Παλαμάρι Σκύρου: Επίσκεψη σ’ έναν προϊστορικό οχυρωμένο οικισμό της εποχής του Χαλκού – Μέρος ΙΙ

.

Palamari 7- Skyros
Αρχαιολογικός χώρος Παλαμαρίου-Σκύρος

.

(συνέχεια από εδώ)

.

Στο Αρχαιολογικό Μουσείο Σκύρου σας έγραφα λοιπόν πως είδα τα χρυσά σκουλαρίκια (δύο απλοί κρίκοι χωρίς κάποιο είδος κουμπώματος, σαν σύρματα) που βρέθηκαν στην ανασκαφή, καθώς εκεί έχουν μεταφερθεί τα περισσότερα κινητά ευρήματα απ’ το Παλαμάρι. Υπάρχουν κάποια όμως και στο Κτήριο Ενημέρωσης Επισκεπτών, όπως ένα μεγάλο πυθάρι αποθήκευσης υγρών για παράδειγμα. Μερικοί απ’ τους επισκέπτες και τις επισκέπτριες το προσέχουν και το κοιτάζουν φευγαλέα, λίγοι το παρατηρούν περισσότερο, άλλοι κι άλλες το προσπερνούν αδιάφορα. Κι όμως το πόση δουλειά απαιτήθηκε κι από πόσους ανθρώπους για να εκτεθεί εκεί δεν το φανταζόμαστε. Αλλά μπορούμε να παρακολουθήσουμε κάποια στάδια αυτής στο ακόλουθο video.

.

.

Συνήθως δεν ξέρουμε ποιοι άνθρωποι έφεραν στο φως τα εκθέματα που βλέπουμε εμείς στα απανταχού Μουσεία, αλλά εμένα τουλάχιστον μου άρεσε που σ’ αυτή την περίπτωση είδα πρόσωπα κι έμαθα ονόματα. Τα χέρια αυτών και άλλων αρχαιολόγων κι εργατών ξέθαψαν απ’ τα χώματα κι άλλα πολλά απ’ αυτό τον προϊστορικό οικισμό, που όπως φαίνεται είχε καταστραφεί εξαιτίας της σεισμικής δραστηριότητας της εποχής και ξαναχτιστεί αρκετές φορές. Η στρωματογραφία δείχνει πως υπήρχαν συγκεκριμένες φάσεις στην συνεχή κατοίκηση του, που βλέπετε αναλυτικά στην ακόλουθη φωτογραφία του Ενημερωτικού Φυλλαδίου. Όπου ΠΕΧ εννοείται η Πρώιμη Εποχή του Χαλκού κι όπου ΜΕΧ η Μέση Εποχή.

.

KODAK Digital Still Camera
Στρωματογραφική τομή

.

Αλλά κι η ακτογραμμή είναι διαφορετική τώρα σε σχέση με τότε. Μέρος του οικισμού στ’ ανατολικά έχει καταβυθιστεί κι ίσως το καταλάβετε κι εσείς απ’ την φωτογραφία που θα δείτε στη συνέχεια. Όσο για την παραλία που βλέπετε στην πρώτη φωτογραφία της ανάρτησης, τότε δεν υπήρχε. Στη θέση της φανταστείτε  μια ρηχή λιμνοθάλασσα… Αν και θαλασσινοί πάντως οι κάτοικοι του οικισμού απ’ ό,τι φαίνεται δεν έτρωγαν αναλογικά πολλά ψάρια, αλλά κυρίως βοοειδή, λαγούς, αίγες, πρόβατα και χοίρους. Φυσικά πεταλίδες και όστρακα που μπορούσαν να βγάλουν από κει κοντά, αλλά και σκύλους. Η κυνοφαγία όπως αναφέρεται «ήταν γνωστή καθολικά στη Νεολιθική εποχή» κι ως φαίνεται «διατηρείται ως έθιμο και στην Εποχή του Χαλκού«.

.

Palamari 6
Παλαμάρι-Σκύρος

.

Που έμεναν αυτοί οι άνθρωποι όμως και με τι ασχολούνταν; Όπως ανακαλύφτηκε λοιπόν σε μεγαρόσχημες λιθόκτιστες οικίες με διαμορφωμένα δάπεδα και οροφές από καλάμια, φύκια και χώμα. Και που εργάζονταν; Σε οικιακά εργαστήρια. Η δόμηση είναι πυκνή, έχει βρεθεί ήδη ένας πλακόστρωτος δρόμος που βλέποντάς τον νομίζεις πως είναι τωρινό κοινοτικό έργο, υπάρχει δίκτυο αποχετευτικών κλειστών αγωγών, αγωγοί απορροής υδάτων, ανασκάφτηκαν φούρνοι, εστίες, πεζούλια, πάγκοι εργασίας, πλούσιες οικοσκευές, πληθώρα λίθινων εργαλείων, κ.α. Στο Ενημερωτικό Φυλλάδιο υπάρχει μια σχεδιαστική αναπαράσταση του κυρίου Σταμάτη Μπονάτσου, που την φωτογράφισα, για να δείτε πως πρέπει να ήταν περίπου τα σπίτια τους.

.

Σπίτι.jpg

.

