Ανδρέας Καρβαβίτσας: «Οι φυλακές του Ναυπλίου»

..

30ed0f79-9d49-48d3-a3e1-9e7c72b17321_1

..

Ο Ανδρέας Καρκαβίτσας, είναι γνωστός σε όλους μας, σαν ένας από τους μεγάλους Έλληνες διηγηματογράφους (απ’ τους βασικούς εκπροσώπους του ηθογραφικού διηγήματος), που άφησαν πίσω τους πλούσιο λογοτεχνικό έργο (“Λόγια της πλώρης”, “Ο ζητιάνος” κ.α.).

Σ» αυτή την ανάρτηση λοιπόν, όπως ήδη καταλάβατε απ’ τον τίτλο, θα μας απασχολήσει ένα γραπτό του με ιδιαίτερη σημασία μιας και καταγράφει την κατάσταση στις φυλακές του Ναυπλίου (εδώ θα βρείτε ένα πολύ ενδιαφέρον σχετικό άρθρο), στα τέλη του 1800.

Φυσικά, θεωρώ πως είναι ενδεικτικό για την κατάσταση των φυλακών γενικότερα στην Ελλάδα, εκείνη την εποχή. Άλλωστε, τα νατουραλιστικά στοιχεία στα διηγήματα του Καρκαβίτσα, δεν αμφισβητούνται.

Αι φυλακαί του Ναυπλίου”: αυτός είναι ο ακριβής τίτλος του έργου, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό “Εστία” (σελ. 241-245), στα 1892 και καταγράφει τις εντυπώσεις του Καρκαβίτσα από την πρώτη του περιοδεία στην Πελοπόννησο (1891-1892).

Στη διάρκεια της, επισκέφτηκε τις φυλακές: “Μιλτιάδης”, “Μπούρτζι”, “Άγιος Ανδρέας” και “Βουλευτικό”, συνομίλησε με τους εκεί κρατουμένους, τους δήμιους, είδε τα κελιά τους, παρακολούθησε πως περνούσαν τον ελεύθερο χρόνο τους και ενδιαφέρθηκε γενικότερα, για τις συνθήκες κράτησης τους.

Συγκλονίστηκε δε, τόσο πολύ απ’ όσα είδε, που έγραψε (σελ. 27), χαρακτηριστικά:

..

“…Ο Χριστός, τρομώ και λέω, αν έμεν’ ένα ξάμηνο εκεί, βέβαια θα ξέχανε το “αγαπάτε αλλήλους”…”

 ..

Με όσα ήρθαν πρόσφατα στο φως της δημοσιότητας για το Ψυχιατρείο και το Νοσοκομείο Κορυδαλλού, δεν είναι τυχαίο που διάλεξα να σας μεταφέρω το απόσπασμα που ακολουθεί. 

Σ’ αυτή την περίοδο λοιπόν, κατά την οποία οι δήμιοι στο Μπούρτζι αμείβονταν με το σημαντικότατο ποσό των 300 δραχμών το μήνα (συν 100 δραχμές για κάθε εκτέλεση), ο διορισμένος γιατρός για τους κρατούμενους, έπαιρνε μόνο 30 δραχμές:

“Είνε ένας γιατρός διωρισμένος να τους επισκέπτεται αλλά πότε τον βλέπουν; Κάν ποτέ! Μόνον με τριάντα δραχμές τον μήνα ποιος ημπορεί ν’ ανεβοκαταβαίνη το Παλαμήδι και μάλιστα αφού πρόκειται για φυλακισμένους!…”

Νοσοκομείο Κρατουμένων διέθετε η φυλακή του Αγίου Ανδρέα, αλλά σίγουρα δεν ήταν όπως το περίμενε ο συγγραφέας:

“Πρώτα εμπήκα μέσα εις το νοσοκομείο… Πέντε δυστυχισμένοι κατάδικοι ήσαν εκεί άρρωστοι (…) Εκάθοντο οι άμοιροι εκεί σε δύο ψηλές σανίδες καθένας, διπλωμένοι κουβάρι μέσα εις άπλυτα και μουχλιασμένα σκεπάσματα, απ’ ό,τι είχαν (…) Διότι μην ακούτε νοσοκομείο και νομίζετε ότι οι άρρωστοι έχουν και τα καλά του νοσοκομείου. Καθόλου. Μόνον τους βγάζουν από τα υγρά δώματα και τους μπάζουν εις ένα κάπως υποφερτό. Κατά τα  άλλα τα ίδια όπως και οι λοιποί (…) Τα γιατρικά παίρνουν απ’ το στρατιωτικό νοσοκομείον. Αλλ’ αν στείλη σήμερα συνταγήν ο γιατρός, τα φάρμακα θα φθάσουν εις τας φυλακάς τ’ ολιγώτερον έπειτ’ από είκοσι ‘μέρες, όταν ο άρρωστος ή θα είνε σηκωμένος ή θα κατάκοιται ‘ς το μνήμα”. 

Τους παραλληλισμούς με τη σημερινή κατάσταση, αφήνω να τους κάνει ο καθένας από ‘σας, με τη σκέψη του.

Και με τα λόγια του συγγραφέα, τα τόσο ουσιαστικά, θα κλείσω αυτή την ανάρτηση (αποτελεί μέρος μιας μεγαλύτερης εργασίας μου, για το μάθημα «Σωφρονιστική» που δίδασκε ο καθηγητής Νομικής του Α.Π.Θ., Στέργιος Αλεξιάδης), χωρίς να σχολιάσω τίποτα άλλο. Θα καταλάβετε γιατί και πόσο δίκιο είχε ο Καρκαβίτσας.

Όσοι-ες ενδιαφέρεστε πάντως να μάθετε περισσότερα, αξίζει να διαβάσετε ολόκληρο το βιβλίο του (εδώ κι εδώ οι λεπτομέρειες για τις σχετικές εκδόσεις).

Καλή ανάγνωση.

..

Τι μαθήματα αυστηρής και ήμερης ζωής ημπορούν αν δώσουν εις τον έξω άνθρωπο αυτές οι φυλακές! Εκεί, όχι εις τα σχολεία, όχι εις τα μοναστήρια, μον’ εκεί διδάσκεται με μεγαλόφωνη σιωπή ο αληθινός λόγος του Θεού. Εκεί είνε η αληθινή του Σιλωάμ πηγή όπου βαφτίζεται η ψυχή και βγαίνει αγνή και απαλή και μεγαλόχαρη σαν από την πνοή του δημιουργού.

Στοχάζομαι πως τον μεγαλύτερο κακούργο αν αντί αν τον κλείσουν μέσα τον έπαιρναν μόνο και τον εγύριζαν εις αυτές τις άγριες σπηλιές και του έδειχναν εκείνα τα φοβερά κλειδιά και τον έκαναν να ακούση το θλιβερό στέναγμα των θυρών, να μυρισθή τη μούχλα, να αισθανθή την υγρασία, ν’ ακροασθή το άφωνο μίλημα που κάνουν τα ντουβάρια κ’ έπειτα του έλεγαν: “Να, εδώ θα σ’ εβάναμε να ζήσης δέκα, είκοσι χρόνια, όλη σου τη ζωή, δίχως φίλους κ’ εδικούς για να ξεπλύνης το κακό πώκαμες, μα σ’ αφίνομε. Γύρισε ‘ς το σπίτι σου και γένου καλός άνθρωπος” θα εγνώριζε ευθύς το ανόμημά του. Θα έφευγε με τα τέσσερα και θα επήγαινε με τη μοναχή φροντίδα πως να το ξεπλύνη. Μα, να μη μείνη μέσα εκεί ούτε μια βδομάδα, ούτ’ ένα ημερονύχτι για το Θεό!

Γιατί ξέρομε τι θα ειπή άνθρωπος.


Βάλε τον εις ένα φοβερό, πυκνοντυμένο θεοσκότεινο δάσος. Ρίξε τον σε μια σπηλιά με λύκους και λεοντάρια και τίγρεις. Χώσε τον μέσα ‘ς το απαισιώτερο νεκροταφείο. Αν τον αφίσης για μια στιγμή και τον πάρης πάλι, θα έχη σ’ όλη του τη ζωή την ανατριχίλα του δάσους επάνω του, τ’ άγρια οδοντοκοπήματα και τους μουγκρισμούς των θερίων ‘ς την ακοή του, την απελπιστική παγωνιά του νεκροταφείου ‘ς την ψυχή του και θα τρέμη μήπως πέση πάλι εκεί. Αν τον παρατήσης όμως για πολύ, σιγά σιγά θα συνηθίση το κορμί ‘ς την ανατριχίλα, η ακοή θα συνηθίση ‘ς τα οδοντοκοπήματα, η ψυχή θα παγώση περισσότερο, τα νεύρα θα γίνουν παλαμάρια, και άγριος θα ριχθή να κάψη το δάσος, να μανιώση τα θερία, για να τ’ ακούση αγριώτερα να μουγκρίζουν, ν’ ανοίξη τους τάφους και να παίξη με τα κόκκαλα των νεκρών κλωτσοσκούφι. Ούδε δάκρυα, ούδε στηθοκοπήματα, ούδε παρακλήσεις θα τον συγκινούν πλέον ουδέ φοβέρες…”

..

..

..

..

..

Advertisements

~ από aikaterinitempeli στο Απρίλιος 14, 2014.

Ένα Σχόλιο to “Ανδρέας Καρβαβίτσας: «Οι φυλακές του Ναυπλίου»”

  1. […] του στις φυλακές του Ναυπλίου (η σχετική ανάρτηση εδώ), στα τέλη του 1800, ο λογοτέχνης Ανδρέας Καρκαβίτσας, […]

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: