Ενάντια στο Νομοσχέδιο για τις φυλακές υψίστης ασφαλείας : Συλλογή υπογραφών

.

Από Athens.Indymedia:

 

ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΑΓΩΝΙΣΤΩΝ ΚΡΑΤΟΥΜΕΝΩΝ

Η ήδη υπάρχουσα μορφή των Ελληνικών φυλακών δολοφονεί καθημερινά χιλιάδες δέσμιους ψυχικά και σωματικά, είτε με την πλήρη στέρηση της ζωής, είτε με την ταπείνωση, είτε με τα ναρκωτικά και τα ψυχοφάρμακα. Όμως το κράτος, εξαιτίας της επεκτατικής του φύσης επιχειρεί συνεχώς να οξύνει την καταστολή. Αυτή τη στιγμή βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη η αναβάθμιση του σωφρονιστικού συστήματος ώστε να εξυπηρετεί αποτελεσματικότερα τις κατασταλτικές επιδιώξεις του κράτους.

Το νέο σωφρονιστικό δόγμα, επιβάλλει αυστηρότερες συνθήκες κράτησης, για όλους τους κρατούμενους, εισάγοντας ένα σύστημα βαθμίδων, με το οποίο ανά πάσα στιγμή ο κρατούμενος θα εκβιάζεται οτι θα ανέλθει βαθμίδα βασανισμού, εάν δεν πειθαρχήσει στην καθημερινή του ταπείνωση. Και η ανώτερη βαθμίδα προβλέπεται σαν ένα διαρκές πειθαρχείο, μια φυλακή μες στη φυλακή, όπου ο αιχμάλωτος θα εξοντώνεται ψυχοδιανοητικά.

Φυσικά, το ελληνικό καθεστώς θα τοποθετεί εκεί και τους συνειδητοποιημένους εχθρούς του, ακολουθώντας την εξάπλωση του γερμανικού μοντέλου των ειδικών συνθηκών μετά την Τουρκία, την Ισπανία, τη Γαλλία, την Ιταλία. Και παρακολουθώντας κατά πόδας την ιταλική καταστολή (από τη δίωξη marini στην υπόθεση Σ.Π.Φ.), θα φτάσει αργά ή γρήγορα να τοποθετεί στις ειδικές «αντί» τρομοκρατικές συνθήκες ακόμα και συντρόφους που συνελήφθησαν σε διαδηλώσεις, όπως και στην περίπτωση του απεργού πείνας Nicolo Angelino που κρατείται στα λευκά κελιά της Ιταλίας επειδή αντιστάθηκε στην εκκένωση καταλήψεων.

Την Πέμπτη 3 Ιούλη θα κατατεθεί προς ψήφιση το σχετικό νομοσχέδιο. Ενδέχεται να ψηφιστεί τη ίδια μέρα ή το αργότερο την Τρίτη 8 Ιούλη. Θεωρώντας κομβικό το να μλοκάρουμε αυτόν τον κρατικό σχεδιασμό εν τη γεννέση του και έχοντας ελάχιστα μέσα αγώνα στη διάθεσή μας, αποφασίσαμε να συμβάλλουμε στη μαζική απεργία πείνας των κρατουμένων των ελληνικών φυλακών η οποία εκτός απ’ το νομοσχέδιο θέτει και άλλα σημαντικά αιτήματα, όπως οι άδειες και οι αναστολές, να σταματήσει η παράταση κράτησης των προς απέλαση μεταναστών και η δυνατότητα συζυγικής συνεύρεσης.

Αυτή η απεργία πείνας με τις διαστάσεις που έχει (4.300 κρατούμενοι) με συμμετέχοντες, άρρωστους, ηλικιωμένους και τοξικοεξαρτημένους και με ΑΝΥΠΑΡΚΤΗ ιατρική περίθαλψη ενδέχεται να φτάσει στο κρίσιμο σημείο πολύ άμεσα.

Γνωρίζουμε όμως οτι μόνοι μας δεν θα καταφέρουμε να αντιπαλέψουμε έναν τόσο σοβαρό σχεδιασμό του κράτους, το οποίο ούτως ή άλλως απαξιώνει καθημερινά τις ζωές των φυλακισμένων. Είναι αναγκαία και πολύτιμη η στήριξη και συμμετοχή των συντρόφων έξω που συνειδητοποιούν την κρισιμότητα της κατάστασης.

Η δημοσιοποίηση του αγώνα των απεργών και η νικηφόρα έκβασή του είναι υπόθεση και του κινήματος αλληλεγγύης και γι’αυτό όλα τα μέσα είναι πρόσφορα: συγκεντρώσεις στις φυλακές, αφισοκολλήσεις, πορείες, συγκρούσεις, αντάρτικες επιθέσεις σε κρατικούς και καπιταλιστικούς στόχους.

Γιατί αυτός ο αγώνας δεν αφορά μόνο εμάς ή όποιο σύντροφο τύχει να πέσει στα χέρια του κράτους. Αφορά το σύνολο του ριζοσπαστικού χώρου που βάλλεται από την όξυνση της καταστολής.

Τώρα λοιπόν είναι η στιγμή που πρέπει να ξεπεράσουμε τους εαυτούς μας και τις αγκυλώσεις μας και να συγκρουστούμε μετωπικά και αποφασιστικά με τον κρατικό μηχανισμό, για να διεκδικήσουμε τη δυνατότητα να ανασαίνουμε.

ΟΙ ΝΟΜΟΙ ΚΑΤΑΡΓΟΥΝΤΑΙ ΣΤΑ ΟΔΟΦΡΑΓΜΑΤΑ

Δίκτυο Αγωνιστών Κρατουμένων

.

 

.

.

Από OmniaTV: «Η εκπομπή της Πέμπτης 27 Μαρτίου. Στα Ημερολόγια Κρατουμένων, με την Αφροδίτη Μπαμπάση (@ababassi), μέλος της Πρωτοβουλίας για τα Δικαιώματα των Κρατουμένων, αναλύουμε και σχολιάζουμε το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Δικαιοσύνης. Το νομοσχέδιο θα κατατεθεί τις επόμενες μέρες για να ψηφιστεί στη Βουλή και αφορά στις ειδικές συνθήκες κράτησης, στις φυλακές υψίστης ασφαλείας (τύπου Γ), στις διευρυμένες αρμοδιότητες που δίνονται στην ΕΛ.ΑΣ σε σχέση με τη φύλαξη των κρατουμένων, στις ελαφρύνσεις έως και απαλλαγές που θα δίνονται στους πληροφοριοδότες και άλλα πολλά. Πρόκειται για ένα νομοσχέδιο που μέσα σε μια στιγμή θα ακυρώσει τα δικαιώματα που με σκληρούς αγώνες έχουν κερδίσει οι κρατούμενοι μέσα στις φυλακές, δημιουργώντας ένα σύστημα φυλάκισης με πρότυπο τις φυλακές των ΗΠΑ, ένα σύστημα που στόχο έχει να εκδικηθεί και να φιμώσει όσους τολμάνε να υψώσουν τις φωνές τους, εντός και εκτός των τειχών. Εκτός από το νομοσχέδιο, γίνεται ενημέρωση για τις τελευταίες κινητοποιήσεις των κρατουμένων στις φυλακές αλλά και για κινητοποιήσεις και δράσεις που έχουν αποφασισθεί εναντίον του νομοσχεδίου από Πρωτοβουλίες, συλλογικότητες, ομάδες, συγγενείς κλπ»

.

square_jails_type_c_banner

.

Όχι στις φυλακές υψίστης ασφαλείας – Η απομόνωση είναι βασανιστήριο

Το νέο σχέδιο νόμου για τις φυλακές υψίστης ασφαλείας εισάγει ειδική κατηγοριοποίηση των κρατουμένων σε τρεις τύπους (Α, Β, Γ). Στην ειδική κατηγορία τύπου Γ θα ανήκουν όλοι οι φυλακισμένοι που κατηγορούνται για ληστεία ή εκβίαση στα πλαίσια εγκληματικής οργάνωσης (αρθρο 187 ΠΚ), οι πολιτικοί κρατούμενοι (άρθρο 187Α ΠΚ – τρομονόμος), όσοι χαρακτηρίζονται επικίνδυνοι για την ασφάλεια της χώρας ή της δημόσιας τάξης καθώς και όσοι στασιάζουν στις φυλακές, προερχόμενοι από φυλακές τύπου Α και Β, κατόπιν της αποκλειστικής κρίσης ενός μόνου εισαγγελικού λειτουργού.

Επίσης, το σχέδιο νόμου έρχεται σε ευθεία αντίθεση με το Σύνταγμα, διότι αποτελεί νομοθέτημα με ειδική στόχευση, ενώ οι νόμοι πρέπει να είναι γενικοί και να αφορούν αόριστο αριθμό προσώπων. Έρχεται επίσης σε αντίθεση με το πνεύμα και το γράμμα του ισχύοντος Σωφρονιστικού Κώδικα, αφού εισάγει την έννοια της εκδίκησης επί της ποινικής διαδικασίας, διότι εκτός από την προσωπική ελευθερία καταργεί τα δικαιώματα και τις ευεργετικές διατάξεις που ισχύουν για τους υπόλοιπους κρατούμενους, όπως: α) Περιορίζει στο ελάχιστο τα επισκεπτήρια και την επικοινωνία των κρατουμένων με τους συγγενείς τους και θεσμοθετεί την απομόνωση στα κελιά το μεγαλύτερο μέρος του εικισιτετραώρου β) καταργεί τις άδειες γ) καταργεί τη δυνατότητα εργασίας και την ευεργετική διάταξη της υφ’ όρον απόλυσης όταν ο φυλακισμένος εκτίσει τα 3/5 της ποινής του, καταργώντας έτσι την ισότητα και αναλογικότητα στην έκτιση της ποινής δ) εξομοιώνει τους υποδίκους με τους καταδίκους καταργώντας το τεκμήριο της αθωότητας.

Επιπλέον, ποινικοί κρατούμενοι – με αδικήματα οιασδήποτε βαρύτητας- που παρέχουν πληροφορίες, αληθείς ή ψευδείς, σχετικές με την εξάρθρωση τρομοκρατικής οργάνωσης, ανταμείβονται με αποφυλάκιση. Ανατίθεται η εξωτερική φρούρηση των φυλακών σε αστυνομικές δυνάμεις που θα έχουν τη δυνατότητα επέμβασης με χρήση όπλων μέσα στις φυλακές και μάλιστα με απόρρητο τρόπο δράσης.

Ο νόμος αυτός, νομοθετούμενος υπό το κράτος ειδικών συγκυριών, και με στόχο τους κρατουμένους που το κράτος θεωρεί πολιτικούς του αντιπάλους, καθιστά την κράτηση μία σύγχρονη εξορία μέσα στις φυλακές, παραγνωρίζοντας ότι η πολύ πρόσφατη πολιτική ιστορία αυτού του τόπου, που έχει αποτυπωθεί και στα συνταγματικά κείμενα, δεν επιτρέπει τέτοιες ακραίες εκφάνσεις κρατικής καταστολής. Αποβλέπει στη φυσική και ψυχική εξόντωση πολιτικών και ποινικών κρατουμένων και στην απώλεια του νοήματος της ζωής. Επαναφέρει τη θανατική ποινή από την πίσω πόρτα. Με την επίσημη, δια νόμου εισαγωγή της εκδικητικότητας στο σωφρονιστικό κώδικα, κρατούμενοι, σωφρονιστικοί και αστυνομικοί θα εμπλακούν σε έναν ιστό αλλεπάλληλων επιθετικών πράξεων, αναδεικνύοντας τις φυλακές σε εργαστήριο αναπαραγωγής εγκλήματος και διαφθοράς.

Καλούμε, φορείς, κόμματα, θεσμούς, συλλογικότητες αλλά και κάθε άνθρωπο χωριστά να ταχθούν υπέρ της άμεσης απόσυρσης του νομοσχεδίου.

.

Δράση Ενάντια στο Ελληνικό Γκουαντάναμο

.

Υπογραφές ΕΔΩ κι όλες οι εξελίξεις εδώ κι εδώ
.
.
.
.
.
.
.
.

 

.

Advertisements

Si Può Fare (Μπορεί να γίνει) – Da vicino nessuno è normale (Από κοντά, κανείς δεν είναι κανονικός)

. Si puo fare .

Αυτή την ταινία για την οποία θα σας γράψω λίγα λόγια σήμερα, δεν κατάφερα να τη δω τον Μάϊο όταν προβλήθηκε  στο Κ*ΒΟΞ σε μια εκδήλωση-συζήτηση που οργάνωσε τότε η Αυτοοργανωμένη Δομή Υγείας Εξαρχείων, με θέμα την Ψυχική Υγεία (αλλά εσείς μπορείτε να διαβάσετε την εισήγηση που έγινε στις 4/5/2014, εδώ).

Την παρακολούθησα όμως online εκείνο το διάστημα, σ’ αυτό το site κι ετοιμαζόμουν χτες να την αναρτήσω. Ψάχνοντας για ένα σχετικό link, είδα με ιδιαίτερη χαρά, πως υπάρχει πλέον ολόκληρη και με ελληνικούς υπότιτλους, όπως ακριβώς δηλαδή σας την παρουσιάζω παρακάτω.

Το να πω πως είναι εξαιρετική, συγκινητική αλλά και με γενναίες δόσεις χιούμορ που κάνουν τη διαφορά από άλλες με αντίστοιχο θέμα, είναι το λιγότερο. To σωστό είναι να τονίσω πως αξίζει να τη δείτε οπωσδήποτε και δε θα χάσετε.

Σαφώς εμπεριέχει πολλά και σημαντικά μηνύματα για τον τρόπο αντιμετώπισης των ψυχικά πασχόντων, για τις αγκυλώσεις του κυρίαρχου ψυχιατρικού μοντέλου, αλλά και για τις συγκλονιστικές αλλαγές που έφερε σ’ όλα αυτά τα ζητήματα ο Franco Basaglia κι η τόσο έξυπνη σκηνοθεσία φροντίζει, ώστε να τα παίρνουμε όλα.

.

.

Βασίζεται σε πολλές αληθινές ιστορίες (o σκηνοθέτης την χαρακτηρίζει «αληθινό παραμύθι» ), σε όσα δηλαδή επακολούθησαν αφού έκλεισαν τα ψυχιατρεία στη γειτονική Ιταλία με το Νόμο 180 που έθεσε τις βάσεις για τη δημιουργία των πρώτων κοινοτικών υπηρεσιών.

Οι ηθοποιοί κι οι συντελεστές της ταινίας, επισκέφτηκαν τον συνεταιρισμό Noncello του Pordenone (απ’ τη λειτουργία του οποίου εμπνεύστηκαν κι όπου πράγματι τα μέλη τοποθετούσαν παρκέ κι οι μάνατζερ τους έλεγαν «μπορεί να γίνει’) κι ένα Κέντρο Ψυχικής Υγείας που βρίσκεται λίγο έξω απ’ το Μιλάνο.

Παρατήρησαν, συνομίλησαν με τους πάσχοντες και τους ειδικούς, είδαν ταινίες και ντοκιμαντέρ, διάβασαν βιβλία, εντρύφησαν στο θέμα για σχεδόν δύο χρόνια και κατάφεραν να μας χαρίσουν πολύ ενδιαφέρουσες ερμηνείες. 

H σκηνοθεσία είναι του Giulio Manfredonia. Το σενάριο μαζί με τον σκηνοθέτη συνυπογράφει ο Fabio Bonifacci

Βγήκε για πρώτη φορά στις κινηματογραφικές αίθουσες της Ιταλίας το 2008. Παίζουν οι: Claudio Bisio, Anita Caprioli, Giuseppe Battiston, Giorgio Colangeli κ.α Έχει τιμηθεί με αρκετά βραβεία που μπορείτε να δείτε εδώ και προσωπικά ξεχώρισα και τις μουσικές επιλογές των:  Aldo De Scalzi και Pivio.

Στην Ιταλία λειτουργούν σήμερα, περίπου 2500 τέτοιοι συνεταιρισμοί. Σ’ αυτούς και στα 30.000 μέλη τους που εργάζονται εκεί, έχει αφιερωθεί η ταινία.

.

ΥΓ:  Όσοι θέλετε να μάθετε περισσότερα για τους Κοινωνικούς Συνεταιρισμούς, αξίζει να διαβάσετε το αφιέρωμα του περιοδικού «Κοινωνία και Ψυχική Υγεία«, που μπορείτε να κατεβάσετε δωρεάν από εδώ.–  

.

.

.

.

.

.

.

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗΣ ΣΥΣΠΕΙΡΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ: ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΑΠΟΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΨΝΑ

 

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗΣ ΣΥΣΠΕΙΡΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ

.

ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΑΠΟΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΛΥΣΗΣ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΨΝΑ

ΟΤΑΝ ΤΟ ΒΙΑΙΟ ΚΛΕΙΣΙΜΟ ΓΙΝΕΤΑΙ Ο ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΣ ΤΡΟΠΟΣ ΥΠΑΡΞΗΣ ΤΟΥ ΨΥΧΙΑΤΡΕΙΟΥ ΜΕ ΚΑΤΑΣΤΡΑΤΗΓΗΣΗ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΤΗΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΩΝ
ΚΑΙ ΕΞΑΝΤΛΗΣΗ ΚΑΙ ΑΒΕΒΑΙΟΤΗΤΑ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ

.

Η κατάσταση που επικρατεί την τελευταία περίοδο στο ΨΝΑ (Δαφνί), όπως και στο γειτονικό Δρομοκαίτειο, σηματοδοτεί τους «τίτλους τέλους» όχι απλά των δυο ψυχιατρείων, αλλά της όποιας έννοιας δημόσιας ψυχικής υγείας σ΄ αυτή τη χώρα.

Η υπόθεση της ασθενούς, που νοσηλεύεται σε ψυχιατρικό τμήμα του ΨΝΑ, η οποία, σύμφωνα με την έγγραφη καταγγελία των συγγενών της, υπέστη ποικίλων ειδών κακοποίηση αντί για θεραπευτική προσέγγιση – υπόθεση που πήρε μια πλατειά δημοσιότητα – πρέπει να ληφθεί πολύ σοβαρά υπόψιν. Αρκεσε το θάρρος και η παρρησία κάποιων συγγενών για να σπείρει αυτή η καταγγελία αναστάτωση και πανικό στη Διοίκηση του ΨΝΑ και στο Υπουργείο, που προσπαθούν, από την πρώτη στιγμή, να διαστρεβλώσουν προθέσεις, διαδικασίες και περιεχόμενα και να παρουσιάσουν, ως συνήθως, το «θύμα ως θύτη».

Είναι ακριβώς αυτές τις διάχυτες, στον κυρίαρχο ιδρυματικό θεσμό, κατασταλτικές και απανθρωποποιητικές πρακτικές, που θα έπρεπε να αμφισβητήσει και να ξεπεράσει μια πραγματική ψυχιατρική μεταρρύθμιση, αν ποτέ είχε γίνει.

Όχι μόνο πραγματική μεταρρύθμιση ποτέ δεν έγινε, αλλά ζούμε, αυτή την περίοδο, την συστηματική κατεδάφιση και αυτού ακόμα του ιδρυματικού μορφώματος που, μέσα από τις νεοφιλελεύθερες πολιτικές, μεταλλάσσεται περαιτέρω, βγάζοντας όλο και πιο συχνά στην επιφάνεια τις πιο κατασταλτικές και αντιθεραπευτικές πλευρές του.

Οι ακραίες κατασταλτικές μέθοδοι, αυτές που ασκούνται (όπως, μεταξύ πολλών άλλων, στο λεγόμενο 7ο περίπτερο) και αυτές που έχουν προταθεί, όπως η βιδωμένη στο έδαφος πολυθρόνα πάνω στην οποία θα είναι δεμένος ο ασθενής (που καταδικάστηκε και από την ίδια την Επιτροπή Προστασίας Δικαιωμάτων των ψυχικά πασχόντων), αλλά και τα βιδωμένα στο πάτωμα κρεβάτια αλλού, δεν είναι κάτι καινούργιο.

Η υποκρισία, ωστόσο, της εξουσίας αγγίζει το μεγαλείο της όταν ο εντεταλμένος για το fast track κλείσιμο του ΨΝΑ και του Δρομοκαιτείου και διορισμένος από τον Αδωνι Γεωργιάδη Διοικητής, Παύλος Θεοδωράκης, που απουσιάζει συνήθως τις πρωινές ώρες από το νοσοκομείο, λειτουργώντας με πρακτικές τηλε-διοίκησης μέσω τηλεφώνου με όσους εκ των αρμοδίων διατηρεί επικοινωνία, έκανε ξανά, προχτές, μια μεταμεσονύκτια έφοδο σε όλα τα τμήματα του ΨΝΑ, αυτή φορά για να δει αν υπάρχουν καθηλωμένοι ασθενείς!!!

Ο άνθρωπος που δεν νοιάζεται για ανθρώπους αλλά για αριθμούς, για τον οποίο «η ευαισθησία πρέπει να μένει εκτός συζήτησης», όταν αναφερόμαστε στο τι κάνουμε στο ΨΝΑ, γιατί «δεν είναι μετρήσιμο μέγεθος» (πρέπει να μιλάμε μόνο για αριθμούς), ο άνθρωπος που συστηματικά αδιαφορεί για την δραματική έλλειψη γιατρών και νοσηλευτών από το νοσοκομείο (όταν δεν την προκαλεί), που ωθεί στο κλείσιμο βασικές κοινοτικές μονάδες (όπως το ΚΨΥ Αγ. Αναργύρων κλπ), ψάχνει για καθηλωμένους ασθενείς… Αυτός, δηλαδή, του οποίου η πολιτική που επιβάλλει στο ΨΝΑ, είναι αυτή που, σε τελευταία ανάλυση, διαιωνίζει και αυξάνει τις καθηλώσεις και τα όποια κατασταλτικά μέτρα.

Γιατί, ναι μεν, ο πρώτος όρος για την αποφυγή των κατασταλτικών πρακτικών είναι η εναλλακτική προσέγγιση απέναντι στον ψυχικά πάσχοντα (το να μη θέλεις να καθηλώσεις, το να σκέφτεσαι και να πράττεις διαφορετικά), αλλά αυτό πρέπει να συνοδεύεται και από ορισμένες υλικές προϋποθέσεις που έχουν να κάνουν με την όλη οργάνωση της υπηρεσίας (κοινοτικά βασισμένης) και με αριθμητικά επαρκές και κατάλληλα εκπαιδευμένο προσωπικό.

Η Διοίκηση του ΨΝΑ υπονομεύει συστηματικά όλες αυτές τις προϋποθέσεις. Με ένα προσωπικό όλο και πιο ολιγάριθμο, με ποικίλους τρόπους εξοντωμένο (οικονομικά κλπ), ζώντας μέσα στον διαρκή τρόμο των επικρεμάμενων αξιολογήσεων/απολύσεων, μέσα σε ένα ίδρυμα που ανέκαθεν λειτουργεί μέσα από τους κώδικες και τις διαδικασίες της φύλαξης και του ελέγχου, αποτελεί την τραγικότερη από όλες τις φάρσες ένας Διοικητής, με νυκτόβια άσκηση Διοίκησης, που κάνει εφόδους όχι για να καταλάβει, όχι για να βοηθήσει, όχι για να συνεργαστεί, αλλά για να βρει «πατήματα» για τα αυταρχικά μέτρα της επόμενης μέρας, για να σπέρνει τον τρόμο που διευκολύνει το πέρασμα των μέτρων που έχουν ήδη αποφασίσει στο Υπουργείο: άδειασμα των τμημάτων χρονίων, περαιτέρω περικοπές, αξιολογήσεις/απολύσεις, κλείσιμο σ΄ ένα χρόνο.

Δεν είναι τυχαίο ότι η διάδοχος της Ζ. Μακρή και ομοειδούς προφίλ υφυπουργός Κ. Παπακώστα, στη πρόσφατη συνάντηση με τον Ευρωπαίο Επίτροπο Αντόρ, ζήτησε 30 εκ. ευρώ ακόμα, έτσι ώστε να μπορέσει να τηρηθεί ο όρος για κλείσιμο μέχρι το τέλος του 2015. Οι προθεσμίες δεν έχουν αλλάξει. Η δυνατότητα να τηρηθούν φαίνεται όλο και πιο αβέβαιη.

Η μέχρι τώρα επιχείρηση αδειάσματος των γηροψυχιατρικών τμημάτων του ΨΝΑ είχε σαν αποτέλεσμα να μεταστεγαστούν 30 υπερήλικες. Με τη γνωστή, πλέον, διαδικασία της εντεταλμένης συνεργασίας διαφόρων ΜΚΟ (που η οικονομική τους επιβίωση είναι στα όρια και με τη διαρκή απειλή, αν και μόνο επικρεμάμενη μέχρι τώρα, διώξεων για διαφθορά) οι «πιο λειτουργικοί» από τους υπερήλικες μεταστεγάστηκαν.

Όπως πάντα, οι ίδιες λογικές από τη εποχή της Λέρου, διαχρονικά μέχρι σήμερα. Οι «λιγότερο λειτουργικοί» μένουν πάντα πίσω να περιμένουν. Τι; Και εδώ ξεκινάει η αγωνία και ο φόβος για ένα μέλλον που, αυτοί που το ετοιμάζουν, όπως ο σημερινός Διοικητής του ΨΝΑ, είναι ικανοί «για τα πάντα», με την «μη μετρήσιμη» ευαισθησία που τους διέπει.

Αλλά, ακόμη και γι΄ αυτούς που μεταστεγάστηκαν σε δομές των ΜΚΟ, δεν είναι γνωστό αν τηρήθηκαν οι θεραπευτικοί όροι και οι διαδικασίες της μετάβασης, όπως η ελεύθερη επιλογή, η επίσκεψη στο χώρο προορισμού, η συνοδεία για γνωριμία με το προσωπικό υποδοχής μέσα από μια περίοδο χρόνου, η εξασφάλιση της δυνατότητας επικοινωνίας με την οικογένεια, κοκ. Προφανώς, δεν υπήρξε καμιά διαδικασία μετασχηματισμού «από τα κάτω», αλλά τηλεφωνικές επικοινωνίες για εύρεση κενών θέσεων και υπό την (τηλεφωνική) πίεση του Διοικητή για να γίνονται όλα γρήγορα. Άδειασμα, λοιπόν, και όχι ευκαιρία για ανάπτυξη συμμετοχικών διαδικασιών, ανάδυση νέων υποκειμένων (ασθενών και προσωπικού), δράσεων ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης, μετασχηματισμού του θεσμού, αποιδρυματοποίησης. Ψιλά γράμματα όλα αυτά για την τρέχουσα «ευαισθησία»…

Δεν είναι σίγουρο ότι θα καταφέρουν να τα κλείσουν μέχρι του χρόνου. Όχι μόνο για το ζήτημα των χρονίων, αλλά και για το πρόβλημα της «όπως-όπως» μεταφοράς των ψυχιατρικών κλινικών σε γενικά νοσοκομεία… Σε ποιούς χώρους, ποιών νοσοκομείων, με πόσες κλίνες, με ποιο προσωπικό, εκεί όπου υπάρχει κι΄ άλλη ψυχιατρική κλινική ή όχι, κλπ.

Αυτό που είναι σίγουρο είναι ότι θα έχουν καταφέρει να κάνουν αδύνατο το ΨΝΑ, αλλά και το Δρομοκαϊτειο, να λειτουργούν. Οι όποιες θεραπευτικές δυνατότητες μπορούσαν να υπάρχουν σε ένα παραδοσιακό ψυχιατρείο, όπως το ΨΝΑ (και το Δρομοκαίτειο), ακυρώνονται και εξανεμίζονται πλήρως. Η καταστολή θααντιμετωπίζεται όλο και πιο πολύ ως η μόνη δυνατή, ή και αυτονόητα επιθυμητή λύση.

Καινούργια περιστατικά σαν αυτό που κατήγγειλε η οικογένεια της Στ. Νικολαίδου, διαδοχικές ΕΔΕ για θανάτους και άλλα περιστατικά θα αναδύονται καταιγιστικά. Όσο πιο πολύ διαλύουν τους στοιχειώδεις όρους ασφαλούς και θεραπευτικής λειτουργίας του ΨΝΑ, όσο περισσότερα αδιέξοδα δημιουργούνται στην καθημερινή του (δυσ)λειτουργία και όσο περισσότερο κλιμακώνεται η αδυναμία απάντησης στις όλο και πιο πολύπλοκες ανάγκες των ασθενών, τόσο περισσότερο θα καταφεύγουν στην όλο και πιο αυταρχική Διοίκηση και στην τρομοκρατία και τόσο περισσότερο, με τη σειρά τους, και εξαιτίας αυτής της διαχείρισης του ΨΝΑ, αυτά τα περιστατικά θα πολλαπλασιάζονται.

Είναι σημαντικό ότι συλλογικότητες ατόμων με ψυχιατρική εμπειρία, σύλλογοι οικογενειών, εργαζόμενοι λειτουργοί ψυχικής υγείας, κοινωνικά κινήματα, λαϊκές συνελεύσεις κλπ συσπειρώνονται και ανοίγουν διαδρομές αντίστασης, για την υπεράσπιση δικαιωμάτων, ενάντια στην κατασταλτική ψυχιατρική, για την υπεράσπιση του δημόσιου και δωρεάν χαρακτήρα των υπηρεσιών για μια χειραφετητική ψυχική υγεία.

22/6/2014

Psyspirosi.gr

 

 

 

 

 

 

Θεραπευτικές Κατοικίες: Μια Εναλλακτική Σουηδική Προσέγγιση για τη Θεραπεία της Ψύχωσης

.

healing-homes_image_larger

.

Όπως σας είχα υποσχεθεί στην προηγούμενη ανάρτηση, επανέρχομαι σήμερα με περισσότερα για τις «Θεραπευτικές κατοικίες«, ένα πρόγραμμα που αποτελεί μια εναλλακτική Σουηδική προσέγγιση στη θεραπεία της ψύχωσης. Το έχει κινηματογραφήσει κι αυτό ο Daniel Mackler (μιλούν και οι ίδιοι οι πάσχοντες) και το διαθέτει επίσης δωρεάν, μέσω youtube. Στην εισαγωγή, αναγράφονται τα εξής:

«Θεραπευτικές Κατοικίες», ένα ντοκιμαντέρ μεγάλου μήκους από τον παραγωγό Ντάνιελ Μάκλερ, το οποίο καταγράφει τη δουλειά της Οργάνωσης «Οικογενειακή Φροντίδα» στο Γκέτεμποργκ της Σουηδίας – ένα πρόγραμμα, το οποίο στην εποχή των φαρμακευτικών κοκτέιλ και των ψυχιατρικών διαγνώσεων διά βίου, βοηθά τους ανθρώπους να θεραπευτούν από την ψύχωση χωρίς φάρμακα.

Η οργάνωση, με εμπειρία πάνω από 20 χρόνια, προσφέρει σε ανθρώπους που έχουν εγκαταλειφθεί από την παραδοσιακή ψυχιατρική την ευκαιρία να ξεκινήσουν μια τελείως καινούργια ζωή φιλοξενούμενοι σε οικογένειες, κυρίως αγροτικές οικογένειες στη Σουηδική επαρχία.

Οι οικογένειες που φιλοξενούν επιλέγονται όχι με βάση κάποιες ψυχιατρικές γνώσεις, αλλά για τη σταθερότητα, την ενσυναίσθηση και την επιθυμία τους να προσφέρουν. Οι άνθρωποι ζουν με αυτές τις οικογένειες για πάνω από ένα χρόνο ή δύο και γίνονται αναπόσπαστο μέρος ενός οικογενειακού συστήματος που λειτουργεί. Μέλη του προσωπικού προσφέρουν εντατική ψυχοθεραπεία στους άμεσα ενδιαφερόμενους και εντατική εποπτεία στις οικογένειες που φιλοξενούν.

Η Οργάνωση «Οικογενειακή Φροντίδα» αποφεύγει να χρησιμοποιεί διαγνώσεις, διαθέτει μια δομή που βοηθά τους ανθρώπους να διακόψουν τα ψυχοφάρμακα με ασφαλή τρόπο και προσφέρει τις υπηρεσίες της δωρεάν στο πλαίσιο της Σουηδικής κοινωνικής ιατρικής.

Η ταινία «Θεραπευτικές Κατοικίες» συγκεντρώνει συνεντεύξεις από άμεσα ενδιαφερόμενους, αγροτικές οικογένειες και μέλη του προσωπικού παρουσιάζοντας ένα δυναμικό όραμα για τη θεραπεία χωρίς φάρμακα. Παράλληλα αποτελεί μια αποκαλυπτική κριτική του ιατρικού μοντέλου της ψυχιατρικής.

.

.

Όσα θα δείτε, θυμίζουν σαφώς τις Care Farms (τα προγράμματα γενικότερα τέτοιου τύπου που υποστηρίζει η Eco-Therapy, που λειτουργούν για θεραπευτικούς σκοπούς ομοίως, σε Αγγλία και Ολλανδία (αλλά ενίοτε και σε Αυστρία, Βέλγιο, Νορβηγία).

Βέβαια, οφείλω να διευκρινίσω πως αυτά τα προγράμματα δεν απευθύνονται μόνο σε άτομα που έχουν διαγνωστεί ως ψυχωσικοί, αλλά και σε άλλα με διάγνωση κατάθλιψης. Συμβαίνει μάλιστα να εντάσσονται σ’ αυτά και άνθρωποι με ιστορικό αυτοτραυματισμών, με διάγνωση αυτισμού κ.α..

Υπάρχει για το θέμα των υπηρεσιών Υγείας στη Σουηδία γενικότερα, ένα σχόλιο του Γιάννη Κωνσταντή, που μπορείτε να διαβάσετε εδώ (αναφέρεται και στην ψυχική υγεία) κι έχουν δημοσιευτεί άρθρα που αξίζουν την προσοχή σας κι απ’ τα οποία θα μάθετε περισσότερα εδώ, εδώ κι εδώ.

Σας προτείνω όπως πάντα, να δείτε όλους τους συνδέσμους και θα επαναλάβω πως παρά τις επιμέρους ενστάσεις που μπορεί να έχει κάποιος για όλα αυτά, οπωσδήποτε έχουν αξία τα προγράμματα και οι προσεγγίσεις, που ξεφεύγουν απ’ το παραδοσιακό, κυρίαρχο, ψυχιατρικό μοντέλο κι αντιμετωπίζουν τους ανθρώπους με αξιοπρέπεια, σε χώρους εκτός ψυχιατρείου και συχνά χωρίς ψυχοφάρμακα. Αν μη τι άλλο, μας δείχνουν πως υπάρχουν κι άλλοι τρόποι. Κι αυτό δεν είναι λίγο.-

.

.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Αποφάσισα να διαθέσω δωρεάν όλες τις ταινίες μου στο Youtube, γιατί θέλω να τις μοιραστώ με τον κόσμο. Μπορείτε ακόμα να αγοράσετε τις ταινίες σε DVD αν επιθυμείτε, αλλά δεν θέλω τα χρήματα να εμποδίσουν οποιονδήποτε να λάβει το μήνυμα των ταινιών. Για μια επανάσταση στη βιομηχανία της ψυχικής υγείας!

Daniel Mackler

.

.

.

.

.

 

Ανοιχτός Διάλογος: Μια εναλλακτική Φινλανδική προσέγγιση στη Θεραπεία της Ψύχωσης

.

open-dialogue_image_larger

.

Το ντοκιμαντέρ αυτό το είδα πρόσφατα και το έχει γυρίσει ο ίδιος άνθρωπος που κινηματογράφησε και το «Πάρε αυτά τα σπασμένα φτερά«, ο Daniel Mackler δηλαδή.

Όπως έχω ξαναγράψει, ακόμα κι αν κάποιος έχει επιμέρους ενστάσεις, οι φωνές που επιμένουν πως υπάρχει δυνατότητα θεραπείας μέσω άλλων προσεγγίσεων, που σαφώς διαφοροποιούνται απ’ τo παραδοσιακό, κυρίαρχο ψυχιατρικό μοντέλο για την αντιμετώπιση των ψυχικά πασχόντων, αξίζει να προβάλλονται. Γι’ αυτό διάλεξα να το μοιραστώ μαζί σας σήμερα (θ’ ακολουθήσει κι άλλη μία σχετική ανάρτηση, για τις Θεραπευτικές Κατοικίες της Σουηδίας) κι έχει σημασία να ξέρετε πως είναι ολόκληρο υποτιτλισμένο στα ελληνικά..

Κάποιοι συνάδελφοι θα γνωρίζετε ήδη με ποιο τρόπο δουλεύουν οι Φινλανδοί σ’ αυτό το μικρό κομμάτι της χώρας τους, κάποιοι όχι, αλλά οπωσδήποτε όλοι μπορείτε να μάθετε περισσότερα, αν συμβουλευτείτε και μελετήσετε και όσα υπάρχουν εδω, εδώ κι εδώ. Ας δούμε όμως πρώτα τι αναγράφεται στο site του Mackler, σχετικά για τον «Ανοιχτό Διάλογο»:

Στο μακρινό Φιλανδικό Βορρά, πολύ κοντά στον Αρκτικό Κύκλο, μια ομάδα καινοτόμων οικογενειακών θεραπευτών μετέτρεψαν το παραδοσιακό σύστημα ψυχικής υγείας της περιοχής, το οποίο είχε πενιχρά αποτελέσματα στην αντιμετώπιση της σχιζοφρένειας, σε ένα σύστημα που εμφανίζει πλέον τα καλύτερα στατιστικά αποτελέσματα παγκοσμίως για το πρώτο ψυχωτικό επεισόδιο (σχεδόν 85% πλήρη ανάρρωση). Ονομάζουν την προσέγγιση τους Ανοιχτό Διάλογο κι έτσι ονομάστηκε και το ντοκιμαντέρ μεγάλου μήκους, που γύρισε ο παραγωγός και πρώην ψυχοθεραπευτής Ντάνιελ Μάκλερ και διατίθεται δωρεάν.

Oι αρχές τους, σε μια εποχή που δεσπόζουν τα πολυφαρμακευτικά κοκτέιλ και η ακούσια νοσηλεία, αν και ριζοσπαστικές, είναι εκπληκτικά απλές. Συναντούν τους άμεσα ενδιαφερόμενους που βρίσκονται σε κρίση αμέσως και συχνά τους επισκέπτονται καθημερινά μέχρι η κρίση να επιλυθεί. Αποφεύγουν τη νοσηλεία και το επακόλουθο στίγμα προτιμώντας να συναντιούνται στο σπίτι του άμεσα ενδιαφερόμενου και, πιθανότατα το πιο επίμαχο απ’ όλα, αποφεύγουν τη χρήση αντψυχωτικών φαρμάκων όποτε αυτό είναι εφικτό.

Δουλεύουν επίσης σε ομάδες γιατί θεωρούν την ψύχωση ένα πρόβλημα που αφορά ανθρώπινες σχέσεις. Συμπεριλαμβάνουν τις οικογένειες των άμεσα ενδιαφερόμενων και κοινωνικά δίκτυα στη θεραπευτική διαδικασία και οι επαγγελματίες δουλεύουν ομαδικά και όχι ο καθένας μόνος του. Επιπλέον, η όλη προσέγγιση εκτιμά την αξία  της φωνής κάθε συμμετέχοντα  στη διαδικασία και κυρίως του άμεσα ενδιαφερόμενου. Τέλος, παρέχουν τις υπηρεσίες τους δωρεάν μέσα στο Φινλανδικό πλαίσιο δημόσιας ιατρικής περίθαλψης.

Ο “Ανοιχτός Διάλογος ”, συγκεντρώνει συνεντεύξεις ψυχιάτρων, ψυχολόγων, νοσηλευτών και δημοσιογράφων προκειμένου να αποδώσει το δυναμικό όραμα της ανάρρωσης χωρίς φάρμακα και να ασκήσει σκληρή κριτική στην παραδοσιακή ψυχιατρική.

.

.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Αποφάσισα να διαθέσω δωρεάν όλες τις ταινίες μου στο Youtube, γιατί θέλω να τις μοιραστώ με τον κόσμο. Μπορείτε ακόμα να αγοράσετε τις ταινίες σε DVD αν επιθυμείτε, αλλά δεν θέλω τα χρήματα να εμποδίσουν οποιονδήποτε να λάβει το μήνυμα των ταινιών. Για μια επανάσταση στη βιομηχανία της ψυχικής υγείας!

Daniel Mackler

.

.

*Όσες/οι ενδιαφέρεστε να μάθετε ακόμα περισσότερα υπάρχει στα ελληνικά αυτό εδώ το site για το οποίο με ενημέρωσε η Γεωργία Μυλωνάκη.

.

.

.

.

Δερματοστιξία, τσαμπουκάδες, τατουάζ: Συμβολισμοί και νοήματα στην υποκουλτούρα της φυλακής – Μέρος ΙV

*Συνέχεια από το Μέρος ΙII που μπορείτε να διαβάσετε εδώ.

update: 6/1/2018

O Danzig Baldaev λοιπόν γεννήθηκε στο Ulan-Ude και μεγάλωσε σε ορφανοτροφείο που φιλοξενούσε παιδιά πολιτικών κρατουμένων, αφού ο πατέρας του κατηγορήθηκε ως εχθρός του λαού. Όταν ενηλικιώθηκε και μετά τη θητεία του στο δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, διατάχτηκε να δουλέψει ως δεσμοφύλακας στο Kresty, μια διαβόητη φυλακή του Leningrad και το διάστημα 1948-1986 πέρασε κι από πολλές άλλες φυλακές. Εκείνος συγκέντρωσε και και διέσωσε όλα αυτά τα σχέδια των τατουάζ, για τους συμβολισμούς των οποίων έγινε ήδη λόγος.

Η KGB επωφελήθηκε σαφώς, καθώς χρησιμοποίησε τη δουλειά του για να συλλέξει πληροφορίες για τις διάφορες κάστες των κρατουμένων και να κατανοήσει καλύτερα τους μυστικούς τους κώδικες.O ίδιος, όπως αναφέρει άρθρο της εφημερίδας The Guardian είχε κάπου σημειώσει για το θέμα τα εξής: «They realised the value of being able to establish the facts about a convict or criminal: his date and place of birth, the crimes he had committed, the camps where he had served time, and even his psychological profile«

Η συνεισφορά του όπως καταλαβαίνετε, προς αυτή την κατεύθυνση, αν και δεν ήταν υποστηρικτής του καθεστώτος, όπως είχε πει σε συνεντεύξεις της η σύζυγος του, ήταν έστω και άθελά του, πολύτιμη. Κατάφερε να απεικονίσει περισσότερα από 3000 σχέδια, τα αρχειοθέτησε και τα εμπλούτισε με σχετικές πληροφορίες. Κληροδότησε έτσι όμως και σε μας, ένα πλούσιο αρχειακό υλικό, που μελετούν ως σήμερα διάφοροι επιστημονικοί κλάδοι. Και κατέγραψε το τέλος μια εποχής.

Γιατί το έκανε; Όσοι μελέτησαν το αρχείο του και συνέλεξαν πληροφορίες για τη ζωή του, αναφέρουν πως είχε χάσει περίπου 58 μέλη της οικογένειας του. Κατέληξαν απ’ τα βασανιστήρια και την καταπίεση που ασκούσαν τότε οι Σοβιετικοί. Ήθελε λένε λοιπόν, καταγράφοντας τέτοιες σκηνές (ειδικά αυτές απ’ τα gulag), να δώσει μια τρόπον τινά ηθική απάντηση στις ακρότητες που διαπράχτηκαν εκείνη την περίοδο.

.

baldaev_jpg_380x380_q95
Danzig Baldaev
.

Κι όταν εκείνος πέθανε το 2005, οι Damon Murray και Stephen Sorrell, αγόρασαν το αρχείο του απ’ τη χήρα του, το εμπλούτισαν με τις φωτογραφίες των εγκλείστων που έβγαλε ο Sergei Vasiliev μεταξύ 1989 και 1993 στις φυλακές των Chelyabinsk, Nizhny Tagil, Perm και St. Petersburg κι έτσι κυκλοφορούν πια τρία σχετικά βιβλία, με τον τίτλο  Russian Criminal Tattoo Vol I, II kai III απ’ τον εκδοτικό τους οίκο FUEL Designs.

Αναφέρεται εκεί πως για τον Baldaev, “τα τατουάζ ήταν η πύλη του σε ένα μυστικό κόσμο στον οποίο ενήργησε ως εθνογράφος, καταγράφοντας τις τελετουργίες μιας κλειστής κοινωνίας“. Κι αυτή η πληροφορία έχει κι άλλες αναγνώσεις, αν σκεφτεί κανείς πως ο πατέρας του ήταν όντως λαογράφος-εθνογράφος.

Όσοι θέλετε να μάθετε περισσότερα, αξίζει να δείτε τη συνέντευξη του Vasiliev σ’ αυτή τη σειρά των video (υποτιτλισμένη ολόκληρη στ’ αγγλικά), που περιγράφει πως αντιδρούσαν τότε οι άντρες κι οι γυναίκες στη διάρκεια των φωτογραφήσεων αυτών, πως ήταν η κατάσταση στις φυλακές, ποιες κάστες υπήρχαν κτλ.

Ειδικός πάντως στην εικονογραφία των τατουάζ εκείνης της εποχής, ήταν ο Arkady Bronnikov, που εργάστηκε αρχικά ως επιθεωρητής της Αστυνομίας κι αργότερα διατέλεσε καθηγητής Εγκληματολογίας στην Ακαδημία του Perm (Perm Faculty of the Academy of the Ministry of Internal Affairs). Για πάνω από τριάντα χρόνια, μέχρι το 1991 δηλαδή, είχε συγκεντρώσει χιλιάδες φωτογραφίες και βοήθησε έτσι στην εξιχνίαση εκατοντάδων εγκλημάτων, στην αναγνώριση πτωμάτων κτλ. Στην εγκυκλοπαίδεια λοιπόν και συγκεκριμένα στον τόμο Russian Criminal Tattoo Police Files που μπορείτε να δείτε εδώ, περιλαμβάνεται και το δικό του φωτογραφικό αρχείο.

Σ’ αυτό το σημείο θεωρώ πως απ’ αυτήν την τόσο ιδιαίτερη εικονογραφία των εγκλείστων στις φυλακές της πρώην ΕΣΣΔ  για την οποία έγραψα τόσα, είναι ώρα να περάσω σε μια άλλη κατηγορία εξίσου ενδιαφέρουσα, για την οποία οπωσδήποτε έχουν γραφτεί λιγότερα στη χώρα μας: στα τατουάζ που φέρουν τα μέλη της Γιάκουζα, της Ιαπωνικής μαφίας.

Η Ιαπωνία βέβαια, ως χώρα έχει μια μακρά παράδοση στα irezumihorimono). Πήλινα αγαλματίδια που δείχνουν ανθρώπους με τατουάζ έχουν χρονολογηθεί περίπου στο 5000 π.Χ. κι υπάρχουν ανάλογες αναφορές και σ’ ένα κινέζικο χρονικό του 3ου αι. π.Χ., το Wei Chih. Ωστόσο δεν συμφωνούν όλοι οι αρχαιολόγοι πως αυτά τα στοιχεία αφορούν γηγενείς. Φαίνεται όμως πως υπήρξε μια στροφή και μετέπειτα άρχισαν να χρησιμοποιούνται ως τρόπος σήμανσης ατόμων που για διάφορους λόγους χαρακτηρίζονταν ως κακοποιοί. Αυτή η τακτική διήρκεσε χίλια χρόνια περίπου.

Η κατάσταση άλλαξε για λίγο και πάλι όμως αργότερα συγκεκριμένα  μετά την περίοδο Εdo (1603-1868 μ. Χ) ξαναχρησιμοποιήθηκαν τα τατουάζ όχι ως διακοσμητικά στοιχεία ή για τελετουργικούς σκοπούς, αλλά ως στίγματα εγκληματιών (τα έφεραν στο μέτωπό τους ή στα χέρια κι οι αρχές κρατούσαν έτσι ένα είδος εγκληματικών αρχείων –  εδώ μπορείτε να διαβάσετε ένα σχετικό άρθρο). Ειδικά μάλιστα τα ζωηρόχρωμα irezumi, το 18ο αι., συνδέθηκαν σύμφωνα με κάποιους μελετητές, και με τις λεγόμενες κατώτερες τάξεις της χώρας (εργάτες, αγρότες κτλ) κι έτσι κατά κάποιο τρόπο συνειρμικά δυστυχώς με τους εκτός νόμου ανθρώπους. Άλλοι πάλι υποστηρίζουν πως οι πλούσιοι έμποροι που δεν μπορούσαν να δείξουν αλλιώς την ευμάρειά τους τα έκαναν, αλλά πιο βέβαιο είναι ότι τα έφεραν οι πυροσβέστες για προστασία. Πάντως απαγορεύτηκαν κατά την περίοδο Meiji, καταργήθηκαν το 1872 και νομιμοποιήθηκαν πάλι απ’ τις δυνάμεις κατοχής, το 1948.Βέβαια μέσω των ναυτικών που τα έφεραν είχαν γίνει ήδη γνωστά σε όλο τον κόσμο.

Το στίγμα όμως και η σύνδεση τους με τον κόσμο της παρανομίας είναι ισχυρά ακόμα στην Ιαπωνία. Εξαιτίας της σύνδεσης αυτής με την Yakuza,  πολύ πρόσφατα μάλιστα, το 2012 ο δήμαρχος της Osaka, Toru Hashimoto, ενθάρρυνε τους επιχειρηματίες να εκδιώξουν όσους εργαζόμενους τους είχαν τατουάζ αν δεν τα αφαιρούσαν ‘οικειοθελώς’. Είναι μάλλον συνηθισμένο δε, το ν’ απαγορευτεί η είσοδος σε δημόσια λουτρά, πισίνες κτλ ακόμα και σήμερα, σε κάποιον, εξαιτίας των τατουάζ του (αν πάλι τα έχει κάπως καλύψει και δεν φαίνονται έστω, σε μερικούς χώρους μπορεί να καταφέρει να μπει).

Οι Oyabun, οι αρχηγοί της Yakuza,  πληρώνουν για τα τατουάζ  όλων των μελών (kobun), τα οποία αντίθετα με τα αντίστοιχα  των εγκλείστων στη Δύση, έχουν πολλά και ζωηρά χρώματα (κυριαρχεί συνήθως όμως το κόκκινο και το μαύρο και σε μικρότερες ποσότητες το κίτρινο και το πράσινο). Τα ολόσωμα δε παραδοσιακά (tebori), είναι απ’ τα πιο ακριβά (10.000-25.000 yen την ώρα), τα πιο χρονοβόρα (κυριολεκτικά χρειάζονται χρόνια για να ολοκληρωθούν κι οι συνεδρίες μπορεί να κρατήσουν τρεις ώρες η κάθε μία) κι απ’ τα πιο επώδυνα («σαν να σε κόβουν αλλεπάλληλες σπασμένες λεπίδες ξυριστικής μηχανής»). Παρ’ όλα αυτά, επιλέγονται ακριβώς γι’ αυτούς τους λόγους: για να δείξουν την σκληρότητα και την ανθεκτικότητά όσων τα κάνουν. Και βεβαίως την αφοσίωσή τους στη Yakuza.

Απ’ τα πιο συνηθισμένα σχέδια των εκεί μαφιόζων, που οπωσδήποτε πρέπει να είναι μεγάλα σε μέγεθος, είναι ένας δράκος (παραδοσιακό σύμβολο δύναμης) που παλεύει με μια τίγρη. Επιλέγουν κυρίως περίπλοκα μοτίβα, με μυθολογικά τέρατα (Tengu, δηλαδή φαντάσματα και Oni, δαίμονες ή πλάσματα που μοιάζουν με τρολ), με πολεμιστές, με εικόνες απ’ την εποχή των Shogun (π.χ. εταίρων) κ.α. Δεν θα περιμένατε ίσως τόσο σκληροί άντρες ν’ απεικονίζουν στο κορμί τους λουλουδάκια, ψάρια και πεταλούδες, κι όμως συμβαίνει. Γιατί; Επειδή για παράδειγμα, στις κηδείες ο κόσμος στην Ιαπωνία πηγαίνει χρυσάνθεμα για τους νεκρούς. Αν σκοτωθούν λοιπόν κάπου απόμερα («σαν το σκυλί, σ’ ένα βουνό», όπως λέει κάποιος) και το σώμα τους δεν βρεθεί για να ταφεί, θα έχουν τουλάχιστον πάνω τους έστω και ζωγραφισμένα τα λουλούδια. Είναι προετοιμασμένοι για το θάνατό τους δηλαδή. Και τα άνθη κερασιάς επιλέγονται επίσης, απ’ τα μέλη της Yakuza. Συμβολίζουν τη ζωή των γκάνγκστερς, τη μικρή της διάρκεια. Κάτι σαν το «ζήσε γρήγορα, πέθανε νέος».

Οι πεταλούδες επίσης, είναι απ’ τα δημοφιλή τους μοτίβα. Στη Δύση είναι απ’ τα σχέδια που μάλλον θα έβλεπε κανείς σε σώματα γυναικών, αλλά εκεί το νόημα είναι εντελώς διαφορετικό: «θ’ ανοίξω τα φτερά μου ακόμα κι αν πρόκειται να πάω στο διάολο». Κι ο κυπρίνος (koi), απεικονίζεται συχνά στα σώματά τους. Πρόκειται για παραδοσιακό σύμβολο αρρενωπότητας, ανδρισμού.

Παλιότερα λοιπόν τα τατουάζ ήταν υποχρεωτικά για όσους σχετίζονταν με τέτοιου είδους παράνομες δραστηριότητες, αλλά τώρα πια επειδή τα κάνουν κι άνθρωποι που απλώς τα θεωρούν μόδα, έχουν αλλάξει κάπως τα πράγματα (εδώ μπορείτε να δείτε ένα σύντομο σχετικό απόσπασμα υποτιτλισμένο στ’ αγγλικά). Εξακολουθούν να τα χτυπούν όμως αυτοί που θέλουν ν’ αποδείξουν όσα ήδη ανέφερα. Και συμβαίνει και γυναίκες που σχετίζονται με την εκεί μαφία, να φέρουν ολόσωμα τατουάζ (κουστούμια, όπως συνηθίζεται να λέγονται – στο Medical Pathology Museum του Πανεπιστημίου του  Tokyo μάλιστα, όπως ίσως θα προσέξατε στο ντοκιμαντέρ του History Channel, διατηρούνται 105 τατουάζ, μερικά εκ των οποίων είναι ολόσωμα, παραδοσιακά).

Μεγάλο ενδιαφέρον έχει η ιστορία της Shoko Tendo, έτσι όπως καταγράφεται στο βιβλίο «Yakuza moon: Memoirs of a Gangster’s Daughter» (περισσότερες πληροφορίες εδώ κι εδώ), η οποία ήταν κόρη ενός ισχυρού αφεντικού της ιαπωνικής μαφίας. Στην πλάτη της απεικονίζεται η Jigoku Dayu, διαβόητη εταίρα της εποχής Muromachi και κάθε εκατοστό του σώματος της απ’ την κορυφή ως τα νύχια καλύπτεται από διάφορα σχέδια.

Αλλά πως να μην θυμηθεί κάποιος όταν αναφέρεται σε όλα αυτά τον Junichiro Tanizaki, τον σπουδαίο αυτό Ιάπωνα συγγραφέα και το σχετικό διήγημά του «Τhe tatto» (ή «The tattooer» σε άλλες μεταφράσεις)

Αυτό που είναι ασύμβατο πάντως, είναι να είναι κάποιος ενταγμένος στη Yakuza και να θέλει ταυτόχρονα να γίνει horishi (tattoo artist) στα tebori. Καθώς οι κανόνες είναι αυστηροί και συγκεκριμένοι σ’ αυτούς τους δύο ‘τρόπους’ ζωής, οφείλει όποιος διχάζεται να διαλέξει και να παρακαλέσει τον αρχηγό (oyabun), να του επιτρέψει την αποχώρηση. Σε κάποια μέλη της μαφίας, επιτράπηκε όντως ν’ αποχωρήσουν αφού δεσμεύτηκαν πως θ’ ασχοληθούν με την τέχνη των τατουάζ. Όχι βέβαια χωρίς κόστος. Αν μη τι άλλο, έπρεπε να κόψουν μερικά δάχτυλα.

Όλο αυτό το διάστημα που έψαχνα το θέμα, ανακάλυψα μεταξύ άλλων πως σε διάφορα μέρη της Ευρώπης (κι όχι μόνο στην Ιαπωνία), σε μουσεία όπως το Berlin Medizinhistorisches Museum, το Muséum national d ’ Histoire naturelle στο Παρίσι, το Science Museum του Λονδίνου κ.α,  υπάρχουν σε συλλογές με Ανθρώπινα Υπολλείματα (Human Remains),  τατουάζ που αφαιρέθηκαν στο παρελθόν από στρατιώτες, αλλά κι από φυλακισμένους.

Και στη χώρα μας όμως, στο Εγκληματολογικό Μουσείο, υπάρχουν ανάλογα εκθέματα. Ψηφιακά θα δείτε εδώ αρκετές φωτογραφίες με σχέδια και κάποιες πληροφορίες. Φυσικά δεν υπάρχουν ονόματα, που να γνωστοποιούν σε ποιους ανήκαν για ευνόητους λόγους. Φρικιαστικό από κάθε άποψη. 

H Gemma Angel, πάντως, μπόρεσε να μελετήσει ενδελεχώς αυτά της συλλογής «Wellcome» (του Science Museum που στεγάζεται στο Λονδίνο) κι έχει δημιουργήσει την  παρουσίαση που μπορείτε να δείτε εδώ. Υπάρχει επεξήγηση για κάθε φωτογραφία κι αν δεν σας απωθεί το  θέαμα, θα μάθετε πολλά. Συμπληρωματικά, ίσως σας ενδιαφέρει να διαβάσετε σε ένα άλλο δικό της άρθρο, το πως αντιμετωπίστηκαν οι πρώτοι άνθρωποι που έφτασαν ως αιχμάλωτοι στην Ευρώπη και είχαν τατουάζ. Kαι στην Ελλάδα άλλωστε παρόμοιες ήταν οι αντιδράσεις όπως διάβασα πρόσφατα στο άρθρο του Τάσου Κ. Κοντογιαννίδη με τίτλο: «Ο πρώτος Έλληνας που στιγμάτισε το κορμί του» (δημοσιεύτηκε στις 7/6/2014 στην εφημερίδα Real News).

Τι γίνεται όμως, όταν οι κρατούμενοι (και οι γενικώς ασχολούμενοι με παράνομες δραστηριότητες) θέλουν να ‘σβήσουν’ τα τατουάζ που κάποτε επέλεξαν για να κοσμήσουν το σώμα τους; Τι γίνεται επίσης, όταν επιβάλλεται να το κάνουν; Αν κάποιος απερίσκεπτα έφερε τατουάζ που τον έδειχνε ιεραρχικά ανώτερο απ’ ότι ήταν στον υπόκοσμο, ειδικά στις φυλακές της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, εξαναγκαζόταν στο ‘σβήσιμο’ με κάθε τρόπο. Φυσικά, οι περισσότεροι,  δεν έχουν την επιλογή του λέιζερ. Ειδικά αν παραμένουν έγκλειστοι. Παλιότερα, σύμφωνα με τον Ηλία Πετρόπουλο, προσπαθούσαν να τα αφαιρέσουν με γάλα συκιάς ή ξυνό, αλλά έμενε ένα είδος ασπριδερής σκιάς στο σημείο. Πιο δραστικά μέτρα είναι το να γδαρθεί το δέρμα, να καεί, να τριφτεί με γυαλόχαρτο κτλ. Αυτές είναι οι πιο διαδεδομένες μέθοδοι σήμερα. Όσο πιο μεγάλη επιφάνεια καταλαμβάνει στο σώμα του κρατούμενου το σχέδιο, τόσο μεγαλύτερο το πρόβλημα και το ρίσκο όσον αφορά την υγεία του.

Σ’ αυτό το σημείο, λίγο πριν το τέλος, θα παραθέσω ένα σχόλιο, που δεν είναι δικό μου, αλλά με βρίσκει απόλυτα σύμφωνη:»Η επιμονή της ίδιας πρακτικής μέσα από διαφορετικές κουλτούρες και χρονικές περιόδους, που παρουσιάζεται μέσα από διαφορετικά ρεύματα και ιστορικά παραδείγματα, είναι εκπληκτική» γράφει ο Eero Wahlstedt. Μπορεί κανείς να διαφωνήσει μαζί του;

Επί της ουσίας όμως δεν τελειώνουμε εδώ. Θα υπάρξουν ενημερώσεις, μιας κι εσκεμμένα, λόγω του τεράστιου όγκου των πληροφοριών που βρήκα, άφησα απ’ έξω κάποια ζητήματα (θα προσέξατε αν μη τι άλλο πως απουσιάζουν οι ψυχολογικές ερμηνείες κι ελάχιστα πράγματα ανέφερα για τους εγκληματολογικούς διαξιφισμούς επί του θέματος).

Επίσης, παρά τα διάφορα προβλήματα που δημιουργούν ακόμα και στον λεγόμενο γενικό πληθυσμό, έχω δει πως αποτελούν μια πολύ καλή λύση για τους ανθρώπους με σοβαρά δερματικά προβλήματα, ουλές από εγχειρήσεις, εκ γενετής σημάδια ή μεγάλης έκτασης εγκαύματα, τα οποία επιλέγουν να «κρύψουν» μ’ ένα τατουάζ για αισθητικούς λόγους και φτιάχνει έτσι η ψυχολογία τους. Είχα πρόσφατα μια τέτοια συζήτηση με φίλο γιατρό και θέλω να το σημειώσω, για να είμαστε δίκαιες/οι δηλαδή…

Έβαλα  εντούτοις πολλούς συνδέσμους για να δείτε και μόνοι σας πράγματα κι άφησα για το τέλος μια ενδιαφέρουσα έκθεση για τα τατουάζ μες το χρόνο (εδώ λεπτομέρειες), που ξεκίνησε πριν λίγο καιρό στο Παρίσι. Αξίζει να δείτε φωτογραφίες και κείμενα, μιας κι είναι δύσκολο για όλους μας να θαυμάσουμε από κοντά τα εκθέματα. Φυσικά όποιοι επιλέξετε να ξαναδιαβάσετε τις αναρτήσεις στο μέλλον,  θα διαπιστώνετε πως νέα πράγματα, μικρές ή μεγάλες προσθήκες θα υπάρχουν. Και πάντα να βλέπετε και που σας παραπέμπω. Δεν θα χάσετε το χρόνο σας, σας το υπόσχομαι.

Ευχαριστώ τέλος, όσους φίλους και όσες φίλες  έστειλαν υλικό και συμμετείχαν τόσο ένθερμα κι ελπίζω να έκανα τις καλύτερες δυνατόν επιλογές, βάση των ενδιαφερόντων σας. Να είστε καλά!

.
.
.
.
.