«Εmotions, ένας κόσμος συναισθημάτων» – Εντυπώσεις απ’ την περιοδική έκθεση του Μουσείου Ακρόπολης

.

.

Όπως έχω ξαναγράψει, σε τέτοιες αναρτήσεις προσπαθώ να καταγράψω ό,τι ξεχώρισα εγώ από μια έκθεση, με το καθαρά υποκειμενικό μου βλέμμα. Το ίδιο θα κάνω λοιπόν και σήμερα, όσο θα σας αναφέρω τι μου τράβηξε την προσοχή στην περιοδική έκθεση που φιλοξενείται στο ισόγειο του Μουσείου Ακρόπολης, την οποία επισκέφτηκα την προηγούμενη Πέμπτη.

Τις τυπικές πληροφορίες, μπορείτε να τις διαβάσετε εδώ, κι έτσι θα σας μεταφέρω απ’ τη σελίδα του Μουσείου, μόνο ένα μικρό μέρος της εισαγωγής:

«Πρόκειται για μια αφηγηματική έκθεση που διηγείται και φωτίζει το αθέατο σύμπαν των συναισθημάτων στην προσωπική, κοινωνική και πολιτική ζωή του αρχαίου κόσμου. Η περιήγηση στην έκθεση είναι ένας θορυβώδης περίπατος στην ψυχή του ανθρώπου, τα πάθη της οποίας εκφράζονται μέσα από το φίλτρο της αρχαίας τέχνης (…)Την πορεία του επισκέπτη υποδεικνύει μια τεράστια σπείρα με κατακόρυφα «λάβαρα» από βινύλιο σε πολλές αποχρώσεις του κόκκινου χρώματος -από το ρόδινο ανοιχτό έως το βαθύ και σκοτεινό κόκκινο-, που αντιστοιχούν συμβολικά στην ποικιλία και την ένταση των συναισθημάτων» .

Από σπουδαία Μουσεία του κόσμου λοιπόν, όπως το Λούβρο, αλλά κι από δικά μας, όπως για παράδειγμα το Μουσείο της Σάμου, συγκεντρώθηκαν 129 εκθέματα, τα οποία με μεγάλο ενδιαφέρον παρατήρησα και πρέπει σ’ αυτό το σημείο να πω ότι ο σημαντικότερος λόγος για τον οποίο βρέθηκα εκεί, ήταν τα μαθήματα του Άγγελου Χανιώτη, καθηγητή Αρχαίας Ιστορίας και Κλασικών Σπουδών του Ινστιτούτου Ανώτατων Σπουδών (Princeton) που παρακολούθησα στο Μathesis.

Σίγουρα το ίδιο συνέβη και μ’ αρκετούς άλλους ανθρώπους, αφού σ’ αυτά τον ακούσαμε για πρώτη φορά ν’ αναφέρεται στη σημασία των συναισθημάτων στον αρχαίο κόσμο. Το γιατί ασχολήθηκε με το συγκεκριμένο θέμα (είναι και ένας απ’ τους τρεις επιμελητές της έκθεσης), θα το μάθετε διαβάζοντας την συνέντευξή του που θα βρείτε εδώ κι εγώ θα προχωρήσω αμέσως στην περιγραφή όσων εκθεμάτων για κάποιο λόγο με συγκίνησαν περισσότερο.

Εννοείται λοιπόν πως λόγω καταγωγής στάθηκα στα εκθέματα απ’ τη Σάμο, αφού θαύμασα την μυθική Γοργώ, τον ικέτη Χρύση, τον πληγωμένο Φιλοκτήτη, τον θλιμμένο Αχιλλέα, τα συμπλέγματα των ανώνυμων ζευγαριών, την Αφροδίτη με τον Έρωτα. Κι αφού βέβαια είχα προσέξει το αγγείο με τη λέξη ΦΙΛΙΑΣ που όπως αναγράφεται δείχνει πως χρησιμοποιήθηκε σε συμπόσια για σπονδές στη φιλία. Ωραίο αυτό… Απ’ τα πιο σπουδαία συναισθήματα της ζωής μας.

Με καλή διάθεση συνέχισα να περιηγούμαι στο χώρο σκεπτόμενη βλέποντας ένα φαλλό με πόδια ζώου και φτερά, που χρησιμοποιούνταν για την προστασία του σπιτιού απ’ το φθόνο και το κακό μάτι, πως ανάλογα φαλλόσχημα σύμβολα υπάρχουν και υπήρχαν και στην Ινδία, όπως μάθαμε σε ένα άλλο μάθημα του Μathesis απ’ την κυρία Μαρία Ευθυμίου. Οι ιστορίες των λαών συναντιούνται… Πάντα συνέβαινε.

Κι όσο οι άνθρωποι αρέσκονται να έχουν είδωλα, άλλο τόσο επιθυμούν και να τα γκρεμίζουν, θυμήθηκα, βλέποντας τα όστρακα-ψήφους για την εξορία του Θεμιστοκλή και άλλων επιφανών απ’ την αρχαία Αθήνα. Τα σκοτεινά μας πάθη, ανέκαθεν ήταν ισχυρά κι έτσι έμεινα αρκετή ώρα να παρατηρώ τους κατάδεσμους, τις κατάρες, που απ’ τα βάθη των αιώνων ξεδιπλώνονταν μπροστά μου:

«Ο Φίλων» γράφει η επεξηγηματική επιγραφή «δένει» τα χέρια , τα πόδια και την ψυχή του Μικίωνα και προσεύχεται να γίνει η γλώσσα του σαν το μολύβι της πινακίδας» , ενώ πιο δίπλα άλλος ανώνυμος «δένει, θάβει βαθιά κι εξαφανίζει απ’ τους ανθρώπους εκατόν έντεκα (!) συμπολίτες του» με έτερο κατάδεσμο. Τι να συνέβη αναρωτιέμαι… Προς τι τόσο μίσος για τόσους πολλούς; Ή οι λόγοι άραγε αφορούσαν δικαστική διαμάχη, μιας και μαγεία ασκούνταν και για τέτοιους λόγους όπως αναφέρεται σ’ ένα βιβλίο που μπορείτε να συμβουλευτείτε ελεύθερα εδώ; Αλλά με την απορία μένω.

Πέρασα λίγο πιο γρήγορα (σε μια προσπάθεια ν’ αποφύγω τα γύρω μου πλήθη), τα αφιερώματα με μέρη του σώματος, γεννητικά όργανα (ανδρικά και γυναικεία), τις ερωτήσεις  προς το Μαντείο της Δωδώνης (π.χ. κάποιοι γονείς ρωτούν αν το παιδί τους θα μιλήσει) και έφτασα στο εντυπωσιακό νεκρικό προσωπείο μιας ηλικιωμένης γυναίκας. Μέγα μυστήριο ο θάνατος.

Κι όσο κι αν βρήκα τρυφερό το ότι υπάρχει επιτύμβια στήλη για ένα γουρουνάκι (τόσο αγαπητό ήταν φαίνεται το ζώο) που έπεσε θύμα τροχαίου της εποχής εκείνης και θαύμασα τις λεπτομέρειες στο ανάγλυφο, βουβάθηκα μπροστά στον αποχαιρετισμό μιας νεαρής γυναίκας της Ζωής (τραγική ειρωνεία το όνομά της) απ’ τους γονείς της.

Αν σταθείτε εκεί και διαβάσετε τα λόγια αυτών των ανθρώπων για τη μονάκριβη θυγατέρα τους που πέθανε γεννώντας ένα νεκρό παιδί, έτσι θα νιώσετε κι εσείς. Τι οδύνη, τι συντριβή… Μου θύμισε τις φράσεις του  Ντέιβιντ Φόστερ Γουάλας απ’ τη συλλογή διηγημάτων «Αμερικανική λήθη«: «Αν δεν έχεις κλάψει ποτέ και θες να το κάνεις, κάνε ένα παιδί» .

Δεν ήθελα να μείνω πολύ σ’ αυτό το σημείο, ομολογώ, κι έτσι προχώρησα βλέποντας κλεφτά κι άλλες επιτύμβιες στήλες προς τις σκηνές απ’ τον Τρωικό πόλεμο, στις οποίες πρωταγωνιστεί ο Αχιλλέας, μέχρι που έφτασα στην τοιχογραφία με τη θυσία της Ιφιγένειας. Η σκηνή αυτή του  62-69 μ. Χ., κυριαρχεί τόσο στις αφίσες της έκθεσης, όσο και στον αντίστοιχο οδηγό που μπορείτε να προμηθευτείτε απ’ το Πωλητήριο του Μουσείου.

Τι να πει όμως κάποια, κάποιος, και για το βλέμμα που ανταλλάσουν Αχιλλέας και Πενθεσίλεια, τη στιγμή που εκείνος ενώ τη σκοτώνει την ερωτεύεται; Πως με λίγες γραμμές πέτυχε ο καλλιτέχνης της εποχής ν’ αποδώσει τέτοια ένταση συναισθημάτων σ’ αυτόν τον κύλικα, είναι εκπληκτικό… Πανταχού παρούσες οι αντιφάσεις μας.

