Το σκάνδαλο και η τραγωδία της ελληνικής ψυχιατρικής μεταρρύθμισης* – Του Κώστα Μπαϊρακτάρη

.

Το άρθρο δημοσιεύτηκε πρόσφατα στα «Τετράδια Ψυχιατρικής» κι αναδημοσιεύεται εδώ με την ευγενική άδεια του συντάκτη του. Τα video της ομιλίας του (για τα οποίο ευχαριστούμε την κυρία Αθανασία Τιβικέλη) είναι απ’ την πρόσφατη εκδήλωση: «Λέρος 25 χρόνια μετά: Συνάντηση αποτίμησης της Ψυχιατρικής Μεταρρύθμισης στη Λέρο».

.

.

.

 

 

Κώστας Μπαϊρακτάρης

 

Το σκάνδαλο και η τραγωδία της ελληνικής ψυχιατρικής μεταρρύθμισης

 

Μνήμη Έφη Σκλήρη, Ψυχίατρο και Γ. Κοκκινίδη ,
Γ. Γιαννουλόπουλου, ιδρυτικά μέλη Πανελλήνιας
Επιτροπής Επιζώντων της Ψυχιατρικής

.

Σήμερα στην Ελλάδα αλλά και σε άλλες χώρες του ευρωπαϊκού νότου, είμαστε μάρτυρες μιας περιόδου βίαιης ανακατανομής του πλούτου (καπιταλιστική κρίση).

Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά εκλαμβάνει αυτή η κρίση σε μια χώρα όπως η Ελλάδα όπου συναντάμε έναν καπιταλισμό στην πιο χυδαία και διεφθαρμένη μορφή του. Μια χώρα όπου διαχρονικά διακυβερνάται από το πιο παρασιτικό, το πιο απάνθρωπο, άρα και πιο παθολογικό, κομμάτι της ελληνικής κοινωνίας που την μετέτρεψε  σε  οικονομικό  προτεκτοράτο  τραπεζιτών και των δυνάμεων  που  ηγεμονεύουν και εκβιάζουν τους λαούς ως σύγχρονοι αποικιοκράτες στην  Ευρωπαϊκή Ένωση.

Αναφερόμαστε σε ένα πολιτικο-κοινωνικό σύστημα το οποίο για να μπορέσει να διατηρήσει και να αναπαράγει την εξουσία του ακυρώνει τους ίδιους τους αστικοδημοκρατικούς του θεσμούς, τρομοκρατεί τoν πληθυσμό, ενεργοποιεί τα πιο κτηνώδη ένστικτά για εξουσία , απαξιώνοντας τον άνθρωπο και αναδεικνύοντας την απανθρωπία ως βασικό συστατικό της υπόστασής του .

Χρησιμοποιεί μέσα οικονομικού εκμαυλισμού του λαού, προάγει συστηματικά τον ατομικισμό με στόχο την ανάδειξη του ανθρώπου σε καταναλωτή και πελάτη. Προάγει τον ανταγωνισμό, την ξενοφοβία και την αλληλοεξόντωση, δηλαδή την αλλοτρίωση στην πιο ακραία μορφή της.

Διεισδύει και διαχέει τον έλεγχό του στο κοινωνικό σώμα, ενισχύει την κρατική βία και καταστολή έχοντας στην υπηρεσία του διαπλεκόμενες Eπιχειρήσεις Μέσων Ενημέρωσης (ΕΜΕ) που μετατρέπουν την βαρβαρότητα σε «είδηση» και τους αναγνώστες/τηλεθεατές σε θεατές της εξαθλίωσής τους ανταποκρινόμενες έτσι στον συστημικό τους ρόλο ως εργαλεία χειραγώγησης αλλά και χύτρες κοινωνικής εκτόνωσης

Τα καθημερινά μνημονιακά πλήγματα των τοκογλύφων που δέχονται οι εργαζόμενοι σε μισθούς,συντάξεις, ασφάλιση και εργασιακά δικαιώματα αποτυπώνονται με τον πιο επώδυνο τρόπο στους τομείς της Υγείας ,της Παιδείας και της Κοινωνικής Πολιτικής.

Στο κεφάλαιο αυτό θα προσπαθήσουμε να αποτυπώσουμε παραδειγματικά αυτές τις βάρβαρες πολιτικές και τις συνέπειές τους στους τομείς της ψυχικής υγείας.

.

Η ορθότητα του Λογικού μέσα από την επινόηση και τον αποκλεισμό του Παράλογου

.

Ο Κοινωνικό Αποκλεισμός άρα και η διεργασία που οδηγεί σε αυτόν χαρακτηρίζει διαχρονικά- ιστορικά την συγκρότηση των ανθρώπινων κοινωνιών ως μία συνέχεια μέσα από ασυνέχειες τόσο ως προς την θέσμισή του όσο και ως προς τις πληθυσμιακές ομάδες που εκάστοτε πλήττονται .

Ψυχιατρική και Ψυχολογία επινοούνται και αυτονομούνται ως επιστημονικοί κλάδοι και ως κοινωνικο-αστυνομικές τεχνικές απομόνωσης και αποκλεισμού του Παράλογου όπου επιστήμη- γνώση, δηλαδή εξουσία διαχέονται με τέτοιον τρόπο στο κοινωνικό σώμα ώστε να εσωτερικεύονται και να νοηματοδοτούνται με συγκεκριμένο περιεχόμενο έννοιες όπως το δίκαιο, η κανονικότητα, η επικινδυνότητα κλπ.

Έτσι οι επιστήμες αυτές αποκτούν εργαλειακά χαρακτηριστικά διασφάλισης της συστημικής ισορροπίας. Δηλαδή σύμφωνα με το Foucault  «.. πρέπει να διαπιστώσουμε ότι κατά την καταγραφή της ιστορίας των τρελών περιγράψαμε την ιστορία αυτού που έκανε ουσιαστικά εφικτή την εμφάνιση της Ψυχολογίας, αν και όχι στο επίπεδο της χρονολογίας των ανακαλύψεων ή μιας ιστορίας των ιδεών αλλά ακολουθώντας την αλληλο-εμπλοκή θεμελιωδών δομών της εμπειρίας…»(1)

Η διαγνωστική-θεραπευτική συγκρότηση αυτών των επιστημών και η κανονιστική-δικαιϊκή τους αποστολή αποκτούν το πραγματικό τους νόημα μέσα από την ολοκλήρωση του αποκλεισμού στα ψυχιατρικά άσυλα. Η ακαδημαϊκή Ψυχιατρική είναι γέννημα θρέμμα των ασύλων και των συνθηκών που σε αυτά διαμορφώνονται.

Η ενδογενής αδυναμία του καπιταλιστικού συστήματος να επεξεργαστεί δημιουργικά τις αντιθέσεις του οδηγεί στο να αποτελέσει το ψυχιατρικό ίδρυμα προνομιακό τόπο εγκλεισμού ατόμων από τα κατώτερα κοινωνικο-οικονομικά στρώματα και να αναδείξει τόσο τον ταξικό χαρακτήρα των επιστημών που τον συνοδεύουν ,των τόπων που τον ολοκληρώνουν όσο και των πρακτικών βίας που τα χαρακτηρίζουν. Γιατί «..κάθε κοινωνία της οποίας η δομή βασίζεται σε πολιτισμικές και ταξικές διαφορές και στηρίζεται σε ανταγωνιστικά συστήματα, κατασκευάζει μέσα στα όριά της περιοχές αντιρρόπησης των εσωτερικών της αντιθέσεων, μέσα στις οποίες υλοποιείται η ανάγκη άρνησης ή μετατροπής σε αντικείμενο ενός μέρους της ίδιας της υποκειμενικότητας…»(2)

Γι αυτό κατά τον Μπαζάλια η Ψυχιατρική καλυπτόμενη από έναν επιστημονικό μανδύα μεταμφιέζεται και εσωτερικεύεται από το κοινωνικό σώμα είτε με την κοινωνική είτε με την ψυχοθεραπευτική μορφή ως ιατρική-θεραπευτική πράξη. Το ψυχιατρικό ίδρυμα δεν αποτελεί μόνο αντιθεραπευτικό χώρο αλλά και η ίδια η Ψυχιατρική ανθρωπολογικά-επιστημονικά και ιδεολογικά συνιστά εργαλείο άσκησης βίας.

.

Το χρονικό μιας κατ ευφημισμό μεταρρύθμισης

.

Από τα παραπάνω συνάγεται ότι και για την Ελλάδα η αποτύπωση των σημερινών συνθηκών στον τομέα της ψυχικής υγείας μπορεί να κατανοηθεί καλλίτερα υπό το πρίσμα μιας διαχρονικής προσέγγισης των διεργασιών αποκλεισμού στις συγκεκριμένες ιστορικές-πολιτικές και κοινωνικές συνθήκες της χώρας.

Αν θέλουμε για την οικονομία της συζήτησης να πάρουμε ως αφετηρία την ίδρυση του νεοελληνικού κράτους στην Τρίτη δεκαετία του 19ου αιώνα θα παρατηρήσουμε:

1.Η εμφάνιση των πρώτων ψυχιατρικών ασύλων παρατηρείται στα τέλη του 19ου αιώνα, πολύ αργότερα από άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

2.Η ευρωπαϊκή ιδρυματική ψυχιατρική επηρεάζει τις εξελίξεις προσαρμοσμένες στις κοινωνικο-πολιτικές και οικονομικές συνθήκες της χώρας διακρίνοντας ήδη από τις αρχές του 20ου αιώνα την ψυχιατρική φροντίδα των εύπορων από τον ιδρυματικό εγκλεισμό των φτωχών.

3.Η υπερπλήρωση των αστικών δημόσιων ψυχιατρείων οδηγεί με την συνέργεια πολιτικών και ψυχιάτρων στην δημιουργία από τα τέλη της δεκαετίας του ΄50 των «Αποικιών Ψυχοπαθών» ως τόπους απόλυτου αποκλεισμού , κοινωνικής ευθανασίας και φυσικής εξόντωσης . Τα Ψυχιατρεία Δαφνί της Αθήνας και το Ψυχιατρείο Θεσσαλονίκης «τροφοδοτούν» και στέλνουν με τα σύγχρονα «Πλοία των Τρελών» στις αποικίες, χωρίς επιστροφή, χιλιάδες έγκλειστους ως «αθεράπευτους» ή «αζήτητους». Ένα διαρκές έγκλημα της ελληνικής Ψυχιατρικής που ποτέ δεν αναγνωρίστηκε ως τέτοιο και κανείς δεν λογοδότησε μέχρι σήμερα για τις χιλιάδες ανθρώπινες ψυχές που εξοντώθηκαν στις αποικίες αυτές.

4.Κυριαρχεί η ψυχιατρική στις πιο ακραίες βιολογικές-σωματικές προσεγγίσεις απέναντι στους πάσχοντες συνανθρώπους μας. Η υποτυπώδης υλικο-τεχνική υποδομή, η άθλιες συνθήκες διαβίωσης οδηγούν στην πιο επώδυνη για τους έγκλειστους εφαρμογή της κατασταλτικής Ψυχιατρικής (απομόνωση,καθήλωση, ηλεκτροσπασμοθεραπεία,ψυχοχειρουργική, χημική καταστολή) αλλά προσδιορίζουν και τα ψυχιατρεία ως τόπους αποκλεισμού και κοινωνικής ευθανασίας. Για χιλιάδες εγκλείστους τον κοινωνικό θάνατο διαδέχεται ο φυσικός ως η μόνη έξοδος από την απανθρωποίηση που υφίστανται στα άσυλα μέχρι και τα τέλη του προηγούμενου αιώνα. Νεωτερικές θεωρίες και πρακτικές που εφαρμόζονται ήδη σε άλλες χώρες από την δεκαετία του ‘ 60 ,αν και γνωστές στον ψυχιατρικό κόσμο, παραμένουν εκτός συνόρων.

5.Μέχρι και τα τέλη της δεκαετίας του 70 η ψυχιατρική φροντίδα παρέχεται αποκλειστικά σε ιδρυματικούς χώρους(δημόσιους και ιδιωτικούς) καθώς και από ιδιώτες Ψυχιάτρους για τους οικονομικά προνομιούχους

6.Η ψυχιατρική βία ,η στέρηση των πολιτικών και κοινωνικών δικαιωμάτων και ο κοινωνικός αποκλεισμός διαμορφώνουν τις επιπτώσεις των πολιτικών ψυχικής υγείας στους πολίτες με ψυχιατρική εμπειρία

Στις αρχές της δεκαετίας του ΄80 αποτυπώνεται για πρώτη φορά συστηματικά η κατάσταση της ιδρυματικής ψυχιατρικής και των απάνθρωπων και συνθηκών στα ελληνικά ψυχιατρεία καθώς και πραγματοποιούνται μελέτες για την ιστορία της ελληνικής ψυχιατρικής(3,4)

Οι καταγγελίες στις αρχές της δεκαετίας του ‘80 για την ψυχιατρική βαρβαρότητα και τις απάνθρωπες συνθήκες στην Λέρο αναδεικνύουν για πρώτη φορά, σε Ελλάδα και εξωτερικό , από την Ομάδα Λέρου ,το πρόβλημα της ελληνικής Ψυχιατρικής. Οι καταγγελίες αυτές οδηγούν στην απαγόρευση των διακομιδών στην Λέρο και στα μέσα της δεκαετίας του ΄80 στον εξαναγκασμό ,από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα και τον χρηματοδοτικό Κανονισμό 815/84, βελτίωσης των συνθηκών περίθαλψης και την αλλαγή του συστήματος ψυχιατρικής περίθαλψης(5)

Την ίδια περίοδο ξεκινούν και οι πρώτες συστηματικές προσπάθειες αποϊδρυματοποίησης, επαγγελματικής αποκατάστασης και κοινωνικής επανένταξης των εγκλείστων στο Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης με την δημιουργία διαμερισμάτων για τους πρώην έγκλειστους και συνεταιριστικών εργαστηρίων επαγγελματικής αποκατάστασης. Στην συνέχεια ξεκινάει και η εφαρμογή προγραμμάτων αποκατάστασης και σε άλλα δημόσια ψυχιατρεία.

Στα τέλη της δεκαετίας του ΄80 ομάδα εργαζομένων της Μονάδας Επανένταξης του Ψυχιατρείου Θεσσαλονίκης μαζί με εργαζόμενους της Λέρου ξεκινάνε την παρέμβαση στο περιβόητο για τις άθλιες και απαξιωτικές για την ανθρώπινη υπόσταση συνθήκες κράτησης το περίπτερο 16, το γνωστό ως «Τμήμα των Γυμνών». Εκεί όπου η ιδρυματική ψυχιατρική αναδείκνυε την πιό βάρβαρη και απάνθρωπη φύση της σε βάρος των εγκλείστων. Τις φωνές διαμαρτυρίες ακολουθούν παρεμβάσεις ελλήνων επαγγελματιών ψυχικής υγείας ενώ προστίθενται αργότερα και ευρωπαίοι (Ιταλοί, Ολλανδοί). Η Λέρος γίνεται σύμβολο καταγγελίας της ιδρυματικής βαρβαρότητας και σε ευρωπαϊκό πλέον επίπεδο(6,7,8)

Από τις αρχές της δεκαετία του ΄90 αναπτύσσονται ειδικά προγράμματα παρέμβασης στο σύνολο του ψυχιατρείου της Λέρου με εμπόδια τόσο από την ελληνική γραφειοκρατία όσο και από την έλλειψη ουσιαστικής πολιτικής βούλησης για την αποϊδρυματοποίηση και την ανάπτυξη πραγματικών κοινοτικών υπηρεσιών ψυχικής υγείας ως ηθμούς στην εισαγωγή νέων πασχόντων στα ψυχιατρεία(9,10).

Τα γραφειοκρατικά και τα επί χάρτου επαναλαμβανόμενα κυβερνητικά σχέδια για την ψυχιατρική μεταρρύθμιση αποτέλεσαν περισσότερο προσχήματα για την εισροή κοινοτικών πόρων παρά εργαλεία μιας πραγματικής μεταρρύθμισης ή κατάργησης της ιδρυματικής ψυχιατρικής και ανάπτυξης κοινοτικών υπηρεσιών.

.

ΨΥΧΑΡΓΩΣ : Ιδιωτικοποίηση με δημόσιους πόρους

.

Από το δεύτερο ήμισυ της δεκαετίας του ΄90 και στα πλαίσια πλέον του εκσυγχρονισμού , δηλαδή μιας δημοσιονομικής προσέγγισης και των ζητημάτων της ψυχικής υγείας στα πλαίσια του νεοφιλελευθερισμού και της ανάθεσης της ψυχικής υγείας στον ιδιωτικό τομέα εγκρίνονται και χρηματοδοτούνται τα προγράμματα του λεγόμενου προγράμματος – σκανδάλου στην πραγματικότητα – “Ψυχαργώς”. Το πρόγραμμα αυτό εξελίσσεται μέχρι και σήμερα σε διάφορες μορφές και φάσεις . Χρηματοδοτείται με εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ τα οποία διοχετεύονται κύρια στον ιδιωτικό τομέα για την δημιουργία κοινοτικών δομών. Η γνωστή από την δεκαετία του ΄70 «απονοσοκομειοποίηση” του κυβερνήτη της Καλιφόρνιας των ΗΠΑ Ρ. Ρήγκαν (Californian Model) βρίσκει και στην Ελλάδα μιμητές

Η ιδρυματική λογική, δηλαδή η αναπαραγωγή του κυρίαρχου ψυχιατρικού παραδείγματος μετεγκαθίσταται χωροταξικά στην κοινότητα με την μορφή ξενώνων και οικοτροφείων με φορείς υλοποίησης κύρια ιδιωτικές εταιρείες χρηματοδοτούμενες από την Ε.Ε., δηλαδή κρατικο-δίαιτες μη-κυβερνητικές οργανώσεις. Η δημόσια ιδρυματική περίθαλψη δεν αποσαθρώνεται ως επιστημονικό παράδειγμα αλλά μεταλλάσσεται σε κοινοτική ιδρυματική περίθαλψη με πρόσχημα την Μεταρρύθμιση. Ο δημόσιος τομέας αντικαθίσταται σταδιακά αλλά συστηματικά με δημόσια και κοινοτικά χρήματα από τον ιδιωτικό τομέα. Μια σύγχρονη αλλά ερμαφρόδιτη μορφή του μη-κυβερνητισμού. Ο ιδιωτικός τομέας αποκτά τον έλεγχο και διαμορφώνει συνθήκες ,εργασιακές σχέσεις αλλά και ποιότητα υπηρεσιών ανάλογα όχι με τις ανάγκες αλλά με τα οικονομικά συμφέροντα και τις χρηματοδοτικές ροές. Όταν μάλιστα αυτές καθυστερούν προσφεύγουν σε μέτρα «διάσωσης» κατακρατώντας αυθαίρετα, με την ανοχή του κράτους, ακόμα και τις μηδαμινές συντάξεις των οικότροφων .(11)

Ας δούμε όμως με αριθμούς αλλά όχι στενά ποσοτικά την περιπέτεια αυτού που ονομάζεται ψυχιατρική μεταρρύθμιση στην Ελλάδα.

Στην μέχρι τώρα πορεία εφαρμογής του «Ψυχαργώς» έκλεισαν ολοκληρωτικά τέσσερα από τα επτά δημόσια Ψυχιατρεία τα οποία αντικαταστάθηκαν με μικρές ιδρυματικές δομές στην κοινότητα. Δημιουργήθηκαν συνολικά περί τα 128 οικοτροφεία εκ των οποίων 39 δημόσια και 89 ιδιωτικά. Από τους 97 ξενώνες 78 είναι δημόσιοι και 19 ιδιωτικοί ενώ τα προστατευόμενα διαμερίσματα ανέρχονται σε 230, 198 δημόσια και 32 ιδιωτικά. Παρατηρείται ότι ο ιδιωτικός τομέας επιλέγει συστηματικά την δημιουργία ιδρυματικών κοινοτικών δομών και όχι για παράδειγμα προστατευόμενων διαμερισμάτων γιατί η επιλογή του αυτή ανεβάζει το κόστος λειτουργίας, δηλαδή το κέρδος από αυτού του είδους τις επιχειρήσεις. Μονάδες επαγγελματικής αποκατάστασης συναντάμε κύρια στον δημόσιο τομέα ενώ και στον τομέα της κοινοτικής οργάνωσης της ψυχιατρικής φροντίδας παρατηρείται μια αυξάνουσα τάση διείσδυσης του ιδιωτικού τομέα. Το δε Υπουργείο Υγείας και Αλληλεγγύης για να νομιμοποιήσει την χρηματοδότηση των ιδιωτών για τα επόμενα χρόνια με δεκάδες εκατομμύρια ευρώ παρουσιάζει με το θράσος της εξουσίας ως σχεδιασμό εκθέσεις ιδεών διαφόρων εμπειρογνωμόνων και αποδεκτών ταυτόχρονα κονδυλίων γ ια τις εταιρείες τους. (12,13)

Όλες οι παραπάνω δομές χρηματοδοτούνται με εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ από εθνικούς και κοινοτικούς πόρους. Για αυτό και η ιδιόρρυθμη αυτή ιδιωτικοποίηση με τις λεγόμενες μη-κερδοσκοπικές εταιρείες είναι στην ουσία κρατικοδίαιτη. Δηλαδή οι εκάστοτε κυβερνήσεις εφαρμόζοντας πιστά τις επιβαλλόμενες μνημονιακές πολιτικές «δημοσιονομικής εξυγίανσης» καταστρέφουν το δημόσιο σύστημα χρηματοδοτώντας μάλιστα την ιδιωτικοποίησή του ,ενώ αφήνουν ανοικτή την επαναφορά του ασυλιακού εγκλεισμού(14)

Παράλληλα με το κλείσιμο των ψυχιατρείων παρατηρείται μία γεωμετρική άνοδος του αριθμού των εγκλείστων σε αμιγώς ιδιωτικές ψυχιατρικές κλινικές με αποτέλεσμα σε συνολικά 40 περίπου ιδιωτικών κλινικών να είναι έγκλειστα περί τα 4500 άτομα. Πολίτες με ψυχιατρική εμπειρία που υφίστανται περισσότερο την φύλαξη και τον εγκλεισμό με ότι αυτό συνεπάγεται για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις βίαιες μεθόδους που ανεξέλεγκτα εφαρμόζονται. Βασική χρηματοδοτική πηγή αυτών των ιδιωτικών ιδρυματικών δομών είναι τα ασφαλιστικά ταμεία.
Σχολιάζοντας τα παραπάνω στοιχεία θα μπορούσαμε να υποστηρίξουμε ότι

1.Αυτό που ονομάζεται ψυχιατρική μεταρρύθμιση στην Ελλάδα δεν είναι τίποτε άλλο από μια κατάργηση του δημόσιου χαρακτήρα της υγείας και μια ιδιωτικοποίηση με δημόσιους πόρους. Η θέση αυτή ενισχύεται ακόμα περισσότερο αν συνδέσει κανείς τις πολιτικές αυτές με τις πολιτικές της λεγόμενης δημοσιονομικής εξυγίανσης που υφίσταται και ο τομέας της δημόσιας υγείας στα πλαίσια των Μνημονίων από την μεριά των δανειστών, δηλαδή των ευρωπαίων τοκογλύφων και του πολιτικού συστήματος στην Ελλάδα που οδηγεί σε κατάρρευση το δημόσιο σύστημα υγείας και σε συντριπτικές περικοπές στον κοινωνικό τομέα.

2.Η λεγόμενη ψυχιατρική μεταρρύθμιση δεν προκύπτει από την αλλαγή του επιστημονικού παραδείγματος αλλά αποτελεί συνέχεια αυτού τόσο ως πρακτική στις νέες στεγαστικές δομές όσο και ως πρακτική στην οργάνωση των κοινοτικών υπηρεσιών.

3.Τα άτομα με ψυχιατρική εμπειρία συνεχίζουν να στερούνται των δικαιωμάτων τους και υφίστανται είτε με την μορφή μιας νέας ιδρυματικής πρακτικής στα οικοτροφεία είτε με την μορφή του παραδοσιακού ψυχιατρικού εγκλεισμού σε δημόσια ψυχιατρεία και ιδιωτικές ψυχιατρικές κλινικές τον αποκλεισμό και διαρκή κοινωνικό έλεγχο.

.

Ο Ψυχιατρικός και Ψυχολογικός Μονόλογος

.

O επιστημονικός λόγος στις ανθρωπιστικές επιστήμες και στις επιστήμες της υγείας, δηλαδή ο μονόλογος των ειδικών, προκύπτει μέσα από την απόπειρα αντικειμενοποίησης της ιστορίας, των κοινωνικών διεργασιών, της ανθρώπινης ύπαρξης και εμπειρίας , δηλαδή τον θετικιστικό πιθηκισμό. Προκύπτει από την συρρίκνωση αυτής της εμπειρίας – όταν δεν συνάδει με την εκάστοτε αντίληψη για το «φυσιολογικό», το «υγιές», το «κανονικό» – σε συμπτώματα, την κατηγοριοποίηση και ταξινόμησή της, τις πρακτικές που εφαρμόζονται και που προσβάλουν πολλές φορές την ανθρώπινη αξιοπρέπεια ασκώντας ψυχολογική ή και φυσική ακόμα βία. Η διαρκής αναπαραγωγή αυτού του επιστημονικού Μονόλογου, η κυριαρχία του και η συστηματική διάχυσή του στο κοινωνικό σώμα και η εσωτερίκευσή του από αυτό είναι στην ουσία μια πολιτική πρακτική που υπηρετεί μια συγκεκριμένη ιδεολογία. Μια ιδεολογία που εμποδίζει στην ουσία την ακύρωση των μηχανισμών και των διεργασιών αποκλεισμού ή περιθωριοποίησης μίας σειράς ατόμων ή ομάδων αφού και η ίδια εμφανίζεται, εγκαθιδρύεται και αναπαράγεται μέσω της ενίσχυσης αυτών ακριβώς των διεργασιών και μηχανισμών, μηχανισμών και διεργασιών που συντελούν στη σημερινή πολιτική, οικονομική, κοινωνική, πολιτισμική κρίση και στην κρίση των επιστημών .

Το ίδιο πρόβλημα το συναντάμε στα Ψυχιατρεία Εδώ έχουμε την μετατροπή ή μεταβολή της άσκησης βίας, των βασανισμών και των βασανιστηρίων στους έγκλειστους των Ψυχιατρείων σε θεραπευτικό πρόταγμα ενάντια στο παράλογο, το μη λογικό ,το μη κανονικό, μετατρέποντας τις πράξεις βίας σε θεραπευτικό μέτρο.

Η συμμόρφωση στην ψυχιατρική εξουσία γίνεται με έναν έντεχνα κατασκευασμένο επιστημονικό λόγο. Το αποτέλεσμα είναι η μετατροπή της πράξης βίας σε θεραπευτική πρακτική.

Έτσι, λοιπόν, βλέπουμε ότι τα ζητήματα της άσκησης βίας και η εμπλοκή των διαφόρων επιστημών στην άσκηση βίας, είτε είναι η ψυχολογία είτε είναι η ψυχιατρική, ιστορικά και διαχρονικά συναντώνται σε διαφορετικές μορφές, σε διαφορετική ένταση, σε διαφορετικές περιόδους. Πρώτoν πιστεύω ότι τόσο η επιστήμη της ψυχολογίας όσο και η επιστήμη της ψυχιατρικής αποτελούν υποθετικές προσεγγίσεις. Δεν είναι κατηγορηματικές αλήθειες. Δεύτερον δεν είναι πολιτικά-ιδεολογικά ουδέτερες και τρίτον ανήκουνε στο χώρο των ερμηνειών ή των ερμηνευτικών προσεγγίσεων άρα έχουνε και μυθοπλαστικό χαρακτήρα. Το ότι προσπαθούνε να μιμηθούνε επιστημολογικά τις θετικές επιστήμες αποτελεί μία αφέλεια και ένα είδος πιθηκισμού. Δηλαδή επιχειρούν ανεπιτυχώς να συγκροτήσουν θεωρίες και πρακτικές που συνθέτουνε ή εμπεριέχουνε στη λογική τους τα βασικά χαρακτηριστικά μιας θετικιστικής σκέψης, π.χ. αιτιολογία, διάγνωση, θεραπεία και ούτω καθεξής. Αυτό σημαίνει ότι η ερμηνευτική αυτή προσέγγιση σχετίζεται σε αρκετά μεγάλο βαθμό με την προσωπικότητα του επιστήμονα και κατ’ επέκταση με την ιδεολογία του ή τον πολιτικό του προσανατολισμό(15).

Τα χαρακτηριστικά αυτά αναδεικνύονται σήμερα ακόμα πιο έντονα διότι η περίοδος κρίσης του καπιταλιστικού συστήματος που διανύουμε είναι μία περίοδος όπου επιστρατεύονται από το σύστημα επιστήμονες που διαδίδουν απόψεις οι οποίες συναντώνται σε έναν κοινό τόπο. Είναι ο τόπος της λεγόμενης «εθνικής κατάθλιψης». Η προσπάθεια ψυχιατρικοποίησης των κοινωνικών προβλημάτων, των αρνητικών επιπτώσεων της κρίσης, του ανθρώπινου πόνου, του συνανθρώπου που βρίσκεται σε κρίσιμη κατάσταση και βιώνει επώδυνα την μετάβαση από μία βιώσιμη ή σχετικά καλή οικονομική κατάσταση σε μια κατάσταση όπου έχει να απαντήσει σε καταστάσεις συσσώρευσης οικονομικών προβλημάτων με όλες τις συνέπειες που συνεπάγονται αυτά σε προσωπικό-οικογενειακό-κοινωνικό επίπεδο-μάλιστα σαν άτομα γιατί μάθαμε να αντιμετωπίζουμε τα πράγματα σαν άτομα και όχι σαν συλλογικότητες και αλληλέγγυα- έρχονται επιστήμες σαν την Ψυχολογία και την Ψυχιατρική να επιτελέσουν το έργο της απόσπασης ή μετάθεσης μιας πραγματικής κατάστασης σε μια τεχνική κατασκευή, μιας πολυσύνθετης εμπειρίας σε ένα ατομικό πρόβλημα. Δηλαδή της μετατροπής των επιπτώσεων π.χ. της ανεργίας σε κατάθλιψη, τον ανθρώπινο πόνο και την στεναχώρια σε καταθλιπτικά συμπτώματα και κατ’ επέκταση την έντεχνη ανάδειξη μέσα από μια τέτοια προσέγγιση των θεραπειών εκείνων που καλείται ο ψυχολόγος ή ο ψυχίατρος να ασκήσει επάνω στους ανέργους για να μειώσει δήθεν τις αρνητικές επιπτώσεις της ανεργίας.

Συμπερασματικά θα μπορούσα να υποστηρίξω ότι:

1.Η διάκριση του Λογικού από το Παράλογο είναι μία συστημική διάκριση που υπηρετεί διαχρονικά την επιβίωση και αναπαραγωγή του κυρίαρχου πολιτικο-κοινωνικού συστήματος και επιστημονικού παραδείγματος

2. Η άσκηση της ψυχιατρικής βίας σε όλες τις μορφές της (ψυχολογικές-κοινωνικές, φυσικές-χημικές) αποτελεί το εργαλείο εφαρμογής αυτής της διάκρισης και της διασφάλισης της ισορροπίας του συστήματος. Η αυτοοργάνωση και η συλλογική δράση των ατόμων με ψυχιατρική εμπειρία αποτελεί την βασική απάντηση σε αυτή την βία

3. Η λεγόμενη ψυχιατρική μεταρρύθμιση στην Ελλάδα εξελίχθηκε σε μία διαδικασία χωροταξικής μετεγκατάστασης στην κοινότητα της ιδρυματικής ψυχιατρικής και μεταχείρισης από τα άσυλα στα λεγόμενα οικοτροφεία. Θεωρούσε ότι αυτά αποτελούν και χώρο αναπαραγωγής του κοινωνικού και ψυχιατρικού ελέγχου των ατόμων με ψυχιατρική εμπειρία παρεμποδίζοντας την αυτονομία και τον αυτοπροσδιορισμό τους

4. Η κατασπατάληση και η ανέλεγκτη διαχείριση των κοινοτικών πόρων του προγράμματος «Ψυχαργώς» εξυπηρετεί την μετάβαση στην διαπλεκόμενη ιδιωτικοποίηση στον τομέα της ψυχικής υγείας με την ανάδειξη των κρατικοδίαιτων μη- κυβερνητικών επιχειρήσεων-οργανώσεων σε βασικό όχημα αυτής της ιδιόρρυθμης ,δηλαδή με δημόσιους πόρους, αποσάθρωσης της δημόσιας υγείας (16,17,18)

Η χωροταξική μετεγκατάσταση των ατόμων με ψυχιατρική εμπειρία , με την διαμεσολάβηση των κρατικοδίαιτων και δήθεν μη-κυβερνητικών και μη-κερδοσκοπικών οργανώσεων και εταιριών, αναπαράγει την αφαίρεση των δικαιωμάτων που υφίστανται τα άτομα με ψυχιατρική εμπειρία .Η προκλητική αποσύνδεση οποιουδήποτε αιτήματος υποστήριξης από την αναγκαιότητα αλλαγής του κυρίαρχου ψυχιατρικού παραδείγματος καθιστά και το σύνθημα «Όχι στο κλείσιμο των ψυχιατρείων» ιστορική ειρωνεία γιατί το επιβαρύνει με την υποψία των συντεχνιακών κινήτρων και των ευκαιριακών συμμαχιών Κίνητρα που παραβλέπουν την αναγκαιότητα πραγματικής απελευθέρωσης των ατόμων με ψυχιατρική εμπειρία μέσα από την αλλαγή του ίδιου του ιστορικά ξεπερασμένου επιστημονικού παραδείγματος.

Ο εγκλωβισμός δε της συστημικής αριστεράς σε μια τέτοια λογική την καθιστά συνεργό αλλά και υπόλογη για την αναπαραγωγή της ψυχιατρικής βαρβαρότητας και του αποκλεισμού, δηλαδή την διαιώνιση του ίδιου του καπιταλιστικού συστήματος και της βίας και εξουσίας που παράγει.

Μία μεταρρύθμιση του ψυχιατρικού συστήματος στην Ελλάδα και παντού θα μπορούσε να αναγνωριστεί σαν πραγματική μόνο όταν πηγάζει από την ακύρωση του κυρίαρχου ψυχιατρικού-ψυχολογικού παραδείγματος με δομές και υπηρεσίες που να πηγάζουν από την αποκατάσταση του Λόγου των πολιτών με ψυχιατρική εμπειρία και να δικτυώνεται με άλλες συλλογικότητες που υφίστανται την αφαίρεση των κοινωνικών και πολιτικών τους δικαιωμάτων σε τοπικό /περιφερειακό και κεντρικό επίπεδο. Του Λόγου εκείνου που αφαιρέθηκε βίαια για να νομιμοποιηθεί μέσα από αυτήν την βία ο Μονόλογος των ειδικών και η ισορροπία του κυρίαρχου πολιτικο-κοινωνικού συστήματος. Γιατί γνωρίζουμε ότι η φτωχοποίηση, η ανθρωπιστική κρίση, η κατάρρευση του Συστήματος Δημόσιας Υγείας και η αποσάθρωση του Κοινωνικού Τομέα δεν αποτελούν παράπλευρες απώλειες της καπιταλιστικής κρίσης αλλά συνειδητή συστημική επιλογή. Από αυτήν την διαπίστωση προκύπτει η πρόκληση αλλά και η αναγκαιότητα τόσο του αναστοχασμού για το πώς ορίζεται σήμερα ο Κοινωνικός Αποκλεισμός άρα και οι πληθυσμιακές ομάδες που πλήττονται όσο βέβαια για την αναζήτηση του κοινού τόπου συνάντησης, αλληλεγγύης και αντίστασης.

.

Τοπικά δίκτυα αλληλεγγύης, προαγωγής υγείας και κοινωνικής συμμετοχής

.

Η ανασύσταση ενός δημόσιου και καθολικού Συστήματος Υγείας εμπεριέχει την πλήρη αποκέντρωση σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο και την ενσωμάτωση κοινωνικο-συμμετοχικών διεργασιών. Η στήριξη συνανθρώπων που βιώνουν στην ζωή τους κρίσιμες και επιβαρυντικές καταστάσεις δεν είναι αποκλειστικό ζήτημα των ειδικών αλλά της κοινότητας ,των ψυχοκοινωνικών και αλληλέγγυων δομών και πρωτοβουλιών των πολιτών της.
Η αναδιοργάνωση των πολυδιάσπαστων και ασυντόνιστων εθνικών, περιφερειακών και τοπικών δομών, υπηρεσιών και πρωτοβουλιών επιβάλλει την ενεργοποίηση του ανθρώπινου πλούτου και δυναμικού σε κάθε επίπεδο σε μια αλληλέγγυα διαδικτυωμένη σχέση.

Αλληλεγγύη, προαγωγή υγείας και τοπική ανάπτυξη δεν είναι μόνον η πολιτική που αναφέρεται αποκλειστικά στις λεγόμενες ευπαθείς κοινωνικές ομάδες αλλά γενικά η κοινωνικά ωφέλιμη πολιτική η οποία εμπεριέχει την ισονομία και ισότητα όλων των πολιτών, ανεξάρτητα από ατομικές ή συλλογικές ιδιαιτερότητες, οικονομική τάξη, θρησκεία ή εθνική προέλευση σε ένα ανθρώπινο φυσικό-οικιστικό περιβάλλον σε αντιπαράθεση με το κυρίαρχο πολιτικό-παραγωγικό μοντέλο. Η κρίση του κυρίαρχου καπιταλιστικού συστήματος και οι επιπτώσεις της στην επιδείνωση του βιοτικού επιπέδου και της ποιότητας ζωής του πληθυσμού καθιστούν ακόμα περισσότερο επιτακτική την ανάγκη ανάπτυξης ολιστικών δράσεων αλληλέγγυας οργάνωσης των δομών/θεσμών/πρωτοβουλιών αντιμετώπισης τοπικών ψυχοκοινωνικών ζητημάτων αλλά και της διαφορετικής παραγωγής, διαχείρισης και διάθεσης προϊόντων και υπηρεσιών ως πράξεις αντίστασης στην κρίση και αντιμετώπισής της από τον πληθυσμό.

Ο δε σχεδιασμός, η εφαρμογή και η αξιολόγηση της κοινωνικής πολιτικής καθώς και η αντιμετώπιση ψυχοκοινωνικών ζητημάτων εμπεριέχουν την επινόηση και δημιουργία δυνατοτήτων ενεργητικής εμπλοκής των άμεσα ενδιαφερομένων, τυπικών και άτυπων ομάδων και φορέων, πρωτοβουλιών και συλλογικοτήτων των κατοίκων της περιοχής. Η ανάδειξη του Λόγου των ενεργά εμπλεκόμενων πληθυσμιακών ομάδων θεωρείται και η βασική προϋπόθεση έγκαιρης αντιμετώπισης αλλά και αλληλέγγυας υποστήριξης ατόμων ή ομάδων που διέρχονται κρίσιμες καταστάσεις και αναζητούν υποστήριξη για την υπέρβασή τους.

Τομείς και τόποι εμπλοκής και συνάντησης είναι όλοι εκείνοι τυπικοί και άτυποι χώροι που συνθέτουν το ζωτικό μας περιβάλλον. Είναι οι παρεμβάσεις σε συνθήκες και παράγοντες που προκαλούν και αναπαράγουν ατομικά, κοινωνικά και περιβαλλοντικά προβλήματα. Συνεπώς στην διεργασία αυτή εμπλέκονται οι επιστήμες, οι επιστημονικοί κλάδοι και οι επιστήμονες που σχετίζονται με τα παραπάνω. Η κοινωνική συμμετοχή κατανοείται ως μία δυναμική διεργασία που ανταποκρίνεται στις μεταβαλλόμενες ανάγκες υγείας, πρόνοιας όπως επίσης και σε κοινωνικά, ψυχοκοινωνικά, περιβαλλοντικά, εκπαιδευτικά, πολιτισμικά, πολιτικά και οικονομικά ζητήματα τα οποία βρίσκονται σε συνεχή αλληλεπίδραση μεταξύ τους. Ανταποκρίνεται σε συνθήκες και υποκείμενα που συνθέτουν το κοινωνικό πεδίο και τις ιδιαιτερότητες του ζωτικού χώρου των τοπικών κοινωνιών αφενός και τις συνθήκες συλλογικής δράσης και αντίστασης αφετέρου. Γι’ αυτό και τα ζητήματα αυτά δεν προσεγγίζονται στατικά αλλά σαν μεταβαλλόμενες καταστάσεις-εμπειρίες, αποτέλεσμα αλληλεπίδρασης διαφόρων παραμέτρων του συγκεκριμένου φυσικού, κοινωνικο-πολιτικού-οικονομικού και πολιτισμικού περιβάλλοντος και των υποκειμένων που τον συνθέτουν.

.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

.
1.FOUCAULT,M.: Wahnsinn und Gesellschaft,Suhrkamp,Frankfurt,1981,p 550
2.BASAGLIA,F.: Basaglia Scritti I,1953-1968,,Einaudi,Torino,1981,p310
3.ΠΛΟΥΜΠΙΔΗΣ,Δ.: Ιστορία της Ψυχιατρικής στην Ελλάδα,Τρίαψις,Θεσσαλονίκη,1989
4.BAIRAKTARIS,K.: Anstaltspsychiatrie in Griechenland, Lit Verlag, Muenster,1984
5.Τα Νέα, : Να μην ξαναγεμίσει το πλοίο των τρελλών,16/12/1981
6. MERRIT,J.: Leros: Europe’s shame. Observer, 10 September 1989
7. GUATARRI,F.: Le Journal de Leros, Liberation, 13/10/1989
8.BAIRAKTARIS,K.: Theory and Practice of Deinstitutionalization in Greece, Psychiatry a World Perspective,Vol.4,Expecta Medica,Amsterdam,1990
9.ΛΟΥΚΑΣ,Γ: Εξέλιξη και παρούσα κατάσταση του Κρατικού Θεραπευτηρίου Λέρου, Τετράδια Ψυχιατρικής,28-29,1990
10.ΜΕΓΑΛΟΟΙΚΟΝΟΜΟΥ,Θ.: Λέρος: Μια ζωντανή αμφισβήτηση της κλασικής Ψυχιατρικής, Τετράδια Ψυχιατρικής,28-29,1990
11. ΜΕΓΑΛΟΟΙΚΟΝΟΜΟΥ,Θ.: Ενάντια στην Ψυχιατρική του Μνημονίου,www.psyspirosi.gr
12.ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ: Ψυχαργώς Γ΄(2011-2020),Σχέδιο αναθεώρησης «Ψυχαργώς», Αθήνα 2011
13. ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ :Διεύθυνση Ψυχικής Υγείας, Αθήνα ,2013
14.ΚΟΚΚΙΝΑΚΟΣ,Γ.: Επιλεκτική Μνήμη, http://www.psyspirosi.gr
15.ΓΙΑΝΝΟΥΛΟΠΟΥΛΟΣ,Γ.: Ο μύθος των δικαιωμάτων των ψυχικά ασθενών
Κοινωνία & ψυχική Υγεία, Τεύχος 6ο, Ιανουάριος 2008.
16.www.tvxs.gr, http://tvxs.gr/news/έγραψαν-είπαν/mε-αφορμή-δύο-θανάτους
17. http://epizontespsy.wordpress.com
18. BAIRAKTARIS,K.: La reforme psychiatrique en Grece: Tragedie,Scandale,, στο
Noelle Burgi La grande Regression.La Grece et l ́avenir de l Europe, Le Bord de L Eau,
Lormont,2014

.

.

.

.

.

Σπάμε τη Σιωπή: Δευτέρα, 29 Ιουνίου, στις 12.00 μμ – Ακτιβιστική δράση/συγκέντρωση/διαδήλωση/πορεία αλληλεγγύης για τα Παιδιά του ΘΧΠ (πρώην ΚΕΠΕΠ), Παράρτημα ΑμεΑ Λεχαινών και όλων των κλειστών δομών «περίθαλψης»

.

11637839_10153464760448987_1320142324_n.

Σπάμε τη Σιωπή, Δευτέρα, 29 Ιουνίου, στις 12.00μ, έξω από το
Υπουργείο Εργασίας Κοινωνικής Ασφάλισης Και Πρόνοιας, Σταδίου
29, πορεία και κατάληξη στο Υπουργείο Υγείας

.

Η 1η ακτιβιστική δράση/συγκέντρωση/διαδήλωση/πορεία αλληλεγγύης για τα Παιδιά του ΘΧΠ (πρώην ΚΕΠΕΠ), Παράρτημα ΑμεΑ Λεχαινών, και όλων των κλειστών δομών «περίθαλψης», θα ξεκινήσει έξω απ΄ το Υπουργείο Εργασίας Κοινωνικής Ασφάλισης Και Πρόνοιας, Σταδίου 29, στις 12.00μ, όπου θα παιχτεί η PERFORMANCE:
ΑΘΡΩΠΙΝΟΙ ΖΩΟΛΟΓΙΚΟΙ ΚΗΠΟΙ: ΤΟ ΚΛΟΥΒΙ, από την ΟΜΑΔΑ QUILOMBOLA/PHYSICAL THEATER & την ΚΙΝΗΣΗ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΩΝ ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ και θα συνεχιστεί με πορεία προς το Υπουργείο Υγείας, Αριστοτέλους 17, όπου και θα καταλήξει.

Καλεσμένος/η είναι καθένας και καθεμία, που μοιράζεται κοινές ανησυχίες και οραματίζεται έναν άλλο κόσμο, ενεργό και αλληλέγγυο, όπου ο άνθρωπος και η φύση με την πλούσια ποικιλομορφία του/της, αυτοοργανώνεται οριζόντια, ζει και δημιουργεί, μακριά από φυλετικούς, σεξιστικούς, θρησκευτικούς, πολιτικούς και οικονομικούς αποκλεισμούς!

Σας περιμένουμε όλες και όλους, γιατί, παρά τις επανειλημμένες δημοσιεύσεις και καταγγελίες, και σε διεθνές επίπεδο, που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια, για την κατάσταση που επικρατεί στο ΘΧΠ Λεχαινών, για τις απάνθρωπες και βάρβαρες συνθήκες κάτω από τις οποίες «περιθάλπονται» άτομα με σοβαρές αναπηρίες, ακόμα και μέσα σε κλουβιά, οι διαδοχικές πολιτικές ηγεσίες των αρμόδιων Υπουργείων (της παρούσας κυβέρνησης συμπεριλαμβανομένης), τηρούν σιγήν ιχθύος, αφήνοντας να διαιωνίζεται μια μεσαιωνική κατάσταση της καθημερινής τους «φροντίδας» ως διαρκούς βασανιστηρίου.

Σύμφωνα με πρόσφατο ρεπορτάζ του BBC, της 14ης Νοεμβρίου 2014, “Τhe disabled children locked up in cages” http://www.bbc.com/news/magazine-30038753, δε διαπιστώθηκαν σημαντικές αλλαγές, παρότι μεσολάβησαν 6 χρόνια από την πρώτη αναφορά των Ευρωπαίων Εθελοντών το 2009. Tα ξύλινα κλουβιά,ως σήμα κατατεθέν των Λεχαινών, βγήκαν ξανά στο φως της δημοσιότητας. Τα Λεχαινά ενσάρκωσαν τη σύγχρονη Λέρο της ιδρυματικής φροντίδας. Έσπευσε, ωστόσο, η τότε αρμόδια υφυπουργός Κ. Παπακώστα, μεταφέροντας εκτίμηση και σύσταση υποτιθέμενων «ειδικών», να διαβεβαιώσει ότι το κλείσιμο σε κλουβιά είναι ο μόνος τρόπος που υπάρχει και ενδείκνυται για την ασφάλεια των ατόμων αυτών!!!

Τα Λεχαινά δεν είναι μια ακραία, εξαιρετική περίπτωση, αλλά η καθημερινότητα όλων των ιδρυμάτων κλειστού τύπου και ολόκληρου του συστήματος ψυχικής υγείας. «Λεχαινά» υπάρχουν διάσπαρτα σε όλη τη χώρα, όπου παρέχεται μια «περίθαλψη» στα άτομα με προβλήματα, συνήθως, βαριάς νοητικής καθυστέρησης, αναπτυξιακών διαταραχών και βαριών σωματικών (αισθητηριακών, κινητικών και μεικτών) αναπηριών, επικεντρωμένη γύρω από την απλώς βιολογική τους συντήρηση, ως «πραγμάτων», ως «αντικειμένων». Μια «περίθαλψη» που δικαιολογεί θέσεις εργασίας από την γύρω περιοχή, την ίδια στιγμή που, βάσει νομοθεσίας των προηγούμενων μνημονιακών κυβερνήσεων, παρακρατείται και το μεγαλύτερο μέρος της όποιας σύνταξης όσων εκ των εγκλείστων παίρνουν, για να συμπληρώνει τον περικομμένο προϋπολογισμό και να καθίσταται δυνατή η οριακή λειτουργία των ιδρυμάτων αυτών, αντί να χρησιμοποιηθεί για τη στήριξη της συγκρότησης ενός εξατομικευμένου θεραπευτικού πλάνου αποκατάστασης και κοινωνικής επανένταξης των εγκλείστων.

Η κυβέρνηση της «αριστεράς» που πρόκυψε από τις εκλογές της 25 Γενάρη, δεν μπορεί να συνεχίζει να «ποιεί την νήσσα» για ζητήματα, καταστάσεις και πρακτικές που συνιστούν κατάφωρη καταπάτηση ανθρωπίνων δικαιωμάτων,κατεξευτελισμό της ανθρώπινης ύπαρξης και μετάλλαξη της έννοιας της θεραπείας και της φροντίδας σε μια διαρκή, καθημερινή άσκηση βίας πάνω σε γυμνά σώματα και ψυχές.

Καλούμε τους αρμόδιους Υπουργούς και Αναπληρωτές/τριες Υπουργούς της νέας κυβέρνησης, να παρέμβουν άμεσα και να πάρουν όλα τα αναγκαία μέτρα, στη λογική της υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Να μεριμνήσουν για την άμεση και ριζική αλλαγή της κατάστασης στο κολαστήριο των Λεχαινών και σε όποιο άλλο παρόμοιο ίδρυμα ανά την Επικράτεια.

Να συγκροτήσουν μια πολιτική και ένα σχέδιο προς άμεση εφαρμογή, που θα αντιμετωπίσει το ζήτημα στη λογική της Αποϊδρυματοποίησης και της κοινωνικής επανένταξης. Και να λάβουν υπόψη την πάγια θέση-πρόταση του Συνήγορου του Παιδιού, που είναι: «(…) η μετεξέλιξη των κέντρων αυτών σε μονάδες φιλοξενίας μικρής δυναμικότητας (προστατευμένα διαμερίσματα, ξενώνες και οικοτροφεία), ανάλογα με τις ηλικιακές και θεραπευτικές ανάγκες των περιθαλπομένων,επαρκώς στελεχωμένες και ενταγμένες στις τοπικές κοινότητες. Επίσης, αναγκαία είναι η σύνδεσή τους με Κέντρα Ημέρας, τα οποία θα παρέχουν υπηρεσίες φροντίδας, θεραπείας και εκπαίδευσης σε πρόσωπα με χρόνιες παθήσεις, που διαμένουν μαζί με τις οικογένειές τους ή μακριά από αυτές».

Καλούμε τις Ομάδες, Συλλογικότητες, Ανοιχτές Συνελεύσεις, Αυτοοργανωμένους Χώρους, Καταλήψεις, Σωματεία Βάσης εργαζομένων, κ.ά., που αντιστέκονται στην απαξίωση και στον εξευτελισμό ανθρώπων και δη ευπαθών ομάδων,παιδιών, κ.ά., να συνυπογράψουν το κείμενο και να στηρίξουν ένα κίνημα αλληλεγγύης, που έχει ξεκινήσει απ τα κάτω, να φουντώσει και να συνεχιστεί με δράσεις αφύπνισης πολύ περισσότερες, για την έμπρακτη καταδίκη και το σταμάτημα των κυρίαρχων, κατασταλτικών πρακτικών στο χώρο των Προνοιακών Ιδρυμάτων και της Ψυχικής Υγείας.

.

Αυτό το έγκλημα πρέπει να σταματήσει, σήμερα!

.
Ο αγώνας μας δε σταματάει εδώ. Θα μας βρίσκετε μπροστά σας!

.
Αλληλεγγύη στα Παιδιά του ΘΧΠ (πρώην ΚΕΠΕΠ) – Παράρτημα ΑμεΑ
Λεχαινών και όλων των κλειστών δομών «περίθαλψης»
.

Ομάδα Δράσης κατά της Αστυνομικής Βίας-Αυθαιρεσίας & του Εκφασισμού της
Καθημερινότητας (από Ελεύθερο Αυτοδιαχειριζόμενο Θέατρο Εμπρός)
https://www.facebook.com/groups/769694969746817/

.

Έως σήμερα, έχουν συνυπογράψει το Ψήφισμα Αλληλεγγύης στα Παιδιά του ΘΧΠ (πρώην ΚΕΠΕΠ), Παράρτημα ΑμεΑ Λεχαινών και όλων των κλειστών δομών «περίθαλψης» οι πιο κάτω, η λίστα ενημερώνεται, συνεχώς:

.

1. Η Ανοιχτή Συνέλευση του Ελεύθερου Αυτοδιαχειριζόμενου Θεάτρου
Εμπρός

2. Η Vita Activa Αυτοδιαχειριζόμενος χώρος κοινωνικής συνάντησης και
δράσης στην Α’ ΦΕΠΑ (Φοιτητική Εστία Πανεπιστημίου Αθηνών)

3. Η «Πανελλαδική Συσπείρωση για την Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση«

4. Το Επαναστατικό Εργατικό Κόμμα (ΕΕΚ – Τροτσκιστές)

5. Η Εταιρεία Δραματικής Έκφρασης και Θεραπείας «Παλμός«

6. Η Ομάδα Ντοκιμαντέρ free.doc

7. Η Πρωτοβουλία «Για ένα Σπίτι Γυναικών»

8. Η Πρωτοβουλία Για ένα Πολύμορφο Κίνημα στην Ψυχική Υγεία

9. Το Αυτόνομο Στέκι

10. Φύλο και Φτερό

11. LGBTQI+ Pride Κρήτη Φεστιβάλ Ορατότητας Και Διεκδικήσεων Για Την
Απελευθέρωση Φύλου, Σώματος, Σεξουαλικότητας

12. Conqueer

13. Κίνηση Χειραφέτησης ατόμων με αναπηρία ΜΗΔΕΝΙΚΗ ΑΝΟΧΗ

14. Κίνηση Καλλιτεχνών με Αναπηρία

15. Αθλητική Πολιτιστική Ομάδα HASTA LA VICTORIA SIEMPRE

16. ΠΑΣ (Πολιτιστικό Αυτοδιαχειριζόμενο Στέκι) ΥΠΟΒΡΥΧΙΟ

17. Δίκτυο Αλληλεγγύης Καλλιθέας

18. ACT UP ΔΡΑΣΕ HELLAS

19. DiakoptesAthens – Εργαζόμενοι στο Χώρο του Θεάματος

.

.

.

.

.

Άγγιξέ με

.

update 8/10/2020

Να θυμίσουμε ότι η ταινία συμμετείχε  επίσημα στο μεγαλύτερο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Αυστραλίας («The Phoenix Film Festival Melbourne») που διεξήχθη στην Μελβούρνη από 17 ως 23 Ιουλίου,  έφτασε στον τελικό (Finalist) και εκπροσώπησε την Ελλάδα στην κατηγορία της στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου «CreActive International Film Festival», συμμετείχε επίσημα στο Mediterranean Film Festival (MedFF) της Ιταλίας καθώς και στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου («Indiewise Film Festival») στο Miami της Florida και τέλος είχε άλλη μια διεθνή επίσημη συμμετοχή στο «Second Asia International (Wenzhou) Youth Short-Film Exhibition» το οποίο πραγματοποιήθηκε από τις 23 ως τις 26 Νοεμβρίου στο Πεκίνο. Στη χώρα μας προβλήθηκε στο Διεθνές Φεστιβάλ «ΑΣΤΟ-Επικοινωνούμε» της Πάτρας, στο 6o Διεθνές Φεστιβάλ Ψηφιακού Κινηματογράφου Αθήνας AIDFF  καθώς και στο 1ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Πειραιά, όπου και επιλέχτηκε για το Διαγωνιστικό του μέρος. Στο 6 φεστιβάλ της «κινηματογραφικής λέσχης Παύλου Παρασχάκη» στο Ηράκλειο της Κρήτης το 2018, η ταινία κέρδισε το πρώτο βραβείο σκηνοθεσίας και το πρώτο βραβείο καλύτερης παραγωγής της χρονιάς Επιλέχτηκε επίσης για το AM Egypt Film Festival του Καΐρου όπου και παίχτηκε και προβλήθηκε επίσης στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Bengaluru  που έγινε από 31/8/2017 με 3/9/2017 στην Ινδία. Όπως όλα δείχνουν η διαδρομή της δεν τελειώνει… Σας Ευχαριστούμε για όλα. Να είστε καλά.

.

12027210_10206658220647695_2249799499096712044_o

.

Κάτι που εξηγώ συχνά κι είναι απολύτως αληθινό, έχει να κάνει με το μεγαλύτερο κέρδος μου απ’ τα βιβλία που έγραψα. Κι αυτό δεν είναι άλλο παρά οι Άνθρωποι με άλφα κεφαλαίο, που γνώρισα εξαιτίας τους. Ο Γιώργος Τριανταφύλλου λοιπόν συγκαταλέγεται στους λίγους που όχι μόνο συνάντησα, αλλά έγινε και καλός φίλος μου. Τον ξεχώρισα απ’ την πρώτη στιγμή για την ευγένεια, τη δοτικότητα, το ήθος, την καλλιέργεια του και στην πορεία διαπίστωσα και πόσο άξιος και ταλαντούχος δημιουργός είναι.

Όταν με κάλεσε να δω «Τα Τελευταία φεγγάρια» του Furio Bordon που ανέβασε στο Cabaret Voltaire (εδώ υπάρχει μάλιστα η ανάρτηση που έκανα τότε) ομολογώ πως δεν πήγα με μεγάλες προσδοκίες. Επειδή αν μη τι άλλο γνωρίζω πόσο δύσκολο είναι ν’ αναλαμβάνει κάποιος μόνος του την παραγωγή μιας παράστασης, σε τέτοιες εποχές. Κι όμως εκείνος είχε προσέξει κάθε λεπτομέρεια, έλαμψε επί σκηνής και μας πρόσφερε με τους συνεργάτες του ένα άψογο θέαμα. Τότε κατάλαβα περισσότερα για το Γιώργο κι είδα πόσες δυνατότητες έχει.

Έτσι όταν πρόσφατα μου έστειλε να διαβάσω το σενάριο του για μια ταινία μικρού μήκους με τίτλο «Άγγιξέ με» το έκανα με μεγάλη χαρά κι ενδιαφέρον. Μου άρεσε πάρα πολύ η ιδέα του και το ίδιο αισθάνθηκαν και πολλοί ακόμη άνθρωποι με αποτέλεσμα αυτή τη στιγμή να έχει ήδη ολοκληρώσει τα γυρίσματα της. Το «Άγγιξέ με» όπως εξηγεί ο ίδιος: «είναι μια τρυφερή και πρωτότυπη σπονδυλωτή ταινία που αγγίζει θέματα όπως η αποξένωση, η μοναξιά και ο ρατσισμός με ένα εντελώς ανατρεπτικό τέλος».

.

ΑΣΤΟ Πάτρας.jpg
Aπό την προβολή της ταινίας στο Διεθνές Φεστιβάλ Πάτρας «ΑΣΤΟ-Επικοινωνούμε», 24/6/2016

.

Μπορείτε κι εσείς να παρακολουθείτε τις εξελίξεις  και να βλέπετε φωτογραφίες απ’ τα γυρίσματα μέχρι να έρθει η στιγμή της ολοκλήρωσης και προβολής της ταινίας εδώ αν έχετε λογαριασμό στο Facebook. Οπωσδήποτε πάντως διαβάστε αυτή την παλιότερη συνέντευξη του Γιώργου, ακούστε κι αυτή τη ραδιοφωνική και θα τον γνωρίσετε καλύτερα.

Πριν αναφέρω όλους τους συντελεστές έτσι όπως τους έχει καταγράψει ο ίδιος, θέλω να τον Ευχαριστήσω και δημόσια από εδώ που μου δίνει τη δυνατότητα με τόσους πολλούς τρόπους να συμμετάσχω σ’ αυτή την ταινία. Και δεν εννοώ μ’ αυτό την ολιγόλεπτη εμφάνιση μου μπροστά στις κάμερες, αλλά κυρίως και πρωτίστως όσα μοιράζεται μαζί μου συζητώντας γι’ αυτό το έργο και άλλα τόσα που δεν γράφονται. Ο Γιώργος είναι απ’ τους ανθρώπους που με τιμά με τη φιλία του απεριόριστα και η εκτίμηση μου στο πρόσωπό του είναι ανάλογη.

Ας δούμε λοιπόν ποιοί σπουδαίοι ηθοποιοί αλλά και καλλιτέχνες απ’ το μουσικό χώρο συμμετέχουν στο «Άγγιξέ με» και τους συντελεστές της ταινίας:

.

Πρωταγωνιστούν : Άννα Φόνσου, Ντίνος ΚαρύδηςΜίλλη Καραλή, Χρυσούλα Στεφανάκη, Μαρία Βλάχου, Πάντης Κούσης, Μαριαλένα Οικονομίδου, Βούλα Κώστα, Πάνος Κλαδης, Γιώργος Τριανταφύλλου, Χρύσα Ζούλη.

Παίζουν : Σίμος Δρακόπουλος, Αικατερίνη Τεμπέλη, Ανθή Θεοχάρη, Μάρκος Τριανταφύλλου, Αντρέας Τριανταφύλλου, Μαρία Γιουβάνη, Γιάννης Αποστολίδης

Σενάριο / Σκηνοθεσία: Γιώργος Τριανταφύλλου

β’ σκηνοθεσίας Καλλιόπη (Βίλλυ) Κωτούλα

Διεύθυνση Φωτογραφίας/Μοντάζ: Νίκος Κακωνάς

Ηχολήπτης : Ανδρέας Ντρούλιας, Μπουμαν: Γιώργος Κουρμπέτης, make up: Θεοδοσία Παναγοπούλου, φωτογραφίες γυρισμάτων: Λευτέρης Τσουρέας

Πρόλογος Μάνας : Αικατερίνη Τεμπέλη

Την αφίσα της ταινίας φιλοτέχνησε η ζωγράφος Νίκη Πετρίδη. Γραφιστικά: Βιβιέν Σταματοπούλου. Φωτογράφος:  Θεόδωρο Ντζιαχρήστος

Το ομώνυμο τραγούδι της ταινίας «Άγγιξέ με» ερμηνεύει η Χρυσούλα Στεφανάκη. Την μουσική υπογράφει ο  Παναγιώτης Λιανός και τους στίχους η Αικατερίνη Τεμπέλη

.

.

Αφού ευχαριστήσω τα παιδιά του συνεργείου, δηλαδή τον Νίκο Κακωνά, τον Αντρέα Ντρούλια και τον Γιώργο Κουρμπέτη για την άψογη συνεργασία που είχαμε, την υπομονή και την ευγένειά τους, τονίσω πόσο όμορφο είναι που η Μίλλη Κάραλη διαβάζει στην ταινία κάτι δικό μου κι η Χρυσούλα Στεφανάκη ερμηνεύει στίχους μου, πόσο χάρηκα που συνάντησα τόσους ενδιαφέροντες ανθρώπους εκείνη τη νύχτα, θέλω να σου ευχηθώ Γιώργο μου καλή σου επιτυχία. Περιμένουμε στο μέλλον να δούμε κι άλλα εξαιρετικά δικά σου έργα. Σε καμαρώνουμε και σ’ αγαπάμε, να το ξέρεις.

Να ‘σαι καλά!

.

.

.

.

Perception – Μια διαφορετική σειρά : Πρωταγωνιστής σε ρόλο ψυχικά πάσχοντα

.

 

Γι’ αυτό δεν μιλάω για τη διάγνωση  μου, γιατί μετά γίνεται αυτό που είμαι”.

.

.

 

Μετά από δεκαετίες, κατά τις οποίες οι ψυχικά πάσχοντες προβλήθηκαν από τον κινηματογράφο, αλλά και απ’ τη  μικρή οθόνη ως εγκληματίες κι ο στιγματισμός τους αυξήθηκε κατακόρυφα με ταινίες του τύπου «Ο σχιζοφρενής με το πριόνι«, για πρώτη φορά βλέπουμε κάτι διαφορετικό να συμβαίνει, τα τελευταία χρόνια.

Και δεν αναφέρομαι μόνο στις ταινίες όπως αυτή που γυρίστηκε για τον John Nash («Ένας υπέροχος άνθρωπος») που δεν εστιάζουν πια στην πολυτονισμένη ‘επικινδυνότητα’ τους, αλλά και στη σειρά που προβάλλεται εδώ και τρία χρόνια απ’ το TNT στην Αμερική και πρόσφατα και στην χώρα μας.

Σ’ αυτήν λοιπόν ο πρωταγωνιστής έχει ρόλο ατόμου που διαγνώστηκε απ’ τα 22 του ως παρανοϊκός σχιζοφρενής, κι όχι μόνο είναι λειτουργικός, αλλά αρνείται και τα ψυχοφάρμακα. Ο λόγος για τον Ντάνιελ Πιρς, νευροεπιστήμονα, καθηγητή σε Πανεπιστήμιο του Σικάγου, συγγραφέα 7 βιβλίων και σύμβουλο του FBI σε διάφορες υποθέσεις.

Στο πρώτο επεισόδιο της πρώτης σαιζόν μάλιστα, παρουσιάζεται ως θύμα κι όχι ως θύτης, έτερος ψυχικά πάσχοντας, που ενοχοποιείται για δολοφονία που δεν διέπραξε. Οι φιλότιμες προσπάθειες ν’ ανατραπούν τα στερεότυπα είναι φανερές.

Ο Πιρς λοιπόν ακούει κλασσική μουσική από κασέτες, δεν έχει υπολογιστή ή κινητό τηλέφωνο (μπορεί να σκεφτεί κάποιος πως εδώ υπάρχει ένας υπαινιγμός τεχνοφοβίας) πίνει τσάι με βότανα χωρίς ζάχαρη και γάλα κι έχει συχνότατα παραισθήσεις (σε κάποιο επεισόδιο μάλιστα ‘βλέπει’ και τον Freud). Η καλύτερη του φίλη δεν είναι υπαρκτό πρόσωπο κι ένας βοηθός, που γνώρισε σε προηγούμενη εισαγωγή του σε ψυχιατρικό ίδρυμα, τον προσέχει και τον στηρίζει ώστε ν’ ανταπεξέρχεται στις απαιτήσεις της ζωής του. Εξαιρετικά υποστηρικτικός είναι κι ο κοσμήτορας του Πανεπιστημίου στο οποίο ο Πιρς διδάσκει νευροεπιστήμες, μιας και γνωρίζονται χρόνια.

Σε κάποια πράγματα ο χαρακτήρας αυτός μου θύμισε την ιστορία του John Nash. Υπάρχουν ας πούμε κοινά σημεία. Κι οι παραγωγοί της σειράς σε συνέντευξή τους ανέφεραν πως πράγματι εμπνεύστηκαν από κείνον και το βιβλίο που τον αφορούσε, όπως επίσης εμπνεύστηκαν κι απ’ τα βιβλία του Oliver Sacks. Ζήτησαν επιπροσθέτως συμβουλές απ’ τον David Eagleman που θεωρείται κορυφαίος στον τομέα των νευροεπιστημών. Αλλά αυτά δεν έχουν και τόση σημασία. Το αξιοπρόσεκτο κατ’ εμέ -γιατί καταλαβαίνετε βέβαια πως ο καθένας μας προσέχει διαφορετικά πράγματα ανάλογα με την προσωπικότητα και την κατάρτισή του όταν παρακολουθεί κάτι-, είναι πως στη σειρά βλέπουμε διαλόγους σαν αυτόν:

Μακάρι να μπορούσα να τον βοηθήσω περισσότερο.
-Εμπόδισες τον εγκλεισμό του. Μου ακούγεται σαν νίκη.
-Χρειάζεται θεραπεία, φάρμακα…
-Δάσκαλε που δίδασκες…
-Δεν είμαι υποκριτής Νάταλι. Ποτέ δεν αρνήθηκα την αξία των φαρμάκων.
-Για όλους εκτός από σένα.
-Μια χαρά είμαι (…) Είμαι απόλυτα λειτουργικός.
-Έχεις παραισθήσεις!
-Κι όπως λες, μερικές φορές με βοηθούν να έχω πρόσβαση στο υποσυνείδητο. Είναι πολύ βολικό τώρα τελευταία.
-Κι επίσης σε εμποδίζουν να έχεις φυσιολογική ζωή. Να κάνεις πραγματικούς φίλους.
-(χαμογελώντας) Ίσως να μου αρέσουν οι φίλοι που έχω«.

Και σαν αυτόν:

«-Ακούω φωνές. Βλέπω πράγματα που δεν υπάρχουν. Μιλάω στους τοίχους. Πως θ’ αποκτήσω μια στενή σχέση μ’ οποιονδήποτε;”
-Είχες ένα περιστατικό. Κάποιες φορές συμβαίνει ,το αντιμετωπίζεις και προχωράς. (…) Μήπως πρέπει να ξαναγυρίσεις στα φάρμακα σου;
-Όχι, όχι! Για κάποιους είναι θαύμα, αλλά όχι για μένα.
-Αλλά είχες λιγότερα συμπτώματα.
-Και δεν μπορούσα να συγκεντρωθώ για να τελειώσω ένα ηλίθιο σουντόκου. Δεν μπορούσα να γράψω, ούτε να δουλέψω. Όχι, μπορώ να το χειριστώ. Θα συνεχίσω την ψυχοθεραπεία μου, θα μείνω στη ρουτίνα μου, θα προσέξω τη δίαιτα μου.Θα κρατήσω το μυαλό μου συγκεντρωμένο κι απασχολημένο”.

Σε άλλη περίπτωση επίσης, όταν μια δικαστίνα αναφέρει πως λόγω της κατάστασης κάποιου (που έχει διαγνωστεί με παρανοϊκή σχιζοφρένεια), διέταξε θεραπεία αντί ποινή φυλάκισης, ο πρωταγωνιστής δηλώνει: “Είμαι εντυπωσιασμένος. Μακάρι περισσότεροι δικαστές να ήταν τόσο ενήμεροι για τις ψυχικές ασθένειες”. Σε μια χώρα όπως η Αμερική, που είναι πολύ εύκολο να καταλήξει κάποιος ψυχικά πάσχων στη φυλακή, δεν είναι αμελητέο ν’ ακούγονται τέτοιες απόψεις, έστω και σε μια τηλεοπτική σειρά.

Και σ’ έτερο επεισόδιο, όταν ο Πιρς θυμώνει, ξεκαθαρίζει για κατηγορούμενο ψυχικά πάσχοντα: “Δεν μπορείτε να του επιβάλλετε θεραπεία επειδή νιώθετε άβολα! Έχει δικαιώματα. Να μην πάρει φάρμακα ή να μην εγκλειστεί, χωρίς τη θέληση του!”.

Οπωσδήποτε στους τρεις κύκλους της σειράς υπάρχουν επεισόδια καλύτερα δομημένα (ακόμη και με σαφές πολιτικό μήνυμα) κι άλλα με λιγότερο ενδιαφέρον, αλλά το γεγονός πως ο πρωταγωνιστής πάντα παλεύει με τους δαίμονες του, είναι αυτό που θεωρώ πως κάνει τη σειρά να διαφέρει, που μ’ έκανε να παραβλέψω πολλές, άλλες αδυναμίες της κι ο μοναδικός λόγος για τον οποίο την παρακολούθησα:

Τι είναι ‘φυσιολογικό’; Αν νιώθετε λυπημένοι, αν υπάρχει κάτι που σας στεναχωρεί ή βιώνετε νευροχημικές ανισορροπίες, τι συμβαίνει; Οι περισσότερες μελέτες περίπτωσης δείχνουν ασθενείς με εγκέφαλο κάθε άλλο παρά ‘φυσιολογικό’ και δεν αμφισβητείται πως υποφέρουν. Αλλά… είναι όλα άσχημα; Μερικοί μπορεί να προστατεύονται λόγω της νευρολογικής τους κατάστασης από οδυνηρές αλήθειες που κανείς δεν θέλει να σκέφτεται. Άλλοι αναπτύσσουν μια πρόσχαρη διάθεση που τους βοηθάει ν’ αντιμετωπίζουν καταστάσεις ενοχλητικές. (…) Κι αν θεραπεύσουμε τους ανθρώπους με νευρολογικές, ψυχιατρικές διαταραχές και τους επαναφέρουμε στην εντός των εισαγωγικών ‘φυσιολογικότητα’, φυσικά και τους βοηθάμε, αλλά μπορεί μερικές φορές και να τους αφαιρούμε αυτό που τους κάνει μοναδικούς.Τους κλέβουμε ένα βασικό κομμάτι αυτού που είναι«.

Το σημείο αυτό μου θύμισε κάτι που έγραφε ο Κώστας Φιλανδριανός στο βιβλίο του «Δημόσιο Ψυχιατρείο Αθηνών – Το Δαφνί ..μια φανταστική πολιτεία» (που παρουσιάζεται εδώ) κι είναι αυτό το απόσπασμα:

«Πάρα πολλοί απ’ αυτούς, περίφημοι «τύποι» της εποχής, φημισμένοι ανά το Πανελλήνιο, (ο Γιάννης ο Θεός, -ο Ηλίας της Επιμελείας, -ο Δελαπατρίδης, -ο Βδελόπουλος, – Ο Ανδρέας ο Ουρανοβάμων, – η Βασίλισσα του Σαββά, – Ο Θανάσης ο Απλός, – ο Μικρό Μεγάλο Παστρεύει, -ο Γιάννης το Υπερντρέτνωτ, – ο Δαίδαλος κλπ, ελάχιστο δείγμα μιας ατέλειωτης σειράς), καθένας με τη χάρι του και τα …καμώματα του, συμπλήρωναν την εκτός τόπου και χρόνου αίσθηση, με την οποία ζούσε το αλλόκοτο εκείνο πλήθος… Πόσοι ανεπανάληπτοι «τύποι»… (Αλήθεια τι έγιναν τώρα οι «τύποι»;) Σήμερα δεν βλέπομε τέτοια πράγματα. Ο οδοστρωτήρας των ψυχοφαρμάκων ισοπέδωσε τις ψυχικές αρρώστιες, εξαφάνισε τις πηγαίες συμπτωματολογίες, μετέτρεψε τους αρρώστους σε απλά ομοιόμορφα νούμερα..»

Μήπως τους κλέβουμε όντως ένα κομμάτι αυτού που είναι με τις διάφορες αγωγές; Κι απ’ την άλλη, τους βοηθάμε πράγματι τόσο, ώστε να έχουν μια ‘φυσιολογική’ ζωή έστω και κατά τα δικά μας πρότυπα ή απλώς να επιβιώνουν; Τους εξασφαλίζουν πράγματι τα ψυχοφάρμακα ποιότητα ζωής; Πολλά τα ερωτήματα κι οπωσδήποτε η απάντηση είναι διαφορετική σε κάθε περίπτωση. Υπάρχουν άνθρωποι που βοηθιούνται απ’ αυτά κι άλλοι που διαλύονται. Και δεν μπορεί κανείς ν’ αγνοήσει και το ύπουλο παιχνίδι των φαρμακοβιομηχανιών, το οποίο επίσης θίγεται στη σειρά.

Όταν ο πρωταγωνιστής διαβάζει το απειλητικό μήνυμα κάποιου με την εξής διαπίστωση:“Οι φαρμακευτικές εταιρείες κι οι οργανισμοί έγκρισης φαρμάκων συνωμοτούν για ν’ αρρωσταίνουν τον αμερικανικό λαό” σχολιάζει “Αυτό είναι σίγουρα αλήθεια» και ρωτάει τον ντετέκτιβ δίπλα του: «Το σύνδρομο ‘ανήσυχων ποδιών’ για παράδειγμα, δεν νομίζεις πως είναι επινόηση των εταιρειών για περισσότερα χάπια;” Αυθόρμητα σε κάνει να σκεφτείς ως τηλεθεατή, ως τηλεθεάτρια, πόσες ακόμη ‘διαταραχές’ θεωρείς επινοημένες κι εμένα για παράδειγμα μου έφερε στο νου άρθρα όπως αυτό.

Δεν θέλω να σας γράψω περισσότερα όμως, γιατί πιστεύω πως αξίζει να δείτε τη σειρά και να σχηματίσετε δική σας άποψη. Σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να παραβλέψουμε βέβαια πως πρόκειται για ένα τηλεοπτικό προϊόν που αποσκοπεί στο κέρδος, πως η τρέλα πάντα αποτελούσε ένα ελκυστικό θέμα για τη βιομηχανία του κινηματογράφου και της τηλεόρασης ακριβώς επειδή σαν ιδιαίτερη ανθρώπινη κατάσταση πουλάει όπως λέμε και πως έχουν διατυπωθεί ποικίλες ενστάσεις γι’ αυτή τη σειρά. Μάλιστα, εδώ κι εδώ κι εδώ μπορείτε να διαβάσετε μερικές κριτικές που ξεχώρισα. Η πρώτη είναι γραμμένη από έναν ιδιαίτερα ανοιχτόμυαλο πατέρα που ο γιος του έχει διαγνωστεί ως σχιζοφρενής κι επιχειρεί έναν παραλληλισμό των όσων δείχνει η σειρά με την πραγματικότητα που εκείνος βιώνει.  Aλλά ευτυχώς έχει και τα θετικά του όλο αυτό το εγχείρημα.

Δεν ευελπιστώ βέβαια πως θ’ αλλάξει η στάση ορισμένων, για τους ανθρώπους που πάσχουν από ψυχικές διαταραχές, επειδή θα δουν μια τέτοια σειρά. Δεν είμαι τόσο αφελής ή αισιόδοξη. Χρειάζονται συντονισμένες ενέργειες για να μειωθεί το στίγμα και συγκεκριμένη πολιτική στάση. Αλλά πως να παραβλέψουμε και τη δύναμη του μέσου; Ίσως γίνει αφορμή λοιπόν φυτρώσει ένας σπόρος αμφιβολίας κι ορισμένοι ψάξουν περισσότερο να μάθουν τι συμβαίνει με τις ψυχικές διαταραχές. Ίσως έστω γίνει αντιληπτό πως κάποιοι τα καταφέρνουν να τις διαχειρίζονται κι απ’ αυτό το blog έχουν παρουσιαστεί τέτοια φωτεινά παραδείγματα. Εξάλλου, όπως υποστηρίζει ο πρωταγωνιστής: “Ο ορθολογισμός έχει υπερτιμηθεί”.

Για το τέλος κράτησα κάτι που λέει ο Ντάνιελ Πιρς σε ένα νέο παιδί. Μου θύμισε τους φοιτητές και φοιτήτριες που γνώρισα κι είχαν μόλις διαγνωστεί ως ψυχωσικοί, μου άρεσε σαν μήνυμα και θα καταλάβετε γιατί:

«-Όταν ήμουν στην ηλικία σου μου συνέβη κάτι.. κι εμένα. Νοσηλεύτηκα σε κλινική και νόμιζα ότι τελείωσε η ζωή μου. Όλα τα όνειρά μου κατέρρευσαν.
-Και τι κάνατε;
-Βρήκα ένα καινούριο όνειρο«.

Δεν είναι εύκολο για κανέναν μας να βρει ένα καινούριο όνειρο όταν η ζωή τον συνθλίβει με διάφορους τρόπους. Αλλά οπωσδήποτε αξίζει να το προσπαθήσουμε.

Να είστε καλά.

.

.

.

.

.

Language, Madness, and Desire: On Literature – Michel Foucault

.

Language. Madnesse and Desire

.

Το βιβλίο για το οποίο γίνεται λόγος σήμερα εδώ, εκδόθηκε πολύ πρόσφατα απ’ το University Of Minnesota Press και συγκεντρώνει ανέκδοτες μεταγραφές των προφορικών παρουσιάσεων στις οποίες ο Michel Foucault μιλάει εκτενώς για τη λογοτεχνία και τη σύνδεσή της με μερικά από τα κύρια θέματά του: την τρέλα, τη γλώσσα, την κριτική, καθώς και την αλήθεια και την επιθυμία.

Πιο συγκεκριμένα, όπως αναφέρει το δελτίο τύπου, οι συσχετίσεις μεταξύ της τρέλας και της γλώσσας, όπως και της τρέλας και της σιωπής, απασχόλησαν τον Foucault σε δύο απ’ τις 1.963 ραδιοφωνικές εκπομπές, που έκανε τον Ιανουάριο του 1963.

Συμπεριλαμβάνονται επίσης οι δύο διαλέξεις του με θέμα «Λογοτεχνία και Γλώσσα» που έδωσε στις Βρυξέλλες τον Δεκέμβριο του 1964 και τέλος ένα δοκίμιο σε δύο μέρη, για τον Marquis de Sade, που έγραψε το 1971 και προοριζόταν για σχετική διάλεξη στο Πανεπιστήμιο του Buffalo

Στα λογοτεχνικά παραδείγματα που χρησιμοποιεί αναφέρονται πασίγνωστοι συγγραφείς όπως οι : Cervantes, Shakespeare, Diderot, Artaud, Joyce, Proust, Chateaubriand, Racine, Corneille, κ.α.

Στην εισαγωγή του βιβλίου εξετάζεται ο ίδιος ο Foucault ως αναγνώστης. Αναφέρονται λεπτομέρειες για το πως βρήκε στη βιβλιοθήκη της μητέρας του τα πρώτα σπουδαία λογοτεχνικά έργα (Balzac, Flaubert και κλασσική λογοτεχνία) και πως έμαθε στο σχολείο, ελληνικά και λατινικά.

Πως αργότερα βούτηξε στις σελίδες των εξαιρετικών βιβλίων της ονομαστής βιβλιοθήκης École Normale Supérieure. Και γιατί, στη συνέχεια, πέρασε πολλές ώρες διαβάζοντας βιβλία που τον ενδιέφεραν τόσο στη Σουηδία, όσο και στην Πολωνία.

Περισσότερες πληροφορίες για το 176 σελίδων νέο βιβλίο μπορείτε να δείτε εδώ.

Κι ελπίζω κάποια στιγμή να επανέλθω στο θέμα, γράφοντας και τη δική μου γνώμη.

Καλή σας ανάγνωση.

.

.

.

.

.

ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΒΑΡΒΑΡΟΤΗΤΑ – ΟΧΙ ΣΤΗΝ ΔΙΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ: ΔΙΑΔΗΛΩΣΗ – ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΕΞΩ ΑΠΟ ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, 12 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015, 12μ.

.
.

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΒΑΡΒΑΡΟΤΗΤΑ
ΟΧΙ ΣΤΗΝ ΔΙΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ

ΔΙΑΔΗΛΩΣΗ – ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΕΞΩ ΑΠΟ ΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ, 12 ΙΟΥΝΙΟΥ 2015, 12μ.

.

Είναι κοινή διαπίστωση ότι το σύστημα Ψυχικής Υγείας βρίσκεται σε κατάσταση διάλυσης εξαιτίας της εφαρμογής των πολιτικών του μνημονίου. Η κρίση στην Ψυχική Υγεία είχε, φυσικά, ξεκινήσει πολύ πριν την εφαρμογή αυτών των πολιτικών, ως προϊόν του ανολοκλήρωτου και στρεβλού χαρακτήρα της λεγόμενης «Ψυχιατρικής Μεταρρύθμισης», εδώ και 30 χρόνια, της χρόνιας υποχρηματοδότησης του συστήματος και με το κράτος να απεκδύεται διαχρονικά των ευθυνών του για μια δημόσια και δωρεάν Ψυχική Υγεία, κοινοτικά βασισμένη, με κουλτούρα και πρακτικές εναλλακτικές στον εγκλεισμό και με πλήρη σεβασμό στα δικαιώματα ατόμων με ψυχιατρική εμπειρία. Ηταν αυτή την κατάσταση που ήλθε να συναντήσει η εφαρμογή των στυγνών, νεοφιλελεύθερων πολιτικών, οι οποίες οδηγούν το κυρίαρχο σύστημα των υπηρεσιών στην προϊούσα αποστράγγισή του από την όποια δυνατότητα είχε ποτέ παροχής θεραπευτικών απαντήσεων στις ανάγκες των ψυχικά πασχόντων.

Λίγο πριν τις πρόσφατες εκλογές και στα πλαίσια αυτών των πολιτικών, ήταν επικρεμάμενο το βίαιο κλείσιμο των εναπομεινάντων ψυχιατρείων. Μετά τις εκλογές, η ίδια κατάσταση διάλυσης της Ψυχικής Υγείας παραμένει, διαρκώς επιδεινούμενη λόγω των επιπτώσεων των ήδη ειλημμένων μέτρων, την ίδια στιγμή που η νέα ηγεσία του Υπουργείου Υγείας δεν έχει κάνει, στο διάστημα που υπάρχει, την παραμικρή ανακοίνωση, δήλωση, νύξη για θέματα που αφορούν στην Ψυχική Υγεία. Με μόνη εξαίρεση την δήλωση μετά το τραγικό συμβάν της 17ης Μαίου στο ΨΝΑ, με μιαν ανακοίνωση διεκπεραιωτικού κλεισίματος του όλου ζητήματος.

Είμαστε αντίθετοι στην όποια διαπραγμάτευση με την ΕΕ για απλώς αναβολή της εφαρμογής του συμφώνου «Αντόρ-Λυκουρέτζου», βάσει του οποίου προωθείτο το βίαιο κλείσιμο των ψυχιατρείων και μια σειρά από άλλα μέτρα, κυρίως λογιστικού χαρακτήρα και όχι στη βάση των αναγκών των ανθρώπων με ψυχιατρική εμπειρία. Υποστηρίζουμε την οριστική αποδέσμευση και ακύρωση του συμφώνου αυτού και του όποιου τέτοιας φύσης συμφώνου και διεκδικούμε μια σειρά από αιτήματα τα οποία συνδέουν τα μέτρα που πρέπει άμεσα να ληφθούν για την αντιμετώπιση της διαλυτικής κρίσης στην Ψυχική Υγεία, με τον ταυτόχρονο μετασχηματισμό του κυρίαρχου νοσοκομειοκεντρικού και κατασταλτικού συστήματος προς ένα κοινοτικά βασισμένο και ολοκληρωμένο σύστημα Ψυχικής Υγείας

1. Αμεσες και επαρκείς προσλήψεις μονίμου προσωπικού, κυρίως γιατρών (κανονικές προσλήψεις του ΕΣΥ, που μπορεί να γίνουν με ταχείς ρυθμούς) και νοσηλευτών, αλλά και όλων των ειδικοτήτων ανάλογα με τις ελλείψεις σε κάθε υπηρεσία, προκειμένου αυτή να λειτουργεί με ασφάλεια και αναπτύσσοντας το πλήρες θεραπευτικό της δυναμικό.

2. Ενίσχυση των προϋπολογισμών των νοσοκομείων και όλων των μονάδων προκειμένου ν΄ αντιμετωπίσουν με επάρκεια, ποιότητα και ασφάλεια όλες τις ανάγκες τους (φάρμακα, υλικά κλπ).

3. Αμεση εξασφάλιση της δωρεάν νοσηλείας και της προμήθειας φαρμάκων για όλους τους ανασφάλιστους – στην πράξη και όχι απλώς ως διακήρυξη. Κατάργηση της όποιας συμμετοχής στη τιμή του φαρμάκου για όλους τους ασφαλισμένους, ιδιαίτερα για τα όλο και πιο πλατειά λαϊκά στρώματα που ζουν σε συνθήκες προϊούσας φτωχοποίησης.

4. Διασφάλιση της ταχύρρυθμης λειτουργίας των επιτροπών «πιστοποίησης αναπηρίας» (ΚΕΠΑ), με κατάργηση των χρονοβόρων διαδικασιών και των γραφειοκρατικών αγκυλώσεων, αλλά και των μνημονιακής έμπνευσης κατευθυντήριων αξόνων που επιτάσσουν την απόρριψη όλο και πιο πολλών (μέσω της εσκεμμένης μείωσης των ποσοστών αναπηρίας) από το δικαίωμα σε μια σύνταξη, ή ένα επίδομα αναπηρίας.

5. Κατάργηση της ρύθμισης που προβλέπει την άμεση περικοπή του «επιδόματος Πρόνοιας», ή της «σύνταξης αναπηρίας», σε άτομα που βρίσκουν μια θέση εργασίας, μια θέση που σήμερα είναι όλο και πιο επισφαλής και πρόσκαιρη, την ίδια στιγμή που η ρύθμιση αυτή, εν μέσω της επικρατούσας επισφάλειας (αλλά και ανέκαθεν), αποτελεί ένα από τα βασικά εμπόδια των δικαιούχων του επιδόματος να δραστηριοποιηθούν στην κατεύθυνση της αναζήτησης εργασίας, φοβούμενοι ότι θα χάσουν την ασφάλεια έστω και αυτού του γλίσχρου επιδόματος/σύνταξης. Να υπάρξει, επομένως, ρύθμιση που να προβλέπει την ταυτόχρονη χορήγηση του επιδόματος/σύνταξης (όπως, άλλωστε, ισχύει και στους ΚΟΙΣΠΕ) σε όποιον βρίσκει θέση εργασίας, για ένα ορισμένο χρονικό διάστημα απαραίτητο για την σταθεροποίηση της νέας κατάστασης του ατόμου, τόσο στο αντικειμενικό πεδίο (της εργασίας), όσο και στο υποκειμενικό.
Επιπλέον, το βοήθημα που αντιπροσωπεύει, στη ζωή του καθενός, το επίδομα της Πρόνοιας, ή η σύνταξη αναπηρίας, δεν είναι κάτι που μπορεί γραμμικά να συνδέεται με τον όποιο κυρίαρχο ορισμό της «αναπηρίας», στον οποίο ανάγονται οι πολύπλοκες ανάγκες του ατόμου (έναν ορισμό που υπακούει πιο πολύ σε λογιστικού χαρακτήρα σκοπιμότητες παρά στις όποιες, συζητήσιμες, «επιστημονικές» προδιαγραφές), αλλά με την ολότητα της ιδιαίτερης κατάστασής του, των δυσκολιών του, μέρος των οποίων είναι και ο συνήθως ολοσχερής αποκλεισμός του από την αγορά εργασίας. Η όποια απόφαση για περικοπή ενός επιδόματος θα έπρεπε να προκύπτει και να είναι συνυφασμένη, μεταξύ άλλων, με την άμεση διαθεσιμότητα της κατάλληλης θέσης εργασίας, ανάλογα με τις εκάστοτε ιδιαίτερες ανάγκες και δεξιότητες.

Πρέπει, επίσης, να καταργηθεί άμεσα η ρύθμιση που δεν επιτρέπει την χορήγηση ή την ανανέωση της χορήγησης του «επιδόματος Πρόνοιας» στα άτομα που νοσηλεύονται (συνήθως όχι από επιλογή τους) για μεγάλα χρονικά διαστήματα.

6. Αμεσα μέτρα για την αντιμετώπιση της «ανθρωπιστικής κρίσης», που στην Ψυχική Υγεία παίρνει, μεταξύ άλλων, και τις παρακάτω μορφές : όλο και περισσότερα άτομα, τα οποία νοσηλεύονται και δεν είναι δικαιούχοι ούτε καν του επιδόματος Πρόνοιας (είτε γιατί δεν πληρούν κάποια από τις προϋποθέσεις, είτε γιατί δεν επιθυμούν, για γνωστούς και κατανοητούς λόγους, να μπουν στην διαδικασία απόκτησης, μέσω του σχετικού βοηθήματος, της ταυτότητας του ανάπηρου κλπ), ο λόγος που συχνά παρατείνεται η νοσηλεία τους (όταν δεν διώχνονται με το «βιαστικό εξιτήριο»), είναι γιατί δεν έχουν πού να μείνουν, με αδυναμία, συχνά, ακόμα και εξασφάλισης της τροφής τους. Πολλές οικογένειες, εν προκειμένω, που αδυνατούν ή αρνούνται να στηρίξουν τα πάσχοντα μέλη (με την άρνηση, ενίοτε, να υποκρύπτει την αδυναμία), θα μπορούσαν να βοηθήσουν αν υπήρχε πρόσβαση σε κάποια σχετική βοήθεια. Προκύπτει, λοιπόν, ως αίτημα προς άμεση απάντηση, οι άνθρωποι που πληρούν τις σχετικές προϋποθέσεις λήψης της «ανθρωπιστικής βοήθειας» και παίρνουν εξιτήριο μετά από ψυχιατρική νοσηλεία, να δικαιούνται και να προηγούνται (με μια απλή αίτηση στα ΚΕΠ χωρίς χρονοβόρες διαδικασίες) και στις τρεις προβλεπόμενες παροχές (επιδότηση ενοικίου 70 ευρώ, κάρτα σίτισης 100 ευρώ το μήνα, μειωμένο τιμολόγιο ΔΕΗ). Και ταυτόχρονα, οι όποιες προβλεπόμενες διαδικασίες (διάφορα προαπαιτούμενα εντός προθεσμιών κλπ) ν΄ απλουστευτούν γι΄ αυτούς, με τη κατάθεση μιας υπεύθυνης δήλωσης και αργότερα των όποιων δικαιολογητικών. Ακόμη, να καταστεί  «επ΄ αόριστον» η προθεσμία υποβολής της αίτησης, που έληξε στις 30 Μαίου, ώστε  όλοι να έχουν πρόσβαση στη βοήθεια, αν και όποτε την χρειάζονται.

7. Επαναφορά της παροχής των οικονομικών προϋποθέσεων για την υλοποίηση του «εξατομικευμένου θεραπευτικού προγράμματος» στις στεγαστικές δομές (αλλά, αναλόγως, και στα τμήματα νοσηλείας), είτε με τη μορφή του πάλαι ποτέ «θεραπευτικού κινήτρου», είτε με όποια άλλη μορφή, έτσι ώστε να υπάρξουν οι αναγκαίες υλικές προϋποθέσεις για κινήσεις πέρα από τις λογικές λειτουργίας που έχουν μετατρέψει αυτές τι δομές σε μικρά άσυλα.

8. Αμεση ακύρωση της νομοθετικής ρύθμισης για την παρακράτηση των συντάξεων των ενοίκων των στεγαστικών δομών, αλλά και των λεγόμενων προνοιακών ασθενών (σε ιδρύματα, δομές κλπ) όπου η παρακράτηση ήδη εφαρμόζεται από διετίας.

9. Αμεση εφαρμογή της Τομεοποίησης, με Τομείς Ψυχικής Υγείας (ΤΟΨΥ) το πολύ μέχρι 100.000 κατοίκους, στη λογική ότι η Τομεοποίηση δεν είναι απλώς μια γεωγραφική παράμετρος, αλλά μια ουσιωδώς θεραπευτική παράμετρος, χωρίς την οποία δεν υπάρχει «ανάληψη ευθύνης» της υπηρεσίας για τα όποια προβλήματα ψυχικής υγείας εντός της κοινότητας. Με δεδομένη την κατάσταση και το είδος των υπαρχόντων υπηρεσιών, ο σχεδιασμός και η έναρξη εφαρμογής της Τομεοποίησης δεν μπορεί να γίνει παρά με σημείο αναφοράς την μονάδα νοσηλείας. Οπου υπάρχει Κέντρο Ψυχικής Υγείας (ΚΨΥ) θα πρέπει να συμπεριλαμβάνεται στον εν λόγω ΤΟΨΥ ως η βασική του μονάδα, ενώ η δημιουργία ΚΨΥ σε κάθε ΤΟΨΥ θα είναι η πρώτη προτεραιότητα.
Σε σύνδεση με την Τομεοποίηση και τον σχεδιασμό των κοινοτικών υπηρεσιών να υπάρξει διόρθωση και επικαιροποίηση του Χάρτη Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας, που, στην παρούσα του μορφή, αποτελεί μια δυσανάγνωστη, για τον όποιο ενδιαφερόμενο, λίστα εταιρειών (και όχι υπηρεσιών) χωρίς καμιά σχέση με την υπάρχουσα, ζοφερή πραγματικότητα των υπαρχόντων ή μη, λειτουργούντων ή μη, και πού, υπηρεσιών.

10. Αμεσες κινήσεις για ίδρυση ΚΨΥ σε κάθε ΤΟΨΥ, διασυνδεδεμένων με την μονάδα νοσηλείας και με το πλήρες δίκτυο των δομών ψυχικής υγείας του ΤΟΨΥ (στεγαστικές δομές κλπ). Το ΚΨΥ παρέχει πρωτοβάθμια, δευτεροβάθμια και τριτοβάθμια πρόληψη και φροντίδα, έχει κλίνες νοσηλείας, λειτουργεί 24 ώρες την ημέρα, επτά μέρες την εβδομάδα και αποτελεί την κεντρική μονάδα του δικτύου των υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας. Προφανώς, θα χρειαστούν οι αναγκαίες προσλήψεις για την επαρκή και αποτελεσματική στελέχωσή τους.
Τα ελάχιστα ΚΨΥ που λειτουργούν σήμερα (δραματικά υποστελεχωμένα), απευθύνονται (και απευθύνονταν ανέκαθεν) σε δυσανάλογα μεγάλους ΤΟΨΥ, λειτουργώντας στη λογική του εξωτερικού ιατρείου και όχι της ανάληψης της ευθύνης για παροχή της εκάστοτε αναγκαίας και ολοκληρωμένης φροντίδας, που εξ΄ ορισμού θα έπρεπε να παρέχεται από μια κοινοτική υπηρεσία, στο πλήρες φάσμα των αιτημάτων του τομέα στον οποίο απευθύνονται, χωρίς επιλογές και αποκλεισμούς. Αναλαμβάνουν, ως επί το πλείστον, τις θεωρούμενες ως πιο «ελαφρές» περιπτώσεις, παραπέμποντας εκ προοιμίου τις πιο «δύσκολες», αυτές με τις πολύπλοκες ανάγκες, στην νοσοκομειακή νοσηλεία, εκτρέφοντας ταυτόχρονα το έδαφος για παράπλευρες, ιδιωτικού χαρακτήρα απαντήσεις σε πολλούς εκ των χρηστών, από προσωπικό δημοσίων υπηρεσιών.

11. Ιδρυση ψυχιατρικών κλινικών σε γενικά σε νοσοκομεία της επαρχίας όπου δεν υπάρχουν (πχ, Στερεά Ελλάδα, νησιά κλπ), αλλά και σε κάποια της Αθήνας, όπου υπάρχουν ομάδες ψυχιάτρων χωρίς κλινική. Ταυτόχρονα, ενδυνάμωση των ψυχιατρικών κλινικών σε νοσοκομεία της επαρχίας όπου υπάρχουν μεν, αλλά υπολειτουργούν. Μελέτη του ζητήματος της επάρκειας των ψυχιατρικών κλινών δεδομένου ότι το πλήθος των ράντζων σ΄ ένα βαθμό οφείλεται σε καθαυτό έλλειψη κλινών, πέρα από την παντελή έλλειψη του «φίλτρου» του ολοκληρωμένου δικτύου
κοινοτικών υπηρεσιών.

12. Ενίσχυση (χρηματοδότηση κλπ) των υπαρχόντων και δημιουργία νέων δομών και ευκαιριών επαγγελματικής αποκατάστασης (ΚΟΙΣΠΕ κλπ), με κανονική, αξιοπρεπή αμοιβή για τους εργαζομένους. Το ζήτημα της εργασιακής ένταξης είναι εκ των ουκ άνευ για την ψυχοκοινωνική αποκατάσταση και την κοινωνική επανένταξη.
Οι ΚΟΙΣΠΕ πρέπει ν΄ αλλάξουν νομικό πλαίσιο έτσι ώστε να μπορούν να λειτουργούν από (και για) τους άμεσα ενδιαφερόμενους (άτομα με ψυχιατρική εμπειρία κλπ) και να πάψουν να είναι απλώς μέσον απασχόλησης κάποιων λειτουργών. Ο ελάχιστος, έως συχνά μηδενικός, αριθμός των εργαζόμενων χρηστών που απασχολούν, αποτελεί πραγματική διακωμώδηση του ρόλου για τον οποίο υποτίθεται ότι δημιουργήθηκαν και έχουν κληθεί να παίξουν. Για ν΄ ανταποκριθούν στον στοιχειωδώς ενταξιακό και αποκαταστασιακό τους χαρακτήρα πρέπει, μεταξύ άλλων, να διασφαλίζουν μόνιμη και ικανοποιητικά αμειβόμενη εργασία, μακριά από τις λογικές της απασχόλησης ορισμένου χρόνου και των απολύσεων, όπως συνέβη πρόσφατα με την απόλυση 3 εκ των 4 συνολικά εργαζομένων στον ΚΟΙΣΠΕ Βορείων προαστίων Αθήνας

13. Αμεση παρέμβαση για την ουσιαστική εφαρμογή της νομοθεσίας για την ακούσια νοσηλεία (ν. 2071/92) έτσι ώστε να γίνεται άμεση εκδίκαση και ο άμεσα ενδιαφερόμενος να μπορεί να παρίσταται με δικό του πραγματογνώμονα, αν το επιθυμεί, και δικηγόρο. Να τηρηθούν, επιτέλους, οι διατάξεις που προβλέπουν ότι εντός 10 ημερών η υπόθεση πρέπει να εκδικάζεται. Ταυτόχρονα, να πάψουν οι ακούσιες νοσηλείες να εκτελούνται από την αστυνομία και να δημιουργηθούν κατάλληλες προς τούτο υγειονομικές υπηρεσίες (ψυχίατρος, νοσηλευτές), που θα τις εκτελούν και θα καλούν αυτές την αστυνομία μόνο σε πολύ έκτακτες περιπτώσεις.

14. Αντίστοιχη μέριμνα πρέπει να υπάρξει και ως προς την εφαρμογή του νόμου για την δικαστική συμπαράσταση, ότι, δηλαδή, θα πρέπει να εφαρμόζεται ουσιαστικά όχι διεκπεραιωτικά. Να ληφθεί πρόνοια για ουσιαστικό έλεγχο της λειτουργίας του δικαστικού συμπαραστάτη, καθώς και ότι, σε ανθρώπους που δεν έχουν κανένα κοινωνικό στήριγμα, διασφαλίζεται μια αποτελεσματική και αξιόπιστη παρουσία για διαχείριση των περιουσιακών τους στοιχείων πραγματικά προς όφελός τους.

15. Η τήρηση της νομοθεσίας για την ακούσια νοσηλεία και για την δικαστική συμπαράσταση εντάσσεται στο πεδίο των δικαιωμάτων των ατόμων με ψυχιατρική εμπειρία. Θα πρέπει να υπάρξει ενδιαφέρον για το όργιο των κατασταλτικών μέτρων, των μηχανικών καθηλώσεων (που ενίοτε έχουν ως «παρενέργεια» τον θάνατο), των περιορισμών της κλειδωμένης πόρτας, των όποιων αυθαίρετων κανόνων επιβάλλονται. Θα χρειαστούν μηχανισμοί προστασίας των δικαιωμάτων (ουσιαστικοί και όχι, όπως μέχρι τώρα, κατ΄ επίφασιν και προσχηματικοί), αλλά, προπαντός, διαδικασίες που ανοίγουν δρόμους προς τον επαναπροσανατολισμό (την αλλαγή κουλτούρας και πράξης) των λειτουργών προς μιαν «άλλη ψυχιατρική». Σ΄ αυτή τη βάση, μια από τις παραμέτρους της οποίας είναι η εξασφάλιση του αριθμητικά αναγκαίου και επαρκώς εκπαιδευμένου προσωπικού σε όλες τις μονάδες ψυχικής υγείας, η μηχανική καθήλωση θα πρέπει επιτέλους να αποφασιστεί ότι δεν αποτελεί ιατρική πράξη, ότι η εφαρμογή της συνιστά καταστρατήγηση θεμελιακών δημοκρατικών και συνταγματικών δικαιωμάτων του ατόμου και, ως εκ τούτου, η τέλεσή της να αποτελεί ποινικό αδίκημα.

16. Η μεταφορά των ψυχιατρικών κλινικών των ψυχιατρείων σε κατάλληλους και επαρκείς χώρους στα γενικά νοσοκομεία θα ακολουθήσει στο βαθμό που οι νέες προσεγγίσεις, πρακτικές και θεσμικές λειτουργίες παγιώνονται και προχωράει με ουσιαστικό τρόπο η ανάπτυξη του ολοκληρωμένου δικτύου των κοινοτικών υπηρεσιών, που θα υποκαθιστούν πλήρως και θα λειτουργούν εναλλακτικά στο ψυχιατρείο. Σε όλη αυτή την διαδικασία του μετασχηματισμού θεωρείται ως αυτονόητη, και εκ των ουκ άνευ, η πλήρης αξιοποίηση, χωρίς καμιά εξαίρεση, του υπάρχοντος προσωπικού και επειδή αυτό δεν επαρκεί, η πρόσληψη του αναγκαίου αριθμού όλων των ειδικοτήτων που θα απαιτηθεί για την επαρκή στελέχωση των υπηρεσιών.

17. Είναι πρωταρχικής σημασίας, σε όλη αυτή την διαδικασία, ο ενεργός και αποφασιστικός ρόλος των ατόμων με ψυχιατρική εμπειρία και των οικογενειών. Μέχρι τώρα, τα «άτομα με εμπειρία» και οι οικογένειες, παρά τις προθέσεις και την ενεργό αγωνιστική συμμετοχή τους, έχουν συνήθως χρησιμοποιηθεί, από το κυρίαρχο σύστημα, με διακοσμητικό τρόπο, ως δήθεν «συμμέτοχοι» (συχνά προσκεκλημένοι και παρακαθήμενοι σε διάφορα τραπέζια και συνέδρια των «ειδικών»), ενώ οι όποιες αποφάσεις λαμβάνονται ερήμην αυτών. Είναι σημαντικό να απλωθούν περαιτέρω και να ενδυναμωθούν τα κινήματα και οι συλλογικότητες ατόμων με ψυχιατρική εμπειρία, αλλά και των συλλόγων των οικογενειών, να γίνεται έμπρακτα σεβαστή η ανεξάρτητη και αδιαμεσολάβητη παρουσία και λειτουργία τους και ο ενεργός και αποφασιστικός ρόλος τους στα τεκταινόμενα.

18. Ένα κρίσιμο ζήτημα είναι η αντιμετώπιση του προβλήματος που συνιστούν, από πολλές απόψεις, οι ΜΚΟ της Ψυχικής Υγείας, μια μορφή ιδιωτικοποίησης, αλλά, ωστόσο, χωρίς ίδιους πόρους και στηριζόμενες για την επιβίωσή τους στην κρατική χρηματοδότηση. Καθώς στο τέλος του 2015 εξαντλείται η έκτακτη χρηματοδότηση της ΕΕ για την διάσωσή τους, προκειμένου να επιτευχθεί το «βίαιο κλείσιμο των ψυχιατρείων», είναι σαφές ότι, από το 2016, θα αντιμετωπίσουν πρόβλημα επιβίωσης. Με την περαιτέρω ιδιωτικοποίησή τους προ των πυλών, η μόνη λύση είναι η άμεση δημοσιοποίησή τους (η ανάληψή τους από το κράτος) αφού, καθώς είναι κρατικοδίαιτες, αυτό δεν θα είχε κανένα κόστος. Θα είναι μια ενέργεια ασφαλής και για τους ενοίκους των δομών και για το προσωπικό, που θα αποκτήσει, έτσι, μονιμότητα της θέσης εργασίας και δεν θα είναι έρμαιο των όποιων εκβιασμών και της αχαλίνωτης αυθαιρεσίας των αφεντικών των ΜΚΟ.

19. Οι διαδικασίες Αποιδρυματοποίησης θα έπρεπε να συμπεριλάβουν και τις λεγόμενες προνοιακές δομές και ιδρύματα, όχι μόνο στα Λεχαινά, αλλά και πολλά άλλα σε ολόκληρη τη χώρα, όπου οι συνθήκες είναι μεσαιωνικές.

20. Ακύρωση των όποιων σχεδίων, σκέψεων και προετοιμασιών για την ίδρυση δικαστικού (ών) ψυχιατρείου(ων). Να εξεταστεί η διεθνής εμπειρία και η επεξεργασία λύσεων εναλλακτικών στο δικαστικό ψυχιατρείο. Να εξεταστεί, επίσης, η άμεση αλλαγή του σχετικού νομοθετικού πλαισίου (άρθρα 34, 69, 70 ΠΚ κλπ) σε μια κατεύθυνση που θα επιτρέπει, ενάντια στην φυλακτική λογική, μια πραγματική θεραπευτική παρέμβαση για τα άτομα με ψυχιατρική εμπειρία που διαπράττουν το όποιο ποινικό αδίκημα. Απόρριψη πρέπει να υπάρξει και στην προετοιμαζόμενη εισαγωγή στην Ελλάδα της Υποχρεωτικής Θεραπείας στην Κοινότητα, στη μεταφορά, δηλαδή, της ψυχιατρικής καταστολής μέσα στην κατοικία του ατόμου.

21. Μια σειρά από νομοθετικές ρυθμίσεις, υπουργικές αποφάσεις και εγκύκλιοι για την Ψυχική Υγεία, που πέρασαν, κατ΄ εντολήν της task force, από τις υφυπουργούς που είχαν αναλάβει την Ψυχική Υγεία τα τελευταία τρία χρόνια προκειμένου να διευκολυνθεί το «βίαιο κλείσιμο» και η περαιτέρω ιδιωτικοποίηση της Ψυχικής Υγείας, πρέπει άμεσα να ακυρωθούν. Μεταξύ άλλων, θα πρέπει άμεσα να αναθεωρηθούν πρακτικές, ιδιαίτερα στις δομές των ΜΚΟ (Κέντρα Ημέρας κλπ), για ένταξη ατόμων με ψυχιατρική εμπειρία σε θεραπευτικά προγράμματα ενός χρόνου με δυνατότητα για ανανέωση για έξη μήνες Ένα θεραπευτικό πλάνο δεν μπορεί να συγκροτείται στη βάση ομογενοποιημένων, γενικών και λογιστικής αρχής προδιαγραφών, αλλά σύμφωνα με τις ανάγκες του ψυχικά πάσχοντος ατόμου και να έχουν όση διάρκεια όσο απαιτούν αυτές οι ανάγκες και επ΄ αόριστον.

22. Τέλος, θ΄ αποτελούσε ακύρωση της όποιας αξιοπιστίας της νέας διακυβέρνησης η καθ΄ οιονδήποτε τρόπο συνδιαλλαγή και εκ νέου ανάθεση ρόλων σε συμβούλους και μέλη επιτροπών (ιδιοκτήτες ΜΚΟ και άλλοι) που είχαν οριστεί από τις προηγούμενες μνημονιακές κυβερνήσεις για το σχεδιασμό του «βίαιου κλεισίματος» των ψυχιατρείων, της διάλυσης και της περαιτέρω ιδιωτικοποίησης της ψυχικής υγείας.

.

6 Ιουνίου 2015

.
.

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ
ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

.
.
.
.
.
.