Παρουσίαση βιβλίου: Α Beautiful Mind – Μέρος Ι

.

Πιστεύω πως η ψυχική ασθένεια ή η τρέλα μπορεί να είναι και μια απόδραση. Οι άνθρωποι δεν εκδηλώνουν μια ψυχική ασθένεια επειδή βρίσκονται στην ευτυχέστερη των καταστάσεων συνήθως. Ένας γιατρός παρατήρησε ότι ήταν σπάνιο όταν οι άνθρωποι ήταν πλούσιοι να γίνονται σχιζοφρενείς. Αν ήταν φτωχοί ή δεν είχαν πολλά χρήματα, τότε ήταν πιο πιθανό. Και αυτό είναι φυσικό. Αν τα πράγματα πάνε πολύ καλά, μπορείς να είσαι ικανοποιημένος με τον κόσμο όπως είναι, όπως φαίνεται πως είναι. Αν τα πράγματα δεν πάνε τόσο καλά, μπορεί να είσαι αυτός που θα φανταστεί κάτι καλύτερο.

 John Nash

.

A Beautiful Mind

.

Συνήθως, όταν ένα βιβλίο μεταφέρεται στην μεγάλη οθόνη, πολλά αλλάζουν. Κι οι συγκρίσεις είναι αναπόφευκτες. Στην περίπτωση όμως, για την οποία θα γίνει εδώ λόγος σήμερα, τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά. Κι αυτό συμβαίνει επειδή στη χώρα μας πάμπολλοι άνθρωποι παρακολούθησαν πριν αρκετά χρόνια την συγκινητική ταινία για τον ιδιοφυή John Forbes Nash, αλλά λίγοι ασχολήθηκαν με το βιβλίο, στο οποίο βασίστηκε. Κι έμειναν με την εντύπωση έκτοτε,  πως όσα είδαν, δείχνουν την αληθινή ιστορία του βραβευμένου με Nobel και Steel, επιστήμονα, που διαγνώστηκε ως σχιζοφρενικός. Δεν είναι όμως έτσι. Kι αυτό μου έδωσε την αφορμή για να σας αναλύσω τις διαφορές της ταινίας με την πραγματικότητα.

Η ταινία μπορεί να είναι αξιόλογη και ν’ αξίζει κάποιος να την παρακολουθήσει, αλλά δεν παύει να είναι φτιαγμένη στο Hollywood και ας μην ξεχνάμε πως προοριζόταν όταν βγήκε στις αίθουσες τo 2001, για βραβείο Όσκαρ. Πράγμα που σημαίνει πως αλλοιώθηκαν συγκεκριμένα γεγονότα για χάρη της μυθοπλασίας. Και δεν ήταν ένα και δύο. Ας αρχίσουμε λοιπόν να εξετάσουμε κάποια απ’ αυτά.

Η γνωριμία λοιπόν του John Nash με τη σύζυγο του Alicia Larde, θα σας το χαλάσω ξέρω, αλλά δεν ήταν τόσο ρομαντική. Ούτε κι η κοινή τους ζωή είχε πολλά τέτοια στοιχεία. Όταν η όμορφη Alicia, μία απ’ τις 17 μόνο γυναίκες που σπούδαζαν τότε στο ΜΙΤ τον γνώρισε, εκείνος είχε ήδη ένα παιδί εκτός γάμου και μια ερωμένη με την οποία δεν ήξερε τι ακριβώς  ήθελε να κάνει στη ζωή του. Επιπλέον, είχε και μερικούς «special friends» όπως εξηγεί η συγγραφέας Sylvia Nasar.

Προσωπικά, δεν θα στεκόμουν καθόλου στο θέμα της φημολογούμενης ομοφυλοφιλίας του, για την οποία ο ίδιος αρνείται να διευκρινίσει οτιδήποτε και είναι δικαίωμα του, αν δεν καταλάβαινα πως μπορεί να έπαιξε μεγάλο ρόλο στην διάλυση του εύθραυστου ψυχικού του κόσμου. Ας μην ξεχνάμε τι πέρασαν άλλοι επιστήμονες, όπως ο Alan Turing για παράδειγμα (συμπτωματικά αυτό το διάστημα προβάλλεται μια ταινία για τη ζωή του), όταν μαθεύτηκε σε κείνα τα χρόνια, πως ο σεξουαλικός τους προσανατολισμός ήταν διαφορετικός. Η Nasar, αναφέρει λοιπόν ένα περιστατικό σύλληψης του, επειδή βρέθηκε σε στενή επαφή ας πούμε με έναν άλλο άνδρα, το οποίο έγινε αφορμή για να χάσει μια σημαντική θέση σ’ ένα πρόγραμμα του Ναυτικού για το οποίο δούλευε. Και φυσικά οι φήμες έκτοτε τον ακολουθούσαν.

Όντως μπορεί να ήταν ψυχοπιεστική όλη αυτή η κατάσταση. Κι έπαιξαν ρόλο οπωσδήποτε κι άλλα γεγονότα στην κατάρρευση του. Πλησίαζε τα τριάντα και δεν είχε κερδίσει τα βραβεία που περίμενε, παρά τη μεγάλη φήμη του κι υπάρχει η κοινά διαδεδομένη αντίληψη στο χώρο των μαθηματικών, πως αν δεν παρουσιάσεις ως αυτή την ηλικία λαμπρά επιτεύγματα, μετά είναι πια πολύ αργά. Είχε πει χαρακτηριστικά:

«Εκείνη την εποχή, έχαιρα κάποιας αναγνώρισης. Σημείωνα κάποια πρόοδο επαγγελματικά, αλλά δεν ήμουν πραγματικά στην κορυφή. Δεν έχαιρα κορυφαίας αναγνώρισης, και έτσι όταν άρχισα να σκέφτομαι παράλογα, φανταζόμουν τον εαυτό μου σαν να ήμουν επιπέδου Νούμερο 1. Ήμουν το πιο σημαντικό άτομο του κόσμου, και άνθρωποι όπως ο Πάπας ή ο πρόεδρος ήταν σαν εχθροί, που προσπαθούσαν να με μειώσουν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο«.

Ο ίδιος, έριξε σε κάποια ομιλία που έδωσε σε ψυχιάτρους, την ευθύνη της συναισθηματικής του αποσταθεροποίησης και την έναρξη της ψύχωσης, στην προσπάθεια του να λύσει τις αντιφάσεις της κβαντικής θεωρίας, με την οποία ασχολήθηκε το καλοκαίρι του ’57. Τον είχε πειράξει οπωσδήποτε λένε κάποιοι και το γεγονός πως ένας άλλος μαθηματικός είχε λύσει πριν απ’ αυτόν, ένα θεώρημα που έλυσε κι ο ίδιος και το ανακάλυψε αργότερα (πρόκειται για τον Ennio De Giorgi).

Κι αργότερα προσπαθώντας να λύσει την  υπόθεση του Riemann κατέληξε σε αδιέξοδο. Ήταν η εποχή, που τον είχε πιάσει μανία με τα χρήματα, επένδυσε τις οικονομίες της μητέρας του, τις έχασε κι απολογήθηκε γι’ αυτό. Επιπλέον η σύζυγος του είχε μείνει έγκυος κι η αντίστροφη μέτρηση άρχισε.

Η λίστα των παράξενων συμπεριφορών που επέδειξε μετά την Πρωτοχρονιά του ’58 κι ως τον Φλεβάρη που όλοι πια κατάλαβαν πως κάτι δεν πάει καλά είναι μεγάλη. Κι αν δεν ήταν πάντα εκκεντρικός, θα είχαν καταλάβει νωρίτερα κάποιοι άνθρωποι τι του συνέβαινε. Αλλά το απέδιδαν σ’ αυτό το στοιχείο του χαρακτήρα του. Πουθενά δεν αναφέρεται στον βιβλίο πάντως πως έβλεπε πρόσωπα που δεν υπήρχαν (σ’ αντίθεση με όσα μπορεί να δείτε στην ταινία) κι ο ίδιος το έχει αποσαφηνίσει όπως μπορείτε να διαβάσετε εδώ: «ποτέ δεν έβλεπα τίποτα«. Αυτό που συνέβαινε συχνά ήταν πως μιλούσε χωρίς ν’ απευθύνεται σε κάποιον συγκεκριμένα.

Κι έχει εξηγήσει πως:

«Μέσα στην τρέλα μου, νόμιζα πως είχα ένα πολύ σημαντικό ρόλο, και, φυσικά, αυτό περιλαμβάνει την ιδέα του αγγελιοφόρου. Αυτή είναι μια Μουσουλμανική σύλληψη ιδιαίτερα με το Μωάμεθ. Είναι ο αγγελιοφόρος του Αλλάχ. Αυτό είναι, πιστεύω, μια καθιερωμένη έκφραση. Επομένως έβλεπα τον εαυτό μου σαν να είναι αγγελιοφόρος ή σαν να είχα μια ειδική αποστολή. Το έβλεπα στη λογική ότι υπήρχαν υποστηρικτές, αλλά κι αντίπαλοι, κι έτσι πίστευα πως αν με έβαζαν στο νοσοκομείο, θα ήταν πραξικόπημα από τους αντίπαλους.

Είχα αυτή την αίσθηση της καταδίωξης. Είχα την ιδέα ότι μερικοί από τους ανθρώπους –νομίζω πως ο Αϊζενχάουερ ήταν ακόμα πρόεδρος τότε –κι ο Πάπας κι οι δυνάμεις που θα μπορούσαν να είναι εχθρικές απέναντί μου [sic]. Φανταζόμουν ένα κρυμμένο κόσμο όπου οι Κομμουνιστές κι οι μη-Κομμουνιστές ήταν μπλεγμένοι σε αυτό το πράγμα –ήταν κάτι σαν μηχανορράφοι.

Στην αρχή-αρχή μου ήρθε η ιδέα ότι θα λάμβανα ένα μήνυμα με κάποιο τρόπο. Αργότερα ένιωθα πως μπορεί να λάμβανα μια θεία αποκάλυψη βλέποντας ένα συγκεκριμένο αριθμό που θα εμφανιζόταν. Μια μεγάλη σύμπτωση μπορούσε να ερμηνευθεί ως μήνυμα από τον ουρανό«.

.

.

Άρχισε να πιστεύει λοιπόν, πως όσοι φορούσαν κόκκινες γραβάτες συμμετείχαν σε κάποια μυστική συνωμοσία (ήταν μάλλον κρυπτοκουμμουνιστές – τα χρόνια του Μακαρθισμού άραγε συνέβαλαν στο να κάνει τέτοιες συνδέσεις;), έστελνε γράμματα στους πρεσβευτές διαφόρων χωρών γράφοντας με τέσσερα διαφορετικά χρώματα συνήθως (μπλε, μαύρο, κόκκινο και πράσινο), εξηγώντας πως θα ιδρύσει κυβέρνηση, έλεγε πως οι εξωγήινοι του στέλνουν μηνύματα που μόνο αυτός μπορεί ν’ αποκρυπτογραφήσει, αρνήθηκε μια θέση προφασιζόμενος πως δεν μπορεί ν’ ασχοληθεί μ’ αυτήν καθώς σκόπευε να γίνει ..Αυτοκράτορας της Ανταρκτικής, ρωτούσε επίμονα την Alicia διάφορα πράγματα με τόνο που έδειχνε πως πίστευε ότι του έκρυβε κάτι, την απειλούσε πως θα πάρει όλες τις οικονομίες τους και θα φύγει στην Ευρώπη, ζωγράφισε ένα βράδυ όλο το υπνοδωμάτιο τους με μαύρες κηλίδες, όσα έλεγε σχετικά με μαθηματικά ήταν ασυναρτησίες, φλυαρούσε κι έδινε φριχτές, αλλόκοτες ομιλίες.

Η γυναίκα του φοβήθηκε κι ενημέρωσε τη μητέρα του Virginia και την αδερφή του Martha (δύο πρόσωπα πολύ σημαντικά, που δεν εμφανίζονται στην ταινία). Στην αρχή, προσπάθησε να τον βοηθήσει ν’ ανταπεξέλθει, ώστε να μην καταλάβουν οι άλλοι το πρόβλημα, γιατί φοβόταν για το κοινό τους μέλλον και για το μέλλον του παιδιού που κυοφορούσε, αλλά σύντομα κατέφυγε σε ψυχίατρο για συμβουλές. Κι αργότερα, πήρε και δεύτερη γνώμη. Δεν ήθελε όμως ν’ ακούσει για φάρμακα και ηλεκτροσόκ, γιατί φοβόταν οποιαδήποτε θεραπεία μπορούσε να βλάψει το μυαλό του, την ευφυΐα του.

Υπερίσχυσε όμως ο φόβος της για τη δική της ασφάλεια και του μωρού που θα έφερνε στον κόσμο και καθώς η κατάσταση του Nash επιδεινώθηκε προσπάθησε να τον πείσει με τη βοήθεια ειδικών να μπει εθελοντικά στο ψυχιατρείο, καθώς εκείνη την περίοδο το στίγμα ενός ακούσιου εγκλεισμού ήταν τεράστιο. Τον έκλεισαν τελικά, στο McLean Hospital, εκείνη και άνθρωποι απ’ το ΜΙΤ, προσπαθώντας να προλάβουν τα χειρότερα. Ένα βράδυ του Απρίλη, δύο αστυνομικοί τον προσήγαγαν, αν κι αντιστάθηκε σθεναρά.

Το McLean όμως τότε όπως και τώρα, ήταν συνδεδεμένο με την Ιατρική Σχολή του Harvard και σ’ αυτό νοσηλεύτηκαν κατά καιρούς κι άλλοι διάσημοι, όπως η Sylvia Plath κι ο Ray Charles. Στη συνείδηση του κόσμου δεν ήταν τόσο ψυχιατρικό νοσοκομείο, αλλά ένα είδος σανατορίου για ποιητές, καθηγητές, ανθρώπους που χρειάζονταν γενικά μια ιδιαίτερη φροντίδα για να ανακάμψουν ας πούμε. Ο Nash δεν δέχτηκε να υπογράψει το έγγραφο εθελοντικής εισαγωγής για 10ημερη παρακολούθηση καθώς πίστευε τότε πως δεν ήταν φυσικά τρελός αλλά “ο πρίγκηπας της ειρήνης”, ο ηγέτης ενός παγκόσμιου κινήματος ειρήνης.

Η μητέρα του ειδοποιήθηκε και ήρθε, αλλά έκλαιγε συνεχώς και δεν ήταν σε θέση να προσφέρει καμιά βοήθεια ή στήριξη στην έγγυο νύφη της. Ο  Nash μεταφέρθηκε στο Bowditch Hall, μια κλειστή πτέρυγα για άντρες, στην οποία σύντομα εισήχθη κι ο διάσημος ήδη τότε ποιητής Robert Lowell, με τον οποίο έκαναν στενή παρέα.

Eίχε δικό του δωμάτιο με θέα, η πόρτα του έκλεινε, είχε φωτάκι που μπορούσε να έχει ανοιχτό τη νύχτα, το νοσηλευτικό προσωπικό κι οι φοιτητές που τον επισκεπτόταν, τον αποκαλούσαν «κύριο Καθηγητή», το φαγητό ήταν εξαιρετικό, η ατμόσφαιρα πολιτισμένη και δεν υπήρχαν κραυγές ή βίαια επεισόδια ή ζουλρομανδύες. Αλλά του είχαν αφαιρεθεί τα εσώρουχα, η ζώνη, τα παπούτσια για λόγους ασφαλείας κι ο καθρέφτης που ξυριζόταν ήταν από μέταλλο κι όχι από γυαλί.

