Παρουσίαση βιβλίου: «Συνδικάτα και Πολιτική» του Κώστα Μπατίκα – Μέρος ΙΙΙ

.

Κώστας Μπατίκας-Συνδικάτα και πολιτική

.

(συνέχεια από εδώ)

.

Στη συνέχεια του βιβλίου ο Κώστας Μπατίκας αναφέρεται στα πρώτα Εργατικά Κέντρα της χώρας. Κάποια εξ’ αυτών υπήρχαν πριν την ψήφιση του σχετικού νόμου του 1914, αλλά δεν είχαν την μορφή που ξέρουμε σήμερα:

Το πρώτο είναι το Εργατικό Κέντρο Βόλου, το οποίο ιδρύθηκε στις 30/11/1908. Αρχικά ήταν Ένωση προσώπων και όχι σωματείων, είχε μέλη του εργάτες απ’ όλα τα επαγγέλματα (το 1909 είχε 400 μέλη), διατηρούσε γραφεία όπου γίνονταν διαλέξεις και άλλες εκδηλώσεις. Αρχικά ήταν περισσότερο ένα πανεργατικό σωματείο, παρά Εργατικό Κέντρο με τη σημερινή έννοια του όρου (…)

Τα Εργατικά Κέντρα Αθήνας και Πειραιά φαίνεται να ήταν απ’ την αρχή ενώσεις σωματείων και όχι προσώπων. Όπως και να είναι, Εργατικά κέντρα όπως τα ξέρουμε σήμερα, δημιουργήθηκαν κι επεκτάθηκαν μετά το 1914.

Που οφείλεται το γεγονός ότι το συνδικαλιστικό μας κίνημα κατά την πρώτη προσπάθεια συνένωσης του πήρε το δρόμο της ομοσπονδιακής σύνδεσης σε τοπικό και αργότερα σε πανελλαδικό επίπεδο; Γιατί δεν μπόρεσε να ακολουθήσει οργανωτικές μορφές συγκεντροποίησης της δύναμης του;

Σ’ αυτό το ερώτημα παραθέτει τις απόψεις διάφορων μελετητών, αλλά προσπαθεί να δώσει και τη δική του εξήγηση ο συγγραφέας:

Καθοριστικός παράγοντας για την εξέλιξη αυτή ήταν το χαμηλό επίπεδο οικονομικής και βιομηχανικής ανάπτυξης που είχε ως επακόλουθο τη διασπορά της εργατικής τάξης. Αυτό, σε συνδυασμό με την έλλειψη μαρξιστικής κατεύθυνσης στο σοσιαλιστικό κίνημα, διευκόλυνε τις προσπάθειες της φιλελεύθερης αστικής τάξης, η οποία ευνοούσε τη χαλαρή σύνδεση των συνδικαλιστικών οργανώσεων για να μπορεί ευκολότερα να τις ελέγξει. Η νομοθεσία του Βενιζέλου που καθόριζε τη μορφή οργάνωσης και τον ομοσπονδιακό τρόπο συνένωσης των συνδικάτων ευνοούσε τον κατακερματισμό του κινήματος που, σε συνδυασμό με την έλλειψη μεγάλων κέντρων συγκέντρωσης της εργατικής τάξης λόγω της απουσίας μεγάλης βιομηχανίας, εμπόδιζε την εργατική τάξη να κατανοήσει την αναγκαιότητα συγκεντροποιημένης κεντρικής συνδικαλιστικής οργάνωσης, περιόριζε το οπτικό της πεδίο στο τοπικό επίπεδο και στη χαλαρή συνένωση.

Κανένας παράγοντας δεν ευνοούσε μια διαφορετική πορεία, παρόμοια με εκείνη των άλλων βαλκανικών χωρών. Σ’ αυτές η εξέλιξη ήταν διαφορετική, γιατί υπήρχε ένας βασικός παράγοντας, η μαρξιστική κατεύθυνση στο σοσιαλιστικό κίνημα, η οποία κατόρθωσε να υπερνικήσει τις αντικειμενικές δυσκολίες και τις προσπάθειες της αστικής τάξης και των κυβερνήσεών της.

Ακολούθως φτάνουμε στην ίδρυση της ΓΣΕΕ και αποσαφηνίζεται περαιτέρω ο ρόλος του Ελευθερίου Βενιζέλου σε όλα αυτά, πάντα σύμφωνα με τον Κώστα Μπατίκα:

Μέσα σε ένα καθεστώς έντονων και απροσχημάτιστων παρεμβάσεων της ασικής τάξης, των κομμάτων και του κράτους της, σε μια κατάσταση όπου το συνδικαλιστικό κίνημα δεν είχε καταφέρει ακόμα να αποκτήσει πανελλαδική συγκρότηση κατά επάγγελμα, η ίδρυση της ΓΣΕΕ, το 1918 αποτελεί τεράστια επιτυχία. Προηγούμενες προσπάθειες για πανελλαδική συνένωση της εργατικής τάξης, όπως ήταν η ίδρυση της Πανελλήνιας Εργατικής Ομοσπονδίας το 1914, είχαν αποτύχει.

Στο ιδρυτικό Συνέδριο της Γενικής Συνομοσπονδίας Εργατών Ελλάδας πήραν μέρος εκπρόσωποι 214 σωματείων με 65.000 μέλη.

Είναι βέβαια μια ιστορική αλήθεια ότι στην ίδρυση της ΓΣΕΕ σημαντικό ρόλο έπαιξε το κόμμα των φιλελευθέρων και ο ίδιος ο Βενιζέλος, ο οποίος βιαζόταν να ιδρυθεί πανελλαδική οργάνωση της εργατικής τάξης για δικούς του λόγους. ‘Ήθελε, δηλαδή, την πανελλαδική οργάνωση της εργατικής τάξης κάτω απ’ τη δική του επιρροή για να τη χρησιμοποιήσει ως απόδειξη ότι έχει τη στήριξη των λαϊκών μαζών στις δικές του πολιτικές επιλογές εξωτερικής πολιτικής.

Η πολύπαθη ΓΣΕΕ πέρασε από πολλά στάδια έκτοτε (κωμικοτραγικές καταστάσεις διαδραματίστηκαν σε περιόδους εκλογής αντιπροσώπων, όταν έπρεπε να γίνουν τροποποιήσεις καταστατικού κτλ), αλλά ως φαίνεται το πιο σημαντικό εξ΄αυτών για τον συγγραφέα, ήταν η περίοδος που η Κεντρική Επιτροπή της ΕΕΑΜ ανέλαβε τα καθήκοντα της προσωρινής διοίκησης της ΓΣΕΕ:

Για πρώτη φορά από την ίδρυσή της, η ΓΣΕΕ απέκτησε διοίκηση, που είχε την πιο πλατιά στήριξη και τη γενική αναγνώριση της εργατικής τάξης. Ακριβώς απ’ αυτήν την γενική αναγνώριση της απ’ τους εργάτες αντλούσε η διοίκηση της ΓΣΕΕ την νομιμότητά της. Αντί, όμως, στηριγμένη στη θέληση και στη δύναμη των εργατών να προχωρήσει στην προκήρυξη γενικών συνδικαλιστικών αρχαιρεσιών, αγνοώντας τους αστικούς νόμους, η προσωρινή διοίκηση της ΓΣΕΕ, δηλαδή η ΚΕ του ΕΕΑΜ, επιζήτησε την αστική νομιμότητα, τον επίσημο διορισμό της απ’ την αστική κυβέρνηση Παπανδρέου, στην οποία συμμετείχε και το ΕΑΜ. Ακολούθησε έτσι τις συνταγματικές αυταπάτες και την πολιτική ουράς, απέναντι στην αστική τάξη, της ηγεσίας του κινήματος, που ενώ διέθετε τη γενική λαϊκή αναγνώριση και στήριξη, η αστική νομιμοφροσύνη της δεν της επέτρεψε να διοχετεύσει τη λαϊκή της δύναμη στην οικοδόμηση μιας νέας λαϊκής εξουσίας και ν’ απομονώσει έτσι απ’ τις λαϊκές μάζες την έτσι κι αλλιώς ανυπόληπτη αστική πολιτική ηγεσία της εποχής. Ο άκρατος οπορτουνισμός της ηγεσίας του ΕΑΜ και του ΚΚΕ  την οδήγησε σε επαίσχυντα λάθη και στη προδοσία του λαϊκού κινήματος. Φοβισμένη μήπως απομονωθεί απ’ την αστική τάξη, περιφερόταν περιδεής από κει κι από δω “μοιραία και άβουλα”, για να παραδώσει στην Γκαζέρτα και στο Λιβανο το λαϊκό κίνημα στην εκδικητική μανία της αστικής τάξης και του ιμπεριαλισμού, θέτοντάς το υπό τις διαταγές του Σκόμπυ και της αστικής κυβέρνησης Παπανδρέου, στην οποία συμμετείχε με δύο υπουργούς. Και αφοπλίζοντας το αργότερα με τη Βάρκιζα.

Είναι ξεκάθαρο λοιπόν πως θεωρεί εκείνη τη χρονική στιγμή, μια χαμένη ευκαιρία για τη ΓΣΕΕ. Αλλά για να πάμε πίσω πάλι στο χρόνο και να δούμε τι γράφει για τις πρώτες απεργίες. Απ’ τα στοιχεία που παραθέτει καταλαβαίνουμε όλοι πιστεύω τι δυσκολίες συνάντησαν όσοι-ες συμμετείχαν σ’ αυτές:

Στον προηγούμενο ακόμα αιώνα, με την ανάπτυξη των μεγάλων απεργιακών αγώνων, στην κορυφή των οποίων βρίσκονταν οι αγώνες του Λαυρίου, η άρχουσα τάξη έστειλε ενάντια στους απεργούς εργάτες την αστυνομία και το στρατό της. Οι πρώτοι νεκροί εργάτες ανοίγουν το χορό των θυσιών της εργατικής τάξης στον αγώνα για την κοινωνική της απελευθέρωση. Οι απεργιακοί αγώνες αναπτύσσονται μαζικά μετά το 1910 και συμβάλλουν ουσιαστικά στις πρώτες σημαντικές κατακτήσεις της εργατικής τάξης. Στα 1914 μια γενική απεργία των καπνεργατών στις κυριότερες καπνεργατικές πόλεις της Μακεδονίας αναγκάζει την αστική τάξη να κάνει σοβαρές υποχωρήσεις αλλά και τη σπρώχνει να δείξει το τρομοκρατικό της πρόσωπο. Καθοδηγητής αυτής της απεργίας ήταν η σοσιαλιστική οργάνωση της Θεσσαλονίκης, Φεντερασιόν. Η κυβέρνηση Ε. Βενιζέλου, τρομαγμένη απ’ τη μεγάλη επιτυχία της απεργίας, προβαίνει σε τρομοκρατικά μέτρα, σε συλλήψεις, ανακρίσεις και δίκες ενάντια στους εργάτες καθοδηγητές της. Οι ηγέτες της απεργίας και της Φεντερασιόν, Γιονιάς και Μπεναρόγιας, συλλαμβάνονται και εξορίζονται στη Νάξο. Είναι η πρώτη πολιτική εξορία εργατών στο νεοελληνικό κράτος.

Άλλοι όπως θα διαβάσετε εξορίστηκαν στη Φολέγανδρο κι άλλοι ακόμη χειρότερα κατέληξαν στις φυλακές της Αίγινας και στο Παλαμήδι, για πολλά χρόνια. Κι ο αγώνας της εργατικής τάξης συνεχιζόταν:

Η βία και η τρομοκρατία κατά των εργατικών οργανώσεων κορυφώθηκε το 1929 με το Ιδιώνυμο του Βενιζέλου, το οποίο ανάμεσα σε άλλα, απαγόρευσε τη δράση του ταξικού συνδικαλιστικού κινήματος, της Ενωτικής ΓΣΕΕ και των σωματείων της.

Ο Ριζοσπάστης έγραφε για τον απολογισμό της τρομοκρατίας και της βίας του 1929. «Στη διάρκεια του έγιναν 1.495 συλλήψεις, 554 καταδίκες με 2.532 μήνες φυλάκισης, 125 εξορίες με 237 μήνες, 265 τραυματισμοί και 3 νεκροί εργάτες. Ακόμα 107 επιθέσεις σε σωματεία».

.

(συνεχίζεται εδώ).

.

.

.

.

Δημοσιεύθηκε από

aikaterinitempeli

Η Αικατερίνη Τεμπέλη γεννήθηκε στη Σάμο, αλλά έζησε μερικά απ’ τα πιο ενδιαφέροντα χρόνια της ζωής της στη Θεσσαλονίκη και στο Ηράκλειο, όπου σπούδασε αντίστοιχα Ψυχολογία και Κοινωνική Εργασία. Στην Αθήνα εκπαιδεύτηκε στην οικογενειακή θεραπεία (Μονάδα Οικογενειακής Θεραπείας-ΨΝΑ) και στην βραχεία ψυχοθεραπεία. Παρακολούθησε μαθήματα υποκριτικής για 2 χρόνια στο “Θέατρο των Αλλαγών” και μονωδίας για 3 χρόνια στο “Ολυμπιακό Ωδείο” Ηρακλείου. Εργάστηκε για πάνω από μια δεκαετία στο ραδιόφωνο (Ράδιο Κρήτη, 9,84, Studio 19, ΕΡΑ Ηρακλείου, 102-ΕΡΤ 3 κ.ά.) ως παραγωγός και παρουσιάστρια ραδιοφωνικών εκπομπών, καθώς και σε γνωστά περιοδικά κι εφημερίδες ως δημοσιογράφος. Το 1993 κέρδισε το Α' Πανελλήνιο βραβείο, σε γραπτό διαγωνισμό της Deutsche Welle, με θέμα το ρατσισμό κι εκπροσώπησε τη χώρα μας στην Κολωνία. Τον επόμενο χρόνο, το 1994, πήρε Διάκριση στον Παγκρήτιο Διαγωνισμό Ποίησης. Σήμερα ζει στην Αθήνα και ταξιδεύει πάντα στις ζωές των άλλων. Τις νύχτες γράφει στίχους, που μελοποιεί συνήθως ο Παναγιώτης Λιανός. "Το ποτάμι στον καθρέφτη" είναι το τρίτο της βιβλίο και κυκλοφορεί απ' την "Άνεμος εκδοτική". Προηγήθηκαν "Η σκόνη των άστρων" (2010) και το "Βενετσιάνικο χρυσάφι" (2007) . Και τα δύο εκδόθηκαν απ' τις εκδόσεις "Μοντέρνοι Καιροί".

One thought on “Παρουσίαση βιβλίου: «Συνδικάτα και Πολιτική» του Κώστα Μπατίκα – Μέρος ΙΙΙ”

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s