Aρχαιολογικό Μουσείο Βαθέως Σάμου -Μέρος Ι

.

Είσοδος Αρχαιολογικού Μουσείου Σάμου
Eίσοδος Παλαιού Κτηρίου (φωτογραφία: Αικατερίνη Τεμπέλη)

.

Με μεγάλη χαρά είν’ η αλήθεια επισκέφτηκα το νησί, στις αρχές του Νοέμβρη. Είχα πολλά χρόνια να κατέβω στην πατρίδα και πολλά σχέδια για το πως θα περνούσα το λίγο χρόνο μου εκεί. Φτάνοντας στο αεροδρόμιο «Αρίσταρχος», σκεφτόμουν αν έπαιξε άραγε ρόλο στην ενασχόλησή μου με το σύμπαν, η σπουδαία παρακαταθήκη του αστρονόμου που πρώτος είπε αιώνες πριν πως η Γη γυρίζει γύρω απ’ τον ήλιο κι όχι το αντίθετο.

.

Κι όσο σκεφτόμουν τα τ’ ουρανού έστρεψα το βλέμμα μου προς τη Χώρα, την πρώτη πρωτεύουσα του νησιού και τόπου καταγωγής μου κατά το ήμισυ. Εκεί βρέθηκε μια μαρμάρινη πλάκα με αναθηματική επιγραφή, την οποία ήθελα να δω στο Αρχαιολογικό Μουσείο του Βαθιού και θεωρώ πολύ ενδιαφέρουσα. Θα σας μιλήσω παρακάτω γι’ αυτήν… Πάντα με συγκινούν βλέπετε οι μικρές, προσωπικές ιστορίες.

.

Τις σκέψεις μου αυτές διέκοψε η άφιξη αγαπημένων ανθρώπων που με περίμεναν στο χώρο του αεροδρομίου κι αυτά είναι τα πιο όμορφα της ζωής. Οι ζεστές αγκαλιές και τα ειλικρινή χαμόγελα. Ξεκινήσαμε λοιπόν για το Βαθύ, περνώντας απ’ την περιοχή του Ευπαλίνειου ορύγματος (εδώ αναφέρω περισσότερα γι’ αυτό), τον λόφο με τα αρχαία τείχη κι οι εικόνες του λαμπρού παρελθόντος κατέλαβαν το μυαλό μου.

.

Ευπαλίνειο
Eυπαλίνειο όρυγμα (φωτογραφία: Νίκος Τσούλος)

.

Μυθική έμεινε η διαμονή στο νησί της Κλεοπάτρας και του Αντωνίου, που ξεφάντωναν και διασκέδαζαν καθημερινά τότε εκεί. Πέρασαν προφανώς την τελευταία τους ευτυχισμένη τους περίοδο στη Σάμο, πριν την ναυμαχία στο Άκτιο και τη συντριβή τους. Στα δικά τους παλάτια κατέλυσε έπειτα ο νικητής της ναυμαχίας, Οκταβιανός Αύγουστος, που εκτίμησε το ήπιο κλίμα. Και πόσους Ρωμαίους αυτοκράτορες δεν φιλοξένησαν έκτοτε αυτά τα λαμπρά αίθρια με τους κήπους και την άπλετη θέα στη θάλασσα…

.

Σ’ αυτό το λόφο (στη νοτιοδυτική πλευρά του λιμανιού του Πυθαγορείου) εικάζεται πως βρισκόταν και το παλάτι του Πολυκράτη (538-522 π.Χ), του αμφιλεγόμενου αυτού ηγεμόνα, που η σύγκρουσή του με τον Πυθαγόρα έγινε τότε η αφορμή για να αυτοεξοριστεί ο σπουδαίος φιλόσοφος στη Μεγάλη Ελλάδα.

.

Δεν ξέρω πόσες/οι που δεν σχετίζεστε με το νησί τον γνωρίζετε, αλλά ο Ηρόδοτος του αποδίδει το πιο σημαντικό οικοδομικό πρόγραμμα του 6ου αι. π.Χ. (ίσως όλης της τότε Ελλάδας). Το Ηραίο, το Ευπαλίνειο Όρυγμα που ήδη ανέφερα και πόσα άλλα…

.

Κάστρο
Αρχαία Τείχη (φωτογραφία: Νίκος Τσούλος)

.

Αλλά επειδή όπως σας εξομολογήθηκα μ’ αρέσουν οι μικρές, προσωπικές ιστορίες, ένα θα σας πω για να καταλάβετε το ποιόν του ανθρώπου: πρόσφερε τότε στο γιατρό Δημοκήδη για να τον έχει κοντά του δώδεκα φορές μεγαλύτερη αμοιβή, από κείνη που του έδινε ο Πεισίστρατος των Αθηνών. Κι η καθεμία, ο καθένας σας, ας βγάλει τα συμπεράσματά του: φιλοδοξία, νεοπλουτισμός,ανάγκη επίδειξης; Ίσως κι όλα αυτά μαζί και ποιος ξέρει τι ακόμα…

.

Με τέτοιες σκέψεις και πολλές συζητήσεις για οικεία πρόσωπα και φίλες/ους που διαμένουν ακόμη στη Σάμο, φτάσαμε στο Βαθύ κι ο ουρανός με υποδέχτηκε με τα πιο όμορφά του χρώματα, όσο οι δικοί μου φρόντιζαν να ξαναγευτώ αγαπημένες λιχουδιές. Μια βραδινή βόλτα, μ’ έκανε να αισθανθώ σαν να μην έφυγα ποτέ και περνώντας απ’ το Μουσείο στην επιστροφή για το σπίτι, αποφάσισα πως θα το επισκεπτόμουν πρωί πρωί. Κι έτσι έκανα.

.

Tο Αρχαιολογικό Μουσείο Βαθέως λοιπόν στεγάζεται σε δύο κτήρια (στο νέο στεγάζονται τα γλυπτά και στο παλαιό συγκεντρώθηκαν τα έργα μικροτεχνίας) κι επειδή είχα πολλά χρόνια να το εξερευνήσω, με καθοδήγησαν ανάλογα οι ευγενικές κυρίες που συνάντησα εκεί. Αφού φρόντισαν να μου δώσουν το ενημερωτικό φυλλάδιο πήγα να δω και να φωτογραφήσω τα διάφορα εκθέματα, που η συντριπτική τους πλειοψηφία προέρχεται απ το Ηραίο.

.

Ηραίο
Ηραίον (φωτογραφία: Νίκος Τσούλος)

.

Εσκεμμένα δεν το ανέφερα ως τώρα. Άλλωστε και τα λίγα που θα σας γράψω, δεν είναι αρκετά, αλλά θα πάρετε έστω μια ιδέα για το σπουδαίο αυτό ιερό της Ήρας. Σύμφωνα με το μύθο η θεά γεννήθηκε στις όχθες του ποταμού Ίμβρασου ή Παρθένιου, κάτω από μια λυγαριά. Η λατρεία της χρονολογείται από την ύστερη εποχή του Χαλκού, δηλαδή απ’ το β’ μισό της 2ης χιλιετίας π.Χ.

.

Η Ήρα, όχι η σύζυγος του Δία όπως ίσως θα σκεφτήκατε, αλλά η Μητέρα Θεά “των πάντων γενέθλαν” (γεννήτρια όλων) ήταν εκείνη που λατρευόταν εκεί, κατά τον Λέσβιο ποιητή Αλκαίο. Ο γάμος της με το Δία γιορτάζονταν βέβαια, αλλά για να μάθετε περισσότερα γι’ αυτές τις γιορτές, τα Ηραία ή Εκατόμβαια καθώς για τα Τόναια, πρέπει να ανατρέξετε στις σχετικές πηγές κι αξίζει να το κάνετε, πιστέψτε με ή να επισκεφτείτε το νησί το καλοκαίρι. Το γιατί, θα σας το εξηγήσω στην πορεία.

.

Προς το παρόν φανταστείτε ένα λαμπρό ναό με ιέρειες και ιερείς, όπως τον αντίκρισε ο Ηρόδοτος το 460 π.Χ., στον οποίο έφτανε κανείς απ’ την Ιερά Οδό. Με 155 κολώνες, ύψους 20 μέτρα έκαστη (εκ των οποίων σώζεται μόνο μία σήμερα). Όμορφα παγώνια, τα ιερά πτηνά της θεάς, κυκλοφορούσαν ελεύθερα παντού εκεί, όπου άνθρωποι απ’ όλο τον τότε γνωστό κόσμο έφταναν για να καταθέσουν τα πλούσια ή φτωχά αφιερώματά τους, ανάλογα με την κοινωνικοοικονομική τους θέση.

.

Γλυπτά σύμπλεγμα Σάμος
Το «σύνταγμα» του Γενέλεω (560-550 π.Χ). Αφιέρωμα ευκατάστατου Σαμίου που παρουσιάζει στη Θεά την οικογένειά του (φωτογραφία: Αικατερίνη Τεμπέλη)

.

Θυμάστε εκείνη την μαρμάρινη πλάκα που σας έλεγα πως βρέθηκε στη Χώρα; Αναφέρει λοιπόν τι δώρισαν στη θεά δύο Σάμιοι, άποικοι της Περίνθου, κατά σειρά: μια χρυσή Γοργώ, μια αργυρή σειρήνα, μια αργυρή φιάλη, έναν χάλκινο λυχνούχο. Αντικείμενα πολύτιμα δηλαδή, αξίας 200 σαμιακών στατήρων, ποσό που υπολογίζεται στο 1/10 της περιουσίας που είχαν αποκτήσει κι ήταν εξαιρετικά μεγάλο για την εποχή. Αυτές οι προσωπικές ιστορίες που λέγαμε…

.

Κι άλλα πολλά περίεργα και πολύτιμα αντικείμενα έφτασαν στα αρχαία χρόνια στο Ηραίο, απ’ όλο τον τότε γνωστό κόσμο, αφού οι Σάμιοι ναυτικοί ταξίδευαν παντού. Κάποια βρέθηκαν, κάποια καταστράφηκαν κατά τη διάρκεια φυσικών καταστροφών, κάποια κλάπηκαν στη διάρκεια των πολέμων και θα τα βρείτε στα Μουσεία του Λούβρου, της Κωνσταντινούπολης, σε μουσεία της Ιταλίας και της Γερμανίας και πάμπολλα άλλα χάθηκαν.

.

(συνεχίζεται εδώ)

.

.

.

.

.

Advertisements

Δημοσιεύθηκε από

aikaterinitempeli

Η Αικατερίνη Τεμπέλη γεννήθηκε στη Σάμο, αλλά έζησε μερικά απ’ τα πιο ενδιαφέροντα χρόνια της ζωής της στη Θεσσαλονίκη και στο Ηράκλειο, όπου σπούδασε αντίστοιχα Ψυχολογία και Κοινωνική Εργασία. Στην Αθήνα εκπαιδεύτηκε στην οικογενειακή θεραπεία (Μονάδα Οικογενειακής Θεραπείας-ΨΝΑ) και στην βραχεία ψυχοθεραπεία. Παρακολούθησε μαθήματα υποκριτικής για 2 χρόνια στο “Θέατρο των Αλλαγών” και μονωδίας για 3 χρόνια στο “Ολυμπιακό Ωδείο” Ηρακλείου. Εργάστηκε για πάνω από μια δεκαετία στο ραδιόφωνο (Ράδιο Κρήτη, 9,84, Studio 19, ΕΡΑ Ηρακλείου, 102-ΕΡΤ 3 κ.ά.) ως παραγωγός και παρουσιάστρια ραδιοφωνικών εκπομπών, καθώς και σε γνωστά περιοδικά κι εφημερίδες ως δημοσιογράφος. Το 1993 κέρδισε το Α' Πανελλήνιο βραβείο, σε γραπτό διαγωνισμό της Deutsche Welle, με θέμα το ρατσισμό κι εκπροσώπησε τη χώρα μας στην Κολωνία. Τον επόμενο χρόνο, το 1994, πήρε Διάκριση στον Παγκρήτιο Διαγωνισμό Ποίησης. Σήμερα ζει στην Αθήνα και ταξιδεύει πάντα στις ζωές των άλλων. Τις νύχτες γράφει στίχους, που μελοποιεί συνήθως ο Παναγιώτης Λιανός. "Το ποτάμι στον καθρέφτη" είναι το τρίτο της βιβλίο και κυκλοφορεί απ' την "Άνεμος εκδοτική". Προηγήθηκαν "Η σκόνη των άστρων" (2010) και το "Βενετσιάνικο χρυσάφι" (2007) . Και τα δύο εκδόθηκαν απ' τις εκδόσεις "Μοντέρνοι Καιροί".

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s