Carol Dweck: Ο ρόλος των πεποιθήσεων και η συμβολή των κινήτρων στην ανάπτυξη της νοημοσύνης

..

the-country-school-winslow-homer

..

Το όνομα της Carol Dweck, ίσως να μην είναι γνωστό σε πολλούς από σας. Με λίγα λόγια θα σας εξηγήσω λοιπόν, πως είναι καθηγήτρια Ψυχολογίας στο Stanford και για πάρα πολλά χρόνια διενεργεί ενδιαφέρουσες έρευνες που σχετίζονται με την ανάπτυξη κινήτρων, την προσωπικότητα και την εξέλιξη του ατόμου. Καίρια θεωρώ πως είναι η συμβολή της στον τομέα της νοημοσύνης κι αυτός είναι ο λόγος που επέλεξα να σας παρουσιάσω τη δουλειά της σήμερα, συνεχίζοντας μ’ αυτό τον τρόπο την ενασχόληση μου με το θέμα (εδώ, εδώ κι εδώ θα βρείτε αναρτήσεις σχετικές με το IQ και τις αμφιλεγόμενες μετρήσεις του).

Η Dweck κάνει λόγο για δύο θεωρίες νοημοσύνης: στην πρώτη η νοημοσύνη θεωρείται έμφυτη (fixed) και στην δεύτερη αναπτυσσόμενη ή στοιχειώδης (growth ή incremental). Οι μαθητές, οι άνθρωποι γενικότερα μπορεί να μην έχουν συνειδητή γνώση του ποια θεωρία πιστεύουν. Ωστόσο στις περιπτώσεις αποτυχίας, καταλαβαίνει κανείς απ’ τον τρόπο που την αιτιολογούν, ποια είναι η άποψη τους και για την νοημοσύνη τους.

Όσοι πιστεύουν ότι η νοημοσύνη είναι έμφυτη, όταν αποτυγχάνουν, το παίρνουν βαριά και στεναχωριούνται που κινδυνεύει να διαρραγεί η πεποίθηση τους ότι είναι ευφυείς. Σε κάθε αποτυχία αισθάνονται ότι αυτό που διακυβεύεται είναι η εξυπνάδα τους. Ενώ όσοι πιστεύουν πως  η νοημοσύνη είναι αναπτυσσόμενη, ότι πρόκειται για εύπλαστη ποιότητα, για μια δυνατότητα που μπορεί να αναπτυχθεί, δεν ενοχλούνται τόσο από την αποτυχία, αφού συνειδητοποιούν ότι η απόδοση τους μπορεί να βελτιωθεί.  Θα καταβάλουν λοιπόν περισσότερη προσπάθεια, ώστε στο μέλλον να πετύχουν τον στόχο τους.

Όσοι πιστεύουν δηλαδή στη πρώτη θεωρία, αποδέχονται μ’ ένα τρόπο το πεπερασμένο της νοημοσύνης τους. Πιστεύουν ότι γεννήθηκαν με κάποιο βαθμό ευφυίας, ο οποίος προφανώς δεν μπορεί ν’ αλλάξει. Και την ευφυία αυτή την συνδέουν με την αξία που έχουν ως άνθρωποι. Έχουν το άγχος ν’ αποδεικνύουν τρόπον τινά την εξυπνάδα τους κάθε φορά και προτιμούν να καταπιάνονται με όσα ήδη γνωρίζουν, γιατί οι νέες προκλήσεις εμπεριέχουν τον κίνδυνο της αποτυχίας.

Φυσικά, στην δεύτερη θεωρία δεν αγνοούνται οι ατομικές διαφορές που σαφώς έχουν τα άτομα και κάνουν κάποια απ’ αυτά να είναι πιο ευφυή από άλλα. Το βάρος όμως πέφτει στην αξία της προσπάθειας και στο ότι αυτή, όντως, αποδίδει καρπούς. Και πράγματι τα άτομα που προσπαθούν παρά τις οπισθοδρομήσεις, που έχουν κίνητρα και στόχους, είναι αυτά τελικά που γίνονται περισσότερο επιτυχημένα από άλλα, σε κάθε τομέα της ζωής. Είναι αυτά που μαθαίνουν ουσιαστικά και δεν αναλώνονται για παράδειγμα σε βαθμοθηρία προκειμένου ν’ αποδείξουν την εξυπνάδα τους.

Γι’ αυτό η Dweck συμβουλεύει και τους γονείς, να μην επαινούν τα παιδιά για την ευφυία τους, αλλά για την προσπάθεια που καταβάλλουν, έτσι ώστε ν’ αναπτύξουν μια νοοτροπία ανάπτυξης, να ξεπερνούν πιο εύκολα τις αποτυχίες και να πετύχουν στη ζωή τους. Περισσότερα, μπορείτε να διαβάσετε στο βιβλίο της: Mindset: The New Psychology of Success κι αξίζει αν μη τι άλλο να ρίξετε μια ματιά στις σελίδες που δημοσιοποιεί ο ιστότοπος, αφού το να μπορέσει κάποιος να καταλάβει με ποια απ’ τις δύο θεωρίες ‘κινείται’ στη ζωή του και να μπορέσει να την αλλάξει αν χρειάζεται, είναι πολύ σημαντικό για την εξέλιξη του.

Ίσως δεν το πιστεύετε, αλλά οι πεποιθήσεις μας, η εικόνα που έχουμε για τον εαυτό μας, μπορεί να μας περιορίσει όχι μόνο όσον αφορά τις σχολικές κι ακαδημαϊκές μας επιδόσεις, αλλά κι απ’ το να διεκδικήσουμε και να προσπαθήσουμε να έχουμε τη ζωή που μας αξίζει. Σκεφτείτε αυτούς που ισχυρίζονται ότι δεν μπορούν να πάνε παραπέρα «γιατί τόσο κόβει το μυαλό» τους και θα καταλάβετε περισσότερα. Κι αν βοηθάει, δεν έγραψε τυχαία ο Νίκος Καζαντζάκης εκείνο το: «Φτάσε όπου δεν μπορείς«. Η ιδέα, τα κίνητρα και η προσπάθεια, μπορούν να κάνουν την διαφορά.

Αυτή την ανάρτηση, κλείνοντας, θέλω να σας πω πως την θεωρώ απολύτως σχετική και μία παλιότερη που θα βρείτε εδώ, αφού εκτός απ’ τις πεποιθήσεις των μαθητών για τις επιδόσεις τους, ρόλο παίζουν και οι πεποιθήσεις καθώς και οι προσδοκίες των δασκάλων για τους μαθητές τους. Κι όπως θα δείτε,  αυτές οι προδοκίες μπορούν ν’ αλλάξουν στην τάξη πολλά.

Καλή σας ανάγνωση.

.

.

.

.

.

Advertisements

~ από aikaterinitempeli στο Ιανουαρίου 26, 2012.

2 Σχόλια to “Carol Dweck: Ο ρόλος των πεποιθήσεων και η συμβολή των κινήτρων στην ανάπτυξη της νοημοσύνης”

  1. katerinaki m gluko exeis kanei pragmatika para polu kalh doulitsa mou aresei para polu!!8a h8ela na me boh8hseis ean mporeis se parakalw para polu sxetika me thn dweck giati kanw mia ergasia me tis 8ewries ths ontothtas k ths prosauxhshs k duskoleuomai na brw metafrasmeno uliko gia na to xrhsimopoihsw k 8a to ektimousa ba8utata ean mporoses na me bohuhseis se parakalw para polu!!euxaristw ek twn proterwn !! simeonidou irene!!

    • Simeonidou Irene, καλώς ήρθες και σ’ ευχαριστώ για τα καλά σου λόγια!Το e-mail μου είναι αυτό: katerina_tempeli@yahoo.gr. Επικοινώνησε να μου πεις τι χρειάζεσαι, ναι; Ελπίζω μόνο να μπορώ να βοηθήσω. Έχω την εντύπωση πως πέρα απ’ όσα ανέβασα εδώ, δεν υπάρχει κάτι άλλο στο αρχείο μου, αλλά θα δούμε.. Θα το ψάξω..

      Καλή σου μέρα.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s