Ασχολούνταν με την άμυνα φυσικά του οικισμού, εξ’ ου και η τόσο σημαντική οχύρωση με τάφρο, προμαχώνες κτλ, με το εμπόριο κι όπως φάνηκε απ’ την πληθώρα λίθινων εργαλείων που ήδη ανέφερα δημιουργούσαν πλεόνασμα προς διάθεση, πράγμα που υποδηλώνει «κοινωνική οργάνωση, εξειδίκευση της εργασίας, συστηματοποίηση και εντατικοποίηση της παραγωγής«. Δεν τα κατάφερναν κι άσχημα,  έτσι; Θέριζαν επίσης, ασχολούνταν με την κτηνοτροφία, με γεωργικές εργασίες, με το ψάρεμα, την μεταλλουργία (για την οποία έγραψα περισσότερα στην πρώτη ανάρτηση για το θέμα), ύφαιναν, επεξεργάζονταν οστά, κέρατα, δέρματα και ζωγράφιζαν όπως δείχνει η ανακάλυψη χρωστήρων μεταξύ άλλων. Όλα αυτά «τεκμηριώνουν ποικίλες ασχολίες, δράσεις και εξειδικευμένης δραστηριότητες μιας οργανωμένης και παραγωγικής, σύμφωνα πάντα με τα μέτρα της εποχής, κοινωνίας, στην οποία, διακρίνονται τα δείγματα της λεγόμενης «πρώιμης αστικοποίησης«.

.

Archaeological Museum of Slyros - Palamari
Αρχαιολογικά ευρήματα απ’ την περιοχή του Παλαμαρίου Αρχαιολογικό Μουσείο Σκύρου

.

Βέβαια αυτό που τονίζουν οι αρχαιολόγοι είναι πως ελάχιστα τμήματα του οικισμού έχουν ως τώρα ανασκαφεί ή αποκαλυφθεί. Πράγμα που σημαίνει πως στο μέλλον ίσως μάθουμε περισσότερα και το παζλ της ζωής αυτών των ανθρώπων που έζησαν περίπου τρεις χιλιάδες χρόνια π.Χ. συμπληρωθεί με νέες πληροφορίες. Εγώ κλείνοντας το μόνο που θα ήθελα να σας γράψω είναι πως αξίζει να επισκεφτείτε το χώρο αν βρεθείτε στο νησί και να τα δείτε μόνοι σας όλα αυτά. Υπάρχουν ειδικά διαμορφωμένα μονοπάτια (Πορείες Επισκεπτών) και πληροφορίες (Στάσεις Ενημέρωσης) σε πολλά σημεία της ανασκαφής. Θα σας κατατοπίσουν πλήρως όπως άλλωστε και τα video που προβάλλονται στην Eνημερωτική Έκθεση. Και φυσικά να πάρετε και να διαβάσετε το Φυλλάδιο που συνέγραψε η Επιστημονική Επιτροπή, το οποίο κι εγώ συμβουλευόμουν συνεχώς για να σας γράψω όλα αυτά.

Να είστε καλά.

.

.

*Όλες οι φράσεις με πλάγια γράμματα προέρχονται απ’ το Eνημερωτικό Φυλλάδιο της Επιστημονικής Επιτροπής Παλαμαρίου Σκύρου.

**Οι φωτογραφίες τραβήχτηκαν από μένα τον Ιούλιο του 2016 κι έχουν ανέβει στο flickr.

.

.

.

.

.

Δημοσιεύθηκε από

aikaterinitempeli

Η Αικατερίνη Τεμπέλη γεννήθηκε στη Σάμο, αλλά έζησε μερικά απ’ τα πιο ενδιαφέροντα χρόνια της ζωής της στη Θεσσαλονίκη και στο Ηράκλειο, όπου σπούδασε αντίστοιχα Ψυχολογία και Κοινωνική Εργασία. Στην Αθήνα εκπαιδεύτηκε στην οικογενειακή θεραπεία (Μονάδα Οικογενειακής Θεραπείας-ΨΝΑ) και στην βραχεία ψυχοθεραπεία. Παρακολούθησε μαθήματα υποκριτικής για 2 χρόνια στο “Θέατρο των Αλλαγών” και μονωδίας για 3 χρόνια στο “Ολυμπιακό Ωδείο” Ηρακλείου. Εργάστηκε για πάνω από μια δεκαετία στο ραδιόφωνο (Ράδιο Κρήτη, 9,84, Studio 19, ΕΡΑ Ηρακλείου, 102-ΕΡΤ 3 κ.ά.) ως παραγωγός και παρουσιάστρια ραδιοφωνικών εκπομπών, καθώς και σε γνωστά περιοδικά κι εφημερίδες ως δημοσιογράφος. Το 1993 κέρδισε το Α' Πανελλήνιο βραβείο, σε γραπτό διαγωνισμό της Deutsche Welle, με θέμα το ρατσισμό κι εκπροσώπησε τη χώρα μας στην Κολωνία. Τον επόμενο χρόνο, το 1994, πήρε Διάκριση στον Παγκρήτιο Διαγωνισμό Ποίησης. Σήμερα ζει στην Αθήνα και ταξιδεύει πάντα στις ζωές των άλλων. Τις νύχτες γράφει στίχους, που μελοποιεί συνήθως ο Παναγιώτης Λιανός. "Το ποτάμι στον καθρέφτη" είναι το τρίτο της βιβλίο και κυκλοφορεί απ' την "Άνεμος εκδοτική". Προηγήθηκαν "Η σκόνη των άστρων" (2010) και το "Βενετσιάνικο χρυσάφι" (2007) . Και τα δύο εκδόθηκαν απ' τις εκδόσεις "Μοντέρνοι Καιροί".

2 σκέψεις σχετικά με το “Παλαμάρι Σκύρου: Επίσκεψη σ’ έναν προϊστορικό οχυρωμένο οικισμό της εποχής του Χαλκού – Μέρος ΙΙ”

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s