“Bipolarized”: Μια ταινία για τη Διπολική διαταραχή και την αναζήτηση εναλλακτικών θεραπειών

.

.

Για την ταινία που τιτλοφορείται “Bipolarized”, μια Καναδέζικη παραγωγή του 2014, θα γίνει σήμερα λόγος εδώ και για τον άνθρωπο που αφορά και δεν είναι άλλος απ’ τον Ross McKenzie. Ο McKenzie διαγνώστηκε στα 21 του ως διπολικός μετά από ένα μανιακό επεισόδιο και του χορηγήθηκε φαρμακευτική αγωγή, δηλαδή λίθιο. Οι γιατροί του είπαν πως θα πρέπει να το παίρνει για όλη του τη ζωή. Το έκανε πράγματι για 16 συναπτά έτη παρά το ότι οι παρενέργειές του τον αποσυντόνιζαν καθημερινά κι ένιωθε όπως εξηγεί, σαν χημικά λοβοτομημένος. Κάποια στιγμή όμως αποφάσισε να δει την κατάστασή του μέσα από ένα διαφορετικό πρίσμα, να διακόψει σταδιακά το φάρμακο και ν’ αναζητήσει εναλλακτικές θεραπείες (γιόγκα, βελονισμό, διαλογισμό, σαμανικές τελετές κ.α.), ώστε να καταλάβει καλύτερα τι του συμβαίνει.

.

Σήμερα είναι απολύτως υγιής, δεν υποτροπίασε και θέλει να μοιραστεί μ’ άλλους όσα ανακάλυψε σ’ αυτή του την πορεία. Φυσικά αμφισβητεί τα ψυχοφάρμακα, πιστεύει πως μεγάλη ζημιά έχει κάνει το αμφιλεγόμενο DSM (η διαγνωστική Βίβλος δηλαδή των ποικίλων αλλά και συχνά επινοημένων ψυχικών διαταραχών) και γι’ αυτό συνομιλεί στην ταινία του τόσο με ακτιβιστές, όσο και με υποστηρικτές άλλου είδους θεραπειών (πιο φυσικών, αν θέλετε) που αμφισβητούν ανοιχτά την κυρίαρχη ψυχιατρική, με δημοσιογράφους όπως ο Robert Whitaker, καθώς και με Επιζώντες, όπως θεωρεί πως είναι κι ο ίδιος.

.

Ανοιχτά καλεί το κοινό που θα δει την ταινία και πάσχει από κάποια διαταραχή να κάνει εκτενή έρευνα για τις διάφορες θεραπευτικές επιλογές, πριν αρχίσει να παίρνει χάπια. Η νούμερο ένα επιθυμία του είναι αυτό το ντοκιμαντέρ να οδηγήσει σε μια τέτοια συνειδητοποίηση, ώστε να γλυτώσουν οι νεότερες γενιές απ’ τον πόνο και τη στεναχώρια που βίωσε εκείνος εξαιτίας της διάγνωσής του. Θέλει καταληκτικά με αφορμή την ταινία να ξεκινήσει μια νέα συζήτηση για το πώς θα πρέπει να βλέπουμε τη θεραπεία των ατόμων με ψυχικές διαταραχές.

.

Πιστεύει, όπως λέει σε μια συνέντευξή του, πως τα φάρμακα προορίζονται να είναι βραχυπρόθεσμες λύσεις σε ακραίες καταστάσεις. Αλλά το άτομο πρέπει να αντιμετωπιστεί και ως μυαλό και ως σώμα και ως πνεύμα. Ολιστικά δηλαδή . Έτσι μόνο θεωρεί πως οι άνθρωποι θα είναι σε θέση να απελευθερωθούν απ’ τα συμπτώματά τους και να ζήσουν υγιείς κι ευτυχισμένοι.

.

BIPOLARIZED-RETHINKING-MENTAL-ILLNESS-231x300.jpg

.

Καλά όλα αυτά βέβαια κι ενδιαφέροντα, αλλά υπάρχει κάτι που απ’ την αρχή με ξένισε και δεν μου άρεσε. Η ταινία φαίνεται υπερβολικά στυλιζαρισμένη κι αυτό θεωρώ πως είναι το μεγάλο της μειονέκτημα. Κάντε μια σύγκριση και μόνοι σας, με αυτήν ας πούμε του John Cadigan (εδώ θα βρείτε τις λεπτομέρειες) και θα καταλάβετε τι εννοώ. Με λίγα λόγια, κατά τη γνώμη μου, στην πρώτη ταινία καταλαβαίνεις πως το θέμα είναι το τι πέρασε αυτός ο άνθρωπος που είχε διαγνωστεί ως σχιζοφρενικός και βλέπεις την αλήθεια του, ενώ στη δεύτερη βλέπεις μια παραγωγή τόσο καλοστημένη που “μυρίζει” Hollywood και χάνεις κάπως την ουσία του πράγματος.

.

Το έθιξα όμως αρκετά αυτό, αφορά κυρίως άλλωστε την ατυχή θεωρώ, σκηνοθεσία της Rita Kotzia και προτιμώ να μην μείνω περισσότερο στο συγκεκριμένο ζήτημα. Να μην χάσουμε το δάσος, κοιτώντας το δέντρο δηλαδή. Καλύτερα να σας αναφέρω μια άλλη κριτική που διάβασα κι εστιάζει στο ότι έχουμε να κάνουμε μ’ έναν μάλλον πλούσιο άνθρωπο που ταξιδεύει σε διάφορες χώρες αναζητώντας θεραπεία και μπορεί να βλάψει η ταινία του, αν τη δουν πάσχοντες που με αφορμή αυτήν δεν θ’ αναζητήσουν τάχα θεραπεία.

.

Για το πρώτο σχόλιο, τι να πω; Δεν μ’ απασχολεί να τον ‘ενοχοποιήσω’ για την οικονομική του κατάσταση (προς τιμήν του άλλωστε έχει παραδεχτεί ότι γνωρίζει πολύ καλά πως άλλοι άνθρωποι δεν έχουν την τύχη αυτή), αλλά μ’ ενδιαφέρει να τοποθετηθώ κυρίως στο δεύτερο σκέλος της κριτικής αυτής, περί της “επικινδυνότητας” της ταινίας του δηλαδή (μια έννοια που πάντα έρχεται στο προσκήνιο όταν η συζήτηση φτάνει στους ψυχικά πάσχοντες). Επειδή αυτή είναι μια εκ του πονηρού κριτική, που δεν είναι καθόλου άγνωστη τόσο σε μένα όσο και σε άλλους συναδέλφους, θα υπογραμμίσω αυτό: τη θεωρώ σαφέστατα ανήθικη. Είναι ανήθικο ν’ αποκρύπτεις πληροφορίες απ’ τους πάσχοντες οδηγώντας τους στον μονόδρομο των ψυχοφαρμάκων, αντί να τους βοηθάς να δουν διεξοδικά τις επιλογές που έχουν . Άρα συνακόλουθα ένα έχω να πω σχετικά με το κατά πόσο θα βλάψει κάποιον η ταινία: δεν πρόκειται. Ο καθένας έχει το δικαίωμα ν’ αναζητήσει τη θεραπεία που επιθυμεί, κι όχι αυτήν που για κάποιους είναι η μόνη ενδεδειγμένη. Η άγνοια εξάλλου είναι επικίνδυνη, όχι η γνώση. Απλά είναι τα πράγματα.

.

Με την κριτική όμως που κυρίως συμφωνώ είναι αυτή που υπογραμμίζει πως ό,τι λειτουργεί για κάποιον, δεν σημαίνει πως θα λειτουργήσει και για άλλους. Ο Ross McKenzie βρήκε αυτές τις λύσεις, υποστηρίζει πως θεραπεύτηκε και καλά έκανε κι αποφάσισε να μοιραστεί μαζί μας την ιστορία του, αλλά για άλλους που θα δουν την ταινία μπορεί ν’ αποδειχτούν εντελώς αναποτελεσματικά όλα όσα προτείνει.

.

Σε μια εποχή που τα περισσότερα συστήματα υγείας είναι διαλυμένα εξαιτίας των οικονομικών επιλογών των απανταχού κυβερνήσεων, δεν μ’ εντυπωσιάζει το γεγονός πως οι άνθρωποι που πάσχουν δοκιμάζουν κι άλλες θεραπείες (και ξανατονίζω καλά κάνουν), πέρα απ’ όσες το ψυχιατρικό κατεστημένο προτείνει μ’ έναν αξιοπρόσεκτο είναι η αλήθεια στρουθοκαμηλισμό, για την σαφέστατα αμφισβητούμενη αναποτελεσματικότητά τους. Για να μην αναφερθώ και στις ερευνητικά αποδεδειγμένες παρενέργειες των ψυχοφαρμάκων.

.

Bipolarized-1024x514.png

.

Απ’ την άλλη αντιλαμβάνομαι πως σίγουρα ορισμένοι θα χαμογελάσουν ειρωνικά βλέποντας σε κάποιο σημείο της ταινίας ένα σαμάνο να κάνει τελετή κάθαρσης στον McKenzie. Δεν ξέρω αν αυτές οι μπαλίτσες βαμβάκι που ο περί ου ο λόγος σαμάνος χρησιμοποίησε πράγματι είχαν απομεινάρια λιθίου, όπως αποφάνθηκε το εργαστήριο στα οποία τα εξέτασαν κατόπιν κι αν γίνεται ένα φάρμακο να μείνει τόσο στον οργανισμό ενός λήπτη, αλλά ξέρω σίγουρα πως λάθος διαγνώσεις όπως παραδέχεται ο επικεφαλής της Επιτροπής της Ψυχικής Υγείας στον Καναδά, δίνονται. Ξέρω επίσης, πως πολλοί ειδικοί που είναι μέλη της συντακτικής επιτροπής του DSM έχουν στενές σχέσεις με φαρμακευτικές εταιρείες, γιατί έχω διαβάσει αυτό κι άλλα σχετικά άρθρα. Γνωρίζω τέλος πως “διαταραχές” επινοούνται κάθε μέρα (πρόσφατα ας πούμε μπήκε σ’ αυτές το πένθος, ναι το πένθος και η ντροπαλότητα) κι έτσι δημιουργείται η αιτία, ώστε νέα χάπια να κάνουν την εμφάνισή τους.

.

Γι’ αυτό όλοι θα πρέπει να ‘μαστε σ’ ένα βαθμό σκεπτικιστές όταν συζητάμε για διαγνώσεις και να μην τις θεωρούμε όπως έχω ξαναγράψει σαν ένα είδος ταφόπλακας για το μέλλον κάποιου. Κι υπάρχει και κάτι ακόμη που πρέπει να προσθέσω. Ας πούμε προσωπικά αναρωτήθηκα αν αυτός ο άνθρωπος πράγματι ήταν διπολικός ή αδίκως έπαιρνε τόσα χρόνια αντίστοιχη αγωγή. Θεραπεύτηκε ή ποτέ δεν είχε μανιοκατάθλιψη, αλλά βίωνε τις παρενέργειες του λιθίου; Και δεν το αναφέρω αυτό για να μειώσω την αξία της προσωπικής του αναζήτησης κι επιτυχούς έκβασης. Κάθε άλλο. Το βάζω στην κουβέντα μας εδώ, ακριβώς επειδή οι λάθος διαγνώσεις δεν είναι σπάνιες. Τα ερωτήματα αυτά επομένως, μόνο ρητορικά είναι. Για να ‘μαστε υποψιασμένοι, γενικότερα.

.

Δείτε την λοιπόν αυτή την ταινία όταν κυκλοφορήσει και στη χώρα μας, κρατήστε ό,τι νομίζετε πως σας αφορά και σας ταιριάζει και δείτε κι άλλες βέβαια. Μελετήστε, διαβάστε σχετικά θέματα αν πάσχετε από κάποια ψυχική διαταραχή, αμφισβητείστε γιατί όχι και μακάρι στο τέλος ν’ αποδειχτείτε νικητές. Αυτός ο αγώνας είναι δύσκολος και δεν τα καταφέρνουν όλοι να φτάσουν ως το τέρμα πράγματι και να ξαναπάρουν τη ζωή τους στα χέρια τους. Αλλά κάποιοι-ες τα καταφέρνουν. Δεν γίνεται να το κρύβουμε αυτό. Δεν γίνεται.-

.

.

.

Πηγές:

http://www.bipolarizedthemovie.com/

http://www.psychiatrictimes.com/bipolar-disorder/warning-movie-may-have-psychiatric-side-effects?GUID=371E37A3-B961-4901-8CB7-66F41465E061&rememberme=1&ts=21032016

http://www.care2.com/greenliving/bipolarized-one-mans-natural-approach-to-mental-illness.html

https://vimeo.com/110507524

http://www.jasonsconnection.org/tag/bipolarized/

http://90thparallel.ca/our-work/bipolarized/

http://madinamericainternationalfilmfestival.com/left-psychiatric-ward-may-1993-set-mission-interview-ross-mckenzie-bipolarized/

.

.

.

Advertisements

Ινδονησία: «Η ζωή στην κόλαση», για τους ψυχικά πάσχοντες

.


13_Disorder_asr.jpg
Ο Saepudin ήταν αλυσοδεμένος (pasung) για 9 χρόνια. Ζούσε απομονωμένος στο πίσω δωμάτιο του σπιτού της οικογένειάς του, στη Δυτικη Ιάβα. Τα πόδια του ατρόφησαν λόγω της αχρησίας.

.

Είδα πριν λίγες μέρες εδώ το φωτογραφικό, το φριχτό φωτογραφικό υλικό, απ’ την Ινδονησία που αφορά ανθρώπους με ψυχικές διαταραχές (το ανέβασε  μάλιστα και η συνάδελφος Δώρα Κουτσανέλλου στο Facebook) κι αποφάσισα να ψάξω περισσότερο το θέμα για να ενημερωθούμε όλοι. Τέτοιες εικόνες δυστυχώς έχω δει ξανά, αλλά απ’ την άλλη θυμάμαι και τις άψογες σχεδόν συνθήκες που επικρατούσαν στο ψυχιατρείο της Chiang Mai στο Βορά της Ταϋλάνδης. Και το αναφέρω γιατί δεν πρέπει να θεωρήσουμε πως σε όλη την Ασία έτσι έχουν τα πράγματα.

.

Στην Ινδονησία βέβαια, η Andrea Star Reese, αυτές τις εικόνες αντίκρυσε και κατέγραψε με το φακό της, από τον Ιανουάριο 2011 μέχρι το τέλος του 2012. Κι ένα απ’ τα πρώτα πράγματα που εξηγεί στις συνεντεύξεις της είναι ο όρος pasung. Μ’ αυτόν στη συγκεκριμένη χώρα, εννοούν τα δεσμά, αλλά και τον περιορισμό, το να κλειδωθεί δηλαδή ένα άτομο σ’ ένα χώρο, σ’ ένα υπόστεγο, να δεθεί σ’ έναν πάσαλο ζώου κτλ. Τις καθηλώσεις δηλαδή παντός είδους και την απομόνωση, όπως θα λέγαμε εμείς.

.

Σε pasung καταφεύγουν οι οικογένειες που ένα μέλος τους πάσχει ψυχικά για οικονομικούς λόγους,  καθώς πολλές φορές ακόμη και το κόστος μεταφοράς του σε κάποιο ψυχιατρικό νοσοκομείο είναι δυσβάσταχτο. Αλλά το κάνουν επειδή φοβούνται τη λήψη φαρμακευτικής αγωγής μιας και κάποιοι συγγενείς τους χειροτέρευσαν μετά τη χορήγηση ψυχοφαρμάκων, ανησυχούν για τον κίνδυνο εθισμού τους, δεν κατανοούν την ανάγκη για δια βίου λήψη κ.α. Βεβαίως το κάνουν παράλληλα και για ν’ αποφύγουν το στίγμα στην κοινότητα,  με την πεποίθηση πως έτσι προστατεύουν  τόσο την οικογένεια όσο και το ίδιο το άτομο. Σε καμία περίπτωση δεν αισθάνονται πως κάνουν κάτι λάθος, μιας και ανέκαθεν σε τέτοιες λύσεις κατέφευγαν.

.

Το θέμα είναι όμως,  πως όλοι αυτοί οι άνθρωποι που βλέπετε στις φωτογραφίες κι άλλοι πάμπολλοι, δεν έχουν διαγνωστεί επισήμως, δεν έχουν επισκεφτεί ποτέ ψυχίατρο. Κανείς δηλαδή δεν μπορεί να πει με βεβαιότητα πως όντως έχουν κάποια ψυχική διαταραχή. Κι έτσι το pasung, που απαγορεύτηκε το 1977, αποτελεί παρ’ όλα αυτά, τον παραδοσιακό τρόπο αντίδρασης των μικρών ως επί το πλείστον κοινωνιών, έναντι στην υποψία ύπαρξης ψυχικής διαταραχής.

.

Οι σαμάνοι, που είναι η φτηνή επιλογή σ’ αυτή τη χώρα, συνδέουν συνήθως τις συμπεριφορές όσων θεωρούνται διαταραγμένοι με πνευματική κατοχή από κάποιο πνεύμα, με μαγεία, τους αντιμετωπίζουν με ξόρκια κτλ.

.

02_Disorder_asr.jpg
Η Yayasin, άρχισε να έχει παρασθήσεις όταν ήταν 15 ετών. Η οικογένειά της πλήρωσε για να έχει ένα κρεβάτι και να λάβει ένα είδος πνευματικής θεραπείας, βασισμένης στον ισλαμισμό. Ζούσε στο ίδρυμα Bina Lestari Foundation, στην Κεντρική Ιάβα, για αρκετά χρόνια.

.

Στην Ινδονησία, που έχει πληθυσμό 250 εκατομμύρια ανθρώπους, υπάρχουν μόνο 600 ως 800 περίπου ψυχίατροι, οι μισοί εκ των οποίων βρίσκονται στην Ιάβα κι οι υπόλοιποι στην Τζακάρτα. Κάποιοι εξ’ αυτών μονίμως κάνουν την ίδια διάγνωση και δίνουν την ίδια συνταγή. Ακόμη κι έτσι όμως, η συνταγογραφούμενη αγωγή, μπορεί να μην εκτελεστεί για μήνες, λόγω των ελλείψεων ή επειδή κοστίζει εξαιρετικά ακριβά.

.

Τα 48 ψυχιατρεία της χώρας (περισσότερα απ’ τα μισά βρίσκονται σε μόλις 4 απ’ τις 34 επαρχίες, σύμφωνα με την WHO) τα εποπτεύει το αντίστοιχο υπουργείο Υγείας αλλά τα «καταφύγια» (στα οποία γίνεται pasung) αποτελούν ευθύνη ξεχωριστού τμήματος. Μέρος των ‘θεραπειών” εκεί είναι τα επώδυνα μασάζ (ως αποτέλεσμά τους προκαλούνται μώλωπες στα σώματα των πασχόντων) ή η απαγγελία στο αυτί στίχων απ’ το Κοράνι, η κατάποση φυτικών ροφημάτων κ.α..

.

Διαπιστώθηκε μάλιστα πως σχετικά εύκολα, μπορεί να κρατηθεί ένας άνθρωπος σε ένα τέτοιο «καταφύγιο», ένα ίδρυμα δηλαδή, χωρίς τη θέλησή του. Ο προϋπολογισμός για την υγεία το 2015 ήταν 1,5% και υπολογίζεται πως το 90% των ανθρώπων που επιθυμούν να έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας, δεν μπορούν να την έχουν.

.

Όπως έχει πει η Andrea Star Reese, το χειρότερο είναι πως αυτοί οι άνθρωποι που βλέπουμε στις φωτογραφίες και το video, δεν γνωρίζουν καν πως μπορούν να γίνουν καλύτερα. Υφίστανται στωικά τη μοίρα τους. Η ίδια ελπίζει ότι γνωστοποιώντας την κατάσταση θα αυξηθεί η ευαισθητοποίηση και θα βοηθήσει (τόσο η σειρά αυτή φωτογραφιών, όσο και το ντοκιμαντέρ Disorder) να υπάρξει μια θετική αλλαγή προς την κατεύθυνση της τρέχουσας φροντίδας ψυχικής υγείας στη χώρα.

.

.

Και τι γίνονται λοιπόν σήμερα αυτοί οι άνθρωποι; Η οργάνωση Human Rights Watch, αναφέρει σε μια έκθεση 74 σελίδων που δημοσιεύτηκε μόλις χτές με τίτλο “Η ζωή στην κόλαση”, πως μένουν για εξαιρετικά μεγάλα διαστήματα κλειδωμένοι και καθηλωμένοι (κάποιοι για 15 ολόκληρα χρόνια), απομονωμένοι (σε κάποιες περιπτώσεις για να τιμωρηθούν με ποικίλες αφορμές), ζουν σε εξαιρετικά ανθυγιεινές συνθήκες (τρώνε, κοιμούνται, ουρούν κι αφοδεύουν στο ίδιο μέρος), υφίστανται σωματική και σεξουαλική βία, υπόκεινται σε υποχρεωτική θεραπεία (συμπεριλαμβανομένου του ηλεκτροσόκ που όπως διαπιστώθηκε σε τρία απ’ τα έξι ψυχιατρικά νοσοκομεία γίνεται χωρίς αναισθησία και χωρίς τη συγκατάθεση του ασθενή), αναγκάζονται να δεχτούν αντισύλληψη κ.α. Πόσοι είναι; 18.800, όπως υπολογίζεται.

.

Η σπανιότητα των κατάλληλων δομών και η ύπαρξη υπηρεσιών που συχνά αγνοούν τα βασικά δικαιώματα των ατόμων με ψυχοκοινωνικά προβλήματα άλλοτε συνέβαλε κι άλλοτε προκάλεσε τη βία εναντίον τους.

.

Η περί ου ο λόγος οργάνωση , πήρε συνέντευξη από 72 άτομα (συμπεριλήφθησαν και παιδιά), μίλησε με οικογένειες, φροντιστές, προσωπικό «καταφυγίων», επαγγελματίες ψυχικής υγείας, κυβερνητικούς αξιωματούχους και κάνει λόγο για 57.000 ανθρώπους που μια φορά έστω στη ζωή τους περιορίστηκαν με αλυσίδα σε κλειστό χώρο.

.

Τι μπορεί να γίνει τελικά γι’ αυτούς; Το 2014, το Κοινοβούλιο της Ινδονησίας ψήφισε το νόμο για την Ψυχική Υγεία ώστε να βελτιωθεί το επίπεδο των αντίστοιχων υπηρεσιών στη χώρα, αλλά ακόμη δεν έχουν υπάρξει θεαματικές αλλαγές. Τον επόμενο μήνα, ο Πρόεδρος της χώρας, Joko Widodo, αναμένεται να υπογράψει τη συμφωνία για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία, που αποσκοπεί στην προστασία και την προώθηση των δικαιωμάτων των ατόμων με αναπηρίες. Η κυβέρνηση πήρε επίσης σειρά μέτρων για την απελευθέρωσή όσων παραμένουν σε pasung, αλλά καθώς η χώρα έχει μεγάλες απομονωμένες περιοχές όπου ο έλεγχος είναι δύσκολος, πολλοί εξακολουθούν να βρίσκονται κάπου καθηλωμένοι και περιορισμένοι.

.

Κι εμείς; Μπορούμε να κάνουμε κάτι; Αυτές τις μέρες λοιπόν, τρέχει μια σχετική καμπάνια σε διάφορα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για το θέμα, για την οποία μπορείτε να ενημερωθείτε εδώ. Δεν ξέρω αν θα έχει αποτέλεσμα, δυστυχώς είμαι εξαιρετικά επιφυλακτική όταν βλέπω παρόμοιες κινήσεις παρά το ότι αναγνωρίζω τις καλές προθέσεις που τις υπαγορεύουν, αλλά απ’ την άλλη, αν δεν προσπαθήσουμε έστω να ενημερώσουμε για την κατάσταση που επικρατεί σ’ αυτή τη χώρα, σίγουρα δεν θ’ αλλάξει και κάτι. Και μ’ αυτή τη σκέψη και πολλές ακόμη που δεν αναλύονται όταν βλέπεις τέτοια video και τέτοιες φωτογραφίες, σας αφήνω.

 .

Να είστε καλά.

.

.

.

Πηγές:

http://www.andreastarreese.com/disorder

http://time.com/3801916/disorder-indonesias-mental-health-facilities-by-andrea-star-reese/

https://www.hrw.org/id/news/2016/03/20/287598

http://edition.cnn.com/2016/03/20/asia/indonesia-mental-health/index.html

http://www.featureshoot.com/2016/03/shocking-images-document-the-disturbing-living-conditions-of-indonesias-mentally-ill/

https://www.hrw.org/news/2015/12/10/dispatches-shackling-no-answer-people-disabilities

http://www.who.int/mental_health/evidence/atlas/profiles/idn_mh_profile.pdf

.

.

.

.

.

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗΣ ΣΥΣΠΕΙΡΩΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ: Σχετικά με την επικινδυνότητα της τρομολαγνείας του ΣΥΝΟΨΥΝΟ

.

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗΣ ΣΥΣΠΕΙΡΩΣΗΣ

ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ

ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ Ή ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΕΣ ΣΥΝΤΕΧΝΙΕΣ;

.

Και εκεί που η Ψυχική Υγεία, οι ψυχιατρικές μονάδες, τα ψυχιατρεία, μετά τον θάνατο από πυρκαγιά, τον περασμένο Σεπτέμβρη στο Δαφνί, τριών μηχανικά καθηλωμένων ασθενών, είχαν απομακρυνθεί από το προσκήνιο της επικαιρότητας – με τις πάγιες αντιφάσεις τους και τα αδιέξοδά τους να κοχλάζουν, όπως πάντα, πίσω από τα τείχη και τις κλειδωμένες πόρτες – ήλθε ο ΣΥΝΟΨΥΝΟ (Σύλλογος Νοσηλευτών Ψυχιατρικών Νοσοκομείων) με νέα ανακοίνωσή του ξανά για τους «90 επικίνδυνους ασθενείς που έχουν διαπράξει σοβαρά εγκλήματα κατά της ανθρώπινης ζωής και άλλες βαρύτατες πράξεις και το προσωπικό του Νοσοκομείου βρίσκεται σε διαρκή κίνδυνο ζωής», να φέρει ξανά το ζήτημα της (κατασκευασμένης) «επικινδυνότητας του ψυχικά ασθενή» σε πρώτο πλάνο και να παίξει το συνήθη ρόλο του στη διασπορά τρόμου. Βρίσκοντας, φυσικά, την αναμενόμενη υποδοχή και την συνακόλουθη υπερπροβολή από το σύνολο των καθεστωτικών ΜΜΕ, πάντα διψασμένων να «σορτάρουν» πάνω σε μια τρομολαγνεία που κάποιοι «συνδικαλιστές» τους προσφέρουν σε έτοιμο πιάτο.

Για μιαν ακόμη φορά, ο ΣΥΝΟΨΥΝΟ, ένας σύλλογος τυπικά συντεχνιακός, χωρίς ίχνος κινηματικής δράσης, καλλιεργεί το στιγματιστικό στερεότυπο της «επικινδυνότητας» στο πεδίο της ψυχικής υγείας, επικεντρώνοντας στους νοσηλευόμενους με το άρθρο 69 ΠΚ. Αυτούς, δηλαδή, που, βάσει του ισχύοντος νομοθετικού πλαισίου, έχουν κριθεί ως «ακαταλόγιστοι» λόγω της ψυχικής τους διαταραχής και γι΄ αυτό διατάσσεται ο εγκλεισμός τους, μέχρι την επιβεβαίωση της ανάρρωσής τους και της αποδοχής από το δικαστήριο της εξάλειψης της «επικινδυνότητας» τους (νοούμενης, αναγωγιστικά, ως ατομικής ιδιότητας και όχι στην κοινωνική/σχεσιακή της διάσταση).

Είναι, ωστόσο, γνωστό ότι οι περισσότεροι από αυτούς τους «επικίνδυνους για την δημόσια ασφάλεια που έχουν διαπράξει αξιόποινες πράξεις και δη ανθρωποκτονίες», παίρνουν εξιτήριο μετά από μιαν άλλοτε άλλη περίοδο χρόνου.

Ότι τα εξιτήρια θα ήταν πολύ περισσότερα αν δεν υπήρχε αυτός ο εγγενής συντηρητισμός του κυρίαρχου δικαστικού και ψυχιατρικού θεσμού, με προπορευόμενο, εν προκειμένω, τον δικαστικό, καθώς είναι επανειλημμένες οι απορρίψεις από την εκάστοτε δικαστική έδρα των εκθέσεων/εισηγήσεων των θεραπόντων ψυχιάτρων για άρση του άρθρου 69 και την χορήγηση εξιτηρίου.

Ότι οι ασθενείς του άρθρου 69, πλην ελαχίστων, συγκριτικά, εξαιρέσεων, είναι οι πιο «ήσυχοι ασθενείς», στα τμήματα όπου νοσηλεύονται.

Ότι τουλάχιστον 20 από τους 90 «επικίνδυνους» του ΨΝΑ, διαμένουν σε εξωνοσοκομειακές στεγαστικές δομές, μέσα στην κοινότητα, με θύρες επισήμως ανοικτές και κυκλοφορούν ελεύθερα, χωρίς να έχει αρθεί το άρθρο 69.

Ότι ο θάνατος, τον περασμένο Σεπτέμβρη, των τριών ασθενών από πυρκαγιά, που εν τέλει αποδόθηκε στον γνωστό «επικίνδυνο ασθενή», δεν οφειλόταν στη φωτιά καθαυτή, κάτι που συμβαίνει πολύ συχνά στο ψυχιατρείο (κάποιος να βάλει σ΄ ένα τμήμα φωτιά), αλλά στο γεγονός ότι οι τρεις ασθενείς ήταν μηχανικά καθηλωμένοι και ότι, επιπλέον, δεν υπήρξε ετοιμότητα παρέμβασης για την διάσωσή τους.

Τα μέτρα που ζητάει ο ΣΥΝΟΨΥΝΟ είναι υπέρ της περαιτέρω κατασταλτικής λειτουργίας του ψυχιατρείου, υπέρ των ειδικών θαλάμων απομόνωσης και άλλων περιοριστικών μέτρων, επικαλούμενος τον «διαρκή κίνδυνο για την ίδια τη ζωή του προσωπικού». Ενα ψυχιατρείο, δηλαδή, ως φρούριο και ενσάρκωση της «επικινδυνότητας», με ό,τι αυτό σημαίνει για την καταστολή που αναμένει, αλλά και για το κοινωνικό στίγμα που συνοδεύει, τον όποιο ψυχικά πάσχοντα καταφεύγει (ή «τον καταφεύγουν») στις υπηρεσίες του.

Αλλά και η επαναφορά του πάγιου αιτήματος της κυρίαρχης ψυχιατρικής και νοσηλευτικών συντεχνιών που την υπηρετούν, για το άνοιγμα «δικαστικού ψυχιατρείου», ενός θεσμού πλήρως αποτυχημένου διεθνώς.

Και όλα αυτά γιατί το ΨΝΑ δεν ανανέωσε τη σύμβαση με εταιρεία φύλαξης η οποία διέθετε δυο σεκιουριτάδες ανά βάρδια για την φύλαξη του συγκεκριμένου «επικίνδυνου ασθενή», μέτρο που επιβλήθηκε μετά την πυρκαγιά του Σεπτέμβρη. Κανείς δεν μιλάει για την έλλειψη του όποιου θεραπευτικού πλάνου για τον εν λόγω ασθενή, όπως και για πολλούς άλλους (και όχι μόνο του άρθρου 69 ΠΚ), την αδυναμία/ανικανότητα ν΄ αναπτυχθεί μια θεραπευτική προσέγγιση στην δυσκολία που τον διακρίνει. Κανείς δεν μιλάει για την έλλειψη της στοιχειώδους εκπαίδευσης του προσωπικού των ψυχιατρείων και όλων των ψυχιατρικών μονάδων στις διαδικασίες/τεχνικές «αποκλιμάκωσης», για το πώς η ίδια η λειτουργία των μονάδων αυτών, η κουλτούρα και η πρακτική που τις διέπει, παράγει και/ή επιδεινώνει την «επικινδυνότητα», ή καλλίτερα, τις «επικίνδυνες καταστάσεις». Φυσικά, καταλυτικό ρόλο σε όλα αυτά παίζει και η δραματική έλλειψη του προσωπικού, η αποψίλωση του ΨΝΑ και όλων των μονάδων από νοσηλευτές/τριες, πρωτίστως, αλλά και από ψυχιάτρους και από όλες τις άλλες ειδικότητες. Ωστόσο, ο κατασταλτικός χαρακτήρας της κουλτούρας και των ασκούμενων πρακτικών προϋπήρχε της έλλειψης προσωπικού – είναι στο DNA του κυρίαρχου ψυχιατρικού παραδείγματος.

Ο ΣΥΝΟΨΥΝΟ, αν και αδρανής κινηματικά, δεν ήταν καθόλου αδρανής στην με κάθε μέσο διεκδίκηση της ιατρικοποίησης του ρόλου του νοσηλευτή, στη μετατροπή του σ΄ ένα φορέα επιστημονικοφανών, περιγεγραμμένων, αυτοαναφορικών και αποστειρωμένων δεξιοτήτων απέναντι στην αρρώστια ως αντικείμενο, αποκομμένο από το όλο της ύπαρξης του ψυχικά πάσχοντα και με επιλογή των στιγμών της επαφής και της σχέσης μ΄ αυτόν, αφήνοντας τις «δύσκολες» στιγμές (ακριβώς αυτές που τον πλημμυρίζουν και λόγω των οποίων φτάνει στο σημείο να νοσηλεύεται) στις διαδικασίες καταστολής, στο δέσιμο, στην απομόνωση, στον σεκιουριτά.

Καταλαβαίνει κανείς πού οδηγεί αυτή η αφηρημένη, κατασκευασμένη και συντεχνιακού χαρακτήρα αντίληψη για τον «καθημερινό κίνδυνο στη ζωή του προσωπικού». Εδώ να προστεθεί η υποβάθμιση και η υπονόμευση του θεραπευτικού (και πολύ συχνά αναντικατάστατου) ρόλου των άλλων βαθμίδων νοσηλευτικού προσωπικού (ΔΕ, ΥΕ), ακριβώς επειδή από τον ως άνω στεγνό και ιατρικοποιημένο ρόλο του νοσηλευτή υποβαθμίζεται/εξαλείφεται το κομβικό στοιχείο της «σχέσης μεταξύ προσώπων» που είναι (ή, θα έπρεπε να είναι) το θεμέλιο μιας θεραπευτικής σχέσης, πάνω στο οποίο, οι όποιες δεξιότητες αποχτούν νόημα και περιεχόμενο.

Και φυσικά, ο σεκιουριτάς δεν θα χρησιμοποιηθεί μόνο στον όποιο «επικίνδυνο ασθενή» του άρθρου 69, αλλά και απέναντι στον όποιο νοσηλευόμενο αντιδρά στις συνθήκες και στη νοσηλεία του καθεαυτή, στον ακούσιο και βίαιο χαρακτήρα της, στις κατασταλτικές πρακτικές που ασκούνται ως ο κανόνας. Οι «δύσκολες καταστάσεις» είναι πολύ πιο συχνές με αυτούς, τους «καθημερινούς ασθενείς», παρά με τους ασθενείς του άρθρου 69.

Η επικινδυνότητα συνίσταται ακριβώς σ΄ αυτές τις στάσεις, τις αντιλήψεις, τις πρακτικές. Επικίνδυνοι δεν είναι οι ψυχικά πάσχοντες, επικίνδυνη είναι η αντιμετώπισή τους από την κοινωνία και από το κυρίαρχο ψυχιατρικό σύστημα. Επικίνδυνη είναι, όπως έχει λεχθεί, «η αναπαραγωγή της επικινδυνότητας».

.

9/3/2016

.

ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΣΥΣΠΕΙΡΩΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ

.

.

.

.

.

Φανή Αθανασιάδου : Τρία Ποιήματα

.

the-red-model-1934(1).jpg
The red model, Rene Magritte (1934)

.

Γυμνά πόδια

Γυμνά πόδια
στις επάλξεις λοιπόν
όλη νύχτα διασχίζαμε δύσβατα μονοπάτια
για να φθάσουμε κάπου, να δούμε λίγο ουρανό,
να ξαποστάσουμε,
να βρούμε ένα κομμάτι ψωμί
κι ας είναι από περισσέματα άλλων
όλη νύχτα συνεχίζαμε χωρίς σταματεμό
και ας μην μετακινήθηκε σπιθαμή παραπέρα
ο απέναντι τοίχος
από τον ακάλυπτο της διπλανής πολυκατοικίας.
.
(ανέκδοτο ποίημα)

.

.

Διαφορά

Εξω από το χρώμα
φόρεσε το πανωφόρι που της είχαν ετοιμάσει
από ζεστό μαλακό ύφασμα
λίγο μεγαλύτερο στο μέγεθος
για να μπορεί να ξεχωρίζει στο πλήθος
ένα σημάδι διαχωριστικό,
όπως το κίτρινο αστέρι των Εβραίων
που φορούσαν τον καιρό του πολέμου
για να μπορούν να ξεχωρίζουν απ’το πλήθος
έτσι και σ’αυτή
φόρεσαν το μακρύ ζεστό πανωφόρι
για να μπορεί να ξεχωρίζει απ’το πλήθος.

.
(απ’ την ποιητική συλλογή «Δελτίο καιρού«)

.

.

Καταγραφή

Σημάδια και σημαίες
λάβαρα και λάθη
ενοχές και ένοπλες συρράξεις
δρόμοι και δάδες
πύρινα λόγια και πράξεις
ταξίδι και τάξη στον κόσμο:παραλογισμός
κρυφτό με τα όπλα
πόλεμος, παραδώσεις
στιγμές και στάσεις με παύσεις
αναπολώ: έρωτες
εκρήξεις και ευχές αίμα
σημεία στίξης σε μηνύματα
σεισμός και λάβα ηφαιστείου
γλοιώδη υποστρώματα και γυρολόγοι ξεπουλούν
ζωή χωρίς απάντηση ζητώ
ζοφερή νύχτα κυλά και ρέει
απόσταση και ερώτηση:που είναι;
τι,ποιος, γιατί…
Έκσταση…..
φουσάτα φροϋδικά
νευρωτικές αποχρώσεις του νου
υστερία και υστερόγραφο: το τέλος.
.
(απ’ την ποιητική συλλλογή «Εκ των έσω«)

.

.

Φανή Αθανασιάδου*

.

.

*Η Φανή Αθανασιάδου, γεννήθηκε στην Αθήνα αλλά για λόγους προσβασιμότητας μετακόμισε και κατοικεί στην Θεσσαλονίκη. Είναι μέλος της Εταιρίας Λογοτεχνών Θεσσαλονίκης. Συμπεριλαμβάνεται στην ηλεκτρονική Ποιητική Ανθολογία ‘’Οι ποιητές της Θεσσαλονίκης τον 20ο αιώνα και έως σήμερα’’ της Βίκυς Παπαπροδρόμου. Είναι ιδρυτικό μέλος της λογοτεχνικής ομάδας Ιδεοκύματα με την οποία διοργανώνουν βραδιές Ποίησης.Tο Κρατικό θέατρο Βορείου Ελλάδος παρουσίασε θεατροποιημένη Ποίηση της στη Μονή Λαζαριστών, αλλά και στο Βαφοπούλειο Πνευματικό κέντρο. Ποιήματα της έχουν βραβευτεί-διακριθεί σε πανελλήνιους διαγωνισμούς  Ποίησης, φιλοξενήθηκαν σε έγκριτα λογοτεχνικά περιοδικά ( Οδός Πανός, Βακχικόν, Ποιείν), σε έντυπες ανθολογίες του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, του Συνδέσμου Εκδοτών Β.Ελλάδος και σε ραδιοφωνικές εκπομπές Λόγου.Εχει εκδόσει τέσσερις ποιητικές συλλογές. Την Παγκόσμια ημέρα Ποίησης έχει τιμηθεί από το Λύκειο Γιαννιτσών. Ασχολήθηκε με το θέατρο ως ιδρυτικό μέλος μικτής ομάδας ατόμων με και χωρίς αναπηρία και έλαβαν μέρος στο Παγκόσμιο φεστιβάλ θεάτρου στο Εδιμβούργο, στις γιορτές ανοιχτού θεάτρου του Δήμου Θεσσαλονίκης, συνεργάστηκε διασκευάζοντας θεατρικά έργα με τη σχολή Καλαμαρί. Συμμετείχε ως ομιλήτρια σε Συμπόσια κ Εκδηλώσεις για τα δικαιώματα των πολιτών με αναπηρία, έχει αρθρογραφήσει σε ηλεκτρονικά δημοσιογραφικά έντυπα. Ηταν μέλος της Αυτόνομης Κίνησης για τα δικαιώματα των γυναικών. Παρουσίαζε λογοτεχνική εκπομπή στο Ράδιο Κιβωτός.

.

**Θέλω να Ευχαριστήσω θερμά την Φανή Αθανασιάδου, με την οποία γνωριστήκαμε διαδικτυακά, όταν δημιούργησα αυτό το blog, για την άμεση της ανταπόκριση στην πρόσκληση μου να δημοσιευτούν κι εδώ μερικά ποιήματά της. Με τιμά ιδιαιτέρως που δέχτηκε και χαίρομαι πολύ που πλέον έχει κι εκείνη εδώ παρουσία…

.

.

.

.

.

 

 

 

“Τα Τετράδια Ψυχιατρικής” : Aφιέρωμα στην Αναπηρία και το Αναπηρικό Κίνημα – Με το βλέμμα στα Λεχαινά

.

«Αν αξία είναι ο άνθρωπος, η υγεία και η κανονικότητα δεν μπορούν ν’ αντιπροσωπεύουν τη νόρμα, δεδομένου ότι η κατάσταση του ανθρώπου είναι να είναι υγιής και ταυτόχρονα άρρωστος, κανονικός και ταυτόχρονα μη κανονικός”.

Franco Basaglia* (μτφ: Θεόδωρος Μεγαλοοικονόμου)

.

Έλαβα αυτές τις μέρες, το νέο τεύχος του περιοδικού**, ενώ διάβαζα μια εργασία για την απανθρωποποίηση στα Ιδρύματα Κοινωνικής Πρόνοιας και Ψυχικής Υγείας (για την οποία θα σας γράψω λεπτομέρειες παρακάτω) και θεώρησα λοιπόν πως πρέπει να γράψω μερικά πράγματα κυρίως για όσες κι όσους διαβάζουν τις αναρτήσεις αυτού του blog, αλλά δεν έχουν πλήρη εικόνα για το τι συμβαίνει στα Λεχαινά.

Να ξεκινήσω επισημαίνοντας πως στο blog του psi-action θα βρείτε αρκετές σχετικές αναρτήσεις, που δείχνουν και την εξέλιξη της κατάστασης εκεί. Τι ακολούθησε; Μια σημαντικότατη παρέμβαση της Κίνησης Χειραφέτησης ΑμεΑ – «Μηδενική Ανοχή», αφού ήδη είχαμε ακούσει σε ημερίδα που έλαβε χώρα στο Αυτοδιαχειριζόμενο Θέατρο “Εμπρός” για τους “προστατευτικούς κλινοστατισμούς” που λαμβάνουν χώρα στο ΘΧΠ, είχαμε δει φωτογραφίες δεμένων παιδιών και καθηλωμένων ανθρώπων, κλουβιά και άλλες παρόμοιες απεχθείς εικόνες σε σχετικά ρεπορτάζ.

.

.

Το Δελτίο Τύπου της Κίνησης Χειραφέτησης ΑμεΑ – «Μηδενική Ανοχή» με ημερομηνία 29/2/2016, που μπορείτε εδώ να διαβάσετε ολόκληρο, αναφέρει μεταξύ άλλων τα εξής:

Από το Νοέμβριο μέχρι και σήμερα η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης σε πολύ μικρό βαθμό έχει ανταποκριθεί σε σχέση με τη σοβαρότητα και κρισιμότητα της ιδρυματοποιημένης πραγματικότητας των Λεχαινών.

.
1. Δεν έχουν ξεκινήσει ακόμα οι εργασίες επι μέρους ομάδων προκειμένου να υπάρχει, στο πλαίσιο ενός αυστηρά καθορισμένου χρονοδιαγράμματος, ένα ολοκληρωμένο σχέδιο καταγραφής και μετάβασης όλων των ιδρυμάτων στην Ελλάδα σε πιο μικρές, ευέλικτες και αποασυλοποιημένες δομές.

.
2. Γνωρίζουμε ότι σήμερα (29/2/2016) μια διεπιστημονική ομάδα θα επισκεφθεί το παράρτημα ΑμεΑ Λεχαινών, προκειμένου να ξεκινήσει η διαδικασία της καταγραφής ατομικών αναγκών, χωρίς κανείς/καμία να γνωρίζει πότε θα γίνει το επόμενο βήμα της μεταφοράς των αναπήρων σε άλλες κοινοτικές δομές ανάλογα με τις ανάγκες τους και πότε θα σφραγιστεί το απαράδεκτο ίδρυμα/κολαστήριο.

.
3. Από αρχές Νοεμβρίου που καταλάβαμε το χώρο ήρθαμε αντιμέτωποι/ες με την περίπτωση δυο ανηλίκων, οι οποίες ήταν κλειδωμένες η μία σε «soft room» και η άλλη σε «κλουβί». Απαιτήσαμε την άμεση επαναξιολόγηση του φακέλου τους, προκειμένου να μεταφερθούν σε μια πιο ευέλικτη και κοινοτική δομή αντίστοιχη των αναγκών τους, πριν η ιδρυματική συνθήκη διαβρώσει σε βάθος την κατάστασή τους. Από τότε μέχρι και σήμερα οι συνεργάτες/τιδες της Αν.Υπ. Κοινωνικής Αλληλεγγύης μας διαβεβαιώνουν σε εβδομαδιαία βάση ότι ολοκληρώνεται η μεταφορά, ενώ αυτή ακόμα δεν έχει ξεκινήσει.

.
Δεσμευόμαστε ότι θα υπάρξει συνέχεια του ανένδοτου αγώνα μας μέχρι και ο τελευταίος/α ανάπηρος/η που ζει στο κολαστήριο να μεταφερθεί.

.
Οι αγώνες για το δικαίωμα στην αξιοπρέπεια, το δικαίωμα στην ίδια την ζωή, δεν τελειώνουν ποτέ«.

.

lexaina2-720x380.jpg

.

Κι εδώ αξίζει να σας μεταφέρω κάτι που γράφει η κυρία Κατερίνα Μάτσα στα “Τετράδια Ψυχιατρικής» (Σεπτέμβριος-Νοέμβριος 2015, Νο2):

”Η περίπτωση του ΘΧΠ Λεχαινών, όπου άτομα με σοβαρές αναπηρίες κρατούνται σε απάνθρωπες και βάρβαρες συνθήκες, ακόμα και μέσα σε κλουβιά, αποκαλύπτει τον πραγματικό χαρακτήρα της εφαρμοζόμενης πολιτικής, μιας πολιτικής εξόντωσης του διαφορετικού όπου η θεραπευτική φροντίδα ανάγεται σε καθημερινή και διαρκή άσκηση βίας, με τον ‘εγκλειστο ν’ αντιμετωπίζεται ως “πράγμα” και όχι ως ανθρώπινη ύπαρξη με ανάγκες, επιθυμίες και δικαιώματα”.

Είναι μια διάσταση αυτή, η πολιτική εννοώ, που δεν πρέπει να μας διαφεύγει. Και το αναφέρω σε σχέση με την πολύ αξιόλογη εργασία, για την οποία σας έκανα λόγο στην αρχή, αυτήν δηλαδή της κυρίας Χρυσούλας Κουτρουμάνου με τίτλο “Η απανθρωποποίηση στα ιδρύματα κοινωνικής πρόνοιας και την ψυχική υγεία: Η περίπτωση του Θεραπευτηρίου Χρόνιων Παθήσεων – Παράρτημα ΑμεΑ Λεχαινών Ηλείας«.

Αναφέρεται η κυρία Κουτρουμάνου, στο μηχανισμό των αμφίσημων στερεοτύπων θερμότητας/ικανότητας και φυσικά την υπανθρωποποίηση (infrahumanization) και την απανθρωποποίηση (dehumanization), τόσο την ζωώδη (animalistic), όσο και τη μηχανιστική (mechanistic). Σας προτείνω να την διαβάσετε κι εσείς μιας και οι καλές προθέσεις είναι φανερές, σε πάρα πολλά σημεία συμφωνώ και το τονίζω, με όσα παραθέτει, απλώς δεν μπορώ να μην υπογραμμίσω όπως ήδη προανέφερα, την πολιτική διάσταση όλων αυτών των θεμάτων που σαφέστατα επηρεάζει κάθε επιλογή της κεντρικής εξουσίας στους τομείς της υγείας και της πρόνοιας.

Επίσης παρατήρησα, ότι δεν υπάρχει πρόταση για την κινητοποίηση της τοπικής κοινωνίας, η οποία δεν γίνεται και δεν πρέπει ν’ αρκεστεί στο “φιλανθρωπικό” της ρόλο. Κι αυτό ισχύει για κάθε τόπο, ο οποίος γειτονεύει μ’ ένα κλειστό ίδρυμα.

.

12191489_992316574162019_7701884022421022201_n.jpg

.

Οι κοινοτικές υπηρεσίες γενικότερα θα πρέπει να είναι το ζητούμενο κι η υποστήριξη των ατόμων στη διαδικασία επανένταξής τους, αντί της όποιας βελτίωσης της υλικοτεχνικής υποδομής ή της περαιτέρω επιστημονικής κατάρτισης/αύξησης του προσωπικού ή της εύρεσης νέων πόρων, μιας και όλα αυτά συντηρούν και δεν καταργούν τα λογής-λογής άσυλα. Και είναι θετικότατο πως ο απώτερος στόχος της εργασίας της, όπως γράφει η κυρία Κουτρουμάνου, στο τέλος, είναι η συμβολή στην ουσιαστική έναρξη της αποϊδρυματοποίησης στην Ελλάδα.

Συνολικά η κοινωνία επομένως, πρέπει να εκπαιδευτεί, ώστε οι στάσεις όλων ν’ αλλάξουν και να μειωθεί ο στιγματισμός των πολιτών με αναπηρία, των ψυχικά πασχόντων και των λογής μη κανονικών για να θυμηθούμε και τον Michel Foucault, όπως κάνει άλλωστε και η κυρία Μάτσα. Η εποπτεία των επαγγελματιών βεβαίως βοηθάει στην ανάκτηση της υποκειμενικότητας τους, ωστόσο δεν αλλάζει ριζικά με κανένα τρόπο την ίδια τη βάρβαρη “φύση” των ασύλων, ως παραδοσιακών χώρων άσκησης βίας, όπου πάμπολλα άνθη του κακού βρίσκουν πρόσφορο τόπο άνθησης κι όπου οι έγκλειστοι τους δεν αναγνωρίζονται ως άτομα με αυτονόητα δικαιώματα.

Αν βεβαίως οι ειδικοί αρέσκονται σ’ έναν διαχειριστικό ρόλο, ως φορείς άσκησης της κυρίαρχης ψυχιατρικής είναι εύλογο πως δεν θα προβούν σε ενέργειες που θέτουν υπό αμφισβήτηση όλο αυτό το τύποις «θεραπευτικό πλαίσιο». Απ’ την άλλη υπάρχουμε κι οι άλλοι που πιστεύουμε σε διαφορετικές αξίες και φυσικά διαφορετικά πράγματα οραματιζόμαστε: το να γίνουν οι αλλαγές υπόθεση του καθενός μας, γιατί όλους μας αφορούν τέτοια ζητήματα. Είναι κάτι που φρόντιζε να τονίσει στις ομιλίες του κι ο αξέχαστος Γιώργος Γιαννουλόπουλος και δεν πρέπει να το ξεχνάμε.

Το έχει διατυπώσει άλλωστε με τον καλύτερο τρόπο ο κύριος Θεόδωρος Μεγαλοοικονόμου στο σχετικό άρθρο του στα “Τετράδια Ψυχιατρικής” και μ’ αυτό σκοπεύω να κλείσουμε, αναλογιζόμενοι όλοι τις ευθύνες μας:

Η πάλη για τον εξανθρωπισμό και την αποϊδρυματοποίηση όλων των ιδρυμάτων για τις όποιες ομάδες ατόμων με πολύπλοκα προβλήματα, πρέπει ν’ ανοίξει σε όλη την κοινωνία. Κοινωνικά κινήματα, άτομα με ψυχιατρική εμπειρία, άτομα και οργανώσεις από το αναπηρικό κίνημα, οικογένειες, λειτουργοί της ψυχικής υγείας, και άλλοι, πρέπει να ορθώσουν αντιστάσεις απέναντι σ’ αυτή την απανθρωποποιητική διαχείριση ανθρώπων (που τα ίδια αυτά ιδρύματα μετέτρεψαν σε νεκρές ψυχές και αντικείμενα), προϊόν της λειτουργίας και των πρακτικών αυτών των ιδρυμάτων και υπηρεσιών, της εγγενούς τους βίας και βαρβαρότητας -που όσο περνάει ο καιρός εν μέσω της οικονομικής κρίσης και των διαδοχικών μνημονίων, γίνεται όλο και χειρότερη”.-
.
.
.
.
.

*Απόσπασμα απ’ το άρθρο: «Η έννοια της υγείας και της αρρώστιας», Περιοδικό «Κοινωνία και Ψυχική Υγεία», τεύχος 7.

**Όσες κι όσο ενδιαφέρεστε να γίνετε συνδρομητές του σπουδαίου αυτού περιοδικού απευθυνθείτε στο email: tetradiapsy@gmail.com

*** Οι φωτογραφίες της ανάρτησης προέρχονται αντίστοιχα από εδώ κι εδώ.

.
.
.
.