Silenced: Μια σοκαριστική ταινία για την ιδρυματική κακοποίηση – Βασισμένη σε αληθινά γεγονότα

.

Silenced 2011

.

Το πρώτο στοιχείο που πρέπει να σας γράψω γι’ αυτή την ταινία, είναι πως βασίζεται δυστυχώς σε αληθινά γεγονότα, όπως βλέπετε και στον τίτλο. Σε γεγονότα που έλαβαν χώρα σχετικά πρόσφατα, σ’ ένα Νοτιοκορεάτικο οικοτροφείο κωφών παιδιών, στο Gwangju Inhwa School.

Σύμφωνα με έρευνα που έγινε το 2005, έξι καθηγητές (μεταξύ των οποίων και ο επικεφαλής του οικοτροφείου) βίασαν και κακοποίησαν σεξουαλικά τουλάχιστον εννέα μαθητές και μαθήτριες, κατά το διάστημα 2000-2003.

Ένας νεοδιόριστος καθηγητής ανακάλυψε με αποτροπιασμό τι συνέβαινε εκεί, ειδοποίησε τις αρμόδιες οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα το 2005 κι ακολούθως απολύθηκε απ’ τη δουλειά του. Υπήρχε η υπόνοια πως τα θύματα ήταν περισσότερα, αλλά φοβήθηκαν να μιλήσουν.

Η αστυνομία αν και γνώριζε την υπόθεση, αποφάσισε να ερευνήσει το θέμα, τέσσερις μήνες μετά τις καταγγελίες του εκπαιδευτικού κι αφού το πρώτο θύμα βγήκε και μίλησε σε τηλεοπτικό σταθμό.

Η κυβέρνηση της πόλης Gwangju και το τοπικό σχολικό συμβούλιο, έριχναν το μπαλάκι της ευθύνης ο ένας στον άλλο.

Αυτό είχε ως αποτέλεσμα ν’ αναγκαστούν οι γονείς των παιδιών και τα ίδια τα παιδιά-θύματα να κάνουν καθιστική διαμαρτυρία για οκτώ μήνες (!), έξω απ’ τις αρμόδιες υπηρεσίες, μήπως και βρουν το δίκιο τους.

Απ’ τους έξι δράστες, μόνο οι τέσσερις φυλακίστηκαν, όπως μπορείτε να διαβάσετε κι εσείς εδώ και οι άλλοι δύο αφέθηκαν ελεύθεροι, λόγω παραγραφής των αδικημάτων. Στον επικεφαλής (που ήταν γιος του ιδρυτή του σχολείου ) επιβλήθηκε πενταετής φυλάκιση  και τέσσερις άλλοι έλαβαν σχετικά αυστηρές ποινές.

Όμως, το δευτεροβάθμιο δικαστήριο μείωσε τις αρχικές ποινές, επέβαλε χρηματικά πρόστιμα σε όλους κι έτσι σε λιγότερο από ένα χρόνο, αφέθηκαν ελεύθεροι δύο απ’ τους δράστες κι εντέλει τέσσερις από τους έξι καθηγητές επανήλθαν στα ΄καθήκοντα’ τους στο σχολείο.

Αν συνειδητοποίησετε πως δεν μιλάμε για μακρινές εποχές αλλά για καταστάσεις που έλαβαν χώρα πριν λίγα χρόνια, θα αντιληφθείτε το μέγεθος της διαφθοράς όλων των εμπλεκομένων της τοπικής κοινωνίας.

Κι απ’ την άλλη πρέπει να εξάρει κανείς τον άνθρωπο που είχε το θάρρος να μιλήσει και να τα ξεσκεπάσει όλα αυτά, σε μια περιοχή που η σιωπή και η συνενοχή, σκέπαζε κάθε έγκλημα.

Θα περίμενε κανείς πως μετά τη δίκη ή λίγο πριν αυτή αρχίσει, θα έκλεινε αυτό το οικοτροφείο, έτσι; Δεν έγινε όμως κάτι τέτοιο. Λειτουργούσε μέχρι και το 2011 κι έκλεισε αφού γράφτηκε το βιβλίο στο οποίο βασίστηκε η ταινία και δύο μήνες αφού η ταινία βγήκε στις κινηματογραφικές αίθουσες.

Οι δε αρμόδιοι δικαστές είχαν να πουν πολλές δικαιολογίες για τις ποινές που επέβαλλαν, όταν αντιμετώπισαν την δημόσια κατακραυγή.

Ο επικεφαλής του Ανώτατου Δικαστηρίου παραδέχθηκε ότι «η κοινωνία σιγοβράζει εξαιτίας της  δυσαρέσκειας» για ένα νομικό σύστημα που επικρίνεται ως «yujeonmujoe mujeonnyujoe» δηλαδή σε ελεύθερη μετάφραση, σε κρίνει «αθώο αν είσαι πλούσιος, ένοχο αν είσαι φτωχός». Δεν μας είναι άγνωστες αυτές οι καταστάσεις, εδώ που τα λέμε.

Η ταινία, αν και χαμηλού προϋπολογισμού, προσέλκυσε 4,7 εκατομμύρια θεατές (σχεδόν το ένα δέκατο του πληθυσμού της Νότιας Κορέας), και μεταξύ αυτών ήταν και ο τότε Πρόεδρος Lee Myung – bak.

Εκ των υστέρων μάρτυρες είπαν, πως δύο παιδιά στο παρελθόν ξυλοκοπήθηκαν, πέθαναν απ’ την πείνα και θάφτηκαν κρυφά πιθανότατα κατά το 1964 κι άλλοι ανέφεραν βιασμούς και σεξουαλικές κακοποιήσεις παιδιών, που δεν είχαν γίνει γνωστές ως τότε.

Κι άλλοι εκπαιδευτικοί ομολόγησαν τα εγκλήματα τους και στον πρώην διαχειριστή του οικοτροφείου, το 2012, επιβλήθηκε δωδεκαετής φυλάκιση για το βιασμό ενός πρώην μαθητή του.

 Εξαιτίας των πιέσεων που άσκησαν η κοινή γνώμη λόγω της ταινίας, αλλά και οι οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων το υπουργικό συμβούλιο δεσμεύτηκε να επιθεωρήσει όλες τις εγκαταστάσεις για άτομα με ειδικές ανάγκες και να εξετάσει κάθε καταγγελία για σεξουαλική παρενόχληση. 

Το κοινοβούλιο της Νότιας Κορέας, ψήφισε τελικά το 2011, το νομοσχέδιο «Dogani Bill«, που δεν επιτρέπει την παραγραφή των σεξουαλικών εγκλημάτων σε βάρος ανηλίκων παιδιών (κάτω των 13 ετών) και γυναικών με αναπηρία και αυξήθηκε η μέγιστη ποινή για τους δράστες, σε ισόβια κάθειρξη.

Πολλοί πιστεύουν πως χρειάζονται πιο μακροπρόθεσμες αλλαγές στη Νότια Κορέα, ώστε να προστατευτούν οι ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού και κυρίως τα άτομα με αναπηρία, αλλά προφανώς ένα τουλάχιστον βήμα προς αυτή την κατεύθυνση έγινε.

.

the-crucible-10.

Να σας αναφέρω τώρα μερικά πράγματα για το βιβλίο, στο οποίο βασίστηκε η ταινία και το οποίο κυκλοφόρησε το 2009 . Συγγραφέας του είναι η Ji-Young Gong, επιτυχημένη, δημοφιλής και πολυβραβευμένη στη χώρα της. Ο τίτλος του «The Crucible», είναι δανεισμένος απ’ το αντίστοιχο βιβλίο του Arthur Miller.

Η στιγμή που αποφάσισε να γράψει την ιστορία, μετατρέποντας την σε μυθοπλασία, ήταν, όταν διάβασε στο blog μιας δημοσιογράφου που κάλυπτε τη δίκη πως όταν ανακοινώθηκε η ποινή για έναν απ’ τους κατηγορούμενους καθηγητές (φυλάκιση ενός χρόνου για το βιασμό μιας δεκατριάχρονης κωφής μαθήτριας), ένας επίσης κωφός μεσήλικας άρχισε να κραυγάζει ακατάληπτα και να χειρονομεί στη νοηματική: «Αυτό είναι λάθος! Αυτό είναι λάθος!». Tον έβγαλαν έξω για διατάραξη δικαστηρίου κι αυτό θα μπορούσε να είναι το τέλος της ιστορίας, όπως αναφέρεται σε άρθρο των New York Times.

Όμως η συγγραφέας συγκινήθηκε απ’ την όλη ιστορία, απ’ την κακοποίηση που υπέστησαν τα παιδιά, απ’ τον αγώνα τους για δικαιοσύνη και ταυτόχρονα ενοχλήθηκε απ’ την προσπάθεια των ιθυνόντων του σχολείου να καλύψουν τα γεγονότα. Κι άρχισε να γράφει…

Για να έχει δε ολοκληρωμένη άποψη, επισκέφθηκε το οικοτροφείο περισσότερες από 10 φορές και πήρε συνεντεύξεις απ’ τους εμπλεκόμενους, συμπεριλαμβανομένων και των θυμάτων φυσικά.

.

.

Για να έρθουμε όμως και στην ταινία. Πρόκειται για ένα πολύ σκληρό θέαμα (κάποιοι εξέφρασαν ενστάσεις για την ρεαλιστικότητα των σκηνών), δεν μπορώ να σας πω πως θα την παρακολουθήσετε εύκολα, αλλά όσοι είστε εξοικειωμένοι με τις Νοτιοκορεάτικες ταινίες, θα γνωρίζετε πως έτσι είναι οι περισσότερες τους: η κουλτούρα της βίας επικρατεί.

Σκηνοθέτης είναι ο Hwang Dong-Hyuk που υπογράφει και το σενάριο, μαζί με τη συγγραφέα του βιβλίου. Το «Silenced» τιμήθηκε με το βραβείο καλύτερης ταινίας (Best Film) στην (3rd) KOFRA Film Awards Ceremony, αλλά φυσικά η μεγαλύτερη νίκη ήταν η κοινωνική και νομοθετική αλλαγή που επέφερε.  

O πρωταγωνιστής της ταινίας Gong Yoo, είχε διαβάσει το βιβλίο ενώ υπηρετούσε στο στρατό και σκέφτηκε πως αξίζει να γίνει ταινία. Συναντήθηκε αργότερα με την συγγραφέα, της είπε την ιδέα του κι έτσι ξεκίνησαν όλα. Αξίζει τέλος να σας αναφέρω πως το πρόσωπο που υποδύεται την γιαγιά της μικρής Min-Soo, είναι στην πραγματικότητα η γιαγιά του σκηνοθέτη.

Σας προτείνω φυσικά όπως κάθε φορά, ν’ ανατρέξετε στους συνδέσμους και στις πηγές που υπάρχουν στο κείμενο (θα μάθετε περισσότερα και για τον τρόπο αντιμετώπισης των πολιτών με αναπηρία στη Νότια Κορέα) και θα κλείσω μοιραζόμενη μαζί σας μερικές σκέψεις που έκανα βλέποντας την.

Σκεφτόμουν λοιπόν πόσοι θα είχαμε το θάρρος να μιλήσουμε αν ερχόμασταν αντιμέτωποι με τέτοια γεγονότα γνωρίζοντας παράλληλα πως πιθανότατα θα χάναμε τη δουλειά μας, πόσοι θ’ αντέχαμε να δίνουμε μια μάχη που έμοιαζε χαμένη εκ των προτέρων σε μια τόσο διεφθαρμένη κοινωνία όπως αυτή της πόλης Gwangju και πόσοι τελικά θα καταφέρναμε να μην εξαγοραστούμε… Θέλω να ελπίζω πως πολλοί από ‘μας θα έκαναν το σωστό, αλλά οι απαντήσεις σε τέτοια ερωτήματα είναι πάντα δύσκολες, δεν νομίζετε;

.

.

.