«Βενετσιάνικο χρυσάφι» στη «Σκόνη των άστρων»..

.

.


.

Δεν θα πω ψέματα. Αισθάνομαι άβολα να γράφω κάτι για μένα εδώ. Αλλά απ’ την άλλη όπως έχω ξαναδηλώσει, θέλω να τιμώ και τους ανθρώπους που με τιμούν. Κι έτσι έχει νόημα να πω μερικά ακόμα ευχαριστώ (η ανάρτηση αυτή είναι συνέχεια εκείνης που προηγήθηκε), σε όσους με στηρίζουν και καθόλου δεν μου το χρώσταγαν.

Σε όσους μου γράφουν, σε όσους με έψαξαν και γνωριστήκαμε στο Facebook, σε όσους έκαναν δώρο τα βιβλία μου και βοήθησαν να με μάθουν κι άλλοι άνθρωποι (Χρήστο, Βάνα, Βασίλη, Σάββα, Δήμητρα, Μαρίνα, είστε απ’ τους πρώτους που έρχονται στο μυαλό μου), σε όσους είναι πάντα κοντά μου και με κάνουν να νιώθω τυχερή..

Κι είναι όμορφο που μέσα σ’ αυτή την τόσο δύσκολη χρονιά, υπάρχει ένας τουλάχιστον λόγος για να χαίρομαι.

Ευχαριστώ λοιπόν θερμά τον Γιώργο Τσιτούρα που πρότεινε στο Facebook το «Βενετσιάνικο χρυσάφι» για ανάγνωση,  αλλά και την Αfroditi που έκανε αυτή εδώ την ανάρτηση στο Σούξου Μούξου και το πήρα είδηση λίγο αργά. Αφροδίτη αισθάνομαι πως σιγά-σιγά κερδίζω μια καινούρια φίλη.. Να ‘σαι καλά! Αυτό το βιβλίο δεν το είχα γιορτάσει όταν κυκλοφόρησε και δεν μπορώ να σας περιγράψω, πως μου φαίνεται τώρα, που βλέπω ότι υπάρχουν ακόμα άνθρωποι που το διαβάζουν.

Θέλω να ευχαριστήσω όμως και την δημοσιογράφο Μυρτώ Τσελέντη για την κριτική που έγραψε στο 39ο τεύχος (11/12/2010) του ένθετου Culture, της εφημερίδας «Επενδυτής«, για την «Σκόνη των άστρων«. Είδε πολλά πίσω απ’ τις λέξεις μου και ειλικρινά με συγκίνησε. Μπορείτε να την διαβάσετε μόνοι σας, άρα δεν θα προσθέσω τίποτα εγώ επ’ αυτού.

Ένα ιδιαίτερο  ευχαριστώ θέλω να πω στην Εύα Δήμα (μακάρι να είχαν όλοι οι άνθρωποι τέτοιους συγγενείς, ξαδέρφη) κι εκείνη ξέρει γιατί.. Κάτι μάλιστα μου λέει, πως θα χαμογελάει όταν το διαβάσει..

Και τέλος θα ευχαριστήσω την εταιρεία Attrattivo, που επέλεξε μέσα από το site της να προτείνει το βιβλίο μου. Κι επειδή τα πρόσωπα είναι που θέλω να γνωρίζω, το ευχαριστώ αυτό απευθύνεται κυρίως στην υπεύθυνη δημοσίων σχέσεων, την κυρία Τόνια Φάντη.

Να περάσετε όσο πιο όμορφα γίνεται αυτά τα Χριστούγεννα όλοι σας κι αν δεν περιμένουμε πια θαύματα, μπορούμε μόνοι μας τουλάχιστον να κάνουμε πολλά πράγματα να συμβούν.. Να είστε καλά! Σας ευχαριστώ!

.

.

Εγκαίνια του Διαδικτυακού ραδιοφώνου της «Στροφής» απ’ το e-tetRadio

..

..

Ένα διαφορετικό ραδιόφωνο στήνει το e-tetRadio μαζί με τη θεραπευτική κοινότητα «Στροφή», αύριο,  Δευτέρα 20 Δεκεμβρίου, πέντε μέρες πριν τα Χριστούγεννα. Εγκαινιάζει το διαδικτυακό ραδιόφωνο των παιδιών της «Στροφής» του ΚΕΘΕΑ και μαζεύει ειδικά για εκείνη την ημέρα μερικούς από τους πιο γνωστούς ραδιοφωνικούς παραγωγούς για να κάνουν τη δική τους εκπομπή. 

Το πρόγραμμα θα αρχίσει στις 8 το πρωί και θα κρατήσει μέχρι και τις 12 τα μεσάνυχτα.
Συμμετέχουν οι εξής ραδιοφωνικοί παραγωγοί (με τον κατάλογο να εμπλουτίζεται διαρκώς):

Χρήστος Μιχαηλίδης (Ελευθεροτυπία, ΕΡΤ)
Σπύρος Σεραφείμ / Άκης Έβενης (e-tetRadio – ο Σπύρος είναι και στο ΒΗΜΑ FM)
Γιάννης Καλαμίτσης / Γιώργος Χουδαλάκης (Real FM)
Παύλος Τσίμας (ΤΑ ΝΕΑ, ΒΗΜΑ FM)
Mενέλαος Καραμαγγιώλης (Τρίτο Πρόγραμμα)
Κωνσταντίνος Τζούμας / Κατερίνα Καφεντζή (Εν Λευκώ 87,7)
Χρήστος Φερεντίνος (με καλεσμένο τον Κωστή Μαραβέγια)
Κώστας Αρβανίτης (ΝΕΤ) με τη Φυλή των Φίλων
Οδυσσέας Ιωάννου (με καλεσμένο τον Μίλτο Πασχαλίδη)
Πάνος Χρυσοστόμου / Γιάννα Τριανταφύλλη (Δεύτερο Πρόγραμμα)
Μάκης Μηλάτος (105,5 Στο Κόκκινο)
Άρης Δαβαράκης (Αθήνα 9,84)
Γιάννης Πετρίδης (ΝΕΤ 105,8, Τρίτο και Δεύτερο Πρόγραμμα)
Μάκης Προβατάς / Αντώνης Πανούτσος / Γρηγόρης Ψαριανός (ΒΗΜΑ FM, NOVA Σπορ 94,6)
Γιάννης Τριάντης (Ελευθεροτυπία)
Κατερίνα Ακριβοπούλου (Σκάι 100,3)

Οι εκπομπές θα γίνονται live στο στούντιο της θεραπευτικής κοινότητας ΣΤΡΟΦΗ που βρίσκεται στην περιοχή του Άγιου Παντελεήμονα (αποκτά επιπλέον ενδιαφέρον όπως καταλαβαίνετε το εγχείρημα).

Το πρόγραμμα θα αναμεταδίδεται μέσα από το site της Στροφής στο internet αλλά και στα FM, από τη συνχότητα του Ράδιο Φιλία 106,7 το οποίο, ειδικά για εκείνη την ημέρα, μας παραχωρεί ευγενικά η ΕΡΤ. Κάποιες ώρες προγράμματος θα αναμεταδίδονται ταυτόχρονα και από άλλους ραδιοσταθμούς των FM και από αρκετά web radios.

Περισσότερες λεπτομέρειες εδώ. Καλή μας ακρόαση!

..
..
..

Internet Addiction: Tο νέο βιβλίο της Kimberly S. Young και του Cristiano Nabuco de Abreu

.

.

.

Το όνομα της Kimberly S. Young, είχε αναφερθεί ξανά στην ανάρτηση που αφορούσε την Εξάρτηση από το Διαδίκτυο μιας και είναι η κατεξοχήν ειδική για το θέμα. Αυτή τη φορά λοιπόν, έρχομαι να σας παρουσιάσω το νέο βιβλίο (κυκλοφόρησε στις 26 Οκτωβρίου) που έγραψε με τον Cristiano Nabuco de Abreu και στο οποίο αναφέρεται ότι καινούριο υπάρχει, τόσο ερευνητικά όσο και από πλευράς θεραπειών, γι’ αυτή την νέα  εξάρτηση.

Στα 15 κεφάλαια εξετάζονται αναλυτικά θέματα όπως ο ηλεκτρονικός τζόγος, το cybersex, ο εθισμός στα παιχνίδια ρόλων που παίζονται online, η κοινωνική δικτύωση κ.α. Το βιβλίο ουσιαστικά όμως χωρίζεται σε δύο μέρη: στο πρώτο δίνεται βάρος στην κατανόηση της εξαρτητικής συμπεριφοράς (Understanding Internet Behavior and Addiction) και στο δεύτερο γίνεται λόγος για την ψυχοθεραπεία, την αντιμετώπιση και την πρόληψη (Psychotherapy, Treatment and Prevention).

Φυσικά ένα ολόκληρο κεφάλαιο του (το κεφάλαιο 10), αφιερώνεται στους εξαρτημένους εφήβους και στον τρόπο που ειδικοί και γονείς θα πρέπει να τους αντιμετωπίσουν (μία από τις θεραπευτικές προτάσεις είναι και η Οικογενειακή Θεραπεία), αφού το ποσοστό αυτών που  κάνουν κατάχρηση του Internet, αυξάνεται καθημερινά, ωστόσο, δεν ξεπερνά το 4.6-4.7%.

Ενδιαφέρον όμως είναι πως στις μελέτες που παρουσιάζονται και αφορούν διαφορετικές χώρες, φαίνεται πως οι φοιτητές που έχουν εύκολη πρόσβαση στο Διαδίκτυο είναι και η πιο εθισμένη σ’ αυτό, ομάδα του πληθυσμού. Το ποσοστό δε εκείνων που πληρούν τα κριτήρια για να χαρακτηριστούν εθισμένοι, είναι πάνω από 10% είτε η μελέτη έχει γίνει σε Πανεπιστήμιο του Τέξας, είτε σε Πανεπιστήμιο της Ταϊβάν. Φτάνει μάλιστα ως το 14%. Στην Κίνα ειδικά,  οι στατιστικές μελέτες κάνουν λόγο για δέκα εκατομμύρια εθισμένων νέων.

Στην εισαγωγή του βιβλίου τώρα,  αναφέρεται πως η A. P. A (American Psychiatric Association), αποφάσισε στο DSM-5, να συμπεριλαμβάνεται επισήμως και ως διαταραχή ο εθισμός στο Διαδίκτυο. Τη γνώμη μου για το DSM και τα λοιπά διαγνωστικά εγχειρίδια κατάταξης ελπίζω να την ξέρετε, οπότε ποσώς εντυπωσιάζομαι. Το αναφέρω μόνο για όσους ενδιαφέρονται (και αν δεν έχουν γνώση της διαπλοκής των φαρμακοβιομηχανιών με το DSM, τους προτείνω να διαβάσουν αυτή την ανάρτηση για να καταλάβουν την αντίδραση μου).

Τι οδηγεί όμως κάποιον να φτάσει να κάνει τέτοια χρήση του Internet, ώστε να αισθάνεται πως αν δεν είναι συνδεδεμένος στον παγκόσμιο ιστό  κάτι του λείπει και να εμφανίζει συμπτώματα κατάθλιψης και μεγάλης δυσφορίας; Tι είναι αυτό που τον κάνει  να αναβάλλει διάφορες εργασίες προκειμένου να μπορεί να ξοδέψει περισσότερο χρόνο όντας on line, να χάνει τον ύπνο του ή να ονειρεύεται πράγματα που σχετίζονται με την εικονική του ζωή;

Απ’ ότι φαίνεται, πολλά πράγματα: χαμηλή αυτοεκτίμηση, αδυναμία δημιουργίας και διατήρησης αληθινών στενών διαπροσωπικών σχέσεων,  οικογενειακά προβλήματα, προβλήματα υγείας, επαγγελματικές συγκρούσεις, έλλειψη ικανοποίησης απ’ τη ζωή, απώλεια της ελπίδας,  κτλ κτλ. Είχαμε θίξει αυτό το θέμα και στην ανάρτηση που αναφέρω στην αρχή αυτής της παρουσίασης, οπότε ίσως θα ήταν χρήσιμο να την διαβάσετε κι εκείνη για να έχετε ολοκληρωμένη άποψη.

Το ζήτημα είναι πως ανεξαρτήτων των λόγων, αυτό που είναι σαφές είναι πως η παθολογική ενασχόληση με το Διαδίκτυο, είναι ένα είδος ψυχολογικής διεξόδου από τα προβλήματα της αληθινής ζωής, από τις ματαιώσεις που αυτή περιλαμβάνει.

Και πως θεραπεύεται αυτός ο εθισμός; Με διάφορους τρόπους που φτάνουν πλέον ως την φαρμακοθεραπεία, αλλά συμπεριλαμβάνουν και πιο ήπιες μεθόδους, όπως οι ψυχοθεραπείες (π.χ. γνωστική-συμπεριφορική ανάλυση), που βοηθά το άτομο να κατανοήσει τους λόγους για τους οποίους αναζητά αυτή την διέξοδο και να αλλάξει κατά το δυνατόν τη ζωή του.

Οι νευροψυχολόγοι πάντως ερευνώντας ακόμη τον νέο αυτό τομέα, κάνουν λόγο για την δράση της ντοπαμίνης, για συγκεκριμένους νευροδιαβιβαστές που επηρεάζουν τον εγκέφαλο κι εμπλέκονται γενικότερα στις εξαρτητικές συμπεριφορές των ανθρώπων κ.α.  Άλλοι επιστήμονες όμως του ίδιου κλάδου εκφράζουν ριζικές διαφωνίες. Όπως είπαμε, το θέμα είναι καινούριο και χωράει μεγάλη συζήτηση.

Γι’ αυτό πρέπει να σας αναφέρω, ότι υπάρχουν και ενστάσεις, για το αν μπορούμε καν να κάνουμε λόγο για Διαταραχή Εθισμού στο Διαδίκτυο ή πρόκειται για υπερβολές των ειδικών. Η αλήθεια ίσως να βρίσκεται κάπου στη μέση. Γιατί δεν μπορεί να αγνοήσει κανείς και το πόσοι άνθρωποι είναι νυχθημερόν συνδεδεμένοι στο Διαδίκτυο, χρησιμοποιώντας ακόμα και τα κινητά τους τηλέφωνα για να έχουν πρόσβαση σ’ αυτό όταν οδηγούν, δουλεύουν, βρίσκονται μακριά από τον υπολογιστή τους κ.ο.κ.

Ούτε μπορεί να αγνοήσει όμως κανείς και την ίδια την αλλαγή της κοινωνίας που πλέον χρησιμοποιεί το Διαδίκτυο, όχι μόνο ως τον κατεξοχήν τρόπο ενημέρωσης και κοινωνικής δικτύωσης, αλλά και για την προώθηση επαγγελματικών σχεδίων, για τη δημιουργία μικρών φτηνών επιχειρήσεων, για ψυχαγωγία κτλ. Γεγονός επίσης είναι πως το Διαδίκτυο βοηθά ανθρώπους μοναχικούς ή με σοβαρά προβλήματα υγείας, να νιώθουν ότι έχουν παρέα μέσω των κοινωνικών δικτύων, παρέχει συμβουλές για διάφορα θέματα (ιατρικά, ανατροφής παιδιών, εργασιακά, κτλ), γίνεται αφορμή για να δημιουργηθούν φιλίες ακόμη και να ανθίσουν έρωτες και κάποιες φορές είναι ένας έξοχος τρόπος για να επικοινωνούν με τον υπόλοιπο κόσμο, άνθρωποι που ζουν σε απομακρυσμένες γεωγραφικά περιοχές του πλανήτη.

Πρέπει για να αποφανθεί κανείς, να λάβει υπόψη του και το κοινωνικό-ιστορικό-πολιτισμικό πλαίσιο λοιπόν, στο οποίο αυτές οι αλλαγές στη συμπεριφορά των ανθρώπων λαμβάνουν χώρα, για να μην οδηγηθεί σε λάθος συμπεράσματα. Και στο βιβλίο για το οποίο γίνεται λόγος εδώ σήμερα, αυτό συμβαίνει, καθώς αναφέρονται από την αρχή σχεδόν οι ιδιαιτερότητες της ινδικής και κινέζικης κοινωνίας σε σχέση με την χρήση του Διαδικτύου.

Κι είναι λογικό αυτό, καθώς η Young ξέρει καλά τη δουλειά της, είναι πρωτοπόρος στη μελέτη αυτού του φαινομένου (το μελετά απ’ το 1995) και μαζί με τον συνεργάτη της, έγραψαν ένα βιβλίο που καλύπτει κάθε τι σχετικό. Διαβάζεται με μεγάλο ενδιαφέρον και θα είναι χρήσιμο σίγουρα σε όλους τους εδικούς του χώρου. Δεν ξέρω αν θα το επέλεγε για μελέτη κάποιος-α που δεν έχει σχετίζεται επαγγελματικά με το θέμα, αλλά και πάλι κάτι θα μάθαινε. Θέλω να πω δηλαδή πως δεν υπάρχουν ιδιαίτερες δυσκολίες λόγω λεξιλογίου, επιστημονικών όρων κτλ. Με λίγη προσπάθεια όλοι μπορούν να το κατανοήσουν.

Και εντέλει πως κλείνει κανείς ένα τέτοιο θέμα; Νομίζω πως έχει νόημα να τονίσω  ένα μόνο  πράγμα: οι άνθρωποι που συνήθως εξαρτώνται από κάτι, δεν εξαρτώνται μόνο από το Διαδίκτυο. Έχουν μια εν γένει εξαρτητική συμπεριφορά, που καλό και χρήσιμο θα είναι να μάθουν πως και γιατί την ανέπτυξαν κι αν τους ενδιαφέρει να προσπαθήσουν να την αλλάξουν. Δείτε τι γράφει κι εδώ, στην ιστοσελίδα του προγράμματος του 18 Άνω, που αντιμετωπίζει την Προβληματική Χρήση στο Διαδίκτυο:

Σημειώνεται ότι μία μεγάλη μερίδα ανθρώπων που είναι εθισμένοι στη χρήση του διαδικτύου, πληρούν επίσης τα κριτήρια για διαταραχές της εξάρτησης από ψυχοτρόπες ουσίες (Anderson, 2001; Bai et al., 2001), και άλλες διαταραχές του ελέγχου των παρορμήσεων, όπως η παθολογική χαρτοπαιξία (Morahan-Martin, 2005). Υποστηρίζεται μάλιστα, ότι οι χρήστες εκείνοι με προφίλ, που περιλαμβάνει τις εν λόγω διαταραχές, έχουν ήδη κάνει το πρώτο βήμα για την υπερβολική χρήση του (Pratarelli & Browne,2002). Σε ακολουθία με τα παραπάνω ξεκινά η υποδοχή εξαρτημένων από τον ιστό σε χώρο της μονάδας, για ψυχοθεραπευτική εκτίμηση και αντιμετώπιση , αποσκοπώντας στην απεξάρτηση από το internet και τις υπηρεσίες του διαδικτύου.

Προσωπικά δεν θα πρότεινα σε κανέναν φαρμακοθεραπεία για κάτι τέτοιο (ευτυχώς δεν έχει διαδοθεί κιόλας ως θεραπευτική λύση), όχι επειδή φυσικά δεν είναι ο τομέας μου, αλλά επειδή με το χάπι, με το κάθε είδους χάπι που προσπαθεί να ρυθμίσει μια συμπεριφορά μας, είναι σαν να βάζεις το πρόβλημα κάτω απ’ το χαλάκι. Το κρύβεις, δεν το βλέπεις, αλλά εξακολουθεί να είναι εκεί.

