Παρουσίαση βιβλίου: “Δημόσιο Ψυχιατρείο Αθηνών-Το Δαφνί ..μια φανταστική πολιτεία” του Κώστα Φιλανδριανού -Μέρος ΙΙI

..

ΨΝΑ-άποψη

.

*Το Μέρος Ι μπορείτε να το διαβάσετε εδώ και το Μέρος ΙΙ εδώ.

.

.

Πόλεμος λοιπόν, όπως είδαμε στο Μέρος ΙΙ της παρουσίασης του βιβλίου κι όλοι έκαναν όνειρα για τις καλύτερες μέρες που πίστευαν ότι θα ερχόταν. Η Απελευθέρωση όμως δεν έφερε την λύτρωση που ο κόσμος περίμενε. Νέα δείνα προέκυψαν:

“Επικράτησε κατά την περίοδο εκείνη μεγάλη αταξία, έγιναν πολλές αυθαιρεσίες, παρανομίες, ακόμη και βιαιότητες κι’ έτσι πέρασαν οι πρώτοι μήνες με συνεχώς ογκούμενη την απειλή και αυξανόμενες τις ανησυχίες, μέχρι που φτάσαμε στη σύγκρουση του Δεκέμβρη. Στο διάστημα αυτό, οι παραπάνω ανωμαλίες και αναταραχές είχαν φυσικά σοβαρό αντίκτυπο στη λειτουργία του Νοσοκομείου, αλλ΄οπωσδήποτε κατόρθωνε τούτο να στέκη και ν’ ανταποκρίνεται με κάποιο τρόπο στον προορισμό του (…) Από την πρώτη μέρα της σύγκρουσης, τη Διοίκηση του Νοσοκομείου ανέλαβε ένα Συμβούλιο της Αριστεράς, που αντιπροσωπευόταν κυρίως από τη διοικούσα Επιτροπή(…) Πρόεδρος της ήταν ο τεχνίτης Ανδρέας Αλυγιζάκης (ανήκε στο Κομμουνιστικό κόμμα, ήταν δε σώφρων κι’ έντιμος άνθρωπος),ένας-δύο υπάληλοι μέλη της, τη δυναμική της δε πλευρά αποτελούσαν οι φυματικοί, που είχαν και την πλειοψηφεία σ’ αυτήν”.

Όσο διοικούσε το Συμβούλιο αυτό πάρθηκαν διάφορα μέτρα, που άλλα έτυχαν της αποδοχής του προσωπικού κι άλλα όχι, όπως εξηγεί ο συγγραφέας:

“Έγινε π.χ. δεκτή κι εφαρμόστηκε μια απόφαση, να δοθή από το Νοσοκομείο 1/2 οκά ζάχαρη για κάθε παιδί της περιοχής του Χαϊδαρίου. (είχε σημειωθεί εκεί μεγάλη έλλειψη). -Έκαμαν ενέργειες και πήραν μέτρα για να καταπολεμήσουν τη φθειρίαση που αναπτύχθηκε τότε ανάμεσα στους αρρώστους. -Επειδή έλλειψαν τα Καύσιμα, έκαμαν συνεργεία από Προσωπικό και αρρώστους και τα’ στελναν στις γύρω περιοχές, (Σκαραμαγκά κτλ) για να μαζεύουν ξύλα. -Αντιμετώπισαν το επισιτιστικό πρόβλημα στέλνοντας υπαλλήλους στον Ασπρόπυργο, την Ελευσίνα και άλλα χωριά για την προμήθεια τροφίμων (…)Τέλος, πήραν και διάφορες άλλες αποφάσεις, μερικές από τις οποίες είχαν κομματικό χαρακτήρα, για τούτο και συνάντησαν αντίδραση από ένα μεγάλο μέρος του Προσωπικού που δεν συμπαθούσε την παράταξη των διοικούντων, όπως λ.χ. οι ακόλουθες: Άδειασαν το 1ο περίπτερο από αρρώστους και βάλθηκαν να το ετοιμάσουν για να γίνη Νοσοκομείο Περίθαλψης Τραυματιών του αντάρτικου στρατού. Σε άλλη περίπτωση πήραν απόφαση να επιστρατεύσουν το Προσωπικό, να οργανώσουν μονάδες και να τις κατεβάσουν στην πόλη για ενίσχυση των μαχόμενων ανταρτών. Αυτές οι δύο αποφάσεις δεν πραγματοποιήθηκαν, η τελευταία μάλιστα έγινε αιτία να σκορπίση το Προσωπικό, πολλά μέλη του οποίου το’ σκασαν με φανερό κίνδυνο. (…) Γεγονός ωστόσο είναι και ομολογείται από όλους, ότι στο διάστημα της μεσοβασιλείας, που άσκησαν τη Διοίκηση του Νοσοκομείου το Συμβούλιο και οι Επιτροπές, παρά τον φανατισμό που επικρατούσε τότε γενικά, δεν έγιναν ακρότητες ή εγκλήματα, δεν έλαβαν χώρα σοβαρές διώξεις αντιθέτων και καταβλήθηκε προσπάθεια για την κατά το δυνατό ομαλή συνέχιση της λειτουργίας του Ιδρύματος. Η Επιτροπή (…) στάθηκε γενικά μετριοπαθής, παρά τις πιέσεις που σε πολλές περιπτώσεις είχε, από σκληρούς και φανατισμένους εξωνοσοκομειακούς παράγοντες”.

Και πως εξελίχτηκαν τα πράγματα στη συνέχεια; Οπωσδήποτε όλο το 1945 καταναλώθηκε σε λήψεις μέτρων, ανακρίσεις και πολύς χρόνος μετα απ’ αυτό απαιτήθηκε ώσπου να βρη το δρόμο του το Ίδρυμα”.Τα κτήρια και οι εγκαταστάσεις είχαν υποστεί μεγάλες ζημιές, τα μέσα και τα υλικά ήταν πενιχρά, το προσωπικό ανεπαρκές, ανεκπαίδευτο και άπειρο. Χαρακτηριστικά αναφέρει ο Φιλανδριανός: “Προ παντός έλειψαν οι ψυχίατροι, από τους οποίους λίγο λίγο απογυμνώθηκε σχεδόν το Νοσοκομείο. Αρκεί ν’ αναφερθή πως για μια περίοδο από το 1947 μέχρι και το 1949, την υπεύθυνη ψυχιατρική εργασία όλου του Ιδρύματος την έκαναν τρεις (!) ψυχίατροι μόνο (…) Τα τρία τμήματα που λειτούργησαν τότε κάτω από τη διεύθυνση τους, είχαν πάνω από 600 αρρώστους το καθένα και εξυπηρετούσαν μια τεράστια κίνηση”.

Παρά τις μεγάλες αυτές δυσκολίες όμως, προσπαθούσε το επιστημονικό προσωπικό ν’ ανταποκρίνεται στο έργο του, να παρακολουθεί τις εξελίξεις και να εφαρμόζει ακόμα-ακόμα και τις νέες θεραπευτικές μεθόδους της εποχής:

Αργότερα από το τέλος του 1945 περίπου, η Επιστημονική κίνηση άρχισε πάλι ν’ αναζωογονήται όλο και περισσότερο. Τότε εγκαινιάστηκε η εφαρμογή της σπασμοθεραπείας με Electroshock, που σύντομα παραμέρισε και τελικά κατάργησε το Cardiazol. Την ίδια εποχή, μια καινοτομία οφειλόμενη στην έμπνευση του πορτογάλου γιατρού ΜΟΝΙΖ, έμπνευση που την επιβεβαίωσε με πειράματα, είχε μεγάλη απήχηση και εφαρμόστηκε σε μεγάλη κλίμακα. Ήταν η θεραπεία των ψυχικών νοσημάτων και ιδιαίτερα της Σχιζοφρένειας με χειρουργική επέμβαση στον Εγκέφαλο, με τη Λευκοτομή όπως ονομάστηκε, επειδή μ’ αυτή γινόταν τομή στη λευκή ουσία του εγκεφάλου. Εφαρμογή της μεθόδου έγινε τότε και σε μας, στο Ψυχιατρείο, σε μεγάλη έκταση και επί αρκετά χρόνια. Την εποπτεία της όλης Εργασίας-Μελέτης, είχε ο Καθηγητής Κωνστ. Κωνσταντινίδης, τις δε επεμβάσεις έκανε ο χειρουργός Β. Στρουσόπουλος. Ο τελευταίος αφού προηγουμένως εσπούδασε με προσοχή κι έκαμε πολλή άσκηση στην τεχνική, απόκτησε μεγάλη ικανότητα κι’ εκτελούσε τις επεμβάσεις με εξαιρετική επιτυχία. Ούτε ένα ατύχημα σημειώθηκε κατά τη μακρά και σε μεγάλο αριθμό αρρώστων εφαρμογή της. Πάνω στο θέμα αυτό ο Κωνσταντινίδης έκαμε πολλές επανειλημμένα ανακοινώσεις και δημοσίευσε πολλές εργασίες με τα συμπεράσματα και τις απόψεις του”.

.

ΨΝΑ-Χειρουργείο

.

Από τα τέλη του 1945 πάντως, νέο πρόβλημα δημιουργήθηκε με τις αυξήσεις των εισαγωγών.Τις αιτίες μας τις αναλύει ο Φιλανδριανός:

“Στην απότομη αυτή συμφόρηση συντέλεσαν οι παρακάτω λόγοι: 1. Μπορούμε να πούμε, πως γενικά σημειώθηκε αύξηση της νοσηρότητας, (δικαιολογημένα), μετά τα συγκλονιστικά χρόνια που έζησε ο Ελληνικός Λαός, εξ’ αιτίας της τρομοκρατίας, των διώξεων, εξοριών, φυλακίσεων κτλ. 2. Με Κυβερνητική απόφαση, ανατέθηκε στο ψυχιατρείο η ψυχιατρική νοσηλεία και παρατήρηση για γνωματεύσεις (καθορισμού ανικανότητας), όσων από τους υπηρετούντες στις Ένοπλες Δυνάμεις και τα Σώματα Ασφαλείας, παρουσίαζαν ψυχικές ανωμαλίες και διαταραχές. Συστήθηκε μάλιστα γι’ αυτούς ιδιαίτερη Κλινική, δυνάμεως 50 κρεββατιών (έφτασε σ’ εποχή τα 70) η οποία ενσωματώθηκε στη Β’ ψυχιατρική Κλινική του Κ. Φιλανδριανού, όπου και λειτούργησε πάνω από 10 χρόνια (…) 3. Άλλη κατηγορία που μεγάλωνε τη συμφόρηση, ήταν οι στρατευόμενοι πολίτες, που υπήρχαν λόγοι να κριθούν καθώς και πολλοί εξόριστοι, φυλακισμένοι, υπόδικοι ή κατάδικοι, για τους οποίους έπρεπε να ξεκαθαριστή αν ήταν πραγματικά άρρωστοι ή υποκριτές (…) 4. Ο σοβαρότερος τέλος λόγος, ήταν η οικονομική εξαθλίωση που επικρατούσε τότε στη Χώρα, λόγω της οποίας το σύνολο σχεδόν του πληθυσμού δεν είχε την ευχέρεια να πληρώνη νοσήλεια, δεν ήταν στο μεγαλύτερο ποσοστό ασφαλισμένο, και δεν μπορούσε να καταφύγη σε Κλινικές ή άλλου είδους δαπανηρή περίθαλψη».

Ο οικονομικός παράγοντας όπως ήταν φυσικό, έπαιζε τον πρώτο ρόλο σε κάθε τι:

«Οι περιορισμένες (ανύπαρκτες) οικονομικές δυνατότητες, δεν άφιναν περιθώρια για επανορθώσεις και αναδιοργανώσεις. (Μα πως να γίνη και σκέψη ακόμα γι’ αυτά, τη στιγμή που ο ελληνικός Λαός περίμενε να επιζήση από τις αποστολές της ξένης βοήθειας και να καλύψη τη γύμνια του με τα δέματα από το εξωτερικό!…)  Η πενιχρή ενίσχυση του κράτους για πρόχειρες βελτιώσεις και συντήρηση ήταν βέβαια κάποια βοήθεια, αλλά περισσότερο όμως συντέλεσαν η πίστη και αφοσίωση εκείνων που πίστεψαν σ’ αυτό το σκοπό κι’ εργάστηκαν για την επιτυχία του. Έτσι παρά τις αντιξοότητες και τις ανυπέρβλητες δυσκολίες, με την πάροδο των χρόνων σημειώθηκε πρόοδος και βελτίωση σε όλους τους τομείς και τούτο αποτελεί ένα λόγο παραπάνω για να εκτιμηθεί το γενόμενο έργο, που δεν θα’ ταν υπερβολή αν το χαρακτήριζε κανείς σαν αξιοθαύμαστο επίτευγμα. Το επαναλαμβάνομε για πολλοστή φορά για τους μεμψίμοιρους.

Σ’ αυτό το έργο κλείνονται η περίθαλψη χιλιάδων δυστυχισμένων αρρώστων, η ίαση ενός μεγάλου αριθμού απ’ αυτούς, το ότι δόθηκε άσυλο και προστασία σ’ ένα σημαντικό αριθμό καταδιωκωμένων, η προσφορά ανακούφισης στην τόσο χειμαζόμενη τότε Ελληνική Κοινωνία και τέλος η συμπαράσταση και διέξοδο, που δόθηκαν στην Πολιτεία, για ν’ αντιμετωπίση τις κοσμοϊστορικές καταστάσεις της εποχής εκείνης.

Οπωσδήποτε πέρασαν σιγά-σιγά οι κακές μέρες, οι Κρατικές Υπηρεσίες μπήκαν από το 1950 λίγο λίγο σε μια τάξη και το Ψυχιατρείο άρχισε να παίρνη το δρόμο για την αποκατάσταση. Από τότε, προχώρησε με μεγάλα βήματα στην ολοκλήρωση του προορισμού του, όπως θα ιδούμε παρακάτω”.

.

.

.

.

(συνεχίζεται εδώ)

.

.

.

.

.

Advertisements

~ από aikaterinitempeli στο Σεπτεμβρίου 29, 2013.

3 Σχόλια to “Παρουσίαση βιβλίου: “Δημόσιο Ψυχιατρείο Αθηνών-Το Δαφνί ..μια φανταστική πολιτεία” του Κώστα Φιλανδριανού -Μέρος ΙΙI”

  1. […] *Το Μέρος Ι μπορείτε να το διαβάσετε εδώ, το Μέρος ΙΙ εδώ  και το Μέρος ΙΙΙ εδώ. […]

  2. […] κάνω τις αναρτήσεις που μπορείτε να τις δείτε εδώ, εδώ, εδώ κι εδώ, διαπίστωσα πως αναφερόταν ξανά τ’ όνομά του. […]

  3. […] για το Δαφνί που παρουσιάστηκε εδώ, εδώ κι εδώ, είναι δώρα ενός ανθρώπου που εκτιμώ απεριόριστα και […]

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: