ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗΣ ΣΥΣΠΕΙΡΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ – ΦΟΒΟΥ ΤΟΥΣ ΔΑΝΑΟΥΣ ΚΑΙ ΔΩΡΑ ΦΕΡΟΝΤΑΣ / ΚΑΙ Η ΤΟΜΕΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΟ «ΣΤΟΜΑ ΤΟΥ ΛΥΚΟΥ»;

.

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗΣ ΣΥΣΠΕΙΡΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ

ΦΟΒΟΥ ΤΟΥΣ ΔΑΝΑΟΥΣ ΚΑΙ ΔΩΡΑ ΦΕΡΟΝΤΑΣ
ΚΑΙ Η ΤΟΜΕΟΠΟΙΗΣΗ ΣΤΟ «ΣΤΟΜΑ ΤΟΥ ΛΥΚΟΥ»;

.

Τον περασμένο Ιούλιο η υφυπουργός Υγείας και ο εντεταλμένος Διοικητής των δυο ψυχιατρείων (ΨΝΑ και Δρομοκαϊτειο) είχαν ανακοινώσει ότι, στα τέλη Αυγούστου, θα γνωστοποιούσαν σε ποιά γενικά νοσοκομεία θα μεταφέρονταν οι 15 ψυχιατρικές κλινικές των δυο ψυχιατρείων, έτσι ώστε η «μεταρρύθμιση» (διακηρυσσόμενη και εννοούμενη ως απλή μετακόμιση κλινικών από το άσυλο στο γενικό νοσοκομείο) να έχει ολοκληρωθεί μέχρι τον Ιούνιο του 2015, σύμφωνα και με το σύμφωνο Αντόρ- Λυκουρέντζου (αντίστοιχες διεργασίες προωθούνταν και στο ΨΝΘ).

Ξεκίνησε μια σειρά επισκέψεων σε διάφορα γενικά νοσοκομεία από «τεχνικό κλιμάκιο», με επικεφαλής τον Διοικητή των δυο ψυχιατρείων, σε διάφορους χώρους αυτών των νοσοκομείων, με σχεδόν καθημερινή ανάρτηση στο διαδίκτυο φωτογραφιών του «τεχνικού κλιμακίου» έξω από αυτούς τους «εντός ολίγου έτοιμους για υποδοχή κλινικών» χώρους, με την αγωνία να «φουντώνει», αλλά και με γενικευμένη την αντίδραση (αν και, συχνά, από διαφορετικές αφετηρίες) από μεριάς εργαζομένων, ασθενών, οικογενειών και της ευρύτερης κοινωνίας.

Οι σύμμαχοι του εγχειρήματος μετρημένοι στα δάκτυλα… σε μια διαρκή προσπάθεια να συγκαλύπτουν την συμπόρευσή τους με τις διαδικασίες και την ετοιμότητά τους για μετακόμιση.

Είμαστε στα τέλη του Οκτώβρη και αυτή η φουριόζα προετοιμασία της μετακόμισης έχει βαθμιαία εξατμιστεί σε μια «σιγή ιχθύος». Η πολιτική αβεβαιότητα (επικρεμάμενες εκλογές κλπ) έχει παίξει σίγουρα το ρόλο της, αλλά όχι μόνο.

Με τον ίδιο τρόπο, τον περασμένο Μάρτιο, μια κλειστή διαχειριστική ομάδα, υπό τον άμεσο έλεγχο του Διοικητή, επιμελείται της επιλογής των πιο «λειτουργικών» νοσηλευομένων στο γηροψυχιατρικό τμήμα του ΨΝΑ και της ταχείας μεταφοράς τους σε κενές θέσεις οικοτροφείων των ΜΚΟ (σε μια διατεταγμένη επιστράτευση των ΜΚΟ προς επίτευξη του στόχου), με τους εναπομείναντες (περίπου το 50% το αρχικού αριθμού) «λιγότερο λειτουργικούς», κατάκοιτους κλπ, να παραμένουν, όλοι μαζί, σε ένα από τα γηροψυχιατρικά τμήματα (καθώς το άλλο έκλεισε), χωρίς κανένα πλάνο, χωρίς καμιά ορατή προοπτική για μετάβαση σε κατάλληλο και αξιοπρεπή χώρο μέσα στην κοινότητα.

