Η Επιστήμη της Ευτυχίας, ο Αλτρουισμός και η Ευδαιμονία- Mέρος V

.

Σας έγραψα λοιπόν στην προηγούμενη ανάρτηση πως η ευτυχία συνδέεται αρνητικά με την δημιουργικότητα (έχει βρεθεί αντίστοιχο αποτέλεσμα και για την ανταγωνιστικότητα, αλλά ποσώς μ’ απασχολεί ν’ ακολουθήσω το συλλογισμό που αφορά “βλάβες” της αγοράς με όρους οικονομίας ) κι ανέφερα ως παράδειγμα, όχι τυχαία, τους συγγραφείς. Ομολόγησα μάλιστα και το προσωπικό μου ενδιαφέρον.

Όσο το έψαχνα το θέμα τόσο διαπίστωνα πως πράγματι πολλοί ομότεχνοι έχουν μια άποψη του τύπου “όταν είμαι καλά ζω, κι όταν όχι γράφω”. Λογικό μου φαίνεται καθώς σαφώς η ζωή μας απορροφά όταν περνάμε όμορφα, η εξωστρέφειά μας τότε σε άλλες ασχολίες μας οδηγεί και μακάρι έτσι να γίνεται συχνά. “Η ευτυχία δεν φέρνει ποίηση” όπως ισχυρίζεται η Κική Δημουλά.

Απ’ την άλλη, σπουδαία λογοτεχνικά έργα γράφτηκαν επειδή οι συγγραφείς τους πέρασαν μεγάλες δοκιμασίες κι έτσι μπορούμε να διαβάζουμε σήμερα τα βιβλία τους και να απορούμε πως τα κατάφεραν όχι μόνο να επιβιώσουν, αλλά και να δημιουργήσουν (έχω συγκεκριμένο παράδειγμα στο μυαλό μου και θα σας το παρουσιάσω σύντομα). Μια γαλλική παροιμία επίσης, ας μην ξεχνάμε πως λέει ότι: “Οι ευτυχισμένοι άνθρωποι δεν έχουν ιστορία”. Και τι ιστορίες να γράψεις, αν δεν έχεις ιστορία;

Οπότε το που μας οδηγεί όλος αυτός ο συλλογισμός θεωρώ πως είναι πασιφανές. «Η λέξη «ευτυχία» θα έχανε τη σημασία της αν δεν την εξισορροπούσε η λύπη”, έγραψε ο ψυχίατρος Karl Yung. Κι είναι έτσι. “Μία ολόκληρη ευτυχισμένη ζωή! Κανείς άνθρωπος πάνω στη γη δεν θα μπορούσε να την υποφέρει” υποστήριξε ο συγγραφέας Τζορτζ Μπέρναρντ Σο. Και μου φαίνεται πολύ σωστό. Όλα τα συναισθήματα έχουν την αξία τους. Και κάπου μας οδηγούν, αν έχουμε ένα τέτοιο επίπεδο αυτογνωσίας ώστε να μπορέσουμε να τα επεξεργαστούμε και να τ’ αξιοποιήσουμε μ’ όποιο τρόπο θεωρεί σωστό ο καθένας.

Η Iris Mauss σε μια πολύ ενδιαφέρουσα μελέτη έδειξε επιπρόσθετα πως όσο περισσότερο επιδιώκουμε την ευτυχία τόσο είναι πιο πιθανό να θέσουμε εξαιρετικά ψηλά τους στόχους μας για την απόκτησή της κι έτσι να καταλήξουμε να νιώθουμε ανηδονία ακόμα και σε ευχάριστες καταστάσεις (όπως η ακρόαση ενός τραγουδιού, η παρακολούθηση μιας ωραίας θεατρικής παράστασης κτλ) αφού θα θεωρούμε πως κάτι πιο σπουδαίο πρέπει να περιμένουμε.

Η διαρκής αναζήτηση της ευτυχίας είναι η κυριότερη αιτία της δυστυχίας μαςδηλαδή όπως εύστοχα έγραψε ο συγγραφέας και φιλόσοφος Eric Hoffer ή αν θέλετε “Οι άνθρωποι μπορεί να είναι ευτυχισμένοι μόνο όταν δεν θεωρούν ότι σκοπός της ζωής είναι η ευτυχίακατά τον έτερο συγγραφέα George Orwell.

Και τότε λοιπόν τι μένει να κάνουμε; Τι βρήκαν οι ερευνητές για να μας δώσουν λύση σ’ αυτό το πρόβλημα; Τι μας κρατάει υγιείς και μας κάνει ταυτόχρονα ευτυχισμένους;  Τα χρήματα, η δόξα ή κάτι πιο απλό; Η μεγαλύτερη και πιο μακρόχρονη έρευνα για ν’ αποκαλυφθεί το σπουδαίο μυστικό πραγματοποιήθηκε από ερευνητές του Harvard. Ξεκίνησε πριν από 75 χρόνια, συνεχίζεται ακόμη και έλαβαν μέρος σ’ αυτήν ως τώρα 724 άντρες ενώ στη συνέχεια συμπεριλήφθησαν και οι γυναίκες τους και τα 2000 συνολικά παιδιά τους.

Τι βρέθηκε τελικά; Πως οι καλές σχέσεις μας κάνουν ευτυχισμένους. Οι καλές σχέσεις! Ενώ αντίθετα η μοναξιά σκοτώνει. Στην ομιλία του Robert Waldinger που μπορείτε να παρακολουθήσετε κι εσείς εδώ (κι αξίζει να το κάνετε πιστέψτε με), ενεργοποιώντας τους ελληνικούς υπότιτλους (αν δεν εμφανιστούν αυτόματα) αναλύονται όλες οι λεπτομέρειες. Το πως για παράδειγμα οι συνεχείς συγκρούσεις αποδεικνύονται για την υγεία μας πιο επιβλαβείς σε σχέση μ’ ένα διαζύγιο, το τι είναι αυτό που καθορίζει πως θα γεράσει κάποιος/α, το πως βιώνουμε τον πόνο όντας σε σχέσεις ανάλογα με την ποιότητά τους κ.α.

Ως τότε, πηγαίνοντας προς το κλείσιμο της ανάρτησης, για να επιστρέψουμε πίσω στο μεγάλο λιμάνι και να καταλάβουμε μαζί τι μ’ έκανε τότε να σκεφτώ πως ήταν μια ευτυχισμένη στιγμή εκείνη που ζούσα. Γιατί προφανώς αυτό έφερε στο νου το τραγούδι που σας είπα: τη συνειδητοποίηση πως είμαι ευτυχισμένη παρά τα όσα άγρια συμβαίνουν σ’ αυτή την παρέα του “Άγγιξέ με”, αλλά και των φίλων μου.

Γιατί όλοι μας με τον τρόπο μας έχουμε θρηνήσει, έχουμε μάχες ακόμα πολλές να δώσουμε κι έχουμε και δύσκολα μονοπάτια μπροστά μας να βαδίσουμε. Αλλά… Αλλά έχουμε ο ένας τον άλλο. Γυρίσαμε μαζί μια ταινία, γράψαμε ένα τραγούδι, δημιουργήσαμε κάτι, αφήσαμε ένα μικρό ίχνος στον κόσμο. Ένα μικρό ίχνος… Μαζί. Κι αυτό είναι κάτι.

Κι αισθάνθηκα ευδαιμονία, ναι, σίγουρα. Γι’ αυτή την κοινωνική σύνδεση που λένε οι ερευνητές, όταν σκέφτηκα πως λειτούργησε το πράγμα με ‘μας. Απ’ τη Βάνα γνώρισα το Γιώργο, απ’ το Γιώργο, τη Χριστίνα. Απ’ τον άλλο Γιώργο, τον Γιώργο Τριανταφύλλου δηλαδή που με έψαξε μόνος του στο Facebook όταν διάβασε μια συνέντευξή μου στον “Επενδυτή”, το Γιάννη και την Ειρήνη. Απ’ τα blog τον Αντώνη, κι απ’ τη Δήμητρα τη Βάσω και να ‘μαστε όλοι παρέα.

Φίλοι φίλων και φίλοι όμως πια μεταξύ μας. Κι ήμουν ευγνώμων για όλο αυτό το γαϊτανάκι που έφερε κοντά μου τους συγκεκριμένους ανθρώπους γιατί το ‘νιωσα πως σ’ όποια αγκαλιά και να πέφταμε ο καθένας εκείνο το βράδυ, θα μας κρατούσαν τα χέρια των φίλων μας και θα μας παρηγορούσαν. Ποια μοναξιά λοιπόν; Ποια οδύνη και ποιος τρόμος, όταν έχεις Ανθρώπους;

Δεν υπογραμμίζουμε τυχαία λοιπόν ορισμένοι που ενστερνιζόμαστε τις ίδιες απόψεις περί των Ψ, πως το καλύτερο φάρμακο, πως η καλύτερη θεραπεία, είναι οι σχέσεις. Δεν περιμέναμε την έρευνα του Harvard να μας το μάθει, πως αυτές είναι που μας κάνουν ν’ ανθίζουμε. Κι όπως υποστήριζε η συγγραφέας και αρθρογράφος Willa Cather: «Αυτό είναι ευτυχία, να αφομοιωθείς μέσα σε κάτι πλήρες και μεγάλο«. Σε μια παρέα, σε μια συλλογικότητα, σ’ ένα κοινό σκοπό. Και το πιστεύω ακράδαντα αυτό.

Κι ίσως να ‘ταν εκείνη η μυγδαλιά με τα λευκά της άνθη το συγκεκριμένο βράδυ που μ’ έκανε να το σκεφτώ ξανά. Ίσως ήταν η μυρωδιά του λιμανιού που υποσχόταν καινούρια ταξίδια ή τα γεμάτα λάμψη βλέμματα των φίλων μου. Ίσως η ευτυχία να ‘ταν αυτό: το ότι περνούσαμε όμορφα μαζί. Ίσως να ‘ναι κι άλλα πράγματα κι ίσως κι εσείς κι εγώ τα βρούμε στην πορεία. Προσωπικά αισιοδοξώ κι αυτό που επιδιώκω μ’ αυτή την ανάρτηση είναι αν δεν είστε τώρα αισιόδοξοι, να μάθετε να είστε. Να γίνετε.

Γιατί αργά ή γρήγορα η ζωή “πληρώνει”. Κι ορισμένοι δικαιούνται να “εισπράξουν”. Δώστε τις μάχες σας λοιπόν, όρθιοι μ’ αξιοπρέπεια και κουράγιο κι όταν έρθει η ώρα, δε μπορεί παρά η Άνοιξη να σας χαρίσει μερικά χαμόγελα. Δεν μπορεί, παρά αυτό να γίνει…

.

.

Πηγές:

Allen, Joseph P. et al., «Preventing Teen Pregnancy and Academic Failure: Experimental Evaluation of a Developmentally Based Approach,» Child Development 64, no. 4 (1997).

Benson, Peter L., E. Gil Clary, and Peter C.Scales, «Altruism and Health: Is There a Link During Adolescence,» in Altruism and Health: Perspectives from Empirical Research, ed. Stephen G. Post (New York: Oxford University Press, 2007).

Luks, Allan, «Doing Good: Helper’s High,» Psychology Today 22, no. 10 (1988).
Magen, Zipora, «Commitment Beyond Self and Adolescence,» Social Indicators Research 37 (1996).

Moll, Jorge et al., «Human Fronto-Mesolimbic Networks Guide Decisions About Charitable Donation,» Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America 103, no. 42 (2006).

Musick, Marc A. and John Wilson, «Volunteering and Depression: The Role of Psychological and Social Resources in Different Age Group,» Social Science & Medicine 56 (2003).

Oman, Doug, Carl E. Thoresen, and Kay McMahon, «Volunteerism and Mortality among the Community-Dwelling Elderly,» Journal of Health Psychology 4, no. 3 (1999).

Post, Stephen and Jill Neimark, Why Good Things Happen to Good People (New York: Broadway Books, 2007).

Post , Stephen G., «Altruism, Happiness, and Health: It’s Good to Be Good,» International Journal of Behavioral Medicine 12, no. 2 (2005).

Schwartz, Carolyn E. et al., «Altruistic Social Interest Behaviors Are Associated with Better Mental Health,» Psychosomatic Medicine 65 (2003).

Και:

Jason Marsh and Jill Suttie, 5 Ways Giving Is Good for You

Christine Carter, What We Get When We Give

James Baraz and Shoshana Alexander, The Helper’s High

Βικιφθέγματα

Γνωμικολόγιον

.

.

.

.

.

Advertisements

~ από aikaterinitempeli στο Μαΐου 2, 2017.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s