Παρουσίαση βιβλίου: «Συνδικάτα και Πολιτική» του Κώστα Μπατίκα -Μέρος Ι

.

Κώστας Μπατίκας

.

Ο λόγος που σήμερα αρχίζω εδώ την παρουσίαση μιας σειράς αναρτήσεων για το συγκεκριμένο βιβλίο που διαφέρει απ’ αυτά που έχετε συνηθίσει να βλέπετε, δεν είναι μόνο η αδιαμφισβήτητη ιστορική αξία του, αλλά κι η προσωπική μου ανάγκη να τιμήσω τη μνήμη ενός ανθρώπου που εκτιμούσα απεριόριστα κι όσο περνούν τα χρόνια εξακολουθεί να μας λείπει. Πράγμα που σημαίνει πως το παρουσιάζω χωρίς την παραμικρή κριτική διάθεση, αλλά με σκοπό να φωτίσω τις ιδέες του Κώστα Μπατίκα, στις οποίες έμεινε πιστός ως το τέλος κι αυτό από μόνο του σαν γεγονός εμπνέει μεγάλο σεβασμό, ειδικά στην εποχή που ζούμε.

Άκουσα κάποιον να σχολιάζει όταν έφυγε, πως “αν είχε βάλει λίγο νερό στο κρασί του, θα είχε ανέβει στην ηγεσία του Κουμμουνιστικού Κόμματος”. Δεν ξέρω αν έχει αντικειμενική βάση μια τέτοια άποψη μιας και ποτέ δεν παρακολούθησα τις εσωτερικές διεργασίες τόσο στενά, και τα τεκταινόμενα στο εν λόγω ή άλλο κόμμα (άλλοι που γνωρίζουν συμφωνούν πως έτσι θα γινόταν), αλλά είμαι βέβαιη πως ο Κώστας δεν μπορούσε να κάνει εκπτώσεις και δεν τον ενδιέφεραν οι καρέκλες. Άλλες ήταν οι αξίες του. Κι αυτές και μόνο υπηρετούσε πιστά.

Έχω γράψει ξανά για κείνον λίγα λόγια εδώ και θα εξηγήσω πάλι, πως μιλούσαμε και για πολιτικά ζητήματα, αλλά μάλλον λιγότερο απ’ ότι θα μπορούσαμε. Για διάφορους λόγους που δεν σκοπεύω φυσικά να τους αναλύσω. Το μόνο που θέλω να γίνει σαφές μ’ αυτό που έγραψα μόλις, είναι πως συνειδητοποίησα τελικά ότι δεν είχαμε συζητήσει αρκετά σε τι συμφωνούσα και σε τι διαφωνούσα μαζί του, αλλά κάτι μου λέει πως και να το κάναμε  -παρά το ότι δεν θα άλλαζε η γνώμη μου-, στο τέλος εκείνος θα ‘κέρδιζε’ με τα επιχειρήματά του. Οι γνώσεις του ήταν αναμφισβήτητα, απείρως περισσότερες απ’ τις δικές μου.

Πιθανότατα λοιπόν να μην είμαι και το πιο κατάλληλο πρόσωπο για να κάνω αυτή την παρουσίαση σύμφωνα με ορισμένους, πιθανότατα να περίμεναν να δουν αυτό το βιβλίο να παρουσιάζεται από κάποιον γνωστό θεωρητικό του Μαρξισμού με την ανάλογη κριτική.  Αλλά επειδή το μόνο που με οδηγεί είναι ο σεβασμός μου για κείνον, δεν έχω τον παραμικρό ενδοιασμό στο να το κάνω. Το μόνο που μ’ ενδιαφέρει όπως ήδη έγραψα παραπάνω, είναι να εστιάσω στο δικό του λόγο και να τον παρουσιάσω όσο πιο αντικειμενικά μπορώ.

Έναν περασμένο Μάιο έφυγε (17 Μαΐου του 2009) βλέπετε και η επερχόμενη Εργατική Πρωτομαγιά, μου δίνει μια καλή αφορμή.

Αν μην σας κουράσω όμως περισσότερο με το δικό μου πρόλογο (ο μεγαλύτερος που έχω κάνει ποτέ εδώ) κι ας πάμε να δούμε τα του βιβλίου.

Κυκλοφόρησε το 1994 απ’ την Εργοεκδοτική, σε επιμέλεια Αριάδνης Αλαβάνου. Στα δικά μου χέρια έφτασε τον Απρίλη του 2003, απ’ τον ίδιο τον συγγραφέα. Στην εισαγωγή του ο Κώστας Μπατίκας εξηγούσε:

Ο αρχικός σχεδιασμός τούτου του βιβλίου έγινε πριν αρκετά χρόνια και περιελάμβανε αποκλειστικά ζητήματα του συνδικαλιστικού κινήματος. Για διάφορους λόγους δεν μπόρεσε να δει νωρίτερα το φως της δημοσιότητας. Το τωρινό αποτέλεσμα διαφέρει σε σχέση με τους αρχικούς σχεδιασμούς. Οι ανατροπές που συντελέστηκαν απ’ το ’89 και δώθε, εκτός των άλλων είχαν σαν αποτέλεσμα να επανέλθουν στη συζήτηση ζητήματα που θεωρούνταν προ πολλού λυμένα, και να επανεμφανιστούν παλιές λαθεμένες αντιλήψεις πάνω σε θεμελιακά ζητήματα του εργατικού κινήματος. Αυτές οι αντιλήψεις ενώ συνέβαλαν, στον ένα ή τον άλλο βαθμό, στον αποπροσανατολισμό και στην απομαρξιστικοποίηση του κινήματος, επαναπροβάλλονται σήμερα με την απαίτηση ν’ αναγνωριστούν ως οι μόνες γνήσιες και επαναστατικές στις σύγχρονες συνθήκες.

Η αντιπαράθεση μ’ αυτές τις αντιλήψεις δεν ήταν πλέον δυνατόν, να μη βρει τη θέση της σ’ ένα βιβλίο στο οποίο εξετάζονται ζητήματα του εργατικού κινήματος. Καταλαμβάνει μέρος αυτού του βιβλίου με αποτέλεσμα να εκτοπιστούν απ’ αυτό πολύ σημαντικά ζητήματα που προβλέπονταν στον αρχικό σχεδιασμό, όπως, τα ιδεολογικά ρεύματα στην ιστορική τους διαμόρφωση και ο ρόλος τους στην πορεία του συνδικαλιστικού μας κινήματος, οι συνδικαλιστικές παρατάξεις, το διεκδικητικό πλαίσιο των συνδικάτων και τα αιτήματα τους στην ιστορική τους διάσταση και στην εποχή μας, οι μορφές πάλης, ζητήματα ενότητας και διάσπασης και ορισμένα άλλα.

Η εξέταση αυτών ζητημάτων καθώς και μια διεξοδικότερη ανάλυση της σύγχρονης συνδικαλιστικής πρακτικής και των προβλημάτων που απορρέουν απ’ αυτήν παραμένουν στη στόχευση μας για μελλοντικές προσπάθειες.

Ήταν πολύ αυστηρός με τον εαυτό του σχετικά με τα θέματα που παρέλειψε, ενώ έχει συμπεριλάβει πάμπολλα άλλα στα επτά μεγάλα κεφάλαια του βιβλίου του, το καθένα απ’ τα οποία συνοδεύεται από ξεχωριστή βιβλιογραφία και χάρη σε ‘κείνον μαθαίνουμε τόσα για την ιστορική εξέλιξη των συνδικάτων. Θα τα δούμε πιο αναλυτικά παρακάτω, αλλά πριν παραθέσω κάποια αποσπάσματα στα οποία θεωρώ πως αποκρυσταλλώνονται οι απόψεις του για το ρόλο της εργατικής τάξης, να εξηγήσω πως είχε κριτική στάση έναντι στους “μαρξιστές” και “αριστερούς” (τα εισαγωγικά είναι δικά του) που ξέφευγαν απ’ την ορθόδοξη (ας μου επιτραπεί η έκφραση) ερμηνεία του Μαρξισμού, όπως είχε άλλωστε και για τους πρωτοπόρους του Αναρχισμού (π.χ. στον Προυντόν και στον Μπακούνιν αναφέρεται αρκετές φορές).

Εξετάζει τόσο τους Έλληνες που ασχολήθηκαν στα κείμενα τους με το Μαρξισμό όπως π.χ. ο Ευτύχης Μπητσάκης, όσο και τους ξένους, όπως π.χ. ο Κονστάντσο Πρέβε. Σε κάποια σημεία συμφωνεί μαζί τους αλλά σε άλλα που είναι ίσως και τα πιο θεμελιώδη, διαφωνεί. Δεν ήταν πάντως επ’ ουδενί αρνητικός στην κριτική θεώρηση της μαρξιστικής θεωρίας αλλά διευκρίνιζε:

Εμείς είμαστε σύμφωνοι ότι χρειάζεται κριτική αντιμετώπιση της ίδιας της μαρξιστικής θεωρίας. Είμαστε όμως της γνώμης, ότι για να αντιμετωπίσουμε κριτικά τη θεωρία, πρέπει πρώτα, αν όχι να τη μελετήσουμε, τουλάχιστον να τη διαβάσουμε στο πρωτότυπο. Αλλιώς τα συνθήματα για “κριτική αντιμετώπιση’”και για “μαρξιστική ανανέωση του μαρξισμού” θα παραμένουν συνθήματα χωρίς νόημα και θα οδηγούν αυτούς που τα προβάλλουν στη γελοιοποίηση, καθιστώντας τους επιστημονικά αναξιόπιστους.

Η λέξη επιστημονικά δεν τονίζεται φυσικά τυχαία από κείνον. Πίστευε με πάθος στον επιστημονικό σοσιαλισμό:

Η μαρξιστική θεωρία, επεξεργασμένη στις συνθήκες της Ρωσίας και εμπλουτισμένη με τις νέες επιστημονικές ανακαλύψεις του Λένιν, συνενώθηκε με το πρακτικό εργατικό κίνημα μέσω του μπολσεβίκικου κόμματος που γνώριζε την κοινωνική αναγκαιότητα, τους αντικειμενικούς νόμους κίνησης της κοινωνίας και γι’ αυτό μπόρεσε στην κατάλληλη στιγμή να μετατρέψει την αντικειμενική δυνατότητα της ανατροπής του καπιταλισμού σε πραγματικότητα, να καθοδηγήσει τη ρώσικη εργατική τάξη και να φτάσει την πάλη της ως την πραγματοποίηση της σοσιαλιστικής επανάστασης, της κοσμοϊστορικής επανάστασης του Οχτώβρη του 1917. Ο Λένιν δεν ήταν ούτε δογματικός, ούτε υποκειμενιστής, βολουνταριστής. Ήταν πιστός μαθητής του Μαρξ και του Ένγκελς, ήταν μορφωμένος και γνήσιος μαρξιστής.

Δεν έβλεπε το σοσιαλισμό σαν μια επονόηση ονειροπόλων, τον έβλεπε όπως ο Μαρξ και ο Ένγκελς επιστημονικά, σαν τον “τελικό σκοπό και το αναγκαίο αποτέλεσμα της ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων της σύγχρονης κοινωνίας”.

“Οι επαναστάσεις δεν γίνονται με διαταγές”. Αυτά τα λόγια του Μαρξ βρίσκονται ακριβώς στον αντίποδα των δογματικών, σεχταριστικών και βολουνταριστικών απόψεων. “Δεν είναι η θέληση ο προωθητικός τροχός της επανάστασης αλλά οι πραγματικές συνθήκες”. Χρειάζεται πολύχρονος και σκληρός αγώνας για να φτάσει η εργατική τάξη στην πραγματοποίηση της. Αυτός ο αγώνας πρέπει να γίνεται στη βάση της πραγματικότητας με επιστημονική γνώση των πραγματικών συνθηκών. Όχι φράσεις για την επανάσταση “όχι υποκατάσταση της επαναστατικής εξέλιξης με την επανάσταση της φράσης”.

Κι αλλού σχολίαζε:

Η συγκάληψη, η αντιστροφή, η μυστικοποίηση των κοινωνικών σχέσεων στον καπιταλισμό, η αντιστροφή στην εμφάνιση τους στην επιφάνεια της αστικής κοινωνίας απαιτεί συνεχή ιδεολογικό αγώνα για την διαλεύκανση των μυστηρίων και για την αποκάλυψη της πραγματικότητας. Η εγκατάλειψη αυτού του αγώνα απ’ το παγκόσμιο κομμουνιστικό κίνημα για δεκαετίες ολόκληρες, οι διαστρεβλώσεις και η εγκατάλειψη της θεωρίας συσκότισαν τις διαδικασίες του σύγχρονου καπιταλισμού, συνέβαλαν στον αποπροσανατολισμό προοδευτικών διανοητών και ηγεσιών του κομμουνιστικού κινήματος, της προδοσίας των στόχων του, της εγκατάλειψης του έργου της κοινωνικής απελευθέρωσης, της διάλυσης και της υποταγής στον ιμπεριαλισμό. Το πως όλα αυτά μπόρεσαν να συμβούν, κάτω από ποιες αντικειμενικές συνθήκες, αποτελεί το ζητούμενο της σύγχρονης μαρξιστικής σκέψης που καλείται να ξανατοποθετήσει τη διαλεχτική στη σωστή της θέση με το κεφάλι προς τα πάνω και απαλλάσσοντας τον επιστημονικό σοσιαλισμό απ’ τα αστικά και μικροαστικά δόγματα και αντιλήψεις να τον επαναφέρει στο επίπεδο των ιδρυτών και συνεχιστών του, στο επίπεδο των Μαρξ-Ένγκελς-Λένιν. Μόνο τότε είναι δυνατόν να δοθούν επιστημονικές απαντήσεις στα σύγχρονα προβλήματα, να επανασυνδεθεί ο επιστημονικός σοσιαλισμός με το εργατικό κίνημα και να ανασυγκροτηθεί αυτό το κίνημα σε επαναστατική, σε κομμουνιστική βάση.

Ξεκαθάριζε τη θέση του δηλαδή σχετικά με το ποιο πρέπει να είναι το ζητούμενο της σύγχρονης μαρξιστικής σκέψης και κατέληγε:

Απαιτείται λοιπόν σύνδεση της οικονομικής με την ιδεολογική και πολιτική βάση. Αυτό είναι το βασικό καθήκον του επαναστάτη και του επαναστατικού κινήματος κι αυτό τον ξεχωρίζει απ’ τον αστό και την αστική πολιτική και όχι η υποστήριξη της οικονομικής πάλης γενικά και αυτοτελώς παρμένης, πράγμα που το κάνουν αστοί και ρεφορμισμός, αστικά και ρεφορμιστικά κόμματα κι οργανώσεις.

Σαφώς αυτές του οι απόψεις του δεν γινόταν δεκτές απ’ όλους τους συντρόφους του μ’ ενθουσιασμό. Κάθε άλλο. Κι είναι σαν να τους απαντά με τον τρόπο του στο ακόλουθο απόσπασμα σε όσα προφανώς του καταμαρτυρούσαν:

Υπήρχαν περίοδοι όπως αυτή που προηγήθηκε της ανοιχτής κρίσης του 1989 στο ΚΚΕ, που κάθε άποψη, ακόμα και η χρησιμοποίηση λέξεων, όπως επανάσταση, ανατροπή του καπιταλισμού, ταξική πάλη, ταξική εξουσία, ταξική πολιτική κ.α. κατατροπώνονταν και εξοβελίζονταν και οι φορείς τους αναθεματίζονταν ως “αριστεριστές”, “δογματικοί”, “ξεκομμένοι απ’ τη ζωή”, και επιπλέον σαν άνθρωποι που δεν κατανόησαν τις ιδέες των Μαρξ, Ένγκελς και Λένιν.

Η αντίληψη να αφεθεί η πάλη για την εξουσία για ευθετότερο χρόνο, “όταν ωριμάσουν οι συνθήκες”, δεν έχει καμιά απολύτως σχέση με τον Μαρξ και τον μαρξισμό (…) Μια πολιτική που δεν θεωρεί αναγκαία την πάλη για την εξουσία ή που μεταθέτει στο απώτερο μέλλον την πάλη αυτή, στο όνομα των μεταρρυθμίσεων και στο όνομα του να βελτιωθεί η θέση των εργαζομένων τώρα, δεν απεμπολεί μόνο το μέλλον του κινήματος. Είναι σε βάρος και του παρόντος, σε βάρος των κατακτήσεων και των δημοκρατικών δικαιωμάτων στα πλαίσια του συστήματος.

(…) Χωρίς το στόχο της ανατροπής και η παραμικρή καλυτέρευση στα πλαίσια του συστήματος είναι ουτοπία. Οι μόνες σωστές θέσεις για την επιτυχή έκβαση της πάλης για μεταρρυθμίσεις στα πλαίσια του συστήματος είναι οι θέσεις του μαρξισμού. Μόνο όταν το εργατικό κίνημα αφομοιώνει τις θέσεις του μαρξισμού, μόνο όταν παλεύει για την επανάσταση, μπορεί να πετυχαίνει συνεχή βελτίωση της θέσης των εργατών φέρνοντας παράλληλα πιο κοντά την ανατροπή του συστήματος.

Φυσικά αναφερόταν σε πολλά σημεία του βιβλίου ονομαστικά στα ηγετικά στελέχη του ΚΚΕ και στα πολιτικά γεγονότα που έλαβαν χώρα μετά το 1974. Απαντούσε παράλληλα σε όσους πιστεύουν πως η εργατική τάξη δεν υπάρχει πια ή έχει αλλοτριωθεί, και άρα δεν μπορεί ν’ αποτελεί επαναστατική δύναμη. Εξηγούσε επίσης ποια ήταν η γνώμη του για την κατάρρευση του Κομμουνισμού στην πρώην Σοβιετική Ένωση, έγραφε λίγα λόγια για για τα διαταξικά κινήματα, τι θεωρούσε πως πρέπει να γίνει στο μέλλον και άλλα πολλά που αξίζει να διαβάσετε μόνοι σας.

Πραγματικά δυσκολεύτηκα να καταλήξω στα συγκεκριμένα αποσπάσματα που παρέθεσα, αλλά ελπίζω τουλάχιστον να σας έδωσα να καταλάβετε μ’ αυτές μου τις επιλογές τι πίστευε και πρέσβευε σε γενικές γραμμές πριν προχωρήσουμε στην πολύ ενδιαφέρουσα ιστορική αναδρομή της δημιουργίας των συνδικάτων παγκόσμια και της σχέσης τους με την πολιτική εξουσία.

Περισσότερα για την δική του πορεία, μπορείτε να διαβάσετε εδώ κι αν σας ενδιαφέρει να βρείτε δικά του άρθρα υπάρχουν εδώ, στο αρχείο του περιοδικού «Αριστερή Ανασύνταξη«, στο οποίο αρθρογραφούσε μέχρι τον θάνατο του.

.

(συνεχίζεται)

.

.

.

.

.

Υπάρχει ενδοσχολική βία και εκφοβισμός; Οι αθέατες όψεις ενός φαινομένου

.

.

.

Αυτή η εκπομπή προβλήθηκε πρόσφατα απ’ την ΕΡΤ3. Την παρακολούθησα και σας την προτείνω, για να καταλάβετε τις ποικίλες διαστάσεις ενός θέματος, όπως η ενδοσχολική βία (bullying).

Η αναφορά σ’ αυτό τείνει να γίνει μόδα, συνεχώς ακούμε ‘επώνυμους’ να διηγούνται δικές τους εμπειρίες, νέες δράσεις χρηματοδοτούνται για την καταπολέμηση του φαινομένου, σχετικά video δημοσιεύονται στο διαδίκτυο κ.ο.κ.

Παρά το γεγονός όμως πως κατανοώ την ανησυχία γονιών κι εκπαιδευτικών, θεωρώ πως είναι απαραίτητο να βλέπουμε και πίσω απ’ την επιφάνεια. Η γνώση δεν έβλαψε ποτέ κανέναν.

Συμπληρωματικά λοιπόν με την παρακολούθηση της εκπομπής, σας προτείνω να διαβάσετε το άρθρο «Ο εκφοβισμός στα σχολεία και η βία της φτώχειας» του αναπληρωτή καθηγητή Ψυχολογίας του Α. Π. Θ. Κώστα Μπαϊρακτάρη (είχε αναφερθεί στο ίδιο θέμα κι εδώ), αλλά κι αυτό του Λευτέρη Παπαθανάσηχημικού, γραμματέα της ΕΛΜΕ Ιωαννίνων με τίτλο: Η κατασκευή της «ενδοσχολικής βίας».

Αν μη τι άλλο θα μάθετε χρήσιμα πράγματα και θα προβληματιστείτε.

.

.

.

Συναντήσεις – Κρίση και Εθνική Κατάθλιψη: Συζητούν ο αν. καθ. Ψυχολογίας του Α.Π.Θ. Κ. Μπαϊρακτάρης και ο ψυχίατρος Θ. Μεγαλοικονόμου

.

.

Κρίση και Εθνική Κατάθλιψη. Πρόβλημα ατομικό ή ζήτημα οικονομικό-πολιτικό;

Ποιος ο ρόλος της κυρίαρχης Ψυχιατρικής και Ψυχολογίας; Του Κράτους αλλά και των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης;

Που μπορούμε να εναποθέσουμε τις ελπίδες μας;

Μια συζήτηση μεταξύ του αναπληρωτή καθηγητή Ψυχολογίας του Α.Π.Θ, Κώστα Μπαϊρακτάρη και του ψυχιάτρου, τέως Διευθυντή του 9ου Ψυχιατρικού τμήματος του Ψ.Ν.Α, Θεόδωρου Μεγαλοοικονόμου. Την παρακολούθησα χτες και σας την προτείνω.

Σκηνοθεσία: Γιώργος Κεραμιδιώτης

.

.

.

.

.

Κωνσταντίνος Μπαϊρακτάρης: Ουσιαστική βοήθεια στους ψυχικά πάσχοντες*

.

*Σήμερα επέλεξα να αναδημοσιεύσω εδώ μια συνέντευξη που θεωρώ πως αξίζει να διαβάσετε και τη βρήκα πρόσφατα στο προσωπικό μου αρχείο. Είναι του Κώστα Μπαϊρακτάρη, Αναπληρωτή Καθηγητή στο Τμήμα Ψυχολογίας του ΑΠΘ και δόθηκε στη Μαρία Γιαννακάρα το 2005 (δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Popular Medicine στις 27/8-31/8/2005). Σ’ αυτήν αναφέρεται σε όσα διαδραματίστηκαν στην Θεσσαλονίκη και τη Λέρο (φέτος συμπληρώνονται 25 χρόνια απ’ το εγχείρημα της αποασυλοποίησης κι εδώ μπορείτε να δείτε περισσότερα για τη συνάντηση αποτίμησης που θα γίνει το καλοκαίρι) κι αφορούσαν την τότε εξέλιξη της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης. Επισημαίνει πως: «Η ακύρωση του παραδοσιακού ψυχιατρικού μοντέλου, η αποσάθρωση του ψυχιατρικού ιδρύματος ως αντί-θεραπευτικού χώρου και η επιστροφή των εγκλείστων στην κοινωνία δεν μπορεί να είναι αποτέλεσμα μιας διοικητικής πράξης. Είναι μια συνεχής διεργασία με πολλαπλές εμπειρίες, με πολλούς εμπλεκόμενους και πάνω απ’ όλα δεν είναι γραμμική«. Διδάσκει φέτος μεταξύ άλλων το μάθημα «Ψυχοκοινωνικά Προβλήματα: Εναλλακτικές προσεγγίσεις και πρακτικές» με ένα μοναδικό τρόπο: δίνοντας το λόγο στους ανθρώπους που υφίστανται τον κοινωνικό αποκλεισμό. Για το μάθημα έχει γραφτεί εδώ ένα ενδιαφέρον άρθρο και στο τέλος της συνέντευξης θα σας παραθέσω το φετινό πρόγραμμα με την εισαγωγή του, για να καταλάβετε περισσότερα. Η φωτογράφιση για το Popular Medicine έγινε απ’ τον Νίκο Γιακουμίδη.

.

K. Μπαϊρακτάρης

.

Κωνσταντίνος Μπαϊρακτάρης: Ουσιαστική βοήθεια στους ψυχικά πάσχοντες

Τα τελευταία χρόνια έχει ξεκινήσει μια προσπάθεια αναγνώρισης των προβλημάτων στην περίθαλψη των ψυχικά πασχόντων στη χώρα μας. Κάποιοι άνθρωποι που ενδιαφέρθηκαν πραγματικά για την μεταρρύθμιση στις ψυχιατρικές δομές πήραν δυναμικά την κατάσταση στα χέρια τους ώστε να δοθεί τέλος στο καθεστώς της ιδρυματοποίησης. Ήταν στις αρχές της δεκαετίας του ’80 όταν ανατέθηκε στον αναπληρωτή καθηγητή στο Τμήμα Ψυχολογίας του ΑΠΘ, Κωνσταντίνο Μπαϊρακτάρη, να ξεκινήσει τις προσπάθειες αποϊδρυματοποίησης στη χώρα μας. Ο ίδιος μιλάει για την προσπάθεια που ξεκίνησε τότε καθώς και για τα προβλήματα και τις αντιδράσεις που συνάντησε.

-Στις αρχές της δεκαετίας του ’80 σας ζητήθηκε να ξεκινήσετε την ψυχιατρική μεταρρύθμιση στη Θεσσαλονίκη. Ποια ήταν η κατάσταση που επικρατούσε στην Ελλάδα την περίοδο εκείνη;

Από τα τέλη της δεκαετίας του 1970 παρατηρούνται οι πρώτες προσπάθειες δημοσιοποίησης των άθλιων συνθηκών στα ελληνικά ψυχιατρεία, με αποκορύφωμα τις αρχές της δεκαετίας του 1980. Το πρώτο αποτέλεσμα αυτών των καταγγελιών ήταν η ευαισθητοποίηση και η πίεση για αλλαγές, με άμεσο αποτέλεσμα την έγκριση από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα του πρώτου χρηματοδοτικού κανονισμού 815/84. Με αυτήν την αφορμή προσκλήθηκα απ’ την τότε πρόεδρο του Δ.Σ. Του Ψυχιατρείου Θεσσαλονίκης κ. Α. Μπουσουλέγκα να υποβάλλω τις προτάσεις μου για τη δρομολόγηση διαδικασιών άρσης των ασυλιακών συνθηκών και προετοιμασίας των χρόνια ψυχικά πασχόντων για την κοινωνική και επαγγελματική τους αποκατάσταση.

-Θα ήθελα να μας πείτε για τις αρχές, τους στόχους και τις επιδιώξεις της προσπάθειας που ξεκινήσατε τότε.

Βασική αρχή πάνω στην οποία στηριχτήκαμε, ήταν η διαφορετική μας συνάντηση με τον ψυχικά πάσχοντα, τις ανάγκες και τις δυνατότητες του. Η αποϊδρυματοποίηση ως διεργασία ανέτρεπε όλες τις ασυλιακές-ιδρυματικές λειτουργίες. Δημιουργήσαμε νέες σχέσεις με τους χρόνια ψυχικά πάσχοντες και νέες σχέσεις με τους εργαζόμενους, δηλαδή κοινές εμπειρίες που ακύρωναν στην καθημερινότητα τις αντιλήψεις και τους μηχανισμούς περιθωριοποίησης τους. Συναντήσαμε το πάσχον υποκείμενο σε μια υπαρξιακή βάση και αναζητήσαμε το ρόλο μας μέσα από την προσπάθεια εξάλειψης των ιδρυματικών καταλοίπων, ενδυνάμωσης των δυνατοτήτων τους, αποκατάστασης των δικαιωμάτων που με τον εγκλεισμό τους αφαιρέθηκαν βίαια. Αναζητήσαμε την ελευθερία τους. Στη διεργασία αυτή δεν ήταν μόνο οι έγκλειστοι οι ωφελούμενοι, αλλά και οι ίδιοι οι εργαζόμενοι. Μέσα από τις διαφορετικές σχέσεις που ανέπτυσσαν, είχαν την ευκαιρία και οι ίδιοι να αποτινάξουν τον κατασταλτικό ρόλο που τους ανέθετε το ίδρυμα, να αναπτύξουν τις δυνατότητες τους έξω από την κυρίαρχη δημοσιοϋπαλληλική νοοτροπία, να επαναπροσδιορίσουν τους ρόλους τους και να αναζητήσουν και τη δική τους αποδέσμευση από την ιδρυματική λογική.

-Φαντάζομαι ότι τα προβλήματα που συναντήσατε ήταν πολλά.

Δεν νομίζω πως είναι σωστό να αναφέρεται κανείς σε συγκεκριμένα προβλήματα. Δεδομένου ότι πρόκειται για μια προσπάθεια ακύρωσης της παραδοσιακής προσέγγισης, αμφισβήτησης και αλλαγής ολοκληρωτικών θεσμών, είναι αναμενόμενες οι αντιστάσεις σ’ αυτές τις αλλαγές.

-Ποιες ήταν οι αλλαγές που πραγματοποιήθηκαν στο ΨΝΘ στο πλαίσιο της αποασυλοποίησης;

Με τη δημιουργία της Μονάδας Επανένταξης είχαμε τη δυνατότητα μαζί με τους συνεργάτες μου, να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις για μια άλλη προσέγγιση των εγκλείστων. Να ανοίξουμε το δρόμο για την επιστροφή τους στην κοινωνία, διασφαλίζοντας τους όρους συνέχειας της υποστήριξης τους, για όσους από αυτούς το χρειάζονταν. Έτσι ξεκινώντας μέσα από το ίδρυμα και στα πρώτα δύο χρόνια δημιουργήσαμε νέες για τα ελληνικά δεδομένα δομές, τόσο για τη στέγαση όσο και για την έμμισθη εργασιακή τους αποκατάσταση. Η επιλογή μας ήταν η δημιουργία διαμερισμάτων, διάχυτων μέσα στην πόλη, με στόχο την επανένταξη στους συνηθισμένους ρυθμούς της ζωής και την αποτροπή της δημιουργίας νέων “γκέτο”. Με ολιγομελείς ομάδες, τις ομάδες Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης, που στελεχώθηκαν από έμπειρους εργαζόμενους της Μονάδας Επανένταξης, διασφαλίσαμε τη συνέχεια της υποστήριξης των πρώην εγκλείστων και τη βοήθεια στην επίλυση των νέων τους προβλημάτων.

-Κάνατε κάποιες συγκεκριμένες ενέργειες για την επαγγελματική τους αποκατάσταση;

Ασχοληθήκαμε με την εργασιακή τους αποκατάσταση, συνεργαζόμενοι με την Τοπική Αυτοδιοίκηση της περιοχής και με διάφορους φορείς. Έχοντας πάντοτε υπόψη ότι η απορρόφηση στην ελεύθερη αγορά εργασίας αναφέρεται σε ένα πολύ μικρό αριθμό πασχόντων, συγκροτήσαμε τις Συνεταιριστικές Θεραπευτικές Μονάδες (ΣΜΕΘ). Οι επιχειρήσεις αυτές διακατέχονταν από αρχές που ελάμβαναν υπόψη τις ιδιαιτερότητες του καθένα, τις δυνατότητες του και τις συνθήκες της τοπικής οικονομίας. Θα πρέπει, όμως, στο σημείο αυτό να τονίσω ότι, δυστυχώς -αναφέρομαι ιδιαίτερα στο ΨΝΘ- αναστέλλονται, ανεξήγητα μέχρι τώρα οι διαδικασίες που αφορούν την μετατροπή των ΣΜΕΘ σε ΚοιΣΠΕ, κατά παράβαση του ισχύοντος νόμου και της ισχύουσας υπουργικής απόφασης. Όλα τα παραπάνω ελπίζω να καθιστούν σαφές ότι έχουμε να κάνουμε με μια πολυσύνθετη διεργασία, η οποία δεν κατακερματίζεται σε επιμέρους κομμάτια, γιατί απλά δεν μπορεί να κατακερματιστούν ο άνθρωπος και οι ανάγκες του.

-Θα ήθελα να μου πείτε λίγα λόγια σχετικά με την προσπάθεια που έγινε στη Λέρο, ένα από τα χειρότερα παραδείγματα βαρβαρότητας της ιδρυματικής Ψυχιατρικής που εξέθεσε τη χώρα μας διεθνώς.

Η πρώτη μου συνάντηση με την κατάσταση στη Λέρο έγινε στα τέλη της δεκαετίας του 1970. Οι συνθήκες που συνάντησα ξεπερνούν τα όρια του ανθρώπινου νου. Η εξαθλίωση και η εγκατάλειψη στοιχειοθετούσαν τον πλήρη κοινωνικό θάνατο των εγκλείστων, αλλά και την βαρβαρότητα της Ιδρυματικής Ψυχιατρικής. Συνάντησα όμως, και ορισμένους αγροτικούς γιατρούς, οι οποίοι αντιστέκονταν και προσπαθούσαν με μεγάλη θέληση και πενιχρά μέσα να κάνουν ό,τι ήταν δυνατόν για να περιορίσουν τις επιπτώσεις αυτής της βαρβαρότητας. Αυτήν την περίοδο συγκροτείται και η “Ομάδα της Λέρου” που ξεκίνησε και τη δημοσιοποίηση, στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, της κατάστασης που επικρατούσε. Το πρώτο αλλά καθοριστικό αποτέλεσμα ήταν η απόφαση του τότε υπουργού Υγείας κ. Π. Αυγερινού να απαγορέψει τις διακομιδές εγκλείστων από τα άλλα ψυχιατρεία στη Λέρο. Έτσι σταμάτησαν και τα γνωστά “καράβια της ντροπής” με τους “αζήτητους”.

-Γιατί η διαδικασία της αποασυλοποίησης ξεκίνησε από τη Θεσσαλονίκη και έπειτα επικεντρώθηκε μόνο στη Λέρο; Γιατί δεν υπήρξε μια γενικότερη προσπάθεια για συνολικότερη προσέγγιση του προβλήματος σε όλα τα ιδρύματα της χώρας;

Η ακύρωση του παραδοσιακού ψυχιατρικού μοντέλου, η αποσάθρωση του ψυχιατρικού ιδρύματος ως αντί-θεραπευτικού χώρου και η επιστροφή των εγκλείστων στην κοινωνία δεν μπορεί να είναι αποτέλεσμα μιας διοικητικής πράξης. Είναι μια συνεχής διεργασία με πολλαπλές εμπειρίες, με πολλούς εμπλεκόμενους και πάνω απ’ όλα δεν είναι γραμμική.

.

.

.

Μάθημα: Ψυχοκοινωνικά Προβλήματα: Εναλλακτικές προσεγγίσεις και πρακτικές (Ψ-372)

Βρισκόμαστε σε ένα χώρο, το Πανεπιστήμιο, που γενικά χαρακτηρίζεται από ένα διαρκή Μονόλογο. Όπου ο Άλλος, άμεσα ή έμμεσα, απουσιάζει ως πρωταγωνιστής και γίνεται αντιληπτός ξεκομμένα από το κοινωνικο-πολιτικό και πολιτισμικό πλαίσιο. Βρισκόμαστε σε ένα χώρο όπου επικρατεί ο λεγόμενος επιστημονικός λόγος, δηλαδή ο Λόγος των Ειδικών, ο οποίος και αναπαράγεται μονοδιάστατα. Προκύπτει δε και αναπαράγεται μονοδιάστατα μέσα από μονόπλευρες αναλύσεις, μεθοδολογικές κατασκευές και μυθοπλαστικές προσεγγίσεις, ή αυθαίρετες και υποθετικές πολλές φορές αιτιολογικές συζητήσεις. Προκύπτει επίσης μέσα από την αντικειμενοποίηση της ιστορίας, των κοινωνικών διεργασιών, της ανθρώπινης ύπαρξης και εμπειρίας. Της συρρίκνωσης αυτής της εμπειρίας – όταν δε συνάδει με την εκάστοτε αντίληψη για το «φυσιολογικό», το «υγιές», το «κανονικό» – σε συμπτώματα, την κατηγοριοποίηση και ταξινόμησή της, τις πρακτικές που εφαρμόζονται και που προσβάλουν πολλές φορές την ανθρώπινη αξιοπρέπεια ασκώντας ψυχολογική ή και φυσική ακόμα βία. Η διαρκής αναπαραγωγή αυτού του επιστημονικού Μονόλογου, η κυριαρχία του και η συστηματική διάχυσή του στο κοινωνικό σώμα είναι στην ουσία μια πολιτική πρακτική που υπηρετεί μια συγκεκριμένη ιδεολογία. Μια ιδεολογία που εμποδίζει στην ουσία την ακύρωση των μηχανισμών και των διεργασιών αποκλεισμού ή περιθωριοποίησης μίας σειράς ατόμων ή ομάδων αφού και η ίδια εμφανίζεται, εγκαθιδρύεται και αναπαράγεται μέσω της ενίσχυσης αυτών ακριβώς των διεργασιών και μηχανισμών χειραγώγησης, μηχανισμών και διεργασιών που συντελούν στη σημερινή πολιτική, οικονομική, κοινωνική, πολιτισμική κρίση και στην κρίση των επιστημών ως μέρος αυτών των διεργασιών.

Τα τελευταία χρόνια βιώνουμε τις απάνθρωπες επιπτώσεις της καπιταλιστικής κρίσης με την μορφή της φτωχοποίησης ευρύτερων στρωμάτων του πληθυσμού. Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά εκλαμβάνει αυτή η κρίση σε μια χώρα όπως η Ελλάδα όπου ο καπιταλισμός αναδεικνύει την πιο χυδαία και διεφθαρμένη μορφή του. Η δημοσιονομική λογική του νεοφιλελεύθερου μοντέλου και οι εγκληματικές επιπτώσεις στον τομέα της δημόσιας υγείας διαχέονται και στον τομέα της ψυχικής υγείας ακυρώνοντας , με την συνέργεια ενός νέο-συντηριτικού και δήθεν εκσυγχρονιστικού κοινωνικο-ψυχιατρικού και ψυχολογικού μοντέλου , την έννοια και τις πρακτικές της αποϊδρυματοποίησης. Η χωροταξική μετεγκατάσταση των ατόμων με ψυχιατρική εμπειρία , με την διαμεσολάβηση των κρατικοδίαιτων και δήθεν μη-κυβερνητικών και μη-κερδοσκοπικών οργανώσεων και εταιριών, αναπαράγει την αφαίρεση των δικαιωμάτων που υφίστανται τα άτομα με ψυχιατρική εμπειρία .

Μέσα από αυτό το πρίσμα λοιπόν εξετάζουμε και το μάθημα Κοινωνικός Αποκλεισμός. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι στο μάθημα αυτό επιχειρείται η αποκατάσταση ανθρωπίνων δικαιωμάτων τα οποία αφαιρούνται, βίαια πολλές φορές, από συνανθρώπους που βρίσκονται σε δυσκολίες, περνάνε κρίσιμες στιγμές, ή βιώνουν τον πόνο. Η προσέγγιση των ψυχοκοινωνικών προβλημάτων δεν αποτελεί δηλαδή μόνο μία άλλη επιστημονική απόπειρα ούτε μία πράξη γενναιοδωρίας, αλλά μία συνειδητή επιστημονική/πολιτική επιλογή, που αποσκοπεί στην αναζήτηση κοινών οραμάτων και κατ’ επέκταση και κοινών τόπων, στόχων και δράσεων. Αντανακλά με λίγα λόγια την ανάγκη να δημιουργήσουμε μια κατάσταση διαλόγου και κοινών δράσεων γιατί δεν πιστεύουμε ότι μπορούμε να υπάρχουμε μέσα από την αυθαίρετα και συχνά βίαια προκαλούμενη σιωπή των άλλων. Έτσι λοιπόν ο δρόμος για την αναζήτηση των κοινών τόπων είναι ταυτόχρονα και δρόμος αναζήτησης της δικής μας ελευθερίας. Αναζήτησης μιας νέας γνώσης, νέων επιστημονικών παραδειγμάτων, νέων θεωριών και πρακτικών που θα προκύπτουν από αυτή τη συνάντηση, την εμπειρία και τις ρήξεις με το αναχρονιστικό και το συντηρητικό.

Αυτό είναι και το κύριο νόημα αυτού του μαθήματος, το οποίο φανταζόμαστε σαν μία ελάχιστη συμβολή στην ανάπτυξη νέων σχέσεων και εμπειριών που η πεμπτουσία τους θα είναι ο διάλογος και όχι ο μονόλογος ,τόσο στη συμβατική του όσο και στη λεγόμενη εναλλακτική του μορφή. Το ζητούμενο λοιπόν δεν είναι η αναπαραγωγή της λεγόμενης ουδέτερης επιστήμης και του πλέγματος των εξουσιών από το οποίο αυτή προκύπτει και ταυτόχρονα υπηρετεί, αλλά της επιστήμης εκείνης που διακατέχεται από αξίες που σέβονται την ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Μιας επιστήμης που υπηρετεί τον άνθρωπο, καλλιεργεί την κοινωνική ευθύνη, αναζητεί μια ανθρώπινη και δίκαιη κοινωνία και υπηρετείται από ανθρώπους που δεν εμπορεύονται την ανθρώπινη ανάγκη και τον ανθρώπινο πόνο.

Με αυτό το πνεύμα η προσπάθεια αυτή χαρακτηρίζεται από στοιχεία που τη διαφοροποιούν ριζικά από τις μέχρι τώρα εμπειρίες. Αποτελεί νέο προηγούμενο, αλλάζει τους μέχρι τώρα όρους και προδιαγράφει τα επόμενα βήματα, καθώς η συνάντηση και ο διάλογος με εκπροσώπους διαφόρων συλλογικοτήτων, δράσεων, κινημάτων και φορέων αποσκοπεί όχι μόνον στην διεύρυνση της προσέγγισης της ανθρώπινης ύπαρξης αλλά και στην αναζήτηση κοινών τόπων αντίστασης και αλληλεγγύης. Ο Λόγος αυτών των συλλογικοτήτων που συμμετέχουν αναδεικνύεται ως φωνή και λόγος δικαιωμάτων που μας αφορούν όλους γιατί είναι δικαιώματα που αναδεικνύουν την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και την αναζήτηση και διεκδίκηση συνθηκών που θα αποτρέπουν την αποξένωση, την εξαθλίωση και την ανισότητα, θα δημιουργούν δηλαδή υγιείς συνθήκες ζωής.

Ακυρώνει τον πολυκερματισμό και τη διάσπαση και αποπειράται να δημιουργήσει έναν κοινό κοινωνικό, πολιτικό και επιστημονικό τόπο. Γιατί η αποκλειστικά συμπτωματοκεντρική προσέγγιση μεταφέρθηκε εντέχνως από το ατομικό επίπεδο στο συλλογικό (βλέπε πληθώρα συμπτωματολογικά προσδιορισμένων ομάδων αυτοβοήθειας), χωρίς να ακυρώνονται οι μηχανισμοί διαχείρισης, αλλά και η αναπαραγωγή της εξάρτησης από τους ειδικούς είτε συμβατικά είτε δήθεν εναλλακτικά.
Πέρα από τη δυνατότητα μιας νέας συνάντησης, της ανάπτυξης του διαλόγου, της αλληλοδιδασκαλίας και της αναζήτησης κοινών τόπων, οι φοιτητές/τριες θα έχουν τη δυνατότητα να συμμετέχουν σε δράσεις οι οποίες προτείνονται είτε από τους/τις ίδιους/ες είτε από τους διάφορους φορείς που εμπλέκονται στο μάθημα. Έτσι η εκπαιδευτική διαδικασία μετατρέπεται σε μια συμμετοχική διαδικασία και η αναζήτηση της γνώσης συνδέεται άμεσα με την νέα εμπειρία και το Πανεπιστήμιο με την Κοινωνία.

Α/Α ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ
ΚΩΔΙΚΟΣ Ψ-372
ΑΙΘΟΥΣΑ: 106, Νέο Κτίριο Φιλοσοφικής

ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ
ΩΡΑ

ΘΕΜΑΤΙΚΗ

1

ΔΕΥΤΕΡΑ 2 ΜΑΡΤΙΟΥ

18:30-20:30

ΕΝΑΡΞΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

2

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 6 ΜΑΡΤΙΟΥ
17:00-19:00

ΟΜΑΔΑ ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΟΤΗΤΑΣ: ΑΝΑΠΗΡΟ ΑΠΘ
3

ΔΕΥΤΕΡΑ 9 ΜΑΡΤΙΟΥ
18:30-20:30

ΜΕΛΗ ΤΩΝ ΕΠΙΤΡΟΠΩΝ ΑΓΩΝΑ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΕΞΟΡΥΞΗΣ ΧΡΥΣΟΥ:
ΥΓΕΙΑ, ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ, ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ
4

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 13 ΜΑΡΤΙΟΥ

17:00-19:00

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΓΟΝΕΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΜΕ ΝΕΟΠΛΑΣΜΑΤΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ Β. ΕΛΛΑΔΟΣ «Η ΛΑΜΨΗ»

ΕΝΩΣΗ ΓΟΝΕΩΝ ΔΙΑΒΗΤΙΚΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΕΦΗΒΩΝ Β. ΕΛΛΑΔΑΣ
5

ΔΕΥΤΕΡΑ 16 ΜΑΡΤΙΟΥ

18:30-20:30

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΚΑΡΚΙΝΟΠΑΘΩΝ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ-ΘΡΑΚΗΣ
6

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 20 ΜΑΡΤΙΟΥ
17:00-19:00

ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΩΣ ΔΗΜΟΣΙΟ ΑΓΑΘΟ: ΑΠΟΛΥΜΕΝΟΙ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ ΤΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗΣ ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΖΟΜΕΝΗΣ ΕΡΤ
7

ΔΕΥΤΕΡΑ 23 ΜΑΡΤΙΟΥ
18:30-20:30

Ο ΛΟΓΟΣ ΤΩΝ ΕΞΑΡΤΗΜΕΝΩΝ-ΑΠΕΞΑΡΤΗΜΕΝΩΝ
8

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 27 ΜΑΡΤΙΟΥ
17:00-19:00

ΠΟΛΙΤΕΣ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ :
ΟΜΑΔΑ ΔΡΑΣΗΣ ΚΑΛΑΜΑΡΙΑΣ
9
ΔΕΥΤΕΡΑ 30 ΜΑΡΤΙΟΥ

18:30-20:30

ΚΑΝΕΝΑΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΛΑΘΡΑΙΟΣ:
ΟΜΑΔΑ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ
10
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 3 ΑΠΡΙΛΙΟΥ

17:00-19:00

Ο ΑΓΩΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΒΙΩΣΗ ΑΓΩΝΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΑ:
-ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΑΓΩΝΑ ΣΧΟΛΙΚΩΝ ΦΥΛΑΚΩΝ
-ΑΠΕΡΓΟΙ ΤΗΣ COCA COLA
11
ΔΕΥΤΕΡΑ 20 ΑΠΡΙΛΙΟΥ

18:30-20:30

ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΒΙΟ.ΜΕ: ΝΕΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΚΕΣ- ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ
12

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 24 ΑΠΡΙΛΙΟΥ
17:00-19:00

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΝΕΦΡΟΠΑΘΩΝ ΝΟΜΟΥ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΓΟΝΕΩΝ, ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΠΑΣΧΟΝΤΩΝ ΑΠΟ ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΗ ΑΝΑΙΜΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
13
ΔΕΥΤΕΡΑ 27 ΑΠΡΙΛΙΟΥ

18:30-20:30

ΝΟΜΙΚΟ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΚΡΑΤΟΥΜΕΝΩΝ
14
ΔΕΥΤΕΡΑ 4 ΜΑΪΟΥ

18:30-20:30

ΟΜΑΔΑ SYLVIA RIVERA ΓΙΑ ΕΝΑ ΚΙΝΗΜΑΤΙΚΟ THESSALONIKI PRIDE
15
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 8 ΜΑΪΟΥ

17:00-19:00

ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΙ ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΜΟΙ: ΕΡΓΑΣΙΑΚΗ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ
ΑΤΟΜΩΝ ΜΕ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ – ΚΟΙ.Σ.Π.Ε. ΔΥΤΙΚΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ

16
ΔΕΥΤΕΡΑ 11 ΜΑΪΟΥ

18:30-20:30

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΑ ΕΠΙΤΡΟΠΗ (ΠΡΩΗΝ) ΧΡΗΣΤΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΖΩΝΤΩΝ ΤΗΣ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗΣ
17
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 15 ΜΑΪΟΥ

17:00-19:00

ΔΙΑΘΕΣΙΜΟΤΗΤΑ-ΑΠΟΛΥΣΕΙΣ: -ΚΑΘΑΡΙΣΤΡΙΕΣ ΤΟΥ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ
-ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ
18
ΔΕΥΤΕΡΑ 18 ΜΑΪΟΥ

18:30-20:30

3Ο ΣΧΟΛΕΙΟ ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΕΥΚΑΙΡΙΑΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ – ΦΥΛΑΚΕΣ ΔΙΑΒΑΤΩΝ
19
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 22 ΜΑΪΟΥ

17:00-19:00

ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΗΝ ΑΝΕΡΓΙΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΜΝΗΜΟΝΙΑΚΕΣ ΕΡΓΑΣΙΑΚΕΣ ΣΧΕΣΕΙΣ:
ΔΙΚΤΥΟ ΑΝΕΡΓΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΣΦΑΛΩΣ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
20
ΔΕΥΤΕΡΑ 25 ΜΑΪΟΥ

18:30-20:30

ΔΙΚΤΥΟ 50 ΣΥΛΛΟΓΩΝ ΚΑΙ ΦΟΡΕΩΝ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗΣ ΤΟΥ Σ.Μ.Α. ΕΥΚΑΡΠΙΑΣ
21
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 29 ΜΑΪΟΥ

17:00-19:00

ΠΡΟΒΟΛΗ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ – ΣΥΖΗΤΗΣΗ

.

.

.

Ψυχική Υγεία & Στίγμα: Αλληλεγγύη & Αντίσταση, κόντρα στις Κοινωνικές Διακρίσεις & στον Αποκλεισμό – 25 Απρίλη 2015 στο Ελεύθερο Αυτοδιαχειριζόμενο Θέατρο «Εμπρός»

.

-

.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Η Ομάδα Δράσης κατά της Αστυνομικής Βίας/Αυθαιρεσίας & του Εκφασισμού της Καθημερινότητας, σας προσκαλεί στην εκδήλωση, που διοργανώνει:

«Ψυχική Υγεία & Στίγμα: Αλληλεγγύη & Αντίσταση, κόντρα στις Κοινωνικές Διακρίσεις & στον Αποκλεισμό»

Το Σάββατο 25 Απρίλη 2015 στο Ελεύθερο Αυτοδιαχειριζόμενο Θέατρο «Εμπρός»

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Α΄ Μέρος
Συντονίστρια: Σοφία Μαργαριτίδου

ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ

6.00μμ: Δήμητρα Μακρυνιώτη – Καθηγήτρια
Κοινωνιολογίας στο ΕΚΠΑ:
«Η ψυχική νόσος ως απειλή και πρακτικές
νομιμοποίησης του Στιγματισμού»

6.20μμ: Θεόδωρος Μεγαλοοικονόμου – Ψυχίατρος:
«Οι κοινωνικές ρίζες του στίγματος»

6.40μμ: Εύη Μυλωνάκη – Νομικός:
«Το στίγμα της ακούσιας νοσηλείας»

7.00μμ: Κατερίνα Αγγελή- Πρόεδρος ΚΙΝ.Α.Ψ.Υ
(Κίνηση Αδελφών Ατόμων με προβλήματα
Ψυχικής Υγείας)

7.20μμ: Μαριάννα Κεφαλληνού – Ψυχολόγος – Mέλος
Συγγενών & Φίλων του Hearing Voices
Network:
«Δουλεύοντας με οικογένειες και φίλους για το
ξεπέρασμα του στίγματος μέσα μας και γύρω
μας»

Β΄ Μέρος
Συντονίστρια: Χαρά Αλεξάκη

ΣΥΖΗΤΗΣΗ με το κοινό
7.40μμ-9.00μμ: Συζήτηση με το κοινό

ΔΙΑΛΕΙΜΜΑ
9.00μμ-9.20μμ
Στο μπαρ του Εμπρός θα σερβίρεται δροσερό fruit pants χωρίς αλκοόλ

Γ΄ Μέρος

ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΟ ΘΕΑΤΡΟ – Playback
9.20μμ – 11.00μμ: Ομάδα διαδραστικού-υπαρξιακού θεάτρου Playback – Εταιρεία δραματικής έκφρασης και θεραπείας «Παλμός».

Συντελεστές παράστασης για το ρατσιστικό στίγμα στην ψυχική υγεία
Συντονιστής: Δημήτρης Μπέγιογλου
Μουσική: Χρήστος Κανάβης
Eικαστικά: Αλκηστη Μπούρα
Ηθοποιοί: Παύλος Δρακούλης, Δήμητρα Μάγιου, Μαρία Μαραγκοπούλου, Λίλα Μουτσοπούλου, Αρτεμις Χατζηαργυρίου.

(H ομάδα Playback δημιουργήθηκε από τον ψυχίατρο δραματοθεραπευτή Λάμπρο Γιώτη και δίνει λόγο σε όλους τους ανθρώπους αλλά ιδιαίτερα στις ευπαθείς μειονότητες, που θέλουν να εκφράσουν τα συναισθήματα, τις σκέψεις και τις ιστορίες τους και να τις δουν παιγμένες αυτοσχεδιαστικά από τους καλλιτέχνες).

Είσοδος ελεύθερη.

Θα υπάρχει κουτί ελεύθερης συνεισφοράς για την Ομάδα διαδραστικού-υπαρξιακού θεάτρου Playback

.

.

.

.

.