Αν αισθάνεστε λοιπόν ότι σας αγγίζει όλο αυτό, αν πιστεύετε πως είστε εθισμένοι στο Διαδίκτυο, απευθυνθείτε στο 18 Άνω, για το πρόγραμμα του οποίου μπορείτε εδώ να βρείτε όλες τις σχετικές πληροφορίες. Αν θέλετε να μάθετε περισσότερα για το θέμα, διαβάστε τα άρθρα που θα βρείτε σ’ αυτή τη σελίδα.  Και να θυμάστε πάντα, πως το πρώτο βήμα, είναι η συνειδητοποίηση και παραδοχή του προβλήματος.

Να είστε καλά.

.

.

*Από 1 εως 3 Απριλίου 2011, θα διεξαχθεί στη Θεσσαλονίκη το 2ο Πανελλήνιο Συνέδριο Διαταραχής Εθισμού στο Διαδίκτυο. Ευχαριστώ πολύ, τον αγαπημένο μου φίλο παιδοψυχίατρο, Σάββα Γεωργιάδη, που μ’ ενημέρωσε και σας παραπέμπω για πληροφορίες εδώ. Φυσικά θα εξακολουθήσω να παρακολουθώ το θέμα και θα επανέρχομαι με αναρτήσεις όταν υπάρχει κάτι ενδιαφέρον, που έχει σημασία να γνωρίζουμε όλοι μας.

.

.

 

Mad, lunatic, cretin, schizophrenic: Το λεξιλόγιο της τρέλας..

.

inside-bedlam

.

Δεν χρειάζεται να εργάζεται κάποιος στο χώρο της ψυχικής υγείας για να γνωρίζει αυτούς τους όρους, αφού είναι ευρέως χρησιμοποιούμενοι. Πρόκειται για λέξεις που είναι οικείες σε όλες, όλους σχεδόν κι ας μην γνωρίζουμε πολλά για την ιστορία τους και το αρχικό τους νόημα. Αυτό το κενό, έρχεται να καλύψει η σημερινή ανάρτηση, που ελπίζω να την βρείτε ενδιαφέρουσα.

Ας αρχίσω λοιπόν εξηγώντας κάποια πράγματα για την αγγλική λέξη mad που σημαίνει τρελός. Η λέξη για την ακρίβεια ήταν amad, είχε το ίδιο νόημα που έχει και σήμερα, αλλά το αρχικό a ‘χάθηκε’ κάπου στα 1300. Εδώ θα βρείτε σημαντικές γλωσσολογικές πληροφορίες για την προέλευση της.

Αργότερα, τον 16ο αιώνα, ίσως να θυμάστε, μιας και είχε αναφερθεί στην ανάρτηση για το Bedlam,  πως το όνομα του ‘ασύλου’ ήταν συνώνυμο της ανεξέλεγκτης τρέλας. Οι λέξεις δε που χρησιμοποιούνταν για τους ενοίκους του και δήλωναν την ασταθή τους ψυχολογική κατάσταση ήταν οι: Bedlamers, Bedlamites, ή  Bedlam Beggars.  Τότε συνήθιζαν επίσης να αποκαλούν τους ψυχικά πάσχοντες «anticks» ή «God’s minstrels«.

Στη συνέχεια, διαδόθηκε η έκφραση mad as a hatter (τρελός σαν καπελάς). Όσοι εργάζονταν φτιάχνοντας καπέλα, υπέφεραν από δηλητηρίαση υδραργύρου (υλικό που χρησιμοποιούνταν σ’ αυτό το είδος ένδυσης) και η συμπεριφορά τους μετά από συνεχή έκθεση σ’ αυτό, έμοιαζε με την συμπεριφορά των τρελών.  Η έκφραση πέρασε μ’ έναν τρόπο και στη λογοτεχνία και έτσι στο βιβλίο  «Η Αλίκη στη χώρα των θαυμάτων»  (1865) του Lewis Carroll, έχουμε τον γνωστό χαρακτήρα  Mad Hatter (Τρελός Καπελάς) και το Mad Tea Party. Για την ετυμολογία της όσοι ενδιαφέρεστε περισσότερο, ανατρέξτε εδώ,  όπου θα βρείτε περαιτέρω εξηγήσεις.

Και η έκφραση όμως mad as a March hare (τρελός όπως ο λαγός του Μάρτη), χρησιμοποιούνταν επίσης για να χαρακτηρίσει κάποιον που έχει χάσει εντελώς την λογική του. Επειδή η αναπαραγωγική περίοδος των λαγών είναι το Μάρτιο και τότε συνεχώς χοροπηδούν. Και βέβαια δεν είναι τυχαίο, το ότι ο λαγός χρησιμοποιήθηκε ως χαρακτήρας στο λογοτεχνικό έργο που προαναφέραμε.

Πάντως οι φράσεις αυτές ήταν σε χρήση, περίπου 30 χρόνια πριν δημοσιευτεί το εν λόγω βιβλίο (από το 1837 δηλαδή). Και για την ιστορία να σας πω, ότι ψάχνοντας το θέμα, βρήκα πως το 1940 ήταν που πρωτοχρησιμοποιήθηκε η φράση τρελός επιστήμονας (mad scientist).

Το lunatic με τη σειρά του, φαίνεται πως χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά γύρω στα 1290 (σύμφωνα με το Oxford English Dictionary), για να περιγράψει ένα είδος τρέλας (αυτό που σήμερα ονομάζεται διπολική διαταραχή, κυκλοθυμία κ.ο.κ.), που σχετιζόταν με τις φάσεις της σελήνης (από το λατινικό lunacus, luna λοιπόν, προέκυψε το lunatic και το lunacy αλλά και η αργκό λέξη «loony» ). Εξ’ ου και τα ψυχιατρικά άσυλα ονομαζόταν «lunatic asylums» ή «loony bins«.

Κι επειδή γνωρίζω ότι ορισμένοι αναρωτιέστε για το αν επηρεάζει όντως η σελήνη την ψυχική μας διάθεση ή αν κατά τη διάρκεια της πανσελήνου αυξάνονται τα βίαια εγκλήματα, σας παραπέμπω εδώ κι εδώ για περισσότερες επιστημονικές πληροφορίες.

Η λέξη cretin τώρα, ήταν σοβαρός ιατρικός όρος και αναφερόταν σε ομάδες ανθρώπων που ζούσαν σε ορεινές περιοχές, κυρίως στις Άλπεις. Οι άνθρωποι σ’ αυτές τις περιοχές, λόγω της έλλειψης ιωδίου στο έδαφος,  είχαν αναπτύξει ένα είδος ανεπάρκειας του θυρεοειδούς αδένα και είχαν κάποια εμφανή σωματικά χαρακτηριστικά, όπως λευκό δέρμα, εξόγκωμα ή βρογχοκήλη στο λαιμό και διογκωμένο κεφάλι.

Υπάρχουν και άλλες ερμηνείες όμως για τη λέξη, όπως το ότι σχετίζεται με την λατινική λέξη «creta» που σημαίνει κιμωλία ή με την γαλλική λέξη  crétin που σχετίζεται με το λατινικό Christianus (Χριστιανός), με την έννοια ότι κι αυτοί οι άνθρωποι είναι παιδιά του Θεού (!).

Δεν είχε πάντως την έννοια που απέκτησε πολύ αργότερα και που όλοι γνωρίζουμε. Ήταν μόλις το 1933 που ο James Joyce χρησιμοποίησε τη λέξη σαν προσβολή, σε επιστολή που αναφερόταν στη συμπεριφορά του θυρωρού του που μπέρδεψε την αλληλογραφία του. Βρήκα όμως κι αυτό το ενδιαφέρον άρθρο που δίνει εντελώς άλλη ερμηνεία στον όρο και σας προτείνω να το διαβάσετε για να έχετε ολοκληρωμένη άποψη.

Ο λόγος που συμπεριέλαβα την λέξη στη συγκεκριμένη ανάρτηση, είναι εξαιτίας του ότι στα άσυλα συνυπήρχαν ανέκαθεν ψυχικά πάσχοντες και άτομα με διανοητική καθυστέρηση κι έτσι μ’ ένα τρόπο  θεωρούνταν ότι και οι ψυχικά πάσχοντες έχουν μειωμένη ευφυία, δεν καταλαβαίνουν, δεν μπορούν να μάθουν κτλ κτλ. Με λίγα λόγια δηλαδή τους θεωρούσαν αυθαίρετα, κρετίνους.

Για το τέλος, κράτησα την λέξη schizophrenic, που προέρχεται φυσικά απ’ την σύνθετη ελληνική λέξη σχιζοφρένεια (ή σχιζοφρενία ). Η σχιζοφρένεια ως όρος (καθώς και τα παράγωγά της), προήλθε λοιπόν από τις αρχαίες ελληνικές λέξεις «σχίζειν» (διαχωρισμός) και «φρήν» (λογική, μυαλό), «φρενός» (λογικός, μυαλωμένος). Χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά περίπου πριν από έναν αιώνα (από τον Eugen Bleuler το 1908). Πριν χρησιμοποιούνταν η λατινική έκφραση «πρώιμη άνοια» (dementia praecox) για την ίδια νοσολογική οντότητα, αν και φυσικά δεν πρόκειται για άνοια με τη στενή έννοια.

Αυτό βέβαια που έχει σημασία είναι ότι και σήμερα που υποτίθεται χρησιμοποιούνται όροι και λέξεις ως επί το πλείστον επιστημονικές (χωρίς αυτό να σημαίνει πως έχουν εκλείψει απ’ την αγγλική αργκό οι άκρως προσβλητικές λέξεις όπως: «fruitcake», «wacko»,  «nutter» κ.α.), ο στιγματισμός των ψυχικά πασχόντων παραμένει. Οι ιατρικοί όροι εντέλει καλλιεργούν μια κουλτούρα φόβου και κατηγοριοποιούν ανθρώπους ανάλογα με την υποτιθέμενη παθολογία τους. Χάνεται ο άνθρωπος πίσω απ’ την ετικέτα της ασθένειας του.

Γι’ αυτό είναι θεμιτή η προσπάθεια που καταβάλλεται για να καταργηθεί ο όρος «σχιζοφρένεια» ως εξαιρετικά επιβλαβής, για όσους χαρακτηρίζονται με βάση αυτόν (διαβάστε περισσότερα για το θέμα εδώ).

Κι αν αναρωτιέστε πως γίνεται από μια τέτοια ανάλυση, να απουσιάζει ο όρος paranoid, θα σας λύσω αμέσως την απορία. Έχει γίνει μια εξαιρετική ανάρτηση με τίτλο: «Η παράνοια και η δυναμική του αποκλεισμού» στο blog «Πανελλαδική συσπείρωση για την Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση» και δεν μπορούσα να σκεφτώ καλύτερο κλείσιμο, απ’ το να σας προτείνω να την διαβάσετε. Αξίζει κάθε λεπτό του χρόνου σας και σίγουρα θα μάθετε κάτι περισσότερο απ’ ότι θα μπορούσα να σας γράψω εγώ εδώ.

Να είστε καλά.

.

.

..

Επιστολή Κώστα Μπαϊρακτάρη προς το Υπουργείο Υγείας-Σχετικά με τον ορισμό Ομάδας Εργασίας για την αναθεώρηση του «Ψυχαργώς»

.

.

Προς

τον Γενικό Γραμματέα του

Υπουργείου Υγείας και Κοινωνικής  Αλληλεγγύης

Γεν. Διεύθυνση Διοκ.Υποστήριξης και Τεχνικών Υποδομών

Διεύθυνση Προσωπικού

Τμήμα  Συλλογικών Οργάνων

.

Αξιότιμε κ. Γενικέ,

Από το Διαδίκτυο πληροφορήθηκα για τον ορισμό μου ως μέλους της Ομάδας Εργασίας για την αναθεώρηση του Προγράμματος «Ψυχαργώς 2011-2020» (Αρ. Πρωτ. ΔΥ1δ/οικ.122308/6/12/2010).  Σας ευχαριστώ για την επιλογή του προσώπου μου αλλά θα ήθελα να σας ενημερώσω ότι δεν ρωτήθηκα ποτέ ο ίδιος.

Επιτρέψτε μου παρά ταύτα να παραθέσω  επιγραμματικά τους λόγους διαφοροποίησής μου και την αδυναμία μου να συμμετάσχω στη συγκεκριμένη  Ομάδα Εργασίας.

1. Γνωρίζετε ότι η Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση αποσκοπούσε από την έναρξή της στα μέσα της δεκαετίας του ΄80 στην άρση της ιδρυματικής και ψυχιατρικής βαρβαρότητας  στα ελληνικά Ψυχιατρεία, την Αποϊδρυματοποίηση και την εφαρμογή ενός άλλου επιστημονικού παραδείγματος.  H  ακύρωση της ψυχιατρικής βαρβαρότητας προϋποθέτει την ακύρωση του επιστημονικού παραδείγματος που οδηγεί σε αυτή.  Προϋποθέτει την ακύρωση του Μονόλογου των ειδικών. Γιατί ο Μονόλογος αυτός  οδηγεί στις  καταστάσεις βαρβαρότητας και στον στιγματισμό.  Γιατί ο Μονόλογος αυτός μπορεί και αναπαράγεται μέσα από την αφαίρεση του Λόγου και των δικαιωμάτων συνανθρώπων  που  βιώνουν καταστάσεις ψυχικού πόνου.

Η διαρκής αναπαραγωγή αυτού του επιστημονικού Μονόλογου, η κυριαρχία του και η συστηματική διάχυσή του στο κοινωνικό σώμα είναι στην ουσία μια πολιτική πρακτική που υπηρετεί μια ιδεολογία αντικειμενοποίησης  και χειραγώγησης  των υποκειμένων και όχι της χειραφέτησής τους.. Μια ιδεολογία που εμποδίζει στην ουσία την ακύρωση των μηχανισμών και των διεργασιών αποκλεισμού ή  περιθωριοποίησης μίας σειράς ατόμων ή ομάδων αφού και η ίδια εμφανίζεται, εγκαθιδρύεται και αυτοτροφοδοτείται μέσω της ενίσχυσης αυτών ακριβώς των διεργασιών και μηχανισμών.  Ο Μονόλογος λοιπόν των ειδικών αναπαράγεται και στη σύνθεση της  συγκεκριμένης Ομάδας Εργασίας.

Παραγνωρίζεται ότι μετά από αρκετές δεκαετίες  προσπαθειών τα ίδια τα άτομα με ψυχιατρική εμπειρία, χρήστες ή πρώην χρήστες  υπηρεσιών ψυχικής υγείας ή επιζώντες της Ψυχιατρικής όπως αυτοπροσδιορίζονται είναι σε θέση και στην Ελλάδα, όχι μόνο να έχουν άποψη για ζητήματα που τους αφορούν άμεσα, αλλά  αποτελεί πλέον, τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε διεθνές επίπεδο,  αναγνωρισμένο δικαίωμά τους. Η απουσία λοιπόν των ατόμων με ψυχιατρική εμπειρία από μια τέτοια ομάδα πιστοποιεί για μένα μια αναχρονιστική αντίληψη, επιβεβαιώνει την αναπαραγωγή  και επιβολή του  Μονόλογου των ειδικών στερώντας από αυτά θεμελιώδη δικαιώματα.

2. Η  Υγεία  αποτελεί δημόσιο αγαθό και το δικαίωμα πρόσβασης σε υπηρεσίες υγείας αναφαίρετο δικαίωμα. Η μεταρρύθμιση λοιπόν  δεν είναι μια τεχνική-διοικητική πράξη ούτε μια πράξη περιορισμένη και εγκλωβισμένη σε  μια δημοσιονομική λογική που απαλλάσσει  το κράτος από την βασική του αυτή υποχρέωση, πολύ δε περισσότερο όταν πρόκειται για χρήματα φορολογουμένων ή για κοινοτικούς πόρους.

Η αποπομπή αυτής της βασικής υποχρέωσης του  κράτους  και η μεταβίβαση και της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης στις λεγόμενες κερδοφόρες μη κερδοσκοπικές εταιρίες ή τις κρατικοδίαιτες μη-κυβερνητικές οργανώσεις εξυπηρετεί μεν την «ταχεία» απορρόφηση των τεράστιων κονδυλίων που θα διατεθούν από την Ευρωπαϊκή Ένωση τα επόμενα χρόνια,  δεν απαντάει όμως στα ερωτήματα και στις ανάγκες για ένα βιώσιμο και διαρκές  δημόσιο υποστηρικτικό σύστημα.

Η χωροταξική μετεγκατάσταση των συνανθρώπων μας  στα πλαίσια του Ψυχαργώς χωρίς την αλλαγή του επιστημονικού παραδείγματος  αποδεικνύει από την μέχρι τώρα πρακτική και εμπειρία ότι αποτελεί  μεταφορά της ιδρυματικής λογικής και του κοινωνικού ελέγχου στην κοινότητα

Ακόμα η ανοχή της βαρβαρότητας και των απάνθρωπων συνθηκών  στις ψυχιατρικές επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα (Ιδιωτικές Ψυχιατρικές Κλινικές) ενισχύει την εμπορευματοποίηση και ιδιωτικοποίηση της ψυχικής υγείας.

Για όλους τους παραπάνω λόγους παρακαλώ να δεχτείτε τη μη συμμετοχή μου στη συγκεκριμένη Ομάδα Εργασίας.

Θα ήθελα να σας παρακαλέσω να αναρτηθεί  αυτή μου η επιστολή στην ιστοσελίδα του Υπουργείου και να κοινοποιηθεί στα υπόλοιπα πρόσωπα της Ομάδας Εργασίας.

Με εκτίμηση

Κώστας Μπαϊρακτάρης

Αναπλ. Καθηγητής Κλινικής Ψυχολογίας

Α. Π. Θ.

.

.

.

Αιχμαλωσία…

..

leonid pasternak-763425

..

Παρ’ όλο που σε όλη μου τη ζωή βιαζόμουν, η νύχτα μ’ έβρισκε πάντα απροετοίμαστο ή μάζευα τα φύλλα του φθινοπώρου, έχουν μια μυστηριώδη τύχη που μας ξεπερνά και γενικά τ’ ανθρωπιστικά αισθήματα δε σ’ ανεβάζουν ψηλά, το πολύ να φτάσεις ώς τη λαιμητόμο ή έστω ώς το παράθυρο μιας γυναίκας με κόκκινα μαλλιά, και λέω κόκκινα γιατί αγαπώ το μέλλον, όπως και τα φαρμακεία τη νύχτα μοιάζουν με φανταστικές εξόδους κι οι ποιητές ονειρεύονται ρωμαϊκές γιορτές ή αρνούνται να πεθάνουν, κατά τα άλλα συνήθως καίγομαι, έτσι ξεχειμωνιάζω καλύτερα ή στα σπίτια που μ’ έδιωχναν άφηνα πάντα πίσω απ’ την πόρτα ένα τσεκούρι.

Aλλά οι καλύτερες στιγμές μου είναι τα βράδια, όταν ανοίγω το παράθυρο κι αφήνω ελεύθερα τα ωραία ωδικά πουλιά που εκγυμνάζω τις ατέλειωτες ώρες της αιχμαλωσίας.

..

..

Τάσος Λειβαδίτης*

*Από την Ποίηση. Tόμος Tρίτος 1979-1987, Kέδρος 1991

..

..

..