Genius: Μια συναρπαστική σειρά για τη ζωή και το έργο του Albert Einstein – Η σχέση του με τον Freud, τον Jung και τον ψυχικά πάσχοντα γιo του Eduard / Μέρος ΙΙI

.

Eduard (2).jpg

O Einstein με τους γιους του. Δεξιά ο Eduard

.

Στην προηγούμενη ανάρτηση είχε γίνει λόγος μεταξύ άλλων, για τη συμβολή της Mileva Marić στο έργο του Albert Einstein και παρά  του ότι δεν μπορούμε να αναλύσουμε εδώ περαιτέρω αυτό το ζήτημα, μιας κι αλλού εστιάζω, θα αναφέρω μερικά πράγματα που βοηθούν θεωρώ να καταλάβουμε περισσότερα για το πλαίσιο της σχέσης και της συνεργασίας του ζευγαριού. Πιο συγκεκριμένα: φαίνεται πως η απόφαση να δημοσιεύονται οι εργασίες μόνο με  το όνομά του Einstein είχε ληφθεί από κοινού, με τη  Marić. Γιατί;

Επειδή, όπως υποστηρίζει η Radmila Milentijević (πρώην καθηγητής Ιστορίας στο City College της Νέας Υόρκης που δημοσίευσε το 2015 μια πολύ ολοκληρωμένη βιογραφία της Mileva), η  Marić πιθανότατα ήθελε να βοηθήσει τον Albert να κάνει όνομα, έτσι ώστε να βρει δουλειά και να την παντρευτεί. Ο Dord Krstić με τη σειρά του (πρώην καθηγητής Φυσικής στο Πανεπιστήμιο της Λιουμπλιάνα που πέρασε 50 χρόνια διερευνώντας τη ζωή της Mileva) στο καλά τεκμηριωμένο βιβλίο του, δίνει μια ακόμη εξήγηση όταν γράφει πως, δεδομένης της επικρατούσας προκατάληψης κατά των γυναικών εκείνης της εποχής, μια δημοσίευση που θα συνυπόγραφε ένας άντρας με μια γυναίκα μπορεί να είχε λιγότερο επιστημονικό βάρος.

Ποτέ δεν θα μάθουμε μάλλον όλη την αλήθεια. Αλλά κανείς δεν κατέστησε σαφέστερο από τον ίδιο τον Albert Einstein ότι συνεργάστηκαν στην ειδική θεωρία της σχετικότητας (άγνωστο βέβαια σε ποιο βαθμό) με τη Marić  αφού της έγραψε στις 27 Μαρτίου 1901: «Πόσο χαρούμενος και περήφανος θα είμαι όταν εμείς οι δυο μαζί θα έχουμε φέρει την εργασία μας για τη σχετικότητα σε ένα νικηφόρο συμπέρασμα»How happy and proud I will be when the two of us together will have brought our work on relative motion to a victorious conclusion» ).

.

eduard-kWo-U103018973659371GH-568x320@LaStampa.it.jpg

Albert and Eduard Einstein

.

Η ρήξη όμως επήλθε όπως ήδη ξέρετε, το ζευγάρι χώρισε κι η γυναίκα του πήρε τους γιους τους και μετακόμισε στην Ελβετία. Απ’ τα στοιχεία που υπάρχουν είναι βέβαιο πως ο Einstein επισκεπτόταν τα παιδιά του, πως έκανε και κάποιες εκδρομές μαζί τους και πως αντάλλασσαν γράμματα. Για να επιστρέψουμε όμως στο γιο τους τον Eduard που όπως θα θυμάστε νοσηλεύτηκε στο «Burghölzli» στη Ζυρίχη, με διάγνωση  σχιζοφρένεια.

Ήταν θαυμαστής του Freud όσο σπούδαζε, σε τέτοιο βαθμό ώστε να έχει στο υπνοδωμάτιό του το πορτρέτο του κι ο πατέρας του τον ενθάρρυνε τότε ν’ ακούσει και τις διαλέξεις του παραδεχόμενος μάλιστα πως υπό το φως κάποιων προσωπικών του εμπειριών είχε πειστεί τουλάχιστον για τις βασικές θέσεις του Βιεννέζου ψυχαναλυτή. Η  κατάθλιψη όμως του Eduard (έχανε μαθήματα, κλεινόταν σε σκοτεινά δωμάτια κι απέφευγε τους φίλους του λόγω μιας ερωτικής απογοήτευσης που είχε απ’ τη σχέση του με κάποια μεγαλύτερη σε ηλικία, γυναίκα) κι η επακόλουθη ακούσια νοσηλεία του άλλαξαν τα πάντα.

O Einstein τον συμβούλεψε να βρει ένα άλλο κορίτσι ή ν’ ασχοληθεί με μια δουλειά, να κινείται συνεχώς ώστε να το ξεπεράσει, αλλά τίποτα απ’ αυτά δεν βοήθησε και το καλοκαίρι του 1930 άρχισε να δέχεται απ’ το γιο του μια σειρά από εξαιρετικά σκληρά γράμματα κι αποφάσισε να πάει να τον δει. Ούτε απ’ αυτή τους τη συνάντηση πάντως δεν βγήκε τίποτα καλό. Η Mileva φρόντισε για δύο ακόμη χρόνια τον Eduard στο σπίτι, πριν αποφασίσει να τον βάλει στο «Burghölzli» .

.

Einstein to his son letter.png

Γράμμα του Einstein στο γιο του Eduard (Tete)

.

Κι όπως ίσως θυμάστε, είχα αφήσει αναπάντητο το ερώτημα, αν πράγματι είχε την ευθύνη του εκεί ο Carl Jung, όπως βλέπουμε στη σειρά. Ο Einstein λοιπόν όντως γνωρίζονταν με τον δεύτερο, μέσω του Dr. Hopf, που ήταν μαθητής του λαμπρού επιστήμονα. Είχαν φάει μαζί κάποιες φορές και μάλιστα σε ένα από τα γεύματα είχε παρευρεθεί κι ο Eugen Bleuler. Ο Jung αν και δεν κατάλαβε πολλά απ’ όσα του ανέπτυξε ο Einstein για τη θεωρία της σχετικότητας, ισχυρίστηκε μετέπειτα πως τον επηρέασε όσον αφορά τη δική του θέση για την  ψυχική συγχρονικότητα. Δεν ξανασυναντήθηκαν έκτοτε και προσωπικά δεν βρήκα καμία αναφορά που να υποστηρίζει πως ο Jung υπήρξε γιατρός του Eduard.

.

d390d-1einstein.jpg

.

Το 1948 πέθανε η Mileva. «Το χειρότερο είναι ότι ο Eduard είναι εκεί μόνος του» έγραψε ο Einstein, «χωρίς μια χείρα βοηθείας, στην άθλια κατάσταση του. Αν το ήξερα, δεν θα είχε έρθει ποτέ σε αυτόν τον κόσμο»  The worst is that Eduard is there alone without a caring hand, in his wretched condition. If only I had known, he would never have come into this world»). Kι απ’ αυτή του τη φράση κάποιοι βιογράφοι υπέθεσαν πως δεν το ήθελε το παιδί του. Δεν νομίζω όμως πως ισχύει αυτό, βάση των πηγών που μελέτησα.

Άλλωστε χαιρόταν να λαμβάνει ποιήματα, σημειώσεις, σκίτσα του και μάλιστα σε επιστολές που ήρθαν στο φως πριν περίπου μια δεκαετία αποδείχτηκε πως είχε γράψει για κείνον επίσης ότι: «The more refined of my sons, the one I considered really of my own nature, was seized by an incurable mental illness» .

Ο Eduard πέθανε το 1965  και ο πατέρας του δεν τον είχε δει για πάνω από 30 χρόνια, αλλά φρόντιζε για τα έξοδα της νοσηλείας του μετά το θάνατο της πρώην γυναίκας του κι όπως είχε πει η δεύτερη σύζυγός του ήταν μεγάλο χτύπημα στη ζωή του αυτό που συνέβη με το μικρό του γιο.

.

geschichte_der_psychiatrie_vogel_volkszaehlung_weltgroesste_echse@1x.jpg

Eduard Einstein

.

Ο άλλος γιος του, ο μεγαλύτερος σε ηλικία, ήταν ο Hans Albert Einstein. Αλληλογραφούσε όπως αναφέρθηκε ήδη κι αυτός  με τον πατέρα του, εκείνος του ανέφερε την πορεία της δουλειάς του και του εξέφραζε τις ανησυχίες του για τον άδερφό του, αν και σταδιακά ο Hans Albert όπως δείχνουν τα γράμματά του απομακρυνόταν απ’ το σπουδαίο επιστήμονα. Ο Hans Albert με τη σειρά του υπήρξε καθηγητής υδραυλικής μηχανικής στο UC Berkeley και ο πρώτος εμπειρογνώμονας του κόσμου στον τομέα της μεταφοράς ιζημάτων. Αυτό μπορεί να μην ακούγεται τόσο εντυπωσιακό όσο τα επιτεύγματα του πατέρα του, αλλά δείχνει πως ήταν αρκετά έξυπνος. Τα παιδιά του Hans Albert είχαν και πάλι πολλά προβλήματα υγείας, γεγονός που παρατηρήθηκε στην πρώτη γενιά απογόνων του Einstein. Βλέπετε, ο Hans Albert είχε τέσσερα βιολογικά παιδιά, αλλά επέζησε μόνο ένα απ’ αυτά, ο Bernhard Einstein.

Ο Bernhard ήταν ένας πολύ έξυπνος άνθρωπος. Έγινε φυσικός, εργάστηκε στην μηχανική για την Texas Instruments TXN και την Litton Industries, και έλαβε κάμποσα διπλώματα ευρεσιτεχνίας στη διάρκεια της ζωής του. Αυτό είναι αρκετά καλό, αλλά δεν είναι τόσο μεγάλο επίτευγμα σαν αυτά του παππού του. Ο Bernhard με τη σειρά του  έκανε πέντε παιδιά, αλλά κατάφερα να μάθω μόνο πως ένας τους, o Thomas,  είναι γιατρός στο Los Angeles. Υποθέτω ότι είχαν ζωή παρόμοια με εκείνη του πατέρα τους: αρκετά επιτυχημένη με τα συνήθη πρότυπα, αρκετά αποτυχημένη σε σύγκριση μ’ αυτήν του Einstein. Αυτό που είναι σίγουρο μιας κι αναφέρεται στις εφημερίδες είναι η διαμάχη των κληρονόμων του σχετικά με την πώληση προσωπικών του αντικειμένων. Γεγονός που δεν νομίζω να εκπλήσσει κανέναν αλλά οπωσδήποτε είναι εξαιρετικά θλιβερό.

.

795a717dfeb5d742531a5291cebb9777.jpg

Ο Albert Einstein με το γιο του Hans Albert και τον εγγονό του Bernhard (1932)

.

Ξεχώρισα πάντως και βάζω στα θετικά της σειράς το ότι δείχνει το πως αντιμετώπισε ο λαμπρός αυτός επιστήμονας την άνοδο του Χίτλερ στη ναζιστική τότε Γερμανία (έχει μια τραγική επικαιρότητα δυστυχώς το θέμα), το ότι αναδεικνύει τη συμβολή της γυναίκας του στην ανάπτυξη των θεωριών του (αλλά υπογραμμίζει και την αντιμετώπιση που είχαν συνακόλουθα οι γυναίκες εκείνη την εποχή, τόσο εκείνες που πάλευαν ν’ ασχοληθούν με την επιστήμη αλλά κι όσες είχαν αντισυμβατικές απόψεις για τις ερωτικές σχέσεις κι έτσι όπως είναι αναμενόμενο γίνεται λόγος και για την Μαρία Κιουρί) και τέλος το ότι θίγει τη δυσκολία του να είναι κανείς χαρισματικός στον τομέα του και γονιός ταυτόχρονα. Δύο φράσεις μάλιστα συγκράτησα απ’ όσες ειπώθηκαν, που μας βάζουν σε σκέψη, συμπυκνώνοντας πολλά στοιχεία τόσο της ζωής του Einstein όσο και της εποχής του:

«Η ζωή δεν υπολογίζεται σαν εξίσωση. Οι καλές πράξεις δεν εκμηδενίζουν τις σατανικές».

Και: «Δεν καταφέραμε να κρατήσουμε δίπλα μας τις εξυπνότερες από ‘μας, έτσι

Αν εξαιρέσω πάντως όσα έμαθα για κείνον, πολύ θετικό βρήκα το ότι φωτίστηκαν και στιγμές της Ιστορίας όπως η μάχη του Ύπρ (στην οποία για πρώτη φορά έγινε χρήση χημικών ουσιών) αλλά και αμφιλεγόμενα πρόσωπα όπως αυτό του  Φριτς Χάμπερ (βραβευμένου με Νόμπελ Χημείας αλλά παράλληλα και εγκληματία πολέμου), του οποίου η σύζυγος αυτοκτόνησε με το υπηρεσιακό του περίστροφο αφού απέτυχε να τον πείσει να μη χορηγήσει το χλώριο στα γαλλικά, αγγλικά και καναδικά στρατεύματα). Εσείς όταν παρακολουθήσετε τη σειρά, όπως άλλωστε και το ακόλουθο ντοκιμαντέρ, ίσως σταθείτε αλλού και πάλι όμως κάτι θα μάθετε. Ως την επόμενη φορά λοιπόν, να είστε καλά. –

.

.

.

*H φωτογραφία του Einstein με τους γιους του είναι από εδώ. Tο γράμμα του Einstein το βρήκα εδώ και μπορείτε να διαβάσετε και την αγγλική του μετάφραση. και τέλος η φωτογραφία με το γιο του Hans Albert και τον εγγονό του είναι από εδώ.

.

Πηγές:

.

.

.

.

Advertisements

~ από aikaterinitempeli στο Ιουλίου 17, 2017.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s