Bedlam: Το παλιότερο φρενοκομείο-κολαστήριο του κόσμου

.

bedlam

.

Τον περασμένο Μάρτιο,  προβλήθηκε στο εξωτερικό, απ’ το History Channel, ένα δραματοποιημένο ντοκιμαντέρ για το παλιότερο φρενοκομείο-κολαστήριο ψυχικά πασχόντων της Ευρώπης  και όλου του κόσμου: το Bedlam. Κατάφερα να το δω κι εγώ πρόσφατα κι αυτό αποτέλεσε την αφορμή για να σας γράψω μερικά πράγματα σήμερα για το εν λόγω ίδρυμα, στο οποίο ίσως θυμάστε πως αναφέρεται και ο Michel Foucault στο βιβλίο του «Η ιστορία της τρέλας«.

Το Bedlam λοιπόν, άνοιξε λοιπόν για πρώτη φορά τις πύλες του το 1247, με τις ενέργειες του Σερίφη και δημοτικού συμβούλου του Λονδίνου, πρώην σταυροφόρου, Simon FitzMary, ως η Μόνη Saint Mary of Bethlehem, ένα είδος κοινοβίου θα λέγαμε, που φιλοξένησε αρχικά τις μοναχές και μοναχούς του τάγματος Star of Bethlehem . Το 1329 μετατράπηκε σε ξενώνα και συγκέντρωνε ελεημοσύνες για τους απόρους και φτωχούς, ενώ το 1375 άρχισε να λειτουργεί ως Βασιλικό Νοσοκομείο. Δύο χρόνια αργότερα, από γραπτές αναφορές της εποχής, φαίνεται πως ‘φροντίζει’ και ψυχικά πάσχοντες και το 1403 είχε πλέον εξιδικευτεί σ’ αυτού του είδους την ‘φροντίδα’.

Οι ψυχικά πάσχοντες ήταν αλυσοδεμένοι στους τοίχους, τους κατάβρεχαν με νερό όταν θεωρούσαν ότι είναι βίαιοι, τους τάιζαν πετώντας τους φαγητό μέσα στα σιδερένια κλουβιά που τους έκλειναν και εφάρμοζαν πάνω τους την ‘θεραπεία’ του μαστιγίου συχνά-πυκνά. Φυσικά δεν υπήρχε ειδικευμένο προσωπικό, αλλά απλοί φύλακες, που πληρώνονταν για την ‘φροντίδα’ κάθε ψυχικά πάσχοντα είτε απ’ την ενορία στην οποία εκείνος ανήκε, είτε απ’ τους συγγενείς του) και η όλη ατμόσφαιρα θύμιζε πράγματι φυλακή.

Στις αρχές του 16ου αιώνα, ήδη υπήρχε συνωστισμός και σε χώρο που προβλεπόταν να ‘περιθάλπτονται’ 24 άνθρωποι, ζούσαν 31. Μερικοί απ’ αυτούς, που η κατάστασή τους κρινόταν ως ηπιότερη, είχαν την δυνατότητα να φύγουν απ’ το άσυλο, αρκεί να φορούσαν πλέον στο αριστερό τους χέρι, μια μεταλλική ‘ετικέτα’  που θα δήλωνε την κατάσταση τους. Αυτούς τους ανθρώπους τους ονόμαζαν «anticks» ή «God’s minstrels«, αλλά ήταν γνωστοί και ως Bedlamers, Bedlamites, ή  Bedlam Beggars.

Το 1547, ο βασιλιάς Henry VIII, παραχώρησε το Bedlam (σύντμηση που επικράτησε της λέξης Bethlehem) με το σύνολο των εσόδων του, στις αρχές του Λονδίνου με τον όρο να δαπανήσει η πόλη τα ανάλογα ποσά, ώστε να χτίσει νέα κτήρια και να εκσυγχονίσει το φρενοκομείο, στο οποίο πλέον η κατάσταση ήταν αφόρητη.  Και ήταν το 1615 που τελικά χτίστηκαν τα νέα κτήρια και πλέον γινόταν λόγος για παλιό και νέο Bedlam. Στην είσοδο των κτηρίων αυτών υπήρχαν τα  περίφημα αγάλματα του Caius Cibber, Melancoly και Raving Madness.

Κι αργότερα χτίστηκαν κι άλλα κτήρια (ανέκαθεν οι χωροταξικές ρυθμίσεις ήταν πιο εύκολες), αλλά η ειρωνία είναι, πως όλους τους αιώνες που λειτούργησε το φρενοκομείο, ανεξαρτήτως που στεγαζόταν, υπήρχαν πάντα αναφορές για καταχρήσεις όσον αφορά την οικονομική διαχείριση και είχαν συσταθεί αρκετές ερευνητικές επιτροπές.

Το 1620, οι ίδιοι οι ψυχικά πάσχοντες μάλιστα, έστειλαν από κοινού μια αναφορά (Petition of the Poor Distracted People in the House of Bedlam (concerned with conditions for inmates), για τις απαράδεκτες συνθήκες διαβίωσης τους, στη Βουλή των Λόρδων, που όπως φαίνεται δεν πέτυχε το στόχο της.

Τον 17ο αιώνα δε, όπου ακόμα το μέρος αυτό είναι το μοναδικό που ‘περιθάλθει’  ψυχικά πάσχοντες, μια άλλη ‘μόδα’ επικράτησε στο αριστοκρατικό Λονδίνο. Άπαντες επισκεπτόταν το Bedlam, για να διασκεδάσουν με τους ψυχικά πάσχοντες που νοσηλεύονταν εκεί (μια σιδερένια πύλη χώριζε τους άντρες απ’ τις γυναίκες), δίνοντας μάλιστα και μια δεκάρα (άλλοι ιστορικοί ισχυρίζονται πως υπήρχε διακύμανση στην τιμή) για την είσοδο (εκτός απ’ την πρώτη Τρίτη κάθε μήνα που η είσοδος ήταν δωρέαν). Μόνο τον πρώτο χρόνο αυτής της ‘διασκέδασης’, υπολογίζεται ότι πήγαν στο φρενοκομείο περίπου 100.000 επισκέπτες. Καταλαβαίνετε λοιπόν, για τι προσοδοφόρα επιχείρηση μιλάμε.

Yπάρχει μάλιστα κι ένας διάσημος πίνακας του William Hogarth, που απεικονίζει δύο μοντέρνες κυρίες κατά τη διάρκεια της εκεί επίσκεψης τους και μπορείτε να τον δείτε εδώ. Η απεχθής αυτή ‘διασκέδαση’ φαίνεται να σταμάτησε εν μέρει περίπου στα 1770, όταν έγινε αντιληπτό πως οι επισκέπτες  τάραζαν την ηρεμία των ασθενών. Ωστόσο με κάποιου είδους εισιτήριο και πιο αυστηρό έλεγχο, μπορούσε ακόμη κάποιος να επισκεφτεί το Bedlam. Και σύμφωνα με ορισμένες πηγές, το 1814 (η διασταύρωση των γεγονότων πραγματικά είναι πολύ δύσκολη), πραγματοποιήθηκαν περίπου 96.000 επισκέψεις.

Αξίζει να σημειώσουμε πως το 1725 άρχισαν να χτίζονται και δύο ακόμη πτέρυγες, για τους ανιάτους, όπου και πάλι χωριστά νοσηλευόταν οι άντρες απ’ τις γυναίκες (αργότερα όμως επιτράπηκε όσοι αντιλαμβάνονταν και καταλάβαιναν την μουσική, αν ήθελαν να χορεύουν μαζί σε μια αίθουσα χορού που διαμορφώθηκε γι’ αυτό το λόγο). Κανείς ασθενής πάντως δεν πήγαινε αμέσως στις πτέρυγες των ανιάτων. Έπρεπε πρώτα να μείνει στο κεντρικό κτήριο για 12 μήνες κι αν κρινόταν ως «ανίατος», γινόταν η μεταφορά του.

Αναφέρεται, χωρίς περαιτέρω λεπτομέρειες,  ότι υπήρχε ασθενής που κρίθηκε βίαιος και ανίατος και παρέμεινε για το λόγο αυτό, επί 14 χρόνια αλυσοδεμένος.

Τα πράγματα άλλαξαν ουσιαστικά  το 1851, όταν μετά από μια ακόμη έρευνα, το φρενοκομείο περιήλθε στον τακτικό έλεγχο του κράτους και  άρχισε πλέον να φροντίζει με ανθρώπινους όρους τους ψυχικά πάσχοντες που φιλοξενούσε. Ξεκίνησαν οι θεραπείες με ένυδρη χλωράλη (που είχε κατασταλτική δράση), δόθηκε περισσότερη προσοχή στην επίπλωση των χώρων και στο ημερήσιο πρόγραμμα των νοσηλευομένων που περιλάμβανε εργασία και διάφορους τρόπους απασχόλησης και οι φύλακες αντικαταστάθηκαν με νοσηλευτές.

Το Bedlam σ’ εκείνη τη φάση, μπορούσε  να περιθάλψει ως και 300 άτομα και έκανε (;) πλέον τόσο καλή δουλειά που κάθε χρόνο, παραπάνω απ’ τους μισούς, έπαιρναν εξιτήριο και θεωρούνταν θεραπευμένοι. Από το 1864, απομακρύνθηκαν και οι ποινικοί κρατούμενοι που βρίσκονταν κι αυτοί στο Bedlam και έτσι εκεί παρέμειναν μόνο οι ψυχικά πάσχοντες.

Το 1930 το Bedlam μεταφέρθηκε και πάλι, σε μια παλιά εξοχική κατοικία στο Kent αυτή τη φορά, όπου υπήρχαν περισσότεροι χώροι, καθαρός αέρας και φως. Το 1948 συγχωνεύτηκε με το Maudsley Hospital και εντάχθηκε στο Εθνικό Σύστημα Υγείας της Μεγάλης Βρετανίας ((σήμερα η έδρα του βρίσκεται στο Beckenham).

Το 1997, έγιναν εορτασμοί με αφορμή την 750η του επέτειο, πράγμα που δημιούργησε  δικαιολογημένο σάλο στην κοινότητα των (πρώην) χρηστών υπηρεσιών ψυχικής υγείας. Οι Επιζήσαντες της Ψυχιατρικής διαμαρτυρήθηκαν σθεναρά, μιας και δεν υπάρχει όντως κάτι άξιο εορτασμού σε ένα τέτοιο χώρο σκληρότητας και βαρβαρότητας.

Σύμφωνα με ένα εμπεριστατωμένο αφιέρωμα του BBC, που αφορά την ιστορία του κολαστηρίου, υπάρχουν κάποια στοιχεία που αξίζει κανείς να γνωρίζει για το Bedlam, όπως το ότι το όνομά του έγινε συνώνυμο ενός τόπου αναταραχής και σύγχυσης, εξαιτίας των συνθηκών που επικρατούσαν εκεί για πολλούς αιώνες. Αναφέρεται επίσης πως στο Bedlam είχαν εφεύρει και χρησιμοποιούσαν ένα ειδικά σχεδιασμένο μεταλλικό εργαλείο-κλειδί, για όσους ασθενείς αρνούνταν να λάβουν την φαρμακευτική τους αγωγή (μ’ αυτό τους άνοιγαν το στόμα παρά τη θέληση τους).

Στο Bedlam, νοσηλεύτηκε μεταξύ άλλων και ο διάσημος καλλιτέχνης Richard Dadd (έργα του ως σήμερα φιλοξενούνται στην συλλογή της  Tate) που σκότωσε τον πατέρα του, ο θεατρικός συγγραφέας Nathaniel Lee,  αλλά και ο Louis Wain, «ο άνθρωπος που ζωγράφιζε τις γάτες» (αν σας ενδιαφέρει εδώ θα βρείτε ένα video για κείνον). Έχει διασωθεί μια αξιόλογη μάλιστα συλλογή με έργα ασθενών του Bedlam.

Όσοι δεν θα μπορέσετε να δείτε το σπουδαίο αυτό ντοκιμαντέρ, μπορείτε να επισκεφτείτε το Μουσείο του Bedlam, κάνοντας κλικ εδώ κι εδώ, να δείτε που βρίσκονται τα κτήρια που το στέγασαν κατά καιρούς (πραγματικά πολύ μπερδεμένο το θέμα αυτό των κτηρίων, αφού συνεχώς τα παλιά αντικαθίστανταν από καινούρια), να διαβάσετε αναφορές για τα είδη της ‘θεραπείας’ που εφαρμόζονταν, να δείτε φωτογραφίες και να πάρετε πολλές ακόμα χρήσιμες πληροφορίες.  Πιο εξιδικευμένο υλικό (όπως π.χ. φακέλους ασθενών), μπορείτε να βρείτε εδώ. Εξαιρετικό είναι επίσης και το blog που είναι αφιερωμένο στο Bedlam και απ’ το οποίο μπορείτε να μάθετε πολλά πράγματα για τον τρόπο που αντιμετωπίζονταν στους προηγούμενους αιώνες, οι ψυχικά πάσχοντες. Και τέλος, ένα απ’ τα πιο ενδιαφέροντα βιβλία, σχετικά με το Bedlam, είναι αυτό της Catherine Arnold.

.

.

.

.

.

Advertisements

~ από aikaterinitempeli στο Οκτώβριος 21, 2010.

19 Σχόλια to “Bedlam: Το παλιότερο φρενοκομείο-κολαστήριο του κόσμου”

  1. Ευχαριστούμε για το αφιέρωμα στο Bedlam, Κατερίνα (και θα επιστρέψω σύντομα για να εξερευνήσω τους συνδέσμους). Σε πρώτη φάση, θα σχολιάσω ότι αξίζει να σκεφτεί κανείς πόσο λίγο έχει αλλάξει η μορφή και η λειτουργία του ασύλου από τότε μέχρι σήμερα, σε σχέση με την (καλή ή κακή) εξέλιξη που έχουμε δει σε άλλους τομείς.

    Θα τα ξαναπούμε, καλό βράδυ

    • Psi-action, να ‘σαι καλά. Προσπάθησα να κάνω ότι καλύτερο μπορούσα και ομολογώ πως δυσκολεύτηκα γιατί δεν ήταν καθόλου απλό να διασταυρώσω τις πηγές και δεν ήθελα κι απ’ την άλλη να χρησιμοποιήσω πληροφορίες που υπήρχαν αποκλειστικά στο ντοκιμαντέρ του History Channel, για ευνόητους λόγους. Αν το δει κάποιος, θα μάθει περισσότερα πράγματα σίγουρα, απ’ όσα κατάφερα εγώ να συγκεντρώσω εδώ. Κι αν υπάρχει κάποιο λάθος ή κάποιος γνωρίζει κάτι παραπάνω, εδώ είμαστε. Να γίνει και πιο διαδραστικό το blog τέλος πάντων. 🙂

      Τώρα για τα υπόλοιπα που σχολιάζεις, Λίγο έχει αλλάξει πράγματι η κατάσταση (αποκαρδιωτικό αυτό) και μπορώ να σου πω, πως χαμογέλασα πικρά όταν είδα πως τόσους αιώνες πριν, υπήρχαν καταγγελίες για οικονομική κακοδιαχείριση και είχαν ήδη συσταθεί εξεταστικές επιτροπές. Σαν να μην πέρασε μια μέρα έτσι; Και τι δεν μας θυμίζει απ’ όσα ζούμε στις μέρες μας.. Κρίμα.

      Κι εγώ σ’ ευχαριστώ που περνάς και σχολιάζεις.

  2. Πριν από αρκετό καιρό, κάνοντας μια έρευνα για τις “ψυχικές παθήσεις” των καλλιτεχνών, έμαθα αρκετά για το Bedlam· όντως, σωστό κολαστήριο… τι κι αν βελτιώθηκε στο διάβα του χρόνου, όσο κι αν στολίσεις την κόλαση, κόλαση παραμένει…
    Το άρθρο σας, κ. Τεμπέλη, είναι εξαιρετικό – μεστό πληροφοριών, θα επιστρέψω για να επισκεφθώ τους συνδέσμους, αυτούς που τώρα δεν είδα.

    • Mανώλης Μεσσήνης, καλώς ήρθατε. Με χαρά μου είδα ότι σχολιάσατε εδώ, αλλά έχω προσέξει το ενδιαφέρον σας για τέτοια θέματα και στο Facebook.

      Έχετε δίκιο. Η κόλαση, όσο κι αν εξωραϊστεί, παραμένει κόλαση κι είναι απορίας άξιον, που σκέφτηκαν ορισμένοι να κάνουν εορταστικές εκδηλώσεις στην Αγγλία για το Bedlam. Δικαίως εξανέστησαν οι οργανώσεις των (πρώην) χρηστών υπηρεσιών υγείας και των επιζώντων της ψυχιατρικής. Ποιο ήταν το άξιο εορτασμού δηλαδή; Τα 750 χρόνια του κολαστηρίου; Τι να πει κανείς..

      Η αλήθεια είναι κύριε Μεσσήνη, ότι βάζω πολλούς συνδέσμους και είναι δύσκολο κανείς να τους δει όλους, αλλά γίνεται συνειδητά εντελώς. Σκέφτομαι δηλαδή ότι κάποιος μπορεί να ενδιαφέρεται για κάτι συγκεκριμένο κι όχι για κάτι άλλο και γι’ αυτό το κάνω. Με την ησυχία σας λοιπόν. Διόρθωσα και κάποια link που νέκρωσαν ξαφνικά, οπότε νομίζω ότι τώρα είναι όλα εντάξει.

      Σας ευχαριστώ πολύ και για το σχόλιο σας και για τα καλά σας λόγια.

      Καλό σας βράδυ και θα τα ξαναπούμε.

  3. Αυτό εδώ το ντοκιμαντέρ, δεν νομίζω να καταφέρω να το βρω εκτός κι αν το βάλει το κανάλι κι εδώ. Αλλά μιας και διάβασα και το άρθρο για το αλκοόλ στα άσυλα κι εδώ γράφεις για μαστίγιο κι άλλες «θεραπείες» σκεφτόμουν ότι τελικά και οι γιατροί τα κάνουν τα πειράματά τους ώρες-ώρες. Κάποτε τους άνοιγαν και τα κεφάλια και τους αφαιρούσαν και κομμάτια απ’ τον εγκέφαλο για να γίνουν καλά, έτσι δεν είναι; Φρικιαστικά πράγματα Κατερινάκι. Δεν υπάρχει τίποτα πιο σημαντικό απ’ την υγεία κορίτσι μου. Όλοι το λέμε, αλλά δεν ξέρω πόσοι το καταλαβαίνουμε. Πάω για καφεδάκι τώρα και θα ξανάρθω με την πρώτη ευκαιρία. Καλή ξεκούραση!!

    • Poison, καλή σου μέρα. Έχω ένα πρόβλημα με τον υπόλογιστή αυτό τον καιρό και πριν προλάβω να ολοκληρώσω αυτό που θέλω να κάνω, με πετάει έξω το σύστημα. Γι’ αυτό άργησα τόσο να σου απαντήσω. Έψαξα που λες, να δω αν θα προβληθεί μες τον μήνα Νοέμβριο στην Ελλάδα και κάτι τέτοιο δεν είναι προγραμαμτισμένο. Αν μάθω όμως κάτι, θα το γράψω εδώ και θα σου στείλω ένα e-mail, για να το ξέρεις. Εντάξει;

      Όσο για τις ‘θεραπείες’ που δοκίμασαν διάφοροι προκειμένου να θεραπεύσουν τους ψυχικά πάσχοντες, θα θέλαμε μια ολόκληρη ανάρτηση, μόνο για να τις αναφέρουμε. Και πολύ σωστά θυμάσαι. Για τις λοβοτομές έχουν γυριστεί επίσης αξιόλογα ντοκιμαντέρ.

      Σε δόσεις την γράφω πάλι αυτή την απάντηση, οπότε αναγκαστικά θα είμαι σύντομη. Και η Ιατρική ξέρεις κι η Ψυχιατρική και η κάθε επιστήμη, δεν είναι αναμάρτητες. Έχουν γίνει φριχτά πράγματα για το ‘καλό’ των ασθενών πράγματι, αλλά καταλαβαίνω κι ότι αν δεν δοκιμάσουν κάτι κι οι γιατροί δεν μπορούν να προχωρήσουν. Φυσικά εξαρτάται πως γίνεται όλο αυτό, γιατί και οι γιατροί του Χίτλερ δοκίμαζαν π.χ. διάφορα.. Καταλαβαίνεις νομίζω τι εννοώ.

      Αυτά τα λίγα από μένα, αναγκαστικά. Σ’ ευχαριστώ που ξοδεύεις εδώ μέρος του ελεύθερου χρόνου σου κάθε φορά. Ελπίζω μόνο να περνάς και καλά όταν έρχεσαι. Θα τα ξαναπούμε. Καλή συνέχεια.

  4. […] βίας. Το έγραψα άλλωστε και στην ανάρτηση για το Bedlam, με αφορμή τις εκδηλώσεις που έγιναν γι’ αυτό. […]

  5. Κατερινάκι αν σου είναι εύκολο πολύ θα με βοηθήσεις. Σε ευχαριστώ!!! Θα περνάω να τσεκάρω κι εγώ. Πάντα καλά περνάω εδώ. Ακόμα κι όταν γράφεις για κάτι δύσκολο νομίζω δείχνεις και τις διεξόδους. Μακάρι να είχα και περισσότερο ελεύθερο χρόνο να σε διάβαζα πιο συχνά. Πάω να υπογράψω και για το κοριτσάκι αυτό την Μαρία. Θα το στείλω κι εγώ με e-mail σε μερικούς φίλους να το προωθήσουν.

  6. […] θυμάστε, μιας και είχε αναφερθεί στην ανάρτηση για το Bedlam,  πως το όνομα του ‘ασύλου’ ήταν συνώνυμο της […]

  7. Σήμερα Τρίτη, 8/2/2011 και ώρα 12.30 πμ θα προβληθεί απ’το History Channel το ντοκιμαντέρ για το οποίο έγινε λόγος σ’ αυτή την ανάρτηση. Λεπτομέρειες για όσους-ες ενδιαφέρονται

    εδώ.

  8. Κατερινάκι καλημέρα. Θα το ξαναβάλει το κανάλι; Το πήρα έγκαιρα το μήνυμα σου αλλά δεν μπόρεσα να το δω. Αν σου είναι εύκολο πες μου. Μπορώ να πάω σε έναν φίλο να το παρακολουθήσω, αρκεί να μην δουλεύω. Σε ευχαριστώ πάντως. Δεν το ξέχασες. Πάω να δω και κάτι ακόμα ενδιαφέρον. Άργησα πάλι να έρθω.

    • Poison, εμείς τα είπαμε ήδη, αλλά σε περίπτωση που κι άλλοι άνθρωποι ενδιαφέρονται, ναι θα ξαναπροβληθεί και μπορούν απ’ το link που δίνω παραπάνω να παρακολουθούν όσοι θέλουν τον προγραμματισμό του History Channel και να μάθουν, για να το
      δουν.

  9. Επιτέλους το είδα! Η ψυχή μου πιάστηκε βέβαια σε κάποιες φάσεις. Πως τους είχαν έτσι ρε παιδί μου τους ανθρώπους; Τραγικό. Και δεν μπορούσα να μην σκεφτώ και την κατάθλιψη που με πιάνει κι εμένα ώρες-ώρες μ’ αυτά που ζούμε. Αλλά άσε τι να σου λέω βρε Κατερινάκι. Άντε καλή συνέχεια και ελπίζω την άλλη φορά να σου έρθω πιο σύντομα. Έχασα και την όρεξη να σερφάρω όπως παλιά.

    • Poison, πρέπει πολύ να ήθελες να το δεις τελικά. Και να που τα κατάφερες.

      Ξέρεις τι γίνεται; Το πρόβλημα είναι ότι ακόμα υπάρχουν άνθρωποι που περνούν πολύ άσχημα στα ψυχιατρεία και η αντιμετώπιση τους είναι άθλια. Αυτό είναι που σκέφτομαι εγώ σε τέτοιες περιπτώσεις. Βεβαίως έχουν βελτιωθεί οι συνθήκες, αλλά απέχουμε παρασάγγας απ’ το ζητούμενο που είναι η περίθαλψη με κάθε σεβασμό στον άλλο ως άνθρωπο κι η διαφύλαξη της αξιοπρέπειας του κατά τη διάρκεια των θεραπευτικών παρεμβάσεων και πράξεων.

      Τώρα για την θλίψη που συχνά αισθάνεται ο κόσμος λόγω των πολιτικών εξελίξεων στη χώρα, τι να πω; Απολύτως κατανοητή. Δύσκολο να είναι κανείς αισιόδοξος. Ωστόσο πρέπει να προσπαθούμε να παλεύουμε και να βρίσκουμε ‘στηρίγματα’ αν θες και λόγους, για να συνεχίζουμε τις ζωές μας. Όσο είμαστε εδώ, όλα τα ενδεχόμενα είναι ανοιχτά. Κάτι δεν είναι κι αυτό;

      Να έρχεσαι όποτε θες, χωρίς ενοχές έχουμε πει. Απλώς αναρωτιόμουν αν ήσουν καλά, αλλά αφού πέρασες, όλα εντάξει.

      Κουράγιο και δύναμη εύχομαι..

  10. Great information 🙂

  11. […] θυμάστε, μιας και είχε αναφερθεί στην ανάρτηση για το Bedlam,  πως το όνομα του ‘ασύλου’ ήταν συνώνυμο της […]

  12. […] σε μερικές περιπτώσεις, όπως για παράδειγμα στο άσυλο Bethleem του Λονδίνου, έναντι μικρού ποσού, τους έδειχναν στο […]

  13. Reblogged this on anastasiakalantzi50.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s