Φωτιά στη θάλασσα : Ένα ντοκιμαντέρ για τη Lampedusa και το προσφυγικό

.

.

Μπορεί το καλοκαίρι να πνέει τα λοίσθια κι οι περισσότεροι από ‘μας να προσπαθούμε να κρατηθούμε από κάθε απόχρωση του μπλε για να δημιουργήσουμε τις δικές μας διαφυγές και ν’ αντέξουμε, μπορεί η πολλά υποσχόμενη ανάπτυξη κάπου να ‘χασε το δρόμο της για τη χώρα μας κι αντ’ αυτής να πληθαίνουν τα λουκέτα των συνοικιακών και όχι μόνο καταστημάτων κι επιχειρήσεων, μπορεί οι περικοπές κι οι νέοι φόροι να είναι ο μόνιμος βραχνάς μιας σταθερά επιδεινούμενης καθημερινότητας σε ουκ ολίγα κράτη της Ευρώπης, αλλά μες σ’ αυτό το χάος είναι επίσης γεγονός πως κάποιοι βρήκαν επαίσχυντους τρόπους όχι απλώς ν’ αυξήσουν τα κέρδη τους, αλλά να πλουτίσουν. Ναι, να πλουτίσουν.

Και δεν υπερβάλλω γράφοντάς το αυτό καθώς τα τελευταία νέα απ’ τη Σικελία αναφέρουν πως για μερικούς επιτήδειους αποδεικνύεται πιο επικερδές το ν’ ασχοληθούν ποικιλοτρόπως με τις διάφορες οργανώσεις υποδοχής προσφύγων, απ’ το να εμπορευτούν ναρκωτικά.Τα ΜΜΕ ασχολούνται εκεί απ’ τον Δεκέμβριο του 2014 (και το θέμα αναζωπυρώθηκε φέτος τον Ιούνιο) με την Mafia Capitale και τους ευφάνταστους μηχανισμούς λειτουργίας της. Κι αυτό νομίζω υπογραμμίζει την κρισιμότητα μιας κατάστασης που μοιάζει να γίνεται ολοένα και περισσότερο ανεξέλεγκτη.

Παρόμοια φαινόμενα βέβαια έχουμε κι εδώ. Ίσως όχι τέτοιου βαθμού προς το παρόν -αν και σαφώς για τις ΜΚΟ και τον ενίοτε θολό ρόλο τους χωράει και γίνεται πολλή συζήτηση και κανείς δεν μπορεί να προβλέψει επακριβώς τι θα έρθει στο φως στο προσεχές μέλλον, άρα ευνόητα γίνονται συσχετίσεις και παραλληλισμοί-, όμως και περιπτώσεις αισχροκέρδειας έγιναν γνωστές και μικρές μαφιόζικες ομάδες οπωσδήποτε δρουν, πότε υποσχόμενες πλαστά διαβατήρια και πότε «ασφαλές» πέρασμα των συνόρων. Αλλά την ίδια ώρα εκατοντάδες αλληλέγγυοι-ες δίνουν τον δικό τους αγώνα, συχνά λοιδορούμενοι και χλευαζόμενοι, για να σταθούν στο πλάι αυτών των ανθρώπων που στο μακρύ ταξίδι τους προς την όποια Χώρα της Επαγγελίας περνούν τα μαρτύρια του Ιώβ.

Αυτά περίπου σκεφτόμουν, όσο έβλεπα πριν λίγες μέρες το ντοκιμαντέρ για το οποίο επέλεξα να σας αναφέρω σήμερα μερικά πράγματα. Έτσι είναι η ζωή άλλωστε. Γεμάτη αντιθέσεις. Chiaroscura ας πούμε. Η συγκεκριμένη ιταλική λέξη μου έρχεται και τώρα στο νου, όσο σας γράφω για το βραβευμένο με Χρυσή Άρκτο στο 66ο Φεστιβάλ του Βερολίνου «Fuocoammare«, μιας κι αυτός είναι ο πρωτότυπος τίτλος της ταινίας που εστιάζει στην Lampedusa και στο προσφυγικό.

Η Lampedusa λοιπόν είναι ένα νησί με επιφάνεια 20 τετραγωνικά χιλιόμετρα και 6.000 περίπου μόνιμους κατοίκους. Βρίσκεται 112 χιλιόμετρα απ’ τις Αφρικανικές ακτές και 193 απ’ τη Σικελία. Κάποτε δεν το είχαμε καν ακουστά, αλλά πλέον είναι πασίγνωστο κι αναφέρεται συνεχώς στα ΜΜΕ καθώς τα  τελευταία 20 χρόνια έφτασαν σ’ αυτό 400.000 πρόσφυγες. 15.000 εκτιμάται πως δεν τα κατάφεραν. Πως να το ξεχάσουμε δηλαδή;

Ο σκηνοθέτης, Gianfranco Rosi, αποφάσισε να πάει ο ίδιος και να ζήσει στο νησί για μερικούς μήνες, ώστε να δει την κατάσταση με τα μάτια του, να μιλήσει με ντόπιους και πρόσφυγες και να υφάνει τον ιστό της ταινίας του (που αρχικά σχεδίαζε να είναι μικρού μήκους) με βάση τις μαρτυρίες τους. Κάποιες απ’ αυτές, όπως ενός Νιγηριανού επιζήσαντα αλλά και ενός γιατρού που περιγράφει τι έχει βιώσει περιθάλπτοντας εξαντλημένους πρόσφυγες αλλά και κάνοντας νεκροτομές σε άλλους, είναι συγκλονιστικές. Την αλήθεια γυμνή λοιπόν παρουσιάζει ο πολλάκις βραβευμένος Ιταλός σκηνοθέτης, χωρίς περιττά ψιμύθια κι αχρείαστους εντυπωσιασμούς. Την αλήθεια με λιτότητα κι αμεσότητα.

Πρωταγωνιστής του είναι ένα παιδί δώδεκα ετών, ο Samuele, που αν και γηγενής, έλκεται περισσότερο απ’ την ξηρά κι ας μεγαλώνει σ’ έναν τόπο που τον ορίζει η θάλασσα. Ο Rosi δήλωσε πως: «Σε ότι με αφορά και για καιρό, η Λαμπεντούζα δεν ήταν παρά ένας θόρυβος φωνών και εικόνων, παραγόμενος από τηλεοπτικά σποτ και τίτλους που σοκάρουν σχετικά με θανάτους, καταστάσεις εκτάκτου ανάγκης, εισβολών και λαϊκιστικών εξεγέρσεων. Ωστόσο, όταν πήγα στο νησί, ανακάλυψα ότι η αλήθεια βρίσκεται αρκετά μακριά από αυτό που αναπαράγουν τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και οι πολιτικοί και συνειδητοποίησα ότι θα ήταν αδύνατο να συμπτύξω ένα σύμπαν τόσο σύνθετο, όσο αυτό της Λαμπεντούζα, σε λίγα μόνο λεπτά. Η κατανόησή του απαιτούσε πλήρη και παρατεταμένη απορρόφηση

Αφιέρωσε πολύ χρόνο λοιπόν και το αποτέλεσμα τον δικαίωσε, καθώς το ντοκιμαντέρ του απέσπασε εκτός απ’ τη Χρυσή Άρκτο και το Οικουμενικό Βραβείο της Κριτικής Επιτροπής και το Κινηματογραφικό Βραβείο της Διεθνούς Αμνηστίας. Επιπλέον, έκανε ακόμα και τον Ιταλό πρωθυπουργό να δηλώσει ότι το «Fuocoammare« μπορεί να μεταστρέψει τη συζήτηση για το προσφυγικό. Αλλά τέτοιες πολιτικές δηλώσεις ακούμε καθημερινά και νομίζω πως κανείς πλέον δεν δίνει βάση σε αοριστολογίες και παχυλές υποσχέσεις. Ρεαλιστικές προτάσεις περιμένουμε που θα δώσουν λύσεις στο δράμα αυτών των τόσο ταλαιπωρημένων ανθρώπων και πράξεις. Πράξεις.

Ολοκληρώνοντας, θέλω να σας αναφέρω πως σ’ αυτό το blog έχουν δημοσιευτεί κείμενα που είναι σχετικά με το προσφυγικό και σας προτείνω να διαβάσετε, όπως αυτό του Κώστα Μπαϊρακτάρη, καθηγητή ψυχολογίας στο ΑΠΘ. Αξίζει βέβαια  να ενημερωθείτε και για όσα έγραψε ο ψυχίατρος Θόδωρος Μεγαλοοικονόμου, εδώ κι εδώ. Λίγο καιρό πριν, τέλος, ανεβηκε κι αυτή η ανάρτηση που προσθέτει επιπλέον πληροφορίες για την ευαλωτότητα των προσφύγων που φιλοξενούνται στη γειτονική μας Ιταλία και τα «αόρατα, υποτιμημένα» τους τραύματα. Τραύματα, που δεν διαφέρουν απ’ αυτά όσων διαμένουν προσωρινά στην Ελλάδα.-

.

.

.

.

.

Advertisements

~ από aikaterinitempeli στο Αύγουστος 13, 2016.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s