Η γυναίκα του είχε προτρέψει τους πάντες να τον επισκεφτούν κι είχε φτιαχτεί πρόγραμμα επισκέψεων. Ολοι αισθανόταν την ευθύνη να τον κάνουν να αισθανθεί καλύτερα, ώστε να επανακάμψει το δυνατόν συντομότερα. Του δινόταν θοραζίνη κι η διάγνωση ήταν παρανοική σχιζοφρένεια. Υπήρχε ομοφωνία των ψυχιάτρων, απ’ την αρχή της εισαγωγής του: ήταν σαφώς ψυχωτικός.

Και σύμφωνα με τους ψυχαναλυτές που υπερίσχυαν τότε εκεί, όλα είχαν προκληθεί απ’ την ομοφυλοφιλία του. Ήταν κάτι που πίστευαν εκείνη την περίοδο όπως διευκρινίζει η συγγραφέας, για κάθε άντρα που εισαγόταν εκεί ως ψυχωτικός. Δεν αποτέλεσε εξαίρεση ο Νash. Ο Alfred H. Stanton που διεύθυνε άλλωστε, ήταν φοιτητής του Harry Stack Sullivan, κορυφαίου μαθητή του Freud. Έβαλε τέλος στις λοβοτομές και στα ηλεκτροσόκ και η ψυχανάλυση μπήκε στην πρώτη γραμμή στην θεραπεία των ψυχώσεων στο McLean, στην εποχή του.

.

.

(συνεχίζεται εδώ)

.

.

.

.

.

Δημοσιεύθηκε από

aikaterinitempeli

Η Αικατερίνη Τεμπέλη γεννήθηκε στη Σάμο, αλλά έζησε μερικά απ’ τα πιο ενδιαφέροντα χρόνια της ζωής της στη Θεσσαλονίκη και στο Ηράκλειο, όπου σπούδασε αντίστοιχα Ψυχολογία και Κοινωνική Εργασία. Στην Αθήνα εκπαιδεύτηκε στην οικογενειακή θεραπεία (Μονάδα Οικογενειακής Θεραπείας-ΨΝΑ) και στην βραχεία ψυχοθεραπεία. Παρακολούθησε μαθήματα υποκριτικής για 2 χρόνια στο “Θέατρο των Αλλαγών” και μονωδίας για 3 χρόνια στο “Ολυμπιακό Ωδείο” Ηρακλείου. Εργάστηκε για πάνω από μια δεκαετία στο ραδιόφωνο (Ράδιο Κρήτη, 9,84, Studio 19, ΕΡΑ Ηρακλείου, 102-ΕΡΤ 3 κ.ά.) ως παραγωγός και παρουσιάστρια ραδιοφωνικών εκπομπών, καθώς και σε γνωστά περιοδικά κι εφημερίδες ως δημοσιογράφος. Το 1993 κέρδισε το Α' Πανελλήνιο βραβείο, σε γραπτό διαγωνισμό της Deutsche Welle, με θέμα το ρατσισμό κι εκπροσώπησε τη χώρα μας στην Κολωνία. Τον επόμενο χρόνο, το 1994, πήρε Διάκριση στον Παγκρήτιο Διαγωνισμό Ποίησης. Σήμερα ζει στην Αθήνα και ταξιδεύει πάντα στις ζωές των άλλων. Τις νύχτες γράφει στίχους, που μελοποιεί συνήθως ο Παναγιώτης Λιανός. "Το ποτάμι στον καθρέφτη" είναι το τρίτο της βιβλίο και κυκλοφορεί απ' την "Άνεμος εκδοτική". Προηγήθηκαν "Η σκόνη των άστρων" (2010) και το "Βενετσιάνικο χρυσάφι" (2007) . Και τα δύο εκδόθηκαν απ' τις εκδόσεις "Μοντέρνοι Καιροί".

3 σκέψεις σχετικά με το “Παρουσίαση βιβλίου: Α Beautiful Mind – Μέρος Ι”

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s