Oι ψυχικά πάσχοντες στη Somaliland : Ψυχιατρείο χωρίς ψυχιάτρους κι ασθενείς δεμένοι με αλυσίδες

..

..

O Dr. Kamran Ahmed, ασκούμενος ψυχίατρος, πέρασε δύο βδομάδες στη Somaliland (κήρυξε την ανεξαρτησία της απ’ τη Σομαλία το 1991, αλλά δεν είναι αναγνωρισμένη απ’ τις περισσότερες χώρες), διδάσκοντας ψυχιατρική σε φοιτητές ιατρικής.

Κατά τη διάρκεια της αποστολής, το 2009, γύρισε αυτό το video για να δείξει την κατάσταση των ψυχικά πασχόντων που είναι έγκλειστοι στο ψυχιατρείο της πρωτεύουσας Hargeisa και να παρουσιάσει τα προβλήματα τους. Κάποια γυρίσματα πάντως έγιναν και στην ιδιωτική κλινική Sahan.

Στη Somaliland (που στη λίστα με τις 163 λιγότερο αναπτυγμένες χώρες βρίσκεται στη θέση 161) είναι διαδεδομένη η χρήση του khat (το οποίο είναι νόμιμο), οι άνθρωποι πιστεύουν στην ίαση διά της θρησκείας, στο ‘κακό μάτι’, στις δαιμονικές καταλήψεις (πως τζίνια καταλαμβάνουν τις ψυχές), στα μάγια κτλ.

Γι’ αυτό καταφεύγουν συχνά στους Faith healers. Οι Faith healers διαθέτουν δικές τους κλινικές, όπου χρησιμοποιούν το Κοράνι και διάφορα βότανα για να θεραπεύσουν τις ψυχικές διαταραχές. Διαβάζουν ευχές στους ψυχικά πάσχοντες, αλλά ενίοτε τους χτυπούν και με ραβδιά ή καταφεύγουν σε ακόμη χειρότερες ‘μεθόδους’, για το ‘καλό’ τους..

Λόγω δε του εμφυλίου πολέμου, έχει πληγεί ανεπανόρθωτα η ποιότητα των υπηρεσιών υγείας και μέχρι το 2007 δεν υπήρχε καν προϋπολογισμός για την ψυχική υγεία (σύμφωνα με την έκθεση της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας) και καμία μέριμνα για τέτοια θέματα (ανύπαρκτη πολιτική, νομοθεσία κτλ).

Καθώς δεν υπήρχαν ούτε ασφαλιστικά ταμεία, το κόστος των αντιψυχωσικών, το πλήρωναν οι οικογένειες των πασχόντων. Δύο στους πέντε ανθρώπους στη χώρα, λένε τα τελευταία στοιχεία, πάσχουν από ψυχικές διαταραχές.

Σε μια έρευνα ειδικών το 2002, σε έναν αριθμό 612 νοικοκυριών, βρέθηκε πως στο 21% αυτών, ένα τουλάχιστον μέλος της οικογένειας έπασχε από σοβαρή ψυχική διαταραχή.

Υψηλό ήταν και το ποσοστό των πρώην πολεμιστών του εμφυλίου, που έπασχαν πλέον από ψυχικές διαταραχές (15%).

H εξάρτηση απ’ το khat πολλών πασχόντων (66% των πρώην πολεμιστών του δείγματος μασούσαν φύλλα του φυτού), δυσχεραίνει την κατάσταση, καθώς συνδέεται με παρανοϊκό ιδεασμό και σε αντίθεση με άλλα ναρκωτικά, ακόμη και μετά τη διακοπή του φαίνεται πως μπορεί ν’ αφήσει το άτομο μόνιμα, σε μια οξεία ψυχωτική κατάσταση.

Στο ψυχιατρείο της Hargeisa νοσηλεύονταν κατά τη διάρκεια της επίσκεψης του Dr. Kamran Ahmed, 115 πάσχοντες (80 άντρες και 35 γυναίκες). Οι τουαλέτες ήταν χαλασμένες, τη νύχτα δεν υπήρχε ηλεκτρικό ρεύμα, τα τρόφιμα ήταν λιγοστά, οι συνθήκες υγιεινής ελιππέστατες, οι θάλαμοι των πασχόντων άθλιοι, όπως θα δείτε κι εσείς.

Oσον αφορά το επιστημονικό προσωπικό υπήρχαν 3 νοσηλεύτριες με 6 βοηθούς. Δεν υπήρχαν ψυχίατροι όχι μόνο στο ψυχιατρείο, αλλά ούτε στην Somaliland γενικότερα, που να δουλεύαν σε δομές του κράτους (αναφέρεται η ύπαρξη δύο μόνο ιδιωτών ψυχιάτρων και ενός ιδιώτη ψυχολόγου, στην έκθεση της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας, που προανέφερα ). Αν και γίνεται λόγος για 14 κοινωνικούς λειτουργούς που εργάζονται στα δύο ψυχιατρεία της χώρας, ο άνθρωπος που γύρισε το video,  δεν συνάντησε κανέναν.

Τις διαγνώσεις τις έκαναν οι ειδικευόμενοι γιατροί, με όσες γνώσεις διέθεταν (επισκέπτονταν το ψυχιατρείο μία φορά τη βδομάδα) και χορηγούσαν αναλόγως τα λίγα αντιψυχωσικά φάρμακα που μπορούσαν να εξασφαλίσουν για τους έγκλειστους.

Eξαιτίας αυτής της κατάστασης, οι πάσχοντες καθηλώνονταν συχνότατα. Το 74% αυτών, σύμφωνα με το video (τα ίδια περίπου ποσοστά αναφέρει κι η έρευνα του 2002), έχει καθηλωθεί κατά καιρούς, στη Somaliland. Κι όταν λέμε καθήλωση, δεν εννοούμε ιμάντες, αλλά αλυσίδες και λουκέτα. Θα δείτε μία ασθενή να διηγείται πως στη διάρκεια μιας τέτοιας καθήλωσης έσπασαν δύο δάχτυλά της.

Οι νοσηλεύτριες χαρακτηρίζουν κακή τη χρήση των δεσμών (bad είναι η ακριβής λέξη που χρησιμοποίησαν), αλλά επικαλούνται τους γνωστούς λόγους (αποδράσεις, επικινδυνότητα κτλ). Παρ’ όλα αυτά αναφέρονται και στους πάμπολλους σοβαρούς τραυματισμούς που δημιουργούν οι αλυσίδες κι ακόμα χειρότερα στην προσπάθεια κάποιων πασχόντων ν’ αυτοκτονήσουν μ’ αυτές.

Το video είναι ολόκληρο στ’ αγγλικά. Υπάρχουν μεν υπότιτλοι στα σημεία που μιλούν οι πάσχοντες (όχι όμως πάντα όταν μιλά το προσωπικό), αλλά συνολικά κάποια προβλήματα με τον ήχο δυσχεραίνουν την κατανόηση, γι’ αυτό προσπάθησα να σας μεταφέρω εδώ τα περισσότερα απ’ όσα άκουσα και κατάλαβα.

Κι ακολούθως ενδιαφέρθηκα να μάθω πως είναι η κατάσταση τώρα για να σας την περιγράψω. Λίγα χρόνια έχουν περάσει βέβαια, αλλά ήθελα να πληροφορηθώ αν βελτιώθηκαν οι συνθήκες διαβίωσης των εγκλείστων της Hargeisa.

Βρήκα λοιπόν πως λειτουργεί μια ΜΚΟ (αυτή εδώ), η οποία στηριζόμενη σε διάφορες δωρεές έχτισε μια καθαρή και λειτουργική κουζίνα στο ψυχιατρείο κι έχει κι άλλους στόχους για το άμεσο μέλλον.

Υπάρχει επίσης μια δραστήρια ομάδα εθελοντών, η Nasteexo, η οποία για να βελτιώσει τη σίτιση των πασχόντων συλλέγει φαγητό από επιχειρήσεις. Κατάφεραν ν’ αγοράσουν δύο καροτσάκια που τα χρησιμοποιούν γι’ αυτό το λόγο και συνεργάζονται όταν χρειάζεται με την ΜΚΟ που ήδη σας ανέφερα.

Στη χώρα υπάρχει κι άλλο ψυχιατρείο, στη Berbera, το οποίο φαίνεται να λειτουργεί καλύτερα. Υποστηρίχτηκε από μια ιταλική ΜΚΟ, που βοήθησε οικονομικά ως ένα βαθμό, αλλά κατάφερε να εμπλέξει και την κοινότητα στην κάλυψη των λειτουργικών αναγκών, εκπαίδευσε προσωπικό, παρείχε φροντίδα σε πάσχοντες που ζούσαν στους δρόμους και προσπάθησε να ευαισθητοποιήσει το ντόπιο πληθυσμό.

Αυτό οδήγησε σε μια αξιοσημείωτη επιτυχία – οι υπηρεσίες ψυχικής υγείας της Berbera, λειτούργησαν ανεξάρτητα από την ξένη βοήθεια.

Τέλος αναφέρεται κι η ύπαρξη μιας κοινοτικής ψυχιατρικής μονάδας νοσηλείας στην πόλη Borama, που άρχισε να λειτουργεί μόλις το 2012. Στο παρελθόν οι ψυχικά πάσχοντες εκεί,  ήταν αλυσοδεμένοι και κλειδωμένοι σε άθλια δωμάτια. Οι λιγοστές αναφορές έκαναν λόγο για μεγάλη οικονομική εκμετάλλευση των συγγενών τους. Τώρα μοιάζει να καλυτερεύουν τα πράγματα.

Μακάρι να γίνει το ίδιο και στα δύο μεγάλα ψυχιατρεία της χώρας.

.

.

.

.

.

Advertisements

~ από aikaterinitempeli στο Μαρτίου 11, 2014.

2 Σχόλια to “Oι ψυχικά πάσχοντες στη Somaliland : Ψυχιατρείο χωρίς ψυχιάτρους κι ασθενείς δεμένοι με αλυσίδες”

  1. […] για την κατάσταση στη Somaliland που μπορείτε να δείτε εδώ, αν […]

  2. […] άλλη χώρα της Αφρικής, την Somaliland που μπορείτε να δείτε εδώ, αν […]

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: