Ο Λόγος των «Τρελών»/ ενάντια στον λόγο των «λογικών»: 9 Ιούνη στο Χαϊδάρι – Οργάνωση εκδήλωσης: Κατάληψη «Παπουτσάδικο»

.

*Αναδημοσίευση απ’ το blog της Κατάληψης «Παπουτσάδικο» που μπορείτε να βρείτε εδώ και να μάθετε όλες τις λεπτομέρειες. Το μόνο που θα γράψω εγώ είναι ένα μεγάλο Μπράβο σ’ όσες κι όσους δούλεψαν γι’ αυτή την εκδήλωση. Με συγκίνησε απίστευτα η πρωτοβουλία τους. Κι αξίζει να τη στηρίξουμε όλοι μας. Θα είμαστε λοιπόν εκεί…

.

o-logos-twn-trelwn-49χ86-RGB-small

.

.

.

.

.

.

.

Studio 19: Ήμασταν στον αέρα…

.

 

Studio 19

.

Τον Απρίλη που μας πέρασε διάβασα στο Facebook την ανακοίνωση για το κλείσιμο ενός αγαπημένου ραδιοφωνικού σταθμού που εξέπεμπε για 28 ολόκληρα χρόνια. Δεν είναι άλλος απ’ το Studio 19, στον οποίο δούλεψα για περίπου τρία χρόνια κι εκείνη τη στιγμή ήταν σαν να μεταφέρθηκα νοερά στο Ηράκλειο, σαν να κατέβηκα πάλι τα γνωστά σκαλιά και να κοίταξα με τη φαντασία μου ξανά το χώρο, να είδα πρόσωπα που συναντούσα καθημερινά και να θυμήθηκα άπειρες στιγμές… Άπειρες…

.

Ο Απρίλης όμως είναι ένας μήνας που τη σκέψη μου μονοπωλούν άλλα γεγονότα κι έτσι ανέβαλλα το γράψιμο αυτής της ανάρτησης. Μέχρι σήμερα, που ένιωσα πως ήρθα η ώρα να καταθέσω αναμνήσεις, να νοσταλγήσω…

.

Με θυμάμαι λοιπόν να διαλέγω τραγούδια, να κρατάω βινύλια, cd, μπλοκάκια με σημειώσεις και ταυτόχρονα ν’ απαντάω στο τηλέφωνο, να χειρίζομαι τον ήχο και να βλέπω απ’ τα τζάμια γύρω μου ανθρώπους που ακόμα και τώρα είναι φίλοι και φίλες μου να συζητούν, να ετοιμάζονται για εκπομπή ή να ηχογραφούν στο απέναντι στούντιο. Η Άννα Κοκκινάκη, η Σύλβια Πετραλή και η Γεωργία Χαριτάκη για παράδειγμα. Και τι δεν περάσαμε μαζί βρε κορίτσια…

.

Εφημερίδα Αργώ 1-b

.

Κι άλλοι που μπορεί να χαθήκαμε, αλλά είχαμε μοιραστεί πολλές ωραίες στιγμές όπως ο Μανώλης Καλλέργης (που απ’ το Σταύρου, το επίθετο της μητέρας μου με το οποίο ήμουν εκεί γνωστή, με φώναζε Σταυρούλα), ο Μίλτος Πασχαλίδης (τότε σπούδαζε κι έγραφε τραγούδια), ο Γιώργος Παπαγεωργίου (που τόσο πολύ αγαπούσε τα ρεμπέτικα), ο Γιώργος Δασκαλάκης (που έλεγε συχνά: «Καλύτερα να μας ακούν, παρά να μας βλέπουν» και γελούσαμε), ο Κώστας Μουδάτσος (πάντα είχε κάποιο κρητικό τραγούδι να μας προτείνει) και τόσοι άλλοι-ες. Οινοποσίες, βόλτες, ξενύχτια, ρακές, live  στο «Αυγό», στο «Τρομπόνι», και… και.. Και τι δεν ζήσαμε…

.

Κι είναι κι η Ειρήνη Παπαδάκη (με τόσες γνώσεις για την ξένη μουσική), η Μαρία Μελεσσανάκη (το σήμα του σταθμού είχε τη φωνή της), ο Δημήτρης Πατεράκης με τον αδερφό του Στέφανο, οι ιδιοκτήτες του σταθμού δηλαδή με τους οποίους ακόμα είμαστε σ’ επαφή μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης κι όποτε μπορούμε τα λέμε, αλλά κι  ο Κώστας Φατόλας, ένας απ’ τους εκεί παραγωγούς, που κάποτε μου πήρε και συνέντευξη για το περιοδικό του Πανεπιστημίου Κρήτης «Ο Μίτος της Αριάδνης«,  κι άλλες κι άλλοι…

.

Ο Μίτος της Αριάδνης-Συνέντευξη 1-a

.

Τον Στέλιο Κτενιαδάκη για παράδειγμα, μπορεί να μην τον πρόλαβα στο σταθμό, αλλά βρεθήκαμε μετά μαζί στην ΕΡΑ Ηρακλείου να κάνουμε εκπομπές και χαίρομαι που ακόμα κρατάμε επαφή.

.

Και βέβαια υπήρχαν και μερικοί ξεχωριστοί ακροατές, όπως ο Θοδωρής Μεσσαριτάκης, που τα ‘φερε έτσι η ζωή ώστε σήμερα πια ν’ ανήκει στους δικούς μου Ανθρώπους. Και πως να ξεχάσω τη μέρα που μπήκα σ’ ένα βιβλιοπωλείο του Ηρακλείου κι ο συγγραφέας-ιδιοκτήτης του Γιάννης Ρεμούνδος, μ’ αιφνιδίασε  χαρίζοντάς μου το βιβλίο του «Βρέχει συντρίμμια από νίκελ» με μια ζεστή αφιέρωση για τα ταξίδια, τα μουσικά εννοούσε, που έκανε μαζί μου;

.

Κι όσες κι όσοι κάθισαν απέναντί μου για συνέντευξη, όπως η Αρλέτα, ο Σωκράτης Μάλαμας κι ο αξέχαστος Μάνος Ξυδούς, τόσο στην εκπομπή «Έξοδος Κινδύνου» που έκανα τις καθημερινές 10-12 όσο και στην απογευματινή που παιζόταν 6-7 κι είχε τίτλο «Το κλειδί του Παραδείσου«.

.

Studio 19 a

.

Μερικές φορές όμως, Έξοδος Κινδύνου δεν υπάρχει. Μόνοι μας πρέπει να την φτιάξουμε. Κι όσο για τους Παραδείσους, καλά θα ‘ταν να πίστευα σ’ αυτούς, αλλά δεν… Άχρηστα τα «κλειδιά» λοιπόν. Σκούριασαν ίσως, δεν ανοίγουν καμιά «πόρτα» πια. Δεν τα πετάω όμως. Τα κρατάω γιατί αντιπροσωπεύουν ένα κομμάτι του παρελθόντος, ένα κομμάτι δικό μου. Θα σας έχει συμβεί και ‘σας κάτι παρόμοιο, άρα θα ξέρετε τι εννοώ. Μηνύματα που δεν αντέχετε να διαγράψετε, γράμματα που δεν μπορείτε να σκίσετε, αριθμούς τηλεφώνων που σε κανέναν πια δεν αντιστοιχούν αλλά γεμίζουν την ατζέντα σας κ.α. Κάπως έτσι γίνεται… Ναι.

.

Κι αν δεν ήταν όλες οι μέρες ρόδινες στο Studio 19, δεν παύει να είναι ο εργασιακός χώρος στον οποίο πέρασα πιο όμορφα, εξελίχτηκα ως άνθρωπος κι απέκτησα τους περισσότερους φίλους. Μια θλίψη την αισθάνομαι επομένως που έκλεισε, αλλά απ’ την άλλη όσα ζήσαμε τόσοι άνθρωποι εκεί, έτσι όπως οι τροχιές της ζωής μας συναντήθηκαν, δεν μπορεί να μας τα πάρει κανείς. Κανείς. Ποτέ.

.

Η ζωή μου πια είναι σε άλλη φάση. Μπορεί να μην μιλάω πίσω από ένα μικρόφωνο, αλλά γράφω στίχους για τραγούδια κι έχω τη χαρά να τ’ ακούω ερμηνευμένα από νέους και ταλαντούχους ανθρώπους, όπως η Μαίρη Αθανασίου, η Χρυσούλα Στεφανάκη και ο Χρήστος Δάβρης. Ίσως πάντως να μην είναι τυχαίο το γεγονός πως μια ηρωίδα μου, στο βιβλίο που τώρα γράφω, είναι ραδιοφωνική παραγωγός. Αφού τις νύχτες ονειρεύομαι ακόμα πως κάνω εκπομπή… Πως κάνω εκπομπή… Κι είμαι πάλι στον αέρα. Κι είμαστε πάλι στον αέρα. –

.

.

.

.

.

Χάραξε το σκοτάδι – Αντώνης Τσόκος

.

11271770_10153326887699264_1513577831_o

.

.

ΧΑΡΑΞΕ ΤΟ ΣΚΟΤΑΔΙ

.

Δεν υπάρχουν άστρα.

Μ’ έφερες σ’ ένα μέρος που δεν υπάρχουν άστρα.

Θα πεθάνω από σκοτάδι. Τρέμω στην ιδέα.

Δεν είναι ο θάνατος που με τρομάζει.

Είναι η ντροπή.

Ντρέπομαι να πεθάνω δίπλα σ’ ένα καφάσι μπίρες.

Αν υπήρχε Θεός, θα σε είχε φτύσει.

Εκτός αν είναι συνεργός σου.

Αν το καλοσκεφτείς, δεν μπορεί ένας θνητός

να συνθέσει μόνος του ένα τόσο βαρετό τοπίο.

Μάθε κάτι.

Ο άνθρωπος γεννιέται για να κάνει τον Θεό να υποφέρει,

όχι για να συνεργάζεται μαζί του.

Ο ρόλος του συνωμότη ανήκει στις γάτες.

Έξι ζωές προβάδισμα δεν δίνονται τυχαία…

Προσπαθείς να εξοφλήσεις

τους λογαριασμούς σου στον έρωτα

μ’ ένα μπαγιάτικο σκηνικό κι  ένα κακογραμμένο έργο.

Άνοιξε τα μάτια και κοίτα.

Οι θεατές μούχλιασαν μέσα απ’ τα παλτά τους.

Οι πρωταγωνιστές έλιωσαν από πλήξη.

Απέτυχες! Διαίρεσες τη νύχτα ατελώς.

Έχω ακούσει δεκάδες “σ’ αγαπώ”,

ούτε ένα δεν κατάλαβα.

Κι όσα κατάλαβα δεν τ’ άκουσα ποτέ.

Οι άνθρωποι αρέσκονται να σ’ αγαπούν

πίσω απ’ την πλάτη σου.

Να ερωτεύονται κρυμμένοι στη σκιά τους.

Αν θες, μπορείς να υπερασπιστείς τον εαυτό σου

μ’ ένα δάκρυ.

Θα πρότεινα να πράξεις κάτι χρήσιμο.

Χάραξε το σκοτάδι.

Βάψε γαλάζιο το κρανίο μου.

Κίτρινη την σπονδυλική μου στήλη.

Κόκκινους του καρπούς μου.

Κάνε με να φωσφορίζω.

.

Αντώνης Τσόκος*

.

.

*Ο Αντώνης Τσόκος γεννήθηκε στην Αθήνα το 1976. Η ενασχόλησή του με το γράψιμο δεν είναι καινούργια, η δε αγάπη του για την ποίηση έχει στρέψει όλο του το ενδιαφέρον προς το μέρος της τα τελευταία έξι χρόνια. Γράφει επίσης πεζά, μικρές ιστορίες και παραμύθια. Ποιήματά του έχουν δημοσιευτεί στο λογοτεχνικό περιοδικό «Μύρτιλο», στο ηλεκτρονικό περιοδικό ποίησης «Το παράθυρο», στον χώρο τέχνης και λόγου «το βιβλίο.net» και σε άλλα λογοτεχνικά ιστολόγια. Τα περισσότερα από τα έργα του αναρτώνται στο προσωπικό του ιστολόγιο «στεριανή ζάλη».

Το «Σουίνγκ με τ’ άστρα» είναι η πρώτη του ποιητική συλλογή και το «Ένα ποτήρι ακόμη, Τσαρλς» η δεύτερη. Κυκλοφορούν απ’ τις εκδόσεις «Γαβριηλίδης».

.

.

.

.

.

.

Φεστιβάλ για την Υγεία και την Αναπηρία – 20, 21, 22 Μαΐου στη Θεσσαλονίκη

.

Φεστιβάλ για την Υγεία και την Αναπηρία

.

.

.

.

.

.

 

Τα Μουσεία της Τρέλας – Museu de Imagens do Inconsciente

.

.

Το Museu de Imagens do Inconsciente (Μουσείο Εικόνων του Ασυνείδητου) για το οποίο θα γίνει λόγος εδώ σήμερα βρίσκεται στο βόρειο τμήμα του Rio de Janeiro της Βραζιλίας και ξεκίνησε να λειτουργεί το 1952 (είναι απ’ τα πιο παλιά δηλαδή του είδους) υπό την εποπτεία τότε της Dr Nise da Silveira.

.

Κι αξίζει να γράψω μερικά πράγματα για ‘κείνη όχι μόνο για να καταλάβετε καλύτερα γιατί ίδρυσε αυτό το χώρο, αλλά κι επειδή δεν είναι ιδιαιτέρως γνωστή στη χώρα μας. Η Dr Nise da Silveira λοιπόν, ήταν πρωτοπόρος στην εποχή της, καθώς υπήρξε η μόνη γυναίκα που αποφοίτησε το 1926 απ’ την Ιατρική Σχολή.

.

Αργότερα, το 1935 δηλαδή, μετά από καταγγελία μιας νοσοκόμας συνελήφθη ενώ εργαζόταν ήδη στον τομέα της ψυχικής υγείας και φυλακίστηκε λόγω των αριστερών της φρονημάτων (βρέθηκαν στην κατοχή της μαρξιστικά βιβλία) για 18 μήνες. Σε κείνην μάλιστα βασίστηκε ένας απ’ τους χαρακτήρες του βιβλίου του Graciliano Ramos, “Memórias do Cárcere” (“Αναμνήσεις απ’ τη φυλακή”).

.

Όταν αφέθηκε ελεύθερη, για πολιτικούς λόγους εξακολούθησε να ζει με τον συζυγό της σε καθεστώς ημι-παρανομίας για κάποια χρόνια και τελικά κατάφερε να επιστρέψει οριστικά στην εργασία της, το 1944. Έκτοτε αφιέρωσε όλη της τη ζωή στην θεραπεία των ψυχικά πασχόντων.

.

Τα προβλήματά της όμως δεν τελείωσαν γιατί καθώς ενστερνίστηκε τις απόψεις του Carl Jung, διαχωρίζοντας έτσι σαφώς τις θέσεις της από «θεραπείες» όπως το ηλεκτροσόκ, το ινσουλινικό κώμα και η λοβοτομή (που της θύμιζαν ανάλογα βασανιστήρια πολιτικών κρατουμένων),  ήρθε σε σύγκρουση με τους εκπροσώπους του ψυχιατρικού κατεστημένου.

.

Αρνιόταν παράλληλα να συναινέσει σε καθηλώσεις, ν’ απομονώσει πάσχοντες κ.α. κι έτσι  “τιμωρήθηκε” με την μεταφορά της στο τμήμα Εργοθεραπείας του Centro Psiquiátrico Nacional Pedro II. Θέση που θεωρούνταν σαφώς υποβαθμισμένη. Εκείνη όμως εκεί κατάφερε να κάνει θαύματα.

.

Άλλαξε πολλά πράγματα σ’ αυτό τον τομέα, καθώς δεν έβλεπε θετικά την ενασχόληση των ψυχικά πασχόντων με την καθαριότητα των χώρων του ψυχιατρείου, στην οποία απαασχολούνταν υποχρεωτικά και θεωρούνταν μέρος της Εργοθεραπείας τους.

.

Υποστήριξε με σθένος πως όλοι αυτοί οι άνθρωποι έπρεπε να μπορούν να δημιουργούν αντί να σκουπίζουν και να ξεσκονίζουν, γι’ αυτό φρόντισε να δημιουργηθούν διάφορα εργαστήρια.

.

.

Ενθάρρυνε την αυθόρμητη δημιουργία αντί της μίμησης, δήλωνε πως η αγάπη είναι η κινητήρια δύναμη όλων και πίστευε με πάθος στην θεραπευτική λειτουργία της τέχνης. Έδινε έμφαση στο γεγονός πως η επικοινωνία με άτομα που έχουν διαγνωστεί ως σχιζοφρενικoί μπορεί να γίνει αρχικά σε μη-λεκτικό επίπεδο κι αντίθετα με ότι πρέσβευε τότε η επιστημονική κοινότητα έλεγε πως τα έργα τους είναι η καλύτερη απόδειξη πως δεν έχει αμβλυνθεί το συναίσθημά τους.

.

Η ψύχωση δεν πρέπει να είναι, είχε πει, μια στείρα απαρίθμηση συμπτωμάτων κι ανάλογης αντιμετώπισης εκ μέρους των ειδικών, αλλά ο λόγος για τον οποίο εκείνοι θα πρέπει να δημιουργήσουν ένα υποστηρικτικό περιβάλλον ώστε να δοθεί η ευκαιρία μέσα απ’ αυτό στους πάσχοντες να επιστρέψουν στον κόσμο.

.

Επαινούσε τις προσπάθειες του Franco Basaglia λοιπόν, συμφωνούσε πως πρέπει να καταργηθούν τα ψυχιατρεία που θύμιζαν φυλακές, αλλά διαφοροποιούνταν στο ότι όλη αυτή η προσπάθεια δεν άγγιζε τον εσωτερικό κόσμο των ασθενών κατά τη γνώμη της, με τον τρόπο που το έκανε τουλάχιστον η προσέγγιση του Jung. Είχε ξεκινήσει μάλιστα στο Rio μια ομάδα μελέτης του έργου του.

.

Γνώριζε καλά τους ελληνικούς μύθους και συχνά χρησιμοποιούσε παραδείγματα από κείνον του Διόνυσου (αλλά και της Δάφνης) , στα επιστημονικά της κείμενα και τις ομιλίες της.

.

Όταν αποφάσισε να δημιουργήσει αυτό το Μουσείο, φυσικά αντιμετώπισε και τον σκεπτικισμό των κατοίκων της περιοχής, αλλά μπόρεσε τελικά όχι μόνο να κάμψει κάθε δισταγμό αλλά να δημιουργήσει επιπλέον και τα περίφημα «Casa das Palmeiras«, πρωτοποριακές δηλαδή δομές για την εποχή, που επισκέπτονταν καθημερινά ψυχικά πάσχοντες ως εξωτερικοί ασθενείς.

.

Η έρευνά της σχετικά με την κατανόηση των ψυχωσικών διαδικασιών μέσω των εικόνων του ασυνειδήτου, ήταν το έργο της ζωής της και καταγράφηκε σε άρθρα, ταινίες, ντοκιμαντέρ κτλ. Εξ’ ου και το Μουσείο έχει αυτή την ονομασία.

.

Ερευνούσε όμως παράλληλα ενδελεχώς και τις συναισθηματικές σχέσεις που αναπτύσσονται μεταξύ των ψυχικά πασχόντων και των πλασμάτων του ζωικού βασιλείου τα οποία συνήθιζε να ονομάζει συν-θεραπευτές κι έτσι οι επισκέπτες του Μουσείου πάντα έβλεπαν σ’ αυτό σκυλιά και γάτες να περιφέρονται πλήρως εγκλιματισμένα με το χώρο.

.

Της απονεμήθηκαν διάφορα βραβεία και το έργο της ενέπνευσε κι άλλους θεραπευτές. Πέθανε το 1999 πλήρης ημερών, στο Rio de Janeiro αλλά δεν ξεχάστηκε. Πέρυσι μάλιστα την Άνοιξη, παρουσιάστηκε μια ταινία που αφορά τη ζωή της και τιτλοφορείται «Nise: O coração da Loucura» (“Nise: Στην καρδιά της τρέλας”) και βέβαια πλήθος επιστημονικών κειμένων καθώς και βιβλία, γράφονται για κείνη.

.

.

Η έδρα του Μουσείου που δημιούργησε βρίσκεται στο ισόγειο του Ψυχιατρικού Κέντρου Pedro II και σ’ αυτό συμπεριλαμβάνονται περίπου 350.000 έργα ψυχικά πασχόντων από άσυλα και ψυχιατρεία της Βραζιλίας. Τα περισσότερα εξ’ αυτών είναι πίνακες ζωγραφικής (αλλά υπάρχουν και κεραμικά, γύψινα κ.α.).

.

Στον ίδιο χώρο βρίσκεται κι ένα καλά εξοπλισμένο κι όμορφο εργαστήριο στο οποίο οι χρήστες υπηρεσιών ψυχικής υγείας εξακολουθούν να δημιουργούν κι έτσι η μεγάλη αυτή συλλογή συνεχώς εμπλουτίζεται.

.

Σ’ αυτήν συμπεριλαμβάνονται έργα των: Adelina Gomes, Carlos Pertuis, Emygdio de Barros και Octávio Inácio.

.

.

Πηγές:

http://www.scielo.br/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S1414-98931994000100005

http://www.polbr.med.br/ano02/wal0902.php

http://oglobo.globo.com/cultura/livros/fotobiografia-traz-sintese-do-arquivo-pessoal-de-nise-da-silveira-14820898

http://tj-al.jusbrasil.com.br/noticias/1528676/os-10-anos-da-morte-de-nise-da-silveira

http://g1.globo.com/pop-arte/cinema/noticia/2016/02/assista-uma-cena-de-nise-o-coracao-da-loucura-com-gloria-pires.html

https://www.questia.com/magazine/1G1-114368628/paintings-of-the-psyche-an-innovative-hospital-program

.

.

.