Παρουσίαση βιβλίου (Μέρος Ι) : Killer Dads – The Twisted Drives That Compel Fathers to Murder Their Own Kids

..

Killer Dads

..

Γιατί κάποιοι πατέρες σκοτώνουν τα ίδια τους τα παιδιά; Σ’ αυτό το ερώτημα προσπαθεί ν’ απαντήσει η συγγραφέας του βιβλίου που παρουσιάζουμε σήμερα (εδώ μπορείτε να διαβάσετε κι εσείς κάποιες σελίδες του).  Κι ίσως θυμάστε πως στο παρελθόν είχε παρουσιαστεί απ’ αυτό το blog, ένα βιβλίο που αφορούσε στις μητέρες που σκοτώνουν. Από τότε, κάποιοι είχατε επικοινωνήσει μαζί μου κι είχατε ρωτήσει, αν υπάρχουν αντίστοιχα στοιχεία για τους άντρες. Βρήκα λοιπόν αυτό το σχετικό βιβλίο και θα σας γράψω την άποψη μου για όσα διάβασα, για να γνωρίζετε τι συμβαίνει και σ’ αυτές τις ‘άλλες’ υποθέσεις.

Η δημοσιογράφος Mary Papenfuss, πήρε περίπου 50 συνεντεύξεις από παιδοκτόνους, παρουσιάζει εκτενώς τις υποθέσεις κάποιων εξ’ αυτών, συμπεριλαμβάνει αστυνομικά αρχεία κι απομαγνητοφωνημένες τηλεφωνικές επικοινωνίες, μελέτησε τα ευρήματα της εξελικτικής κοινωνιοβιολογίας και ψυχολογίας και μας εξηγεί σ’ αυτό το πολύ ενδιαφέρον έργο της, τι βρήκε και τι νομίζει πως φταίει. Εκτίμησα το γεγονός πως προσπάθησε να λάβει υπόψη της όσο το δυνατόν περισσότερες παραμέτρους και ξέφυγε αρκετά απ’ την ατομική αιτιολόγηση του κοινωνικού αυτού προβλήματος, φτάνοντας μάλιστα μέχρι του σημείου να προτείνει λύσεις και αλλαγές. Για να δούμε όμως κάποια στοιχεία για την έρευνα της.

Στην εισαγωγή του βιβλίου της, γίνονται αναφορές στις ειδεχθείς δολοφονίες της Emma Thompson, του Jonathan Ramsey και του Osman Irias Salguero. Τα παιδάκια κακοποιήθηκαν και δολοφονήθηκαν φριχτά. H Emma άφησε την τελευταία της πνοή λίγο μετά την ηλικία των 4. Είχε σπασμένα κόκκαλα, 80 μελανιές και σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα από το βιαστή της (που ήταν ο σύντροφος της μητέρας της). Ο Jonathan πέθανε στα 11 του χρόνια κλειδωμένος στο δωμάτιο του από πείνα, αφού ο πατέρας του τον πειθαρχούσε στερώντας του το φαγητό κι ο Osman κατέληξε στα 2 του χρόνια, χτυπημένος μέχρι θανάτου (είχε πάνω από 86 μώλωπες, κατάγματα, μελανιές) από τον μπαμπά του.

Και δυστυχώς δεν ήταν τα μόνα παιδιά που έζησαν τέτοια τα μαρτύρια. Κάποια άλλα δεν πρόλαβαν να γεννηθούν. Μέλλουσες μητέρες, έγκυες 8 αλλά και 9 μηνών, δολοφονήθηκαν απ’ τους συντρόφους τους (μία απ’ αυτές η Evelyn Hernandez, έγκυος εννέα μηνών που εξαφανίστηκε μαζί με τον εξάχρονο γιο της και βρέθηκε νεκρή). Η Papenfuss μάλιστα είχε καλύψει ως δημοσιογράφος την δολοφονίας μιας ακόμα εγκύου γυναίκας στην Αμερική, σε μια πολύκροτη υπόθεση (για την οποία μπορείτε να διαβάσετε εδώ κάποια πράγματα αν ενδιαφέρεστε) και εν μέρει λόγω αυτού του γεγονότος αυξήθηκε το ενδιαφέρον της για τέτοια θέματα. Αφιερώνει όπως είναι αναμενόμενο, αρκετές σελίδες στη δολοφονία της Lacy.

Η συγγραφέας κριτικάρει τις δαπάνες για την τρομοκρατία στην Αμερική, παραλληλίζοντας με τις δολοφονίες, κακοποιήσεις και τη σοβαρή παραμέληση παιδιών που έφτασαν τις 21.000 τα τελευταία δέκα χρόνια (σύμφωνα με τον Michael Petit εκτελεστικό διευθυντή της οργάνωσης Every Child Matters Education Fund), αριθμός που είναι τρεις φορές μεγαλύτερος απ’ τον αριθμό των στρατιωτών που σκοτώθηκαν στους πολέμους Ιράκ και Αφγανιστάν. Ισχυρίζεται πως πρόκειται για ένα πρόβλημα που δεν συζητείται, ενώ στην πραγματικότητα είναι απ’ τα πιο πιθανά ν’ αντιμετωπίσει κανείς σε μια πόλη (σε σχέση π.χ. με την πιθανότητα της τρομοκρατικής επίθεσης), και επιμένει πως αυτά τα παιδιά πρέπει να προστατευτούν. Καυστικά σχολιάζει πως μοιάζει στην Αμερική περισσότερο να ενδιαφέρουν τα δικαιώματα των αγέννητων παιδιών (αναφέρεται φυσικά στις αμβλώσεις και στους ζηλωτές που τις αντιμάχονται), παρά των ζωντανών παιδιών που υποφέρουν και πολλά εξ’ αυτών δυστυχώς καταλήγουν νεκρά.

Νέες μελέτες άλλωστε, στον απόηχο της ύφεσης του 2008, έδειξαν ότι οι οικονομικές πιέσεις έχουν αποτέλεσμα την αύξηση της ενδοοικογενειακής βίας. Μια ιδιαίτερα ανησυχητική εξέλιξη ήταν η άνοδος των πoσοστών των » familicides » ( δολοφονίες ολόκληρων οικογενειών απ’ τους αρχηγούς-πατέρες που συνοδεύονται απ’ την αυτοκτονία των δραστών) . Ο αριθμός των παιδιών που σκοτώθηκαν αυξήθηκε τουλάχιστον 10% κατά τα τελευταία τέσσερα χρόνια. Παράλληλα γίνεται φανερό πως ενώ η οικονομική κρίση υποδαυλίζει τέτοια φαινόμενα, οι περικοπές στον προϋπολογισμό επηρεάζουν την αποτελεσματικότητα των κοινωνικών υπηρεσιών και συχνά οι εμπλεκόμενοι ειδικοί λαμβάνουν μέτρα όταν ήδη είναι πολύ αργά. Ανάλογα προβλήματα λόγω χρηματοδότησης, υπάρχουν και στον τομέα της πρόληψης.

Πέρα απ’ αυτά όμως, γίνεται πολύς λόγος και για την εξελικτική μας ‘κληρονομιά’. Σε δύο κεφάλαια του βιβλίου, αναφέρεται η μελέτη της ανθρωπολόγου Sarah Blaffer-Hrdy, που έγινε το 1976, για τις μαϊμούδες langur της Ινδίας. Μπορεί να σας φαίνεται άσχετο αυτό τώρα με το θέμα μας, αλλά δεν είναι καθόλου. Σ’ αυτά τα πρωτεύοντα παρατηρήθηκε για πρώτη φορά εκτεταμένα ο φόνος νεαρών μελών της ομάδας, εκ μέρους των αρσενικών. Στην αρχή η επιστημονική κοινότητα σοκαρισμένη απ’ τα ευρήματα της ανθρωπολόγου προσπάθησε να αποδώσει το γεγονός σε ‘ανωμαλία’ της φύσης και σε ‘παρεκκλίνουσα’ συμπεριφορά, αλλά στην πορεία όταν παρατηρήθηκαν ανάλογα φαινόμενα (και η γνωστή ανθρωπολόγος Jane Goodal παρατήρησε παρόμοιες συμπεριφορές) και σε άλλους πληθυσμούς ζώων (σε πάνω από 50 είδη), έγινε σαφέστατα αντιληπτό πως πρόκειται για μια φυσιολογική και ατομικά προσαρμοστική δραστηριότητα: το αρσενικό ζώο σκοτώνει απογόνους (θετούς ως επί το πλείστον), για να εξασφαλίσει πως θα έχει σεξουαλική πρόσβαση στο θηλυκό που το ενδιαφέρει κι άρα θα διαιωνίσει τα δικά του γονίδια.

Σαν να ακούω κάποιους από ‘σας να λένε ήδη «ναι μα εμείς είμαστε άνθρωποι, δεν φερόμαστε έτσι» ή «δεν είναι όλα Βιολογία και δεν εξηγούνται όλα απ’ το Δαρβινισμό«. Συμφωνώ μαζί σας βέβαια ως ένα βαθμό (οι ανθρώπινες πράξεις πράγματι οφείλονται σε πολυπαραγοντικά αίτια), αλλά δυστυχώς όντως φερόμαστε κατά περιπτώσεις κι εμείς έτσι, όπως άλλωστε δείχνουν οι έρευνες. Μια εξήγηση  ίσως να είναι πως το κάνουμε επειδή η βία είναι βαθιά ριζωμένη στο εξελικτικό μας παρελθόν. Αμφιβάλλει κανείς για παράδειγμα για τη διαδομένη αντίληψη, πως οι άνθρωποι κάνουν ως επί το πλείστον (σαφώς υπάρχουν και φωτεινές εξαιρέσεις) διακρίσεις υπέρ των δικών τους απογόνων;

Τα θετά παιδιά λοιπόν, σε πιο ακραίες περιπτώσεις, είναι πιο πιθανό να κακοποιηθούν, ακόμη και να σκοτωθούν απ’ τους πατριούς τους, ενίοτε κι απ’ τις μητριές. Ο μύθος της Σταχτοπούτας που εμφανώς αδικούνταν απ’ τη μητριά της, είναι διαδεδομένος σε πολλούς πολιτισμούς και μάλιστα υπάρχει και σχετική θεωρία για το λεγόμενο «Cindrerella Effect».

Μια γαλλική παροιμία που επικαλείται η συγγραφέας λέει σε ελεύθερη μετάφραση πως «μια μητέρα μωρών που αποφασίζει να παντρευτεί παίρνει στο κρεββάτι της τον εχθρό τους«. Στη λαϊκή παράδοση πολλών χωρών είναι διαδομένη αυτή η άποψη: πως τα θετά τέκνα δεν θα τύχουν απαραίτητα ευνοϊκής μεταχείρισης. Σκεφτείτε μόνο πόσα παραμύθια γνωρίζετε με κακιές μητριές, κακούς πατριούς και θα καταλάβετε περισσότερα.

Για να δώσουμε όμως λίγη προσοχή στο «Cindrerella Effect«. Θα σας γράψω μερικά πράγματα, χωρίς να ξεστρατίσω απ’ το θέμα μας, επειδή θεωρώ έχει νόημα να τα γνωρίζετε. Γι’ αυτή τη θεωρία λοιπόν έγινε λόγος πρώτη φορά απ’ τους εξελικτικούς ψυχολόγους Martin Daily και Margo Wilson. Η θεωρία αφορά στην υποτιθέμενη υψηλότερη συχνότητα εμφάνισης διαφορετικών μορφών της παιδικής κακοποίησης και κακομεταχείρισης από τους θετούς γονείς, σε σχέση με τους βιολογικούς γονείς.

Η έρευνα τους το 1976 έδειξε πως ένα παιδί κάτω των τριών ετών, που ζει με ένα βιολογικό γονέα κι ένα θετό είναι επτά φορές πιο πιθανό να κακοποιηθεί σε σχέση με κάποιο άλλο, που ζει με δύο βιολογικούς γονείς, ακόμα κι αν ληφθούν υπόψη κι άλλοι παράγοντες. Οι ψυχολόγοι βρήκαν ακόμη πως οι θετοί γονείς υπερ-εκπροσωπούνται στις παιδοκτονίες. Περισσότερα για τις έρευνες τους (άλλοι επιστήμονες υποστήριξαν τα ευρήματα τους κι άλλοι τους επέκριναν με τα επιχειρήματα της προκατάληψης προς τους θετούς γονείς, της ‘κακής’ επεξεργασίας των δεδομένων τους, της ‘λανθασμένης’ αναζήτησης βιολογικών-εξελικτικών εξηγήσεων για ψυχολογικά χαρακητριστικά κτλ) , μπορείτε να διαβάσετε εδώ κι εδώ.

Γενικότερα πάντως θα λέγαμε πως παρά το ο,τι οι εξελικτικές θεωρίες δεν παρέχουν την πλήρη εξήγηση της ανθρώπινης συμπεριφοράς που σχετίζεται με τις παιδοκτονίες (και πως θα μπορούσαν άλλωστε;), εντούτοις μας δίνουν ας πούμε ένα βασικό κομμάτι του παζλ για το ερευνούμενο θέμα, ‘λύνουν’ τρόπον τινά ένα κομμάτι του μυστηρίου. Μπορούμε απλώς να τις λαμβάνουμε υπόψη και να τις συγκρίνουμε με τα ευρήματα άλλων επιστημονικών κλάδων.

Την πιο ‘ψύχραιμη’ άποψη άλλωστε θεωρώ πως εξέφρασε για το θέμα ο παλαιοντολόγος Stephen Jay Gould. «Ο ανθρώπινος εγκέφαλος» υποστήριξε, «επιτρέπει ένα ευρύ φάσμα συμπεριφορών.  Μπορεί η βία, ο σεξισμός κ.α. να είναι βιολογικά καθορισμένες συμπεριφορές, δεδομένου ότι αντιπροσωπεύουν ένα υποσύνολο ενός δυνατού φάσματος συμπεριφορών. Αλλά εξίσου βιολογικά καθορισμένες είναι και οι συμπεριφορές που προάγουν την ισότητα, την καλοσύνη κ.ο.κ κι έτσι θα μπορέσουμε να δούμε να αυξάνεται η επιρροή τους, αν καταφέρουμε να δημιουργήσουμε κοινωνικές δομές που θα τους επιτρέψουν να αναπτυχθούν «.

Στο δεύτερο μέρος της παρουσίασης του βιβλίου θα αναφερθούμε στους αυτόχειρες δολοφόνους που σκοτώνουν ολόκληρη την οικογένεια τους πριν αυτοκτονήσουν, για τα εγκλήματα τιμής πατεράδων εις βάρος κυρίως των κοριτσιών τους, για τα κίνητρα των δραστών γενικότερα και τις κοινωνικές αιτίες που υποδαυλίζουν τέτοιες συμπεριφορές και για το τι προτείνει η συγγραφέας να γίνει ώστε ν’ αποτραπούν τέτοια φαινόμενα. 

 ..

.

(συνεχίζεται εδώ)

.

.

.

.

Advertisements

~ από aikaterinitempeli στο Φεβρουαρίου 5, 2014.

Ένα Σχόλιο to “Παρουσίαση βιβλίου (Μέρος Ι) : Killer Dads – The Twisted Drives That Compel Fathers to Murder Their Own Kids”

  1. […] *Το Μέρος Ι μπορείτε να το διαβάσετε εδώ. […]

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: