Παρουσίαση βιβλίου: Asylum-Inside the closed world of State Mental Hospitals

.

Asylum

.

Το βιβλίο που σήμερα σας παρουσιάζω εδώ, όπως ήδη θα καταλάβατε απ’ τον τίτλο, αφορά τα Άσυλα και ιδίως τα Κρατικά Άσυλα της Βόρειας Αμερικής που λειτουργούσαν τη δεκαετία του ’40, του ’50 κ.ο.κ. Πρόκειται για το φωτογραφικό άλμπουμ του αρχιτέκτονα Christopher Payne που ξόδεψε 6 χρόνια για να επισκεφτεί 70 απ’ αυτά και να τ’ αποθανατίσει σε 217 σελίδες, περιδιαβαίνοντας 30 διαφορετικές πολιτείες.

Τον πρόλογο είχε γράψει ο Οliver Sacks που μοιραζόταν σ’ αυτό τις αναμνήσεις του από τέτοιους χώρους, καθώς άρχισε να εργάζεται ως νευρολόγος το 1966 στο Bronx State Hospital (σήμερα ονομάζεται Bronx Psychiatric Center).

.

Asylum 1

.

Έκανε λόγο για εποχές που τα άσυλα ήταν τεράστια κτήρια με αίθουσες κινηματογράφου, μπόουλινγκ, αναγνωστήρια, κομμωτήρια, σαλόνια αισθητικής κτλ και φιλοξενούσαν απίστευτα μεγάλο αριθμό ασθενών. Ενδεικτικά ανέφερε το Pilgrim State Hospital του Long Island, το οποίο ‘περιέθαλπε’ περισσότερους από 14.000 ψυχικά πάσχοντες (κι εδώ μπορείτε να δείτε μια σειρά φωτογραφιών απ’ το συγκεκριμένο ίδρυμα, που τραβήχτηκαν το 1938 και δείχνουν πως ζούσαν σ’ αυτό οι έγκλειστοι).

Είχε υπόψη του σαφώς τις θέσεις του Irvin Goffman και του Michel Foucault και το έγραφε ξεκάθαρα. Δεν διαφωνούσε μαζί τους, αλλά υποστήριζε απ’ την πλευρά του πως υπήρχαν και θετικά στην όλη ιστορία. Τα άσυλα κατά τη γνώμη του, κρατούσαν ασφαλείς ανθρώπους που έξω υπέφεραν, δεν είχαν τρόπο να επιβιώσουν κτλ. Παρουσίαζε μάλιστα φωτογραφίες από ομαδικές δραστηριότητες που λάμβαναν χώρα εκεί και μας μεταφέρουν όντως άλλες εικόνες, από τα μέρη που έχουμε στο μυαλό μας ως χώρους άσκησης ιδρυματικής βίας. Μας τόνιζε βέβαια, πως ρομαντισμός δε χωράει σε τέτοια ζητήματα.

.

Asylum2

.

Οπωσδήποτε δεν είναι όλα σ’ αυτές τις ιστορίες άσπρα ή μαύρα. Άλλα ψυχιατρεία ήταν όπως τα περιέγραφε ο Goffman στο μνημειώδες βιβλίο του «Άσυλα» και σ’ άλλα επικρατούσαν καλύτερες συνθήκες (χωρίς αυτό να σημαίνει σε καμιά περίπτωση, πως ο βέλτιστος ξενοδοχειακός εξοπλισμός αναιρεί τον χαρακτήρα τέτοιων ολοπαγών ιδρυμάτων). Αλλού υπήρχαν ευαίσθητοι θεράποντες κι αλλού όχι. Και σίγουρα πιο εύκολη ήταν η ‘διαμονή’ σ’ αυτά, όσων δεν έπασχαν από μείζονες ψυχικές διαταραχές, σε σχέση με το πως περνούσαν όσοι χαρακτηρίζονταν ως βίαιοι κι επικίνδυνοι.

Ο Sacks έκανε και κριτική βέβαια, σε όσα κακώς κείμενα είδε και έζησε. Στον πρόχειρο τρόπο που έγινε η απονοσοκομειοποίηση, στα ψυχοφάρμακα και τις παρενέργειες τους, στην σκληρότητα με τον οποία μεταχειρίστηκαν ορισμένοι τους ψυχικά πάσχοντες κ.α. Κι επαινούσε τις φωτογραφίες του Christopher Payne, που αποτίουν φόρο τιμής σ’ όσες και όσους εγκλείστηκαν σ’ αυτά, που αποθανατίζουν μια αρχιτεκτονική τάση του παρελθόντος, που.. που… Κι είχε δίκιο.

