Peder Severin Krøyer: Ο Καλλιτέχνης και η Τρέλα

.

Hip Hip Hurrah! No2
Hipp hipp hurra! (1888)

.

O Peder Severin Krøyer γεννήθηκε στο Stavager της Νορβηγίας, στις 23 Ιουλίου του 1851. Είδε το πρώτο φως της ζωής στο “Dollhuset – Den Kombinerede Indretning”, ένα άσυλο για ψυχικά πάσχοντες και άλλους αναξιοπαθούντες. Ήταν το αγνώστου πατρός άρρεν τέκνο, της Ellen Cecilie Gjesdal, που όντως άρρωστη και μη δυνάμενη να τον φροντίσει, έχασε την επιμέλεια του. Το μωρό ανατέθηκε στην αδερφή της Bertha Cecilie και τον γνωστό ζωολόγο και φιλέλληνα συζυγό της Henrik Nikolai Krøyer, του οποίο και το επίθετο πήρε. Το ζευγάρι ζούσε στην Κοπεγχάγη κι εκεί άρχισε η εκπαίδευση του νεαρού αγοριού στις τέχνες, σε ηλικία 9 ετών.

.

Krøyer_fiskere_trækker_vod
Fishermen hauling nets (1883)

.

Μετά από έξι χρόνια σπουδών στην Βασιλική Ακαδημία Καλών Τεχνών της Κοπεγχάγης, στην οποία μπήκε σε ηλικία 14 ετών,  ταξίδεψε στην Ευρώπη, κατά το διάστημα 1875-1881. Πέρασε δύο χρόνια στο Παρίσι (1877-1879), μαθήτευσε κοντά στον Leon Bonnat και επηρεάστηκε απ’ τη γαλλική plein air, ζωγραφική. Όταν επέστρεψε στη Δανία, έμενε τα καλοκαίρια στο Skagen και το χειμώνα στην Κοπεγχάγη. Συνέχισε να ταξιδεύει (επισκέφτηκε την Αυστρία, τη Γερμανία, την Ιταλία, την Ισπανία και άλλες χώρες) και να ζωγραφίζει, ώσπου το 1888 γνώρισε στο Παρίσι, την Γερμανίδα ζωγράφο Maria Martha Mathilde Triepcke. Η Marie είχε ανατραφεί στη Δανία και σπούδαζε στα ατελιέ των Gustave Courtois και Alfred Philippe Roll. Παντρεύτηκαν επτά μήνες αργότερα μετά από ένα θυελλώδη δεσμό κι έκαναν ένα παιδί, την Vibeke. Η Marie, είχε τη φήμη της πιο όμορφης γυναίκας της Δανίας κι ο σύζυγος της την απεικόνισε πολλές φορές στους πίνακες του. Στην κοινή ζωή τους αναφέρεται η ταινία “Marie Krøyer(2012) που αξίζει να δείτε, αν και μεροληπτεί σαφώς υπέρ της ηρωίδας.

.

Dobbeltportræt_af_Marie_og_P.S._Krøyer-1890
Portrait of a Married Couple (1890)

.

Κατά διαστήματα, από το 1900 κι έπειτα, νοσηλευόταν σε ψυχιατρείο (στο Middelfart Hospital). Εισήχθη για πρώτη φορά στις 21 Μαρτίου του 1900. Έπασχε “από μελαγχολία η οποία συνοδευόταν από σοβαρές ψευδαισθήσεις“, όπως έγραφε η σύζυγός του σε μια φίλη της, στις 8 Απριλίου του 1900 (το γράμμα της δημοσιεύεται στο βιβλίο “Northern Light: The Skagen Painters”, σελ. 178). Οι γιατροί διέγνωσαν νευροσύφιλη (dementia paralytica) και πίστεψαν πως την κατάσταση του επιδείνωνε η υπερκόπωση: δούλευε πάντα σκληρά. Συνέστησαν ξεκούραση,  απαγόρευσαν κάθε είδους επισκέψεις και χρησιμοποίησαν υδράργυρο για τη θεραπεία του.Ήταν αισιόδοξοι σχετικά με την ανάρρωση του, που υπολόγιζαν ότι θα πάρει τουλάχιστον 6 μήνες. Μετά από 7 μήνες, πήρε όντως εξιτήριο.

.

Summer evening at Skagen
Summer evening on Skagen’s beach (1899)

.

O «Soren» όμως, όπως ήταν γνωστός στους φίλους του ο καλλιτέχνης, στα επόμενα χρόνια θα μπει ξανά και ξανά στο ψυχιατρείο. To 1903 με μελαγχολία, το 1906 με μανία. Έπαιρνε εξιτήριο κι έπειτα από ένα διάστημα, παραδινόταν πάλι τις φοβερές του ψευδαισθήσεις. Όπως αναφέρει στο εξαιρετικό του άρθρο με τίτλο: «Summer Evening on the Beach at Skagen: The Artist and His Wife» ο James C. Harris ( Arch Gen Psychiatry. 2009;66(6):580), ο Krøyer υπέφερε από ακουστικές και σωματικές ψευδαισθήσεις, άγχος, μελαγχολία κ.α.

.

.

Η κατάσταση του έμοιαζε ανησυχητικά μ’ αυτήν της μητέρας του (τονίζεται η κληρονομική επιβάρυνση καθώς εκτός από κείνη κι ένας θείος του έπασχε από διπολική διαταραχή και δυστυχώς παρόμοια συμπτώματα παρουσίασε αργότερα και η κόρη του). Τα τελευταία δέκα χρόνια της ζωής του αντιμετώπισε επιπλέον κι άλλο σοβαρό πρόβλημα: η όραση του εξασθενούσε σταδιακά κι όμως συνέχισε να ζωγραφίζει και μάλιστα αριστουργηματικά έργα, μέχρι που τυφλώθηκε εντελώς.

.

Study for Saint John’s Eve bonfire on Skagen’s beach 1903
Midsummer Eve Bonfire on Skagen Beach (1906)

.

O γάμος του με τη Marie πέρασε διάφορες φάσεις κι άρχισε να φθίνει οριστικά το 1902 όταν εκείνη ερωτεύτηκε στην Σικελία, τον Σουηδό συνθέτη Hugo Alfvén. Ο Krøyer έμαθε για τη σχέση τους αλλά αρνιόταν να της δώσει διαζύγιο, το οποίο τελικά βγήκε το 1905. Η κόρη τους, Vibeke, έμεινε με τον πατέρα της καθώς η μητέρα της ήταν πάλι έγκυος. Η Marie και ο Hugo παντρεύτηκαν ωστόσο μετά το θάνατο του ζωγράφου,το 1912 και πήραν με τη σειρά τους διαζύγιο το 1936. Εκείνη πέθανε στη Στοκχόλμη της Σουηδίας, στις 25 Μαΐου 1940.

.

.

Ο Krøyer, στους πίνακες του αποτύπωσε με τα πιο όμορφα χρώματα το Skagen, την απομακρυσμένη αυτή περιοχή της Δανίας στην οποία είχε μαζευτεί μια ολόκληρη κοινότητα καλλιτεχνών. Ήταν απ’ τους πιο αγαπημένους και πιο γνωστούς ζωγράφους που ζούσαν εκεί και άτυπα ο ηγέτης της ομάδας. Ο πιο διάσημος ζωγράφος της εποχής του πέθανε στις 21 Νοεμβρίου του 1909. Ήταν μόλις 58 ετών.

.

Peder Severin Kroyer
Bathing Boys (1892)

.

.

.

*Κατά τη διάρκεια της νοσηλείας του στο ψυχιατρείο, δύο χρόνια περίπου πριν πεθάνει, ζωγράφισε αυτό το πορτρέτο. Πίνακες του μπορείτε να δείτε επίσης  εδώ, εδώ κι εδώ. Μία προσεγμένη ανάλυση του έργου του βρήκα εδώ. Η φωτογραφία του ίδιου που ζωγραφίζει τον τελευταίο πίνακα της ανάρτησης, υπάρχει εδώ και φωτογραφία απ’ το στούντιο του στην Κοπεγχάγη, εδώ.

.

.

.

.

.

Δημοσιεύθηκε από

aikaterinitempeli

Η Αικατερίνη Τεμπέλη γεννήθηκε στη Σάμο, αλλά έζησε μερικά απ’ τα πιο ενδιαφέροντα χρόνια της ζωής της στη Θεσσαλονίκη και στο Ηράκλειο, όπου σπούδασε αντίστοιχα Ψυχολογία και Κοινωνική Εργασία. Στην Αθήνα εκπαιδεύτηκε στην οικογενειακή θεραπεία (Μονάδα Οικογενειακής Θεραπείας-ΨΝΑ) και στην βραχεία ψυχοθεραπεία. Παρακολούθησε μαθήματα υποκριτικής για 2 χρόνια στο “Θέατρο των Αλλαγών” και μονωδίας για 3 χρόνια στο “Ολυμπιακό Ωδείο” Ηρακλείου. Εργάστηκε για πάνω από μια δεκαετία στο ραδιόφωνο (Ράδιο Κρήτη, 9,84, Studio 19, ΕΡΑ Ηρακλείου, 102-ΕΡΤ 3 κ.ά.) ως παραγωγός και παρουσιάστρια ραδιοφωνικών εκπομπών, καθώς και σε γνωστά περιοδικά κι εφημερίδες ως δημοσιογράφος. Το 1993 κέρδισε το Α' Πανελλήνιο βραβείο, σε γραπτό διαγωνισμό της Deutsche Welle, με θέμα το ρατσισμό κι εκπροσώπησε τη χώρα μας στην Κολωνία. Τον επόμενο χρόνο, το 1994, πήρε Διάκριση στον Παγκρήτιο Διαγωνισμό Ποίησης. Σήμερα ζει στην Αθήνα και ταξιδεύει πάντα στις ζωές των άλλων. Τις νύχτες γράφει στίχους, που μελοποιεί συνήθως ο Παναγιώτης Λιανός. "Το ποτάμι στον καθρέφτη" είναι το τρίτο της βιβλίο και κυκλοφορεί απ' την "Άνεμος εκδοτική". Προηγήθηκαν "Η σκόνη των άστρων" (2010) και το "Βενετσιάνικο χρυσάφι" (2007) . Και τα δύο εκδόθηκαν απ' τις εκδόσεις "Μοντέρνοι Καιροί".

One thought on “Peder Severin Krøyer: Ο Καλλιτέχνης και η Τρέλα”

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s