Μακάρι να μπορούσα να σας γράψω πολλά ακόμα για κάθε έκθεμα, αλλά είναι αδύνατον. Θα συμπληρώσω μόνο πως είχα το χρόνο, αλλά όχι και ησυχία για να τα μελετήσω όσο ήθελα και πριν τελειώσω την περιήγησή μου, ασχολήθηκα  με τους υπόλοιπους κατάδεσμους (κατάρες, defixiones στα λατινικά), κάποιοι εκ των οποίων ήταν τρυπημένοι με καρφιά για να διατηρηθεί η ενέργειά τους, με τα ομοιώματα που προφανώς χρησιμοποιούνταν για άσκηση συμπαθητικής μαγείας κτλ.

Βέβαια, αυτός ο κρατήρας του 310-300 π. Χ, με το μύθο της Μήδειας, προς το τέλος της έκθεσης, είναι απ’ τους ωραιότερους που έχω δει κι αν πάτε στην έκθεση θα σας δοθεί η ευκαιρία να παρατηρήσετε πολλές σκηνές του. Ευτυχώς υπάρχει στον οδηγό που αγόρασα, γιατί δυστυχώς δεν επιτρέπεται η φωτογράφηση στο χώρο της έκθεσης.

Απογοητεύτηκα μάλιστα, γιατί ενώ αυτό το βιβλιαράκι έχει τα πιο σημαντικά εκθέματα και η τιμή του είναι εξαιρετικά προσιτή (3 ευρώ, όσο και η είσοδος δηλαδή), δεν  συμπεριλαμβάνει αρκετά απ’ αυτά για τα οποία σας έγραψα κι ήθελα πολύ να σας τα δείξω. Απ’ τη στιγμή που οι φωτογραφίες δεν επιτρέπονται, περίμενα πως θα υπήρχαν λοιπόν σ’ αυτό όλα τα εκθέματα, αλλά φευ… Θα πρέπει ν’ αρκεστώ σ’ όσα είδα και σ’ ό,τι θα μείνει στη μνήμη μου, για όσο…

Κλείνοντας φυσικά θ’ αναφερθώ στα κεντρικά εκθέματα, στον Έρωτα  (αντίγραφο έργου του Λυσίππου, του 2ου αι. μ. Χ.) και στον Πόθο (αντίγραφο έργου του Σκόπα, επίσης του 2ου αι. μ. Χ). Και θα μοιραστώ μαζί σας, ό,τι αναγράφεται εκεί: «Πόθος είναι η επιθυμία για κάτι μακρινό, για κάτι που λείπει σε αντίθεση με τον Ίμερο που είναι η επιθυμία για κάτι που βρίσκεται στο παρόν κατά την πλατωνική διάκριση». Κι ο καθένας σας ας κάνει τις δικές του σκέψεις…

.

.

.

.

.

.

Advertisements

Δημοσιεύθηκε από

aikaterinitempeli

Η Αικατερίνη Τεμπέλη γεννήθηκε στη Σάμο, αλλά έζησε μερικά απ’ τα πιο ενδιαφέροντα χρόνια της ζωής της στη Θεσσαλονίκη και στο Ηράκλειο, όπου σπούδασε αντίστοιχα Ψυχολογία και Κοινωνική Εργασία. Στην Αθήνα εκπαιδεύτηκε στην οικογενειακή θεραπεία (Μονάδα Οικογενειακής Θεραπείας-ΨΝΑ) και στην βραχεία ψυχοθεραπεία. Παρακολούθησε μαθήματα υποκριτικής για 2 χρόνια στο “Θέατρο των Αλλαγών” και μονωδίας για 3 χρόνια στο “Ολυμπιακό Ωδείο” Ηρακλείου. Εργάστηκε για πάνω από μια δεκαετία στο ραδιόφωνο (Ράδιο Κρήτη, 9,84, Studio 19, ΕΡΑ Ηρακλείου, 102-ΕΡΤ 3 κ.ά.) ως παραγωγός και παρουσιάστρια ραδιοφωνικών εκπομπών, καθώς και σε γνωστά περιοδικά κι εφημερίδες ως δημοσιογράφος. Το 1993 κέρδισε το Α' Πανελλήνιο βραβείο, σε γραπτό διαγωνισμό της Deutsche Welle, με θέμα το ρατσισμό κι εκπροσώπησε τη χώρα μας στην Κολωνία. Τον επόμενο χρόνο, το 1994, πήρε Διάκριση στον Παγκρήτιο Διαγωνισμό Ποίησης. Σήμερα ζει στην Αθήνα και ταξιδεύει πάντα στις ζωές των άλλων. Τις νύχτες γράφει στίχους, που μελοποιεί συνήθως ο Παναγιώτης Λιανός. "Το ποτάμι στον καθρέφτη" είναι το τρίτο της βιβλίο και κυκλοφορεί απ' την "Άνεμος εκδοτική". Προηγήθηκαν "Η σκόνη των άστρων" (2010) και το "Βενετσιάνικο χρυσάφι" (2007) . Και τα δύο εκδόθηκαν απ' τις εκδόσεις "Μοντέρνοι Καιροί".

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s