.

Asylum3

.

Οι φωτογραφίες του Payne είναι παράξενα όμορφες, ποιητικές όπως σχολίαζε ο Sacks κι ας μας εισάγουν σ’ ένα τόσο σκληρό κόσμο. Θηριώδη κτήρια που μοιάζουν με κάστρα, άλλα με ελληνικούς κίονες, έρημα όλα εντελώς από ανθρώπινες παρουσίες.

Απεριποίητοι κήποι, χορταριασμένες αυλές, μισογκρεμισμένοι τοίχοι, σιδερόφρακτα παράθυρα, ξεφλουδισμένα ταβάνια, ετοιμόρροπες σκάλες, στοιβαγμένες καρέκλες, πεταμένα στρώματα, παλιές βαλίτσες, ξεχασμένες οδοντόβουρτσες, παρατημένα ρούχα, φέρετρα, τάφοι. Γοτθική ατμόσφαιρα σε άσπρο-μαύρο. Κι όπου οι λήψεις είναι έγχρωμες, μοιάζει το φως τόσο απόκοσμο…

.

71pnv1NaAhL.jpg

.

Ο Payne με τη σειρά του, αναφέρει πολλές πληροφορίες για την αρχιτεκτονική αυτών των χώρων και την ιστορία τους. Σίγουρα όσοι ασχολούνται με τέτοια ζητήματα θα τις εκτιμήσουν δεόντως.

Όσο για το βιβλίο του, μπορείτε να δείτε πολλές απ’ τις φωτογραφίες* κάνοντας κλικ εδώ και να διαβάσετε ένα εισαγωγικό σημείωμα. Θα μεταφερθείτε έτσι νοερά σ’ ένα κόσμο που χάθηκε και που τόσες ζωές στιγμάτισε με τον ένα ή τον άλλο τρόπο.

Καλή σας ανάγνωση.

.

.

.

.

*All photos rights belongs to Christopher Payne.

.

.

.

.

Δημοσιεύθηκε από

aikaterinitempeli

Η Αικατερίνη Τεμπέλη γεννήθηκε στη Σάμο, αλλά έζησε μερικά απ’ τα πιο ενδιαφέροντα χρόνια της ζωής της στη Θεσσαλονίκη και στο Ηράκλειο, όπου σπούδασε αντίστοιχα Ψυχολογία και Κοινωνική Εργασία. Στην Αθήνα εκπαιδεύτηκε στην οικογενειακή θεραπεία (Μονάδα Οικογενειακής Θεραπείας-ΨΝΑ) και στην βραχεία ψυχοθεραπεία. Παρακολούθησε μαθήματα υποκριτικής για 2 χρόνια στο “Θέατρο των Αλλαγών” και μονωδίας για 3 χρόνια στο “Ολυμπιακό Ωδείο” Ηρακλείου. Εργάστηκε για πάνω από μια δεκαετία στο ραδιόφωνο (Ράδιο Κρήτη, 9,84, Studio 19, ΕΡΑ Ηρακλείου, 102-ΕΡΤ 3 κ.ά.) ως παραγωγός και παρουσιάστρια ραδιοφωνικών εκπομπών, καθώς και σε γνωστά περιοδικά κι εφημερίδες ως δημοσιογράφος. Το 1993 κέρδισε το Α' Πανελλήνιο βραβείο, σε γραπτό διαγωνισμό της Deutsche Welle, με θέμα το ρατσισμό κι εκπροσώπησε τη χώρα μας στην Κολωνία. Τον επόμενο χρόνο, το 1994, πήρε Διάκριση στον Παγκρήτιο Διαγωνισμό Ποίησης. Σήμερα ζει στην Αθήνα και ταξιδεύει πάντα στις ζωές των άλλων. Τις νύχτες γράφει στίχους, που μελοποιεί συνήθως ο Παναγιώτης Λιανός. "Το ποτάμι στον καθρέφτη" είναι το τρίτο της βιβλίο και κυκλοφορεί απ' την "Άνεμος εκδοτική". Προηγήθηκαν "Η σκόνη των άστρων" (2010) και το "Βενετσιάνικο χρυσάφι" (2007) . Και τα δύο εκδόθηκαν απ' τις εκδόσεις "Μοντέρνοι Καιροί".

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s