφτηκε ωστόσο ποτέ σε ανάλογο τμήμα Πανεπιστημίου. Ήταν αυτοδίδακτος ψυχολόγος, που μελετούσε για αμέτρητες ώρες μόνος του τα έργα των John Stuart Mill (που βαθιά τον επηρέασε), του Charles Darwin, του Alexander Bain,  κ.α., στην Εθνική Βιβλιοθήκη του Παρισιού. Είχε μόλις ξεπεράσει έναν νευρικό κλονισμό, που προέκυψε απ’ την έλλειψη ικανοποίησης που τον ταλάνιζε κατά τη διάρκεια των σπουδών του.

Προσελήφθη όμως, ως ερευνητής στην Νευρολογική Κλινική Salpêtrière του Παρισιού και παρέμεινε εκεί το διάστημα 1883–1889, χάρη στην γνωριμία που είχε με τον Charles Féré, ο οποίος τον σύστησε τελικά στον Jean-Martin Charcot, που έγινε ο μέντορας του. Ο Charcot, εκείνο το διάστημα πειραματιζόταν με τον υπνωτισμό κι αυτό οδήγησε τον Binet που ήταν βαθιά επηρεασμένος από κείνον, στο να συγγράψει τέσσερα άρθρα για τη δουλειά του, τα οποία όμως δεν έτυχαν της ανάλογης  υποδοχής, κυρίως λόγω των συμπερασμάτωνσ τα οποία κατέληγε ο Charcot και τα οποία η επιστημονική κοινότητα θεώρησε ότι στερούνταν εξονυχιστικού ελέγχου. Τότε ο Binet, αναγκάστηκε να κάνει μια ταπεινωτική δημόσια δήλωση και να πει, πως είχε κάνει λάθος όταν αποφάσισε να υποστηρίξει τις ιδέες του καθηγητή του. Δυστυχώς και στα επόμενα χρόνια, θα ερχόταν συχνά σε δυσχερή θέση, καθώς δημοσίευε άρθρα που βασίζονταν σε πλημελώς οργανωμένα πειράματα και τα οποία προκαλούσαν μάλλον θυμηδία στους επιστημονικούς κύκλους της Ψυχολογίας.

Εντωμεταξύ γεννήθηκαν οι κόρες του, Madeleine και Alice κι έστρεψε αλλού το ενδιαφέρον του. Τις παρακολουθούσε να μεγαλώνουν και κατέγραφε τις παρατηρήσεις του. Διαπίστωσε ότι είχαν πολύ διαφορετικές προσωπικότητες και χρησιμοποιώντας τα συμπεράσματα του Sir Fracis Galton και τις γνώσεις του Raymond B. Catell (για τον οποίο εδώ μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα), άρχισε να μετράει τις ικανότητες και τις διαφορές τους (τις κινήσεις των χεριών τους, το πόσο γρήγορα μπορούσαν να αντιληφθούν ότι κάποιες γραμμές είχαν διαφορετικό μήκος κ.α.). Συνέκρινε κατόπιν τις επιδόσεις των παιδιών του μ’ αυτές ενηλίκων και είδε ότι σε απλές δραστηριότητες, μπορούσαν τα παιδιά να αποδώσουν σχεδόν εξίσου καλά με τους μεγάλους. Το κλειδί της επιτυχίας όπως παρατήρησε, ήταν η συγκέντρωση και η προσοχή. Και το συμπέρασμα αυτό, είχε μεγάλη σημασία για την ανάπτυξη και εξέλιξη της Ψυχολογίας.

Δεν έμεινε όμως μόνο σ’ αυτές τις παρατηρήσεις, αλλά προχώρησε και σε άλλες δοκιμασίες και είδε πως ρόλο παίζει και η γλωσσική ανάπτυξη, η κατανόηση εννοιών, η επίλυση προβλημάτων, άρα οι σύνθετες γνωστικές ικανότητες. Ο εγκέφαλος δηλαδή, κατάλαβε ο Binet, πως βρίσκεται στο κέντρο όλων αυτών των νοητικών δραστηριοτήτων κι επομένως τα τεστ θα έπρεπε να εστιάσουν σε δοκιμασίες ανάλογες. Για να μην μακρηγορούμε επ’ αυτού, εντέλει χάρη σε κείνον και τις μελέτες του και στη συνεργασία του με τον T. Simon, προέκυψαν τα πρώτα μοντέρνα τέστ νοημοσύνης (ο όρος IQ, αξίζει να εξηγήσουμε, πως προτάθηκε απ’ τον Γερμανό ψυχολόγο William Stern), που έδιναν μεγάλη βαρύτητα στην ηλικία του εξεταζόμενου υποκειμένου. Οι δυό τους δημιούργησαν μια κλίμακα μέτρησης της νοημοσύνης το 1905, που αναθεωρήθηκε το 1908 και το 1911. Αυτή η κλίμακα ακολούθως τροποιήθηκε απ’ τον  Lewis Terman, όπως ήδη προαναφέραμε, για λογαριασμό του πανεπιστημίου του Stanford.

Το έναυσμα για τη δημιουργία της δόθηκε, όταν ο Binet, διετέλεσε μέλος (1904), της κρατικής επιτροπής, για την εκπαίδευση των καθυστερημένων παιδιών (είχε κληθεί για το σκοπό αυτό η επαγγελματική ένωση « La Société Libre pour l’Etude Psychologique de l’Enfant«) και τελικά με νόμο, η γαλλική κυβέρνηση θέσπισε την φοίτηση τους σε ανάλογα σχολεία, πράγμα που ως τότε δεν συνηθιζόταν. Η επιλογή τους θα γινόταν μέσα από έναν ‘μηχανισμό’ που θα ξεχώριζε, ποιοι μαθητές θα έπρεπε να τύχουν εναλλακτικής εκπαίδευσης. Και σ’ αυτό χρησίμευσε η κλίμακα των Binet-Simon.

Πέραν αυτών, ο Binet, το διάστημα 1891-1894, εργάστηκε ως αναπληρωτής Διευθυντής, στο Εργαστήριο Πειραματικής Ψυχολογίας της Σορβόννης και αργότερα προήχθη σε Διευθυντή (1894-1911). Το 1894 μάλιστα,  άρχισε να εκδίδει από κοινού με τον Henri Beaunis και το επιστημονικό περιοδικό «L’Année Psychologique» και στο πρώτο κιόλας τεύχος, μπορείτε να δείτε την νεκρολογία του πρώην μέντορά του, του Charcot, που είχε πεθάνει μόλις τον προηγούμενο χρόνο. Αν γνωρίζετε δε γαλλικά, θα μπορέσετε να διαβάσετε μόνοι σας και όποια απ’ τα τεύχη αυτά σας ενδιαφέρουν, καθώς υπάρχουν ευτυχώς στο Διαδίκτυο.

Αυτό που έχει μεγάλη σημασία, είναι πως ο Binet, είχε κάνει λόγο πρώτος,  για τους περιορισμούς των τεστ αυτών και για την ανάγκη περαιτέρω μελέτης τους. Τόνισε τη σημασία που έχει το περιβάλλον κι όχι μόνο η κληρονομικότητα, έκανε λόγο για ανάγκη μελέτης και ποιοτικών στοιχείων εκτός των ποσοτικών κι υπογράμμισε ότι εξαιτίας της ποικιλομορφίας των πληροφοριών θα έπρεπε κανείς να είναι προσεκτικός στα συμπεράσματά του. Δεν θεώρησε ποτέ, πως η κλίμακα που έφτιαξε με τον Simon, μετρούσε ένα και μόνο είδος, έμφυτης νοημοσύνης. «Το να μετράς» όπως έγραψε μεταξύ άλλων «την ανθρώπινη νοημοσύνη, δεν είναι σαν να μετράς ξύλινα δοκάρια και να βρίσκεις ακριβώς τις διαστάσεις τους…»:

I have not sought in the above lines to sketch a method of measuring, in the physical sense of the word, but only a method of classification of individuals. The procedures which I have indicated will, if perfected, come to classify a person before or after such another person, or such another series of persons; but I do not believe that one may measure one of the intellectual aptitudes in the sense that one measures a length or a capacity. Thus, when a person studied can retain seven figures after a single audition, one can class him, from the point of his memory for figures, after the individual who retains eight figures under the same conditions, and before those who retain six. It is a classification, not a measurement… we do not measure, we classify.

Κι όμως, ο H. H. Goddard, υπέρμαχος του κινήματος ευγονικής στην Αμερική, είδε τις κλίμακες αυτές, σαν ένα χρήσιμο εργαλείο που θα μπορούσαν να αποδείξουν την ανωτερότητα της λευκής φυλής και τις μετέφρασε πρώτoς στ’ Αγγλικά. Χρησιμοποίησε αρχικά το τεστ για να προσδιορίσει την ταυτότητα διανοητικά καθυστερημένων στην επαγγελματική σχολή του Vineland, στο New Jersey κι ακολούθως για να στηρίξει τις απόψεις που δημοσίευσε στο γνωστό βιβλίο του «Οικογένεια Kallikak», αλλά και στο “Νοητική Καθυστέρηση: Λόγοι και Συνέπειες”. Υποστήριξε φανατικά λοιπόν, ότι η νοητική καθυστέρηση και ο ηθικός χαρακτήρας είναι συνδεδεμένοι, ήταν ο πρώτος που χρησιμοποίησε τον όρο «moron» (η ονοματολογία στην κατάταξη που πρότεινε, παρέμεινε ίδια για δεκαετίες), αλλά και ο πρώτος που κατέθεσε σε δικαστήριο και υποστήριξε ως ψυχολόγος ότι οι πευματικά καθυστερημένοι θα πρέπει να έχουν περιορισμένη ποινική ευθύνη. Έπαιξε σημαντικό ρόλο και στην σύνταξη του τότε νομοσχεδίου που αφορούσε στην εκπαίδευση τυφλών, κωφών και νοητικά καθυστερημένων παιδιών και αν και ήταν πεπεισμένος ότι η υποχρεωτική στείρωση θα έλυνε το πρόβλημα της νοητικής υστέρησης, εντούτοιος δεν την υποστήριξε δημόσια, πιστεύοντας ότι η ιδέα αυτή δεν θα βρει ευρεία αποδοχή. Στο σύνδεσμο που υπάρχει στο όνομά του μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα για κείνον, μιας και η εφαρμογή των τεστ νοημοσύνης στην Αμερική, θα μπορούσε να γίνει ξεχωριστή ανάρτηση, αλλά θεώρησα απαραίτητο να αναφερθούμε λίγο και στον H. H. Goddart, αφού χρησιμοποίησε την κλίμακα του Binet-Simon, για την οποία κάνουμε λόγο.

Μια Κλίμακα Νοημοσύνης, που τελικά παρέκκλινε των σκοπών για τους οποίους την έφτιαξε ο Binet και χρησιμοποιήθηκε για να περιορίσει την αναπαραγωγή του αδύνατου πνεύματος και όχι μόνο, όπως ήδη θα καταλάβατε: «curtailing the reproduction of feeble-mindedness and in the elimination of an enormous amount of crime, pauperism, and industrial inefficiency (p.7)» Terman, L., Lyman, G., Ordahl, G., Ordahl, L., Galbreath, N., & Talbert, W. (1916).

Αν αναρωτιέστε γιατί δεν αντέδρασε ο Binet αμέσως, οι λόγοι είναι πολλοί. Δεν ταξίδευε εκτός Γαλλίας, μόλις που συμμετείχε σε επαγγελματικές ενώσεις, κτλ. Όταν όμως κάποτε έλαβε γνώση των γεγονότων, καταδίκασε όσους  χρησιμοποίησαν την κλίμακα αυτή,  για να εκφράσουν  «κτηνώδη πεσιμισμό» και «απαράδεκτες απόψεις».

A few modern philosopher’s assert that an individual’s intelligence is a fixed quantity, a quantity which cannot be increased. We must protest and react against this brutal pessimism…. With practice, training, and above all, method, we manage to increase our attention, our memory, our judgment and literally to become more intelligent than we were before.”

Ως το θάνατο του (8/10/1911), ο Binet μελετούσε κι αναθεωρούσε την κλίμακα, αλλά ασχολήθηκε παράλληλα και με άλλα θέματα, όπως η σεξουαλική συμπεριφορά και ο ερωτικός φετιχισμός. Το 1894, διεξήγαγε  και μία από τις πρώτες ψυχολογικές μελέτες σχετικά με το σκάκι και τους παίκτες του εν λόγω παιχνιδιού που θεωρούνται πρωτοποριακές, παρά το ότι ίσως φάνηκαν τότε άγουρες. Σε περίπτωση που σας ενδιαφέρει αυτό ειδικά το θέμα, μπορείτε να διαβάσετε εδώ κάποια πράγματα. Τα δικά του έργα μπορείτε να τα διαβάσετε από εδώ και δικό του άρθρο ειδικά για την νοημοσύνη, μπορείτε νε δείτε εδώ στην αγγλική γλώσσα (μεταφρασμένο απ’ το γαλλικό περιοδικό L’Année Psychologique ) .

Καλή σας ανάγνωση.

.

.

*Η φωτογραφία είναι από εδώ.

.

.

.

.

.

Advertisements

~ από aikaterinitempeli στο Οκτώβριος 5, 2010.

7 Σχόλια to “Ο Alfred Binet και τα πρώτα τέστ νοημοσύνης”

  1. TI POST ΘΗΣΑΥΡΟΣ ΑΥΤΟ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΜΟΥ!!!!

    εχω διαβασει παρα πολυ τον εν λογω κυριο το προηγουμενο εξαμηνο αλλα δεν θα πω ουτε θα συμπληρωσω τιποτα σχετικο ακριβως γιατι το ποστ απο μ ονο του ειναι ενα μικρο πορτρετο!!!

    χιλια μπραβο!

  2. Talisker96, σ’ ευχαριστώ πολύ! Μα πάρα πολύ! Την δούλευα καιρό αυτή την ανάρτηση, αλλά και πάλι με τόσο υλικό που υπάρχει για τέτοια θέματα, ποτέ δεν είμαι σίγουρη για το αποτέλεσμα. Αν βρω και κάτι ακόμα στο μέλλον θα το συμπληρώσω για εμάς, τους λίγους ενδιαφερόμενους.

    Τα φιλιά μου έχεις και πάλι σ’ ευχαριστώ. Μου έδωσες κουράγιο (για τη συνέχεια). Παίρνουν τόσο χρόνο αυτές οι αναρτήσεις και δεν τον έχω πάντα.

    ΥΓ: Χτες ήμουν στο blog σου, αλλά κατά λάθος διέγραψα το σχόλιο μου και δεν προλάβαινα να σου αφήσω άλλο. Οπότε, να με περιμένεις σύντομα..

  3. Πολύ ωραία και πολύ διαφωτιστικά τα κείμενα που ανέβασες για τα τεστ νοημοσύνης, Κατερίνα, πολύ καλή δουλειά.

    Φαίνεται ότι και σήμερα γίνεται (κατά)χρηση τους λόγω της μανίας να τακτοποιούνται τα πάντα με μετρήσιμους αριθμητικούς δείκτες. Πρόσφατό παράδειγμα η εκτέλεση μιας γυναίκας στις ΗΠΑ επειδή το IQ test την έβγαλε 2 μονάδες πάνω από το όριο της «μειωμένης αντίληψης» βλ. και δύο σχετικά κείμενα εδώ κι εδώ.

  4. Head charge, κάτι τέτοια είναι που με θυμώνουν πολύ. Σαν αυτά που αναφέρονται στις αναρτήσεις που επισύναψες (κι έκανες πολύ καλά, μιας και είναι σχετικότατα). Τεχνοκρατικές λύσεις από σύγχρονους κατ’ επίφαση Πόντιους Πιλάτους που στο όνομα της επιστήμης (μετρήσιμο, άρα έγκυρο), μας οδηγούν σε ένα σύστημα απονομής δικαιοσύνης, εκ των προτέρων στημένο με κοινωνικά κατασκευασμένους υπόπτους και θύματα.

    Σ’ ευχαριστώ! Καλό σου βράδυ..

  5. […] μ’ αυτό τον τρόπο την ενασχόληση μου με το θέμα (εδώ, εδώ κι εδώ θα βρείτε αναρτήσεις σχετικές με το IQ και […]

  6. […] μ’ αυτό τον τρόπο την ενασχόληση μου με το θέμα (εδώ, εδώ κι εδώ θα βρείτε αναρτήσεις σχετικές με το IQ και […]

  7. […] να δείτε τα στοιχεία που έχω παραθέσει εδώ, εδώ κι εδώ. Θεωρώ έντιμο να τονίσω πόσο διαφοροποιούμαι μεν, αλλά […]

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: