Παλαμάρι Σκύρου: Επίσκεψη σ’ έναν προϊστορικό οχυρωμένο οικισμό της εποχής του Χαλκού – Μέρος Ι

.

update: 2/8/2016

.

Palamari 2 -Skyros

.

Το αυτοκίνητο κινείται προς το Βορρά του νησιού. Προς εκείνο το τμήμα δηλαδή της Σκύρου που είναι καταπράσινο και τα πεύκα, τα σκίνα, κάνουν τον αέρα να μυρίζει αλλιώς. Αλλά πριν φτάσω προηγούνται άλλα. Το βλέμμα μου αιχμαλωτίζουν πότε μικρά κατσικάκια που ψάχνουν έναν ίσκιο για ν’ αναπαυτούν πηδώντας αστεία από ‘δω κι από ‘κει, πότε τα πασίγνωστα μικρόσωμα αλογάκια που βόσκουν αμέριμνα και πότε περήφανοι μαυροπετρίτες (στο νησί βρίσκεται η παγκοσμίως μεγαλύτερη αποικία τους) που ζυγίζονται στον αέρα προς όλες τις κατευθύνσεις. Παρατηρώ το αεροδρόμιο απ’ τη μία πλευρά στο βάθος κι απ’ την άλλη τον χωματόδρομο με την καφέ πινακίδα που υποδηλώνει αρχαιολογικό χώρο και το τοπίο αλλάζει σύντομα εμπρός μου. Αγροτική περιοχή, βατός ο δρόμος αλλά με συνεχείς στροφές. Καταλαβαίνω απ’ το ιώδιο που μυρίζω και τις πυκνές καλαμιές που φύονται τριγύρω πως οδηγούμαι κοντά στη θάλασσα. Στον οχυρωμένο δηλαδή προϊστορικό οικισμό του Παλαμαρίου.

.

Palamari 1 -Skyros
Αρχαιολογικός χώρος Παλαμαρίου-Σκύρος

.

Για το συγκεκριμένο μέρος είχα διαβάσει πολύ πριν το δω με τα μάτια μου. Κι έχει όντως κάτι το υποβλητικό ο αρχαίος τόπος που άκμασε στην Πρώιμη και Μέση Χαλκοκρατία, δηλαδή περίπου από το 2800 ως το 1600 π.Χ. Το πρώτο που αντικρίζει ο κάθε επισκέπτης του είναι αυτό για το οποίο ο οικισμός θεωρείται ξεχωριστός: την εντυπωσιακή συροπαλαιστιανιακού τύπου, πεταλωτή οχύρωση. Σύμφωνα με το Ενημερωτικό Φυλλάδιο που υπάρχει στην αντίστοιχη έκθεση η συγκεκριμένη αποτελεί το σημαντικότερο και πληρέστερο δείγμα των οχυρώσεων αυτού του τύπου στο Αιγαίο.

.

Palamari 3 -Skyros

.

Δεν ξέρω βέβαια αν καταλαβαίνετε όλοι όσοι κι όσες διαβάζετε αυτές τις γραμμές τη σημασία του γεγονότος. Απ’ την εμπειρία μου παρατηρώ πως κυρίως τα ευρήματα από χρυσό τραβούν την προσοχή των περισσοτέρων σπό ‘μας στα μουσεία, έτσι δεν είναι; Κι εγώ σας γράφω για οχυρώσεις…Πως να κρατήσω αμείωτη την προσοχή σας λοιπόν; Δύσκολο εγχείρημα, Αλλά θα το προσπαθήσω. Θα φτάσουμε πάντως και στο χρυσό. σας το υπόσχομαι. Υπομονή… Ως τότε θα προσπαθήσω με απλά λόγια όπως κάνω πάντα, να σας  εξηγήσω γιατί είναι τόσο σπουδαία αυτή η οχύρωση, συμβουλευόμενη τις πηγές μου. Είναι λοιπόν επειδή «αποτελεί μια σοβαρή ένδειξη ότι η πόλη συμμετείχε στις πολύ σημαντικές κινήσεις και διεργασίες στο Αιγαίο των μέσων της 3ης π.Χ. χιλιετίας, κινήσεις που είχαν να κάνουν με την επέκταση των επαφών, την αύξηση του  διαμετακομιστικού εμπορίου και την κορύφωση των μεταλλουργικών δραστηριοτήτων«.

.

Palamari 4 -Skyros
Αρχαιολογικός χώρος Παλαμαρίου Σκύρου-Τομέας Β’

.

Έχουμε να κάνουμε δηλαδή με έναν παραθαλάσσιο οικισμό (αν θέλετε μπορείτε εδώ να δείτε ένα σχετικό video) χτισμένο τρεις χιλιάδες χρόνια περίπου π.Χ , που είχε ένα λειτουργικότατο λιμάνι κι οι κάτοικοί του έρχονταν σ’ επαφή με άλλους κατοίκους των νησιών του Αιγαίου, αλλά και της ηπειρωτικής χώρας. Ο οψιανός (οψιδιανός) απ’ τη Μήλο και την Καππαδοκία που βρέθηκε εκεί αποδεικνύει ακριβώς αυτές τις εμπορικές συναλλαγές. Γενικώς υπάρχουν πολλά αντικείμενα που τεκμηριώνουν πέραν πάσης αμφιβολίας την ενασχόληση των γηγενών με την μεταλλουργία. Φαίνεται πως κάποιοι απ’ αυτούς ήταν τεχνίτες με εξιδίκευση στη μετατροπή, τον καθαρισμό και την ανακύκλωση μετάλλων, αλλά κανένα στοιχείο πως στο Παλαμάρι γινόταν απ’ τους ντόπιους παραγωγή μετάλλου από μετάλλευμα.

.

Ευρήματα απ' το Παλαμάρι -Αρχαιολογικό Μουσείο Σκύρου 2
Χάλκινα κοσμήματα απ’ την περιοχή Παλαμαρίου: περόνες και περιβραχιόνιο – Αρχαιολογικό Μουσείο Σκύρου

.

Χρησιμοποιούσαν χαλκό και μόλυβδο, βρέθηκαν τμήματα από δύο αργυρές περόνες και κρίκοι χρυσού ενωτίου (χρυσά σκουλαρίκια δηλαδή). Να που φτάσαμε και στον χρυσό λοιπόν. Κρατάω τις υποσχέσεις μου, όπως διαπιστώνετε. Οι περισσότεροι πιστεύω υποθέτουμε πως όταν οι αρχαιολόγοι ξεθάβουν χρυσά ευρήματα ζουν τις καλύτερες στιγμές τους. Είναι όμως έτσι; Να τι εξομολογήθηκε μία εκ των αρχαιολόγων της ανασκαφικής ομάδας* και συγγραφέας των περισσοτέρων επιστημονικών άρθρων για το θέμα, η κυρία Λιάνα Παρλαμά, η οποία βρήκε τους εν λόγω χρυσούς κρίκους σε άρθρο της που μπορείτε να διαβάσετε κι εσείς εδώ : «Οταν βγάλαμε δύο χρυσά σκουλαρίκια μια μέρα στο Παλαμάρι της Σκύρου, μπορώ να πω ότι στενοχωρήθηκα. Δεν έδειξα καμία έκπληξη, κανένα ενθουσιασμό, στους εργάτες είπα πως αν το μάθουν παραέξω θα βουίξει το χωριό. Τα πήρα και τα έβαλα αμέσως στην έκθεση του μουσείου χωρίς να πω τίποτα. Αντιθέτως, πανηγυρίσαμε όλη η ομάδα όταν βρήκαμε μια διπλή μήτρα των μέσων της 3ης χιλιετίας π.Χ., γνωρίζοντας πως μόνο άλλη μια υπάρχει αυτής της εποχής. Ηταν για χάλκινα βέλη τόξου. Η ανασκαφή δεν είναι ποτέ έργο ενός ανθρώπου. Είναι δουλειά ομαδική. Κανένας αρχαιολόγος δεν μπορεί να πει όπως ο Σλήμαν «βρήκα τις Μυκήνες»«.

.

Palamari 5-Skyros

.

Στο Αρχαιολογικό Μουσείο Σκύρου τα είδα λοιπόν κι εγώ αυτά τα χρυσά σκουλαρίκια, αλλά καλύτερα να σας γράψω τη συνέχεια την επόμενη φορά και να σας αναφέρω τότε περισσότερα στοιχεία γι’ αυτούς τους πολύ μακρινούς προγόνους μας και τη ζωή τους.

Καλό μήνα να ‘χουμε.

.

(συνεχίζεται εδώ)

.

*Η ανασκαφική ομάδα αποτελείται απ’ τους: Μαρία Δ. Θεοχάρη, Λιάνα Παρλαμά, Ελισσάβετ Χατζηπούλιου, Σταμάτη Μπονάτσο, Χριστίνα Ρωμανού και Γιάννη Μάνο.

**Όλες οι φράσεις με πλάγια γράμματα προέρχονται απ’ το Eνημερωτικό Φυλλάδιο της Επιστημονικής Επιτροπής Παλαμαρίου Σκύρου.

***Οι φωτογραφίες τραβήχτηκαν από μένα τον Ιούλιο του 2016 κι έχουν ανέβει στο flickr.

.

.

.

.

.

Δημοσιεύθηκε από

aikaterinitempeli

Η Αικατερίνη Τεμπέλη γεννήθηκε στη Σάμο, αλλά έζησε μερικά απ’ τα πιο ενδιαφέροντα χρόνια της ζωής της στη Θεσσαλονίκη και στο Ηράκλειο, όπου σπούδασε αντίστοιχα Ψυχολογία και Κοινωνική Εργασία. Στην Αθήνα εκπαιδεύτηκε στην οικογενειακή θεραπεία (Μονάδα Οικογενειακής Θεραπείας-ΨΝΑ) και στην βραχεία ψυχοθεραπεία. Παρακολούθησε μαθήματα υποκριτικής για 2 χρόνια στο “Θέατρο των Αλλαγών” και μονωδίας για 3 χρόνια στο “Ολυμπιακό Ωδείο” Ηρακλείου. Εργάστηκε για πάνω από μια δεκαετία στο ραδιόφωνο (Ράδιο Κρήτη, 9,84, Studio 19, ΕΡΑ Ηρακλείου, 102-ΕΡΤ 3 κ.ά.) ως παραγωγός και παρουσιάστρια ραδιοφωνικών εκπομπών, καθώς και σε γνωστά περιοδικά κι εφημερίδες ως δημοσιογράφος. Το 1993 κέρδισε το Α' Πανελλήνιο βραβείο, σε γραπτό διαγωνισμό της Deutsche Welle, με θέμα το ρατσισμό κι εκπροσώπησε τη χώρα μας στην Κολωνία. Τον επόμενο χρόνο, το 1994, πήρε Διάκριση στον Παγκρήτιο Διαγωνισμό Ποίησης. Σήμερα ζει στην Αθήνα και ταξιδεύει πάντα στις ζωές των άλλων. Τις νύχτες γράφει στίχους, που μελοποιεί συνήθως ο Παναγιώτης Λιανός. "Το ποτάμι στον καθρέφτη" είναι το τρίτο της βιβλίο και κυκλοφορεί απ' την "Άνεμος εκδοτική". Προηγήθηκαν "Η σκόνη των άστρων" (2010) και το "Βενετσιάνικο χρυσάφι" (2007) . Και τα δύο εκδόθηκαν απ' τις εκδόσεις "Μοντέρνοι Καιροί".

2 σκέψεις σχετικά με το “Παλαμάρι Σκύρου: Επίσκεψη σ’ έναν προϊστορικό οχυρωμένο οικισμό της εποχής του Χαλκού – Μέρος Ι”

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s