Τα Μουσεία της Τρέλας : Museo della Laboratorio Mente

.

.

Υπάρχουν σ’ αυτό τον κόσμο κάποια Μουσεία διαφορετικά απ’ τα συνηθισμένα. Μουσεία που μας υπενθυμίζουν πως αντιμετωπίστηκαν οι διαφορετικοί, οι αποκλίνοντες, οι ψυχικά πάσχοντες.

Ένα τέτοιο Μουσείο, το Museo della Laboratorio Mente εγκαινιάστηκε στη Ρώμη το 2000 και σχετίζεται με την ιστορία του νοσοκομειακού συγκροτήματος της Santa Maria della Pietà που λειτουργούσε για 500 χρόνια αρχικά ως χώρος εγκλεισμού των απανταχού αποβλήτων της κοινωνίας κι αργότερα αμιγώς ως ψυχιατρικό άσυλο.

Η διάταξη του Μουσείου βασίζεται σε ένα «ιστορικό χάρτη» που στηρίζεται τόσο σε προφορικές μαρτυρίες όσο και γραπτές πηγές που βρίσκονται στη Βιβλιοθήκη Cencelli και στο ιστορικό αρχείο της Santa Maria della Pietà. Συμπεριλαμβάνει πρακτικές της κυρίαρχης ψυχιατρικής αλλά και της αντιψυχιατρικής. Είναι αφιερωμένο στον ψυχικό πόνο και τη θεραπεία του.

.

.

Αλλά σ’ αυτό το Μουσείο, όπως δηλώνει, ο Διευθυντής του, Pompeo Martelli, δεν υπάρχει περιθώριο για νοσταλγία. Η νοσταλγία άλλωστε είναι για όσους έχουν παραδώσει τα όπλα και δεν πιστεύουν πως μπορούν πια να κάνουν κάτι. Αλλά εκείνος πρεσβεύει το αντίθετο. Δεν είναι λοιπόν ένας χώρος για να θυμόμαστε το τρελοκομείο και το πως ήταν, όπως λέει, αλλά ένα ζωντανό Εργαστήριο για να γίνουν κατανοητές οι κοινοτικές, πολιτικές και ψυχικές διεργασίες και το πως όλες αυτές έχουν ενσωματωθεί στις σχέσεις και τις εμπειρίες μας.

Γι’ αυτό και είναι διαδραστικό, γεμάτο εγκαταστάσεις κι έχει συμβάλλει σ’ αυτό ιδιαιτέρως η ομάδα καλλιτεχνών που απαρτίζει το Studio Azzuro. Μπορεί κάποιος να περαπτήσει λοιπόν εκεί, ν’ αγγίξει τα “εκθέματα”, ν’ ακούσει και να δει ανθρώπους που κάποτε ήταν έγκλειστοι, να μιλούν για τις προσωπικές τους ιστορίες. Συμμετέχει έτσι. Δεν είναι απλά παρατηρητής. Βρίσκεται σ’ ένα χώρο Αφήγησης που πραγματεύεται μια άλλη ανάγνωση της διαφορετικότητας κι επιδιώκει την καταπολέμηση του στιγματισμού και την προαγωγή της ψυχικής υγείας.

.

Il bambino con le braccia.jpg

.

Ιδιαιίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η έκθεση InSideOut. Το σημείο εκκίνησης είναι το βιβλίο «Il Bambino con le braccia larghe» (εκδ Ediesse, 2010) , γραμμένο από τον Carlo Gnetti, στο οποίο απεικονίζει την εμπειρία του σχετικά με την ψυχική αρρώστια του αδελφού του Paolo, έργα του οποίου υπάρχουν στην έκθεση.

Μες απ’ την ιστορία του Paolo, που διαγνώστηκε ως σχιζοφρενής κατά τη διάρκεια της εφηβείας του, πήρε αμέτρητα ψυχοφάρμακα, υπέστη ηλεκτροσόκ, έζησε όλη τη βία του ασύλου, πρόλαβε να δει το κλείσιμο των ψυχιατρείων, κατέληξε σε μια ιδιωτική ψυχιατρική κλινική που δεν διέφερε ιδιαίτερα απ’ το τρελοκομείο και πέθανε τελικά το 2009 σε ηλικία 59 ετών, καταλαβαίνει κανείς τις μεταβολές που έφερε στο ψυχιατρικό κατεστημένο ο νόμος 180, του Franco Basaglia (εδώ μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα).

Ο Roberto del Balzo μάλιστα εμπνεύστηκε απ’ το βιβλίο που αναφέρεται στη ζωή του κι έφτιαξε μια ταινία που προβλήθηκε στο 71° Festival del Cinema  της Βενετίας, στην οποία συμπεριλαμβάνονται σχέδια και γράμματα του Paolo.

.

.

Στο Μουσείο βέβαια μαθαίνει κανείς κι άλλες ιστορίες, εκτός απ’ αυτή του Paolo. Δεν έχει μόνο ενήλικους επισκέπτες, αλλά και μικρούς μαθητές. Και δεν το επισκέπτονται μόνο Ιταλοί, αλλά κι άνθρωποι απ’ τη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ελβετία. Το 2010 βραβεύτηκε μάλιστα από το ICOM Italia ως το Καλύτερο της χρονιάς.

Αξίζει να διαβάσετε μόνοι σας περισσότερα, γιατί έχει κι άλλες λειτουργίες κι ο Διευθυντής του, ο Pompeo Martelli, κάνει ενδιαφέροντα σχέδια για το μέλλον και τον τρόπο που θα μπορούν να ενταχτούν σ’ αυτό περισσότεροι χρήστες υπηρεσιών ψυχικής υγείας.

.

.

Πηγές:

.

.

.

Advertisements

~ από aikaterinitempeli στο Φεβρουαρίου 23, 2016.

2 Σχόλια to “Τα Μουσεία της Τρέλας : Museo della Laboratorio Mente”

  1. Καλημέρα Αικατερίνη. Βλέπω αυτή τη στιγμή την ανάρτηση σου με άλλο τίτλο να την υπογράφει μια άλλη κυρία (http://www.independent.gr/%CE%AC%CF%81%CE%B8%CF%81%CE%B1/3235-%CE%AD%CE%BD%CE%B1-%CE%BC%CE%BF%CF%85%CF%83%CE%B5%CE%AF%CE%BF-%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%BF-%CE%B1%CE%BD%CE%B8%CF%81%CF%8E%CF%80%CE%B9%CE%BD%CE%BF-%CE%BC%CF%85%CE%B1%CE%BB%CF%8C). Δεν σε αναφέρει και σκέφτηκα να σε ενημερώσω. Είμαι γραμμένη στο blog σου, λαμβάνω ενημερώσεις στο e-mail μου κάθε φορά που ανεβάζεις κάτι κι έτσι ήταν εύκολο να θυμηθώ που το είδα πρώτη φορά αυτό το θέμα. Δεν ξέρω τι θα κάνεις γι’ αυτό αλλά εμένα θα με ενοχλούσε αφάνταστα. Συγχαρητήρια για τα σπουδαία θέματα που προωθείς και καλοτάξιδο το νέο σου βιβλίο. Μπορεί να μην σχολιάζω συχνά αλλά σε παρακολουθώ ανελλιπώς και θέλω να σε ευχαριστήσω για όσα μας μαθαίνεις. Ως απόφοιτος θετικής επιστήμης για τα περισσότερα δεν είχα ιδέα. Συνέχισε τηνκαλή δουλειά.

    Μάνια

  2. Μάνια, καλώς ήρθες και σ’ ευχαριστώ για το σχόλιό σου. Ναι, καταλαβαίνω τι εννοείς και βλέπω τι έχει γίνει. Όμως δεν μπορώ να υποδείξω σε κανέναν το σωστό. Ο καθένας με τις αρχές του πορεύεται. Εγώ αναφέρω πάντα, μα πάντα, τις πηγές μου και σ’ αυτό προτιμώ να μείνουμε. Δεν είναι η πρώτη φορά που μ’ ενημερώνουν για κάτι τέτοιο άλλωστε και δεν θα ‘ναι κι η τελευταία. Μία και μοναδική αντέδρασα, γιατί υπήρχε λόγος, αλλά τώρα όχι, δεν σκοπεύω να κάνω τίποτα. Είναι μια μέρα άλλωστε η σημερινή, που δεν γίνεται να μ’ ενοχλήσει το παραμικρό. 🙂 Και γενικότερα δηλαδή δεν ταράζομαι με τέτοια. Ο κόσμος εξάλλου δεν είναι αφελής. Βλέπει και καταλαβαίνει. Ας κυκλοφορεί η γνώση έστω λοιπόν. 🙂 Σ’ Ευχαριστώ πολύ για όσα έγραψες και να ξέρεις πως βίους παράλληλους ζούμε. Αυτή την εποχή, με τη Σχετικότητα παλεύω. Προσπαθώ να μάθω κι εγώ. Κανείς μας δεν γεννήθηκε γνωρίζοντας. Πόσο πληκτική θα ήταν τότε η ζωή… Να ‘σαι καλά και θα χαρώ να τα ξαναπούμε.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s