Το αποτέλεσμα: ο αριθμός των ασθενών μέσα στο ΨΝΑ μειώθηκε, αλλά τίποτα δεν άλλαξε – το αντίθετο, τα πράγματα έχουν γίνει χειρότερα, όχι μόνο γιατί οι ιδρυματικές πρακτικές ουδόλως αμφισβητήθηκαν (αλλά, αντιθέτως, εντάθηκαν), αλλά και λόγω της προϊούσας δραματικής υποστελέχωσης του ψυχιατρείου και της συσσώρευσης νοσηλευομένων με όλο και πιο πολύπλοκα προβλήματα.

Το ίδιο συνέβη και με την μεταφορά των κλινικών και το «κλείσιμο του ψυχιατρείου» : ένας κλειστός κύκλος εμπίστων, μια «ομάδα κρούσης» (task force) ανέλαβε το σχεδιασμό και την υλοποίηση, εν κρυπτώ, χωρίς καμιά συμμετοχική διαδικασία και, μπροστά στην αδυναμία, τα αδιέξοδα και το λίμνασμα της υλοποίησης του «κλεισίματος», πάλι εν κρυπτώ, διαλογίζεται και αναζητά διεξόδους με σχέδια επί χάρτου, κατακερματισμένα, που αντανακλούν τον κατακερματισμένο και ανερμάτιστο χαρακτήρα μιας (έλλειψης) πολιτικής ψυχικής υγείας, που είναι αυστηρά λογιστικού χαρακτήρα, δομημένη από τα νεοφιλελεύθερα προτάγματα της με κάθε τρόπο μείωσης (έως εκμηδένισης) του κόστους για ό,τι αφορά ανάγκες (κοινωνικές, θεραπευτικές κλπ)των πιο αδύναμων κοινωνικών στρωμάτων.

Η βιασύνη και η προχειρότητα στο μεγαλείο της : για το πού θα γίνει το δικαστικό ψυχιατρείο/φυλακή (στο Δαφνί, στο Δρομοκαϊτειο, στο πρώην ψυχιατρείο της Πέτρας Ολύμπου, και θα γίνουν ένα, δυο ή τρία), για το τι θα γίνει με τους «χρόνιους» που μας απομένουν και δεν ξέρουμε τι να τους κάνουμε… για το κάθε τι.

Ετσι πρόκυψε τώρα και η αναδιάρθρωση του συστήματος ψυχιατρικής εφημερίας στο λεκανοπέδιο συνδυασμένη με την τομεοποίηση! «Το νέο εφημεριακό ψυχιατρικό σύστημα πρέπει να ακολουθήσει τις αρχές της τομεοποίησης», «προκειμένου να διασφαλιστεί για πρώτη φορά, η συνέχεια στη φροντίδα των ασθενών», δηλώνει ο Διοικητής των δυο ψυχιατρείων Π. Θεοδωράκης.

Τόσο καιρό που, από πλήθος πλευρές, του τονιζόταν ότι η τομεοποίηση είναι το πρώτο και ουκ άνευ βήμα για την όποια κίνηση «κλεισίματος των ψυχιατρείων» (ως ξεπεράσματος και όχι ως κατάργησης) ο Διοικητής των δύο ψυχιατρείων κώφευε. Τώρα, ξαφνικά, αναλαμβάνει (πάλι μέσω task force) να κάνει την τομεοποίηση του λεκανοπεδίου και κάποια στιγμή να την ανακοινώσει. Το γεγονός ότι η τομεοποίηση, θεμελιώδης παράμετρος του όποιου σοβαρού μεταρρυθμιστικού εγχειρήματος, συνδέεται με το σύστημα εφημέρευσης, αφενός και ο σχεδιασμός της εν κρυπτώ, αφετέρου, δείχνουν τον, για μιαν ακόμη φορά, ψευδεπίγραφο χαρακτήρα των διακηρύξεων του Π. Θεοδωράκη. Κι΄ αν αναφερόμαστε σ΄ αυτόν, τον διορισμένο από την δικομματική κυβέρνηση Διοικητή, ονομαστικά, είναι όχι μόνο λόγω της στενής και απευθείας (επιτελικού χαρακτήρα) διασύνδεσής του με την εκάστοτε ηγεσία του Υπουργείου (Αδωνι, Βορίδη), αλλά και γιατί, λόγω της διάλυσης όλων των υπηρεσιών/μηχανισμών της Ψυχικής Υγείας στο Υπουργείο, είναι αυτός που, μαζί με μια μικρή ομάδα, σχεδιάζει, αποφασίζει, υλοποιεί…

Είναι γνωστά τα αδιέξοδα, η αθλιότητα και οι πανομοιότυπες πρακτικές που επικρατούν στις ψυχιατρικές κλινικές των γενικών νοσοκομείων όπως και στα ψυχιατρεία. Η περίπτωση του Ευαγγελισμού, που ήλθε πρόσφατα στη δημοσιότητα, αφορά, στον ένα ή τον άλλο βαθμό, όλα τα γενικά νοσοκομεία και από πολύ παλιά. Το εγχείρημα της μεταφοράς των κλινικών από τα ψυχιατρεία στα γενικά νοσοκομεία θα ήταν απλώς μια επανάληψη του υπάρχοντος και μάλιστα, σε χειρότερη μορφή.

Είναι γνωστή και η πίεση να βρεθεί μια «λύση» στις περιπτώσεις που τα ράντζα φτάνουν να «βγαίνουν από τα παράθυρα» και ο προς εισαγωγή ασθενής παραμένει τη νύχτα στα «επείγοντα», μέχρι να μεταφερθεί στην ψυχιατρική κλινική που θα εφημερεύει την επόμενη μέρα.

Και οι «λύσεις» αυτές «παίζουν» από το ξεφόρτωμα των ακούσιων εισαγωγών από τα γενικά νοσοκομεία (κάποια από αυτά εξακολουθούν να μη δέχονται ακούσιες εισαγωγές με το «έτσι θέλω»), στη «μετακύλιση» κάποιων από αυτές σε άλλο νοσοκομείο όταν το εφημερεύον έχει γεμίσει, μέχρι και στην αύξηση των εφημεριών του ΨΝΑ.

Είναι εδώ που μπαίνει στη συζήτηση η τομεοποίηση, ως απάντηση στην κρίση του συστήματος εφημέρευσης, με ολίγον περιτύλιγμα «συνέχειας στην φροντίδα των ασθενών». Η τομεοποίηση είναι ένα πολύ σοβαρό εγχείρημα για να γίνεται αντικείμενο επιδερμικών, κενών περιεχομένου διακηρύξεων για την «φροντίδα των ασθενών».

Η τομεοποίηση δεν είναι μια απλή γεωγραφική κατανομή. Είναι ένα θεραπευτικό πρόταγμα, μια βασική παράμετρος της θεραπευτικής προσέγγισης της υπηρεσίας. Είναι η ανάληψη της ευθύνης για απάντηση σε όλες αδιακρίτως τις ανάγκες ψυχικής υγείας του πληθυσμού μιας ορισμένης περιοχής. Δεν μπορεί με κανένα τρόπο να αναχθεί σε απλή διευθέτηση του ζητήματος της εφημέρευσης, με όσα φραστικά περιτυλίγματα κι’ αν στολιστεί. Η υλοποίησή της σημαίνει, κατ΄ αρχήν, συμμετοχή «από τα κάτω» στο σχεδιασμό της, καθώς και χρόνο στην εφαρμογή της προκειμένου να διευκολυνθεί η αλλαγή της κουλτούρας των λειτουργών και να μπορέσει να λειτουργήσει η λογική του τομέα σε μια πόλη (και σε μια χώρα) όπου ο καθένας είχε μάθει για χρόνια να βρίσκει φροντίδα στη μονάδα που τύχαινε να βρεθεί τη μέρα της εισαγωγής και όχι στις (ανύπαρκτές) υπηρεσίες της «περιοχής που κατοικεί».

Φυσικά, η τομεοποίηση, όπως έχει γίνει σε πολλές περιπτώσεις διεθνώς, δεν προϋποθέτει την μεταφορά της κλινικής από το ψυχιατρείο, αλλά ξεκινάει μέσα από το ψυχιατρείο και, όταν υπάρξουν οι προϋποθέσεις, μεταφέρεται η κλινική εκτός. Είναι «ο τρόπος και όχι ο τόπος» που έχει την πρωτεύουσα σημασία, ιδιαίτερα σε μια χώρα με την δεδομένη κυρίαρχη ψυχιατρική κουλτούρα, όπως η Ελλάδα.

Εκτός, φυσικά, από εξαιρετικά σημαντικά ζητήματα, όπως το μέγεθος των τομέων, η ίδρυση ολοκληρωμένων κοινοτικών υπηρεσιών (ΚΨΥ παντού) κλπ, σημασία έχει εν προκειμένω να κατανοήσουμε (στο βαθμό που στ΄ αλήθεια εννοούμε στο περιεχόμενό της και όχι εν τη ρύμη του λόγου εκστομίζουμε τη λέξη τομεοποίηση), ότι κάθε τομεοποιημένη κλινική θα εφημερεύει σε 24ωρη βάση, άρα χρειάζεται επαρκές ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό για να μπορεί να το κάνει. Ποιά κλινική ψυχιατρείου έχει αυτή τη στιγμή επαρκές προσωπικό για να μπορεί να εφημερεύει σε 24ωρη βάση; Καμιά.

Χωρίς μαζικές προσλήψεις προσωπικού όλων των ειδικοτήτων κάθε κουβέντα για τομεοποίηση, ως προϋπόθεση μιας διαδικασίας μετασχηματισμού και ξεπεράσματος του ψυχιατρείου, αποτελεί καθαρή κοροϊδία.

Διεκδικούμε την τομεοποίηση εδώ και τώρα, αλλά αυτή, για να λειτουργήσει, είναι συνυφασμένη με προσλήψεις εδώ και τώρα. Διαφορετικά, χωρίς αυτές τις προϋποθέσεις, όπως φαίνεται ότι σχεδιάζεται να γίνει, θα χρησιμοποιηθεί και αυτή ως λέξη κενή περιεχομένου (όπως έχουν καταντήσει την «ψυχιατρική μεταρρύθμιση», τα «δικαιώματα», την «καταπολέμηση του στίγματος» και πολλές άλλες), χρήσιμη, πλέον, απλώς ως σερβίρισμα για σκοπούς διαμετρικά αντίθετους από αυτούς που τίθενται από το περιεχόμενό της – ως ένα ακόμη άλλοθι για την περαιτέρω διάλυση της ψυχικής υγείας.

Αλλά τι να λέμε για τα ψυχιατρεία τη στιγμή που υπάρχουν γενικά νοσοκομεία στην Αθήνα (Ερυθρός, Ασκληπιείο Βούλας) με ψυχιάτρους, εδώ και χρόνια, χωρίς να λειτουργεί ψυχιατρική κλινική, ενώ σε νοσοκομεία σε περιοχές που εξυπηρετούνται από την Αθήνα, δεν γίνεται καμιά προσπάθεια για να λειτουργήσουν ψυχιατρικές κλινικές στα εκεί γενικά νοσοκομεία;

Σε κάθε περίπτωση, περιμένουμε με «ανυπομονησία» την ανακοίνωση της «εφημεριακής τομεοποίησης» από το «τεχνικό κλιμάκιο» του κ. Διοικητή και τότε είναι σίγουρο ότι, όχι μόνο θα έχουμε πολλά να πούμε, αλλά, προπαντός, να κάνουμε…

.

28/10/2014

.

 

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΣΥΣΠΕΙΡΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ

.

.

.

.

.

Vincent Van Gogh: Η ψυχολογία μιας παρεξηγημένης ιδιοφυίας – Τα ψυχιατρικά άσυλα, οι διαγνώσεις κι οι γιατροί του

ΜΕΡΟΣ V (συνέχεια από εδώ).

.

update: 14/9/2018

.

Δεν είναι συνηθισμένο να βλέπεις έναν άνθρωπο που έχοντας μέσα του την ιδέα της πιστολιάς που τον σκότωσε τελικά, ν΄ αραδιάζει σε ένα πίνακα μαύρα κοράκια, πάνω σ΄ ένα είδος χλομής πεδιάδας ίσως, άδειας, τέλος πάντων, όπου το μοβ χρώμα της γης συγκρούεται μανιωδώς με το θαμπό κίτρινο των σταριών. Ωστόσο, κανένας άλλος ζωγράφος δε θα κατάφερνε όπως ο Βαν Γκογκ, να ζωγραφίσει τα κοράκια του με αυτό το μαύρο χρώμα των ύδνων, το μαύρο ενός πλούσιου φαγοποτιού και, συγχρόνως, αυτό το περιττωματώδες μαύρο των φτερών των κορακιών που αιφνιδιάστηκαν από το φθίνον φως του βραδιού.

Antonin Artaud

.

800px-Van_Gogh_-_Heuschober_an_einem_Regentag
Wheat Stack Under Clouded Sky, July 1890

.

Ο Van Gogh, λίγες μέρες μετά από κείνο το τελευταίο γράμμα που έγραψε στον αδερφό του, πήγε (;) στα χωράφια και αυτοπυροβολήθηκε. Ήταν 27 Ιουλίου του 1890.

Κατάφερε να συρθεί πίσω στη σοφίτα του και δύο μέρες μετά πέθανε σε ηλικία 37 ετών. Ήταν 29 Ιουλίου, μία και μισή τα ξημερώματα όταν άφησε την τελευταία του πνοή κι είχε στο πλάι του τον Theo, που ειδοποιήθηκε απ’ τον Gachet.

Ερωτήματα οπωσδήποτε εγείρει η στάση του γιατρού, που δεν αφαίρεσε τη σφαίρα μετά την εξέταση του ασθενή του, αλλά επέλεξε να καθίσει δίπλα στο νεκροκρέβατο του για να τον ζωγραφίσει να πεθαίνει. Ωστόσο εκείνος ήταν που έπεισε τον ιερέα της πόλης, να επιτρέψει την ταφή του ζωγράφου.

Έτσι τουλάχιστον μαθαίναμε για χρόνια, πως έγιναν τα πράγματα, αν και τελευταία όπως θα δούμε παρακάτω, νέες θεωρίες αναδύθηκαν κι αμφιβολίες δημιουργήθηκαν σχετικά με την υπόθεση της αυτοκτονίας του Van Gogh.

Gachet_Van_Gogh_on_his_Deathbed_1890
Vincent van Gogh on his Deathbed (Paul Gachet, 1890)

.

Κατά μία άλλη εκδοχή λοιπόν, που υποστηρίζουν στο πολύ ενδιαφέρον  βιβλίο τους οι συγγραφείς Steven Naifeh and Gregory White Smith, οι οποίοι μελέτησαν επί δέκα χρόνια το θέμα, ο σπουδαίος ζωγράφος δεν αυτοκτόνησε, αλλά πυροβολήθηκε κατά λάθος από κάποια αγόρια που γνώριζε, μες την πόλη. Κι είπε ψέματα για να τα καλύψει, ίσως κι ανακουφισμένος μ’ αυτή την εξέλιξη.

Έχει καταγραφεί βέβαια και η απάντηση του ίδιου του Van Gogh σε ερωτηματολόγιο των αστυνομικών που πήγαν να του πάρουν κατάθεση για την απόπειρα την επόμενη του πυροβολισμού του, στο γράμμα της Adeline Revoux (της κόρης του πανδοχέα στο οποίο διέμενε) κι απ’ ότι φαίνεται τους είπε τα εξής, αφού περίπου παραδέχτηκε την πράξη του:

«Να μην κατηγορηθεί κανείς, αυτό που ήθελα ήταν ν’ αυτοκτονήσω«. Παράξενη δεν είναι μια τέτοια δήλωση; Γιατί να σκεφτεί πως υπήρχε περίπτωση να κατηγορηθεί κάποιος; Γιατί ο γιατρός του παραξενεύτηκε με την τρελή γωνία εισόδου που είχε η σφαίρα;

.

Adeline_Ravoux
Portrait of Adeline Ravoux, June 1890

.

Παράξενο δεν είναι επίσης το γεγονός πως βρέθηκε ένα όπλο στα χέρια του εκείνη τη στιγμή (ποιος του το δάνεισε, αφού όλοι γνώριζαν στη μικρή πόλη για τις νοσηλείες του στα ψυχιατρεία;), αλλά έκτοτε εξαφανίστηκε; Ή μήπως όχι;

Πρόσφατα ανακαλύφθηκε ένα όπλο που μπορείτε να δείτε εδώ και φέρεται βάση της τοποθεσίας που ανευρέθηκε και της διάβρωσης που έχει υποστεί να είναι το περί ου ο λόγος. Εκτέθηκε μάλιστα στο Van Gogh Museum μαζί με άλλα αντικείμενα, έγγραφα και πίνακες το 2016 Υπάρχουν πάντως κι άλλα γεγονότα που μοιάζουν «να μην κολλάνε με την υπόθεση», όπως λένε οι συγγραφείς κι αν δείτε  τους συνδέσμους, θα τα μάθετε κι εσείς.

Δεν θέλω να σας γράψω περισσότερα εδώ, για να μη ξεφύγω απ’ τα όρια του θέματος των αναρτήσεων, αλλά σίγουρα παρέθεσα συνοπτικά τα γεγονότα που θεώρησα απαραίτητο να γνωρίζετε. Κι εσείς συμβουλευόμενοι τις πηγές, θα μπορέσετε να σχηματίσετε δική σας άποψη.

.

Vincent_van_Gogh_-_Tree_Roots_and_Trunks_(F816).jpg
Three roots and trunks, 1890

.

Ο Theo τώρα, ο αγαπημένος του αδερφός, ο άνθρωπος που διέσωσε το τεράστιο έργο του ζωγράφου (καθώς και τις περισσότερες επιστολές του) και χάρη σε κείνον και στη σύζυγο του κυρίως βέβαια, το θαυμάζουμε σήμερα, πέθανε με τη σειρά του έξι μήνες μετά (τραγική ειρωνεία, αν θυμηθούμε τις ανησυχίες του για το μέλλον) από σύφιλη, στην ηλικία των 33 ετών.

Είναι θαμμένοι δίπλα-δίπλα στην Auvers-sur-Oise, αλλά οι βιογράφοι λένε πως ακόμα κι εκείνος όσο ζούσε κρατούσε μια απόσταση απ’ τον Van Gogh, όπως άλλωστε και άλλα μέλη της οικογένειας του (για παράδειγμα η μητέρα του).

.

1280px-Graves_of_Vincent_and_Théodore_Van_Gogh

.

Φυσικά έχουν γυριστεί πολλά κι εξαιρετικά ντοκιμαντέρ για το μεγάλο ζωγράφο, δύσκολο να επιλέξει κάποιος ποιο είναι το καλύτερο, αλλά προσωπικά θα σας προτείνω να δείτε το δραματοποιημένο ντοκιμαντέρ στο οποίο πρωταγωνιστεί ο Benedict Cumberbatch.

Τo ξεχωρίζω, επειδή κάθε λέξη που λένε οι ηθοποιοί σ’ αυτό είναι αληθινή (βασίζεται στην αλληλογραφία του Van Gogh και σ’ άλλα επίσημα έγγραφα) κι επειδή εστιάζει πολύ στην παραμονή του στα ψυχιατρικά άσυλα, για το οποία γίνεται κυρίως λόγος σ’ αυτές τις αναρτήσεις. Είναι στ’ αγγλικά κι έχει επίσης αγγλικούς υπότιτλους. Στο πέμπτο μέρος μάλιστα αναφέρονται όσα πίστευε ο ίδιος για τη φύση της διαταραχής του και για την τρέλα γενικότερα.

.

.

Τι συζητιέται ακόμα και σήμερα τελικά για όλα αυτά; Πάρα πολλά. Όπως για παράδειγμα, ο ρόλος του Gachet, για τον οποία έγραψα κι εδώ αρκετά πράγματα, αλλά υπάρχουν κι άλλα ακόμα να ερευνηθούν. Ο Gachet είχε την τύχη να τον ζωγραφίσουν κι άλλοι σημαντικοί καλλιτέχνες και η συλλογή ιμπρεσιονιστικών έργων που είχε στην κατοχή του ήταν μεγάλη. Ενδέχεται να αντέγραψε κάποιους πίνακες του ασθενή του;

Αλλά κι ο ρόλος του Paul Gauguin ερευνάται επίσης, μιας και φαίνεται πως δεν είπε την αλήθεια ως είχε. Ανασκεύασε δηλώσεις του κατά περιόδους κι έχει εγείρει ερωτήματα η στάση του μετά τα γεγονότα, καθώς επιστρέφοντας στο Παρίσι, πήγε να παρακολουθήσει αμέσως μια δημόσια εκτέλεση. Ενώ ο φίλος του είχε εισαχθεί στο ψυχιατρείο κι ενώ υποτίθεται είχε φοβηθεί για τη ζωή του. Ομολογουμένως είναι κι αυτό απ’ τα παράξενα της ιστορίας.

.

Paul_Gauguin_104
Paul Gauguin, The Painter of Sunflowers: Portrait of Vincent van Gogh, 1888

.

Κι οι δυο τους άλλωστε όσο ζούσαν είχαν υπαινιχτεί πως τα γεγονότα δεν έλαβαν χώρα έτσι ακριβώς όπως ο κόσμος νόμιζε, αλλά η υπόθεση ήταν πιο πολύπλοκη (αν σας ενδιαφέρει υπάρχει μια ταινία για τη συνύπαρξη τους στο Κίτρινο Σπίτι εδώ που βασίζεται στο βιβλίο του Martin Gayford). Κι αυτό οδηγεί πολλούς ερευνητές να ψάχνουν ακόμα την αλήθεια.

«Ο Βαν Γκογκ κάλυψε τον Γκογκέν», υποστηρίζουν για παράδειγμα οι Γερμανοί ιστορικοί Hans Kaufmann και Rita Wildegans, «επειδή ήλπιζε πως έτσι θα τον έκανε να μείνει  μαζί του. Είναι προφανές πως τον λάτρευε».

Αν το επεισόδιο δεν είχε συμβεί, αναφέρουν οι δύο συγγραφείς στο βιβλίο τους «Van Goghs Ohr: Paul Gauguin und der Pakt des Schweigens«, ο Βαν Γκογκ μπορεί να μην είχε κλειστεί σε ψυχιατρείο. Μπορεί να μην είχε βυθιστεί στην κατάθλιψη, η οποία επιδεινώθηκε από τη δηλητηρίαση από μόλυβδο και αρσενικό που περιείχαν οι μπογιές του. Και μπορεί να είχε ζήσει ως τα βαθιά γεράματα.

 

.

Vincent_van_Gogh_(1853-1890)_-_Wheat_Field_with_Crows_(1890)
Wheatfield with Crows, 1890

.

Πολλές υποθέσεις, πολλά ερωτηματικά, πολλά τα κενά. Για όλα αυτά γράφονται άρθρα και βιβλία λοιπόν. Φυσικά και για τα έργα του. Και πολύς λόγος γίνεται, για την ψυχική υγεία του Van Gogh.

Από τι έπασχε τελικά; Ποια είναι η διάγνωση που εξηγεί τα συμπτώματα του;

Στην τελευταία ανάρτηση, θα δούμε τις απαντήσεις που δόθηκαν σ’ αυτό το ερώτημα από ειδικούς σ’ όλο τον κόσμο και μ’ αυτές θα ολοκληρωθεί η παρουσίαση του θέματος.

.

.

(συνεχίζεται εδώ)

.

.

.

.