Μια ψυχική διαταραχή με οποιοδήποτε άλλο όνομα – Σαμάνος αντί σχιζοφρενής (Μέρος ΙΙ)

Σας ανέφερα λοιπόν την προηγούμενη φορά εδώ (καθώς σας έγραφα την ιστορία του Frank Russell), ότι όπως έδειξαν οι έρευνες σε σχέση με τις επιπτώσεις της σχιζοφρένειας, τα αποτελέσματα στις αναπτυσσόμενες χώρες ήταν «σημαντικά καλύτερα», συγκριτικά μ’ αυτά στις ανεπτυγμένες. Κι εύλογα θ’ αναρωτηθήκατε: μα πώς συμβαίνει αυτό;

Η απάντηση έχει να κάνει με μια βασική πολιτιστική διαφορά. Στη Δύση η τάση είναι ατομοκεντρική. Οι άνθρωποι ζούμε πιο μοναχικά και πιο απομονωμένοι συνήθως. Στις αναπτυσσόμενες χώρες η κοινότητα είναι ισχυρή και περιβάλλει το άτομο. Η αλληλεξάρτηση είναι έντονη. Και φαίνεται πως αυτή η διαφορά κουλτούρας κάνει να τη ζυγαριά να γέρνει υπέρ των αναπτυσσόμενων χωρών.

Εκεί ο άνθρωπος που παίρνει τη διάγνωση της σχιζοφρένειας δεν απομονώνεται. Οι κολεκτιβιστικές κοινωνίες έχουν θέση για όλα τα μέλη τους. Κι ο Malidoma, ο θεραπευτής που βρήκε η οικογένεια του Frank Russell (μέσω ενός ψυχολόγου εκπαιδευμένου σύμφωνα με τις αρχές του Jung) για να τον υποστηρίξει με ό,τι αντιμετώπιζε, προέρχεται από μια τέτοια, έχοντας καταγωγή απ’ τη φυλή Dagara της Μπουρκίνα Φάσο.

Κάτοχος τριών μάστερ και δύο διδακτορικών, ο Malidoma, συχνά προτιμάει τη λέξη «σαμάνος» για να προσδιορίσει την ταυτότητά του. Στη χώρα του είναι ένας titiyulo, ένα άτομο δηλαδή που συνδιαλέγεται διαρκώς με άλλες διαστάσεις, αλλά το «σαμάνος» είναι οπωσδήποτε πιο κοινά αναγνωρίσιμη ιδιότητα. Και τόσο οι σαμάνοι όσο και οι σχιζοφρενείς, λέει, πιστεύουν ότι έχουν μαγικές ικανότητες, ακούν φωνές και αναφέρουν εξωσωματικές εμπειρίες.

Έτσι, όταν ο Malidoma συνάντησε τον Frank είπε στον Dick, τον πατέρα του, πως ήταν «σαν να συναντούσε έναν συνάδελφο!» Ο Malidoma πιστεύει ότι ο Frank είναι μια αμερικανική έκδοση ενός titiyulo. Θεωρεί ότι υπάρχει ένα είδος titiyulo σχεδόν σε κάθε πολιτισμό και πιστεύει επίσης ότι δεν μπορεί κανείς να επιλέξει να γίνει titiyulo: «Κάθε σαμάνος ξεκίνησε με μια κρίση παρόμοια με εκείνη που ονομάζεται σχιζοφρενική, ψυχωτική. Τα ταξίδια σαμανισμού ή titiyulo ξεκινούν με μια αποδιοργάνωση της ψυχής», λέει.

«Μια μέρα είναι κάποιος εντάξει, φυσιολογικός, όπως όλοι οι άλλοι. Την επόμενη μέρα φέρεται πραγματικά παράξενα και επικίνδυνα προς τον εαυτό του και το χωριό»- βλέποντας και ακούγοντας πράγματα που δεν υπάρχουν, ενεργώντας παρανοϊκά, φωνάζοντας. Και τι κάνει τότε το περιβάλλον του; Τι κάνουν, λέτε, οι άνθρωποι της φυλής του Malidoma;

Ο ίδιος παραδέχεται πως η αδερφή του είχε μια τέτοια εμπειρία και εξηγεί: Όταν συμβαίνει αυτό, οι άνθρωποι της φυλής Dagara ξεκινούν μια συλλογική προσπάθεια για να θεραπεύσουν το άτομο που διαλύεται. Μια προσπάθεια που χαρακτηρίζεται από δυνατά τελετουργικά που περιλαμβάνουν χορό και φωνές αλλά σε ένα πνεύμα εορταστικής ατμόσφαιρας. Θυμάται να βλέπει την αδελφή του σε μια τέτοια κατάσταση: «Η αδελφή μου φώναζε, ούρλιαζε τη νύχτα», λέει, «αλλά οι άνθρωποι έπαιζαν γύρω της.»

Συνήθως, οι ανεξέλεγκτες αυτές καταστάσεις διαρκούν περίπου οκτώ μήνες, όπως πιστεύει, αλλά μετά απ’ αυτό το διάστημα οι άνθρωποι που πάσχουν αναδύονται ως νέα άτομα. Αν ο άνθρωπος που τείνει να διαλυθεί απ’ αυτή την δύσκολη εμπειρία δεν έχει μια κοινότητα γύρω του, λέει ο Malidoma, μπορεί να αποτύχει να θεραπευτεί. Κατά τη γνώμη του αυτό συνέβη στον Frank.

Ενώ αν του είχε συμβεί στη φυλή αυτή το «πρώτο ψυχωτικό επεισόδιο», η κοινότητα θα είχε συσπειρωθεί αμέσως γύρω του, κάνοντας τα ίδια τελετουργικά που βίωσε η αδελφή του. Μετά από αυτή την παρέμβαση, τα μέλη της φυλής Dagara θα ξεκινούσαν το έργο της θεραπείας του Frank και την επανένταξή του πίσω στην κοινότητα. Μόλις θα ήταν έτοιμος, θα είχε λάβει μια εξέχουσα θέση: «Θα ήταν γνωστός ως άνθρωπος του πνεύματος, ο οποίος θα ήταν σε θέση να δώσει πληροφορίες για τα βαθιά προβλήματα των ανθρώπων γύρω του», λέει.

Δεν ξέρω τι σκέφτεστε εσείς που τώρα τα διαβάζετε όλ’ αυτά, αλλά θα δούμε μαζί την επόμενη φορά ποια στοιχεία φαίνεται να ισχύουν απ’ όσα λέει ο Malidoma και ποια όχι. Αυτό που δεν χωράει αμφισβήτηση πάντως είναι ότι το να έχει κοντά του το άτομο την κοινότητα, είναι από μόνο του ένα μεγάλο συν, στην δύσκολη και κάποιες φορές πολύχρονη πορεία του προς την αποκατάσταση.

(συνεχίζεται εδώ)

.

Advertisements

Δημοσιεύθηκε από

aikaterinitempeli

Η Αικατερίνη Τεμπέλη γεννήθηκε στη Σάμο, αλλά έζησε μερικά απ’ τα πιο ενδιαφέροντα χρόνια της ζωής της στη Θεσσαλονίκη και στο Ηράκλειο, όπου σπούδασε αντίστοιχα Ψυχολογία και Κοινωνική Εργασία. Στην Αθήνα εκπαιδεύτηκε στην οικογενειακή θεραπεία (Μονάδα Οικογενειακής Θεραπείας-ΨΝΑ) και στην βραχεία ψυχοθεραπεία. Παρακολούθησε μαθήματα υποκριτικής για 2 χρόνια στο “Θέατρο των Αλλαγών” και μονωδίας για 3 χρόνια στο “Ολυμπιακό Ωδείο” Ηρακλείου. Εργάστηκε για πάνω από μια δεκαετία στο ραδιόφωνο (Ράδιο Κρήτη, 9,84, Studio 19, ΕΡΑ Ηρακλείου, 102-ΕΡΤ 3 κ.ά.) ως παραγωγός και παρουσιάστρια ραδιοφωνικών εκπομπών, καθώς και σε γνωστά περιοδικά κι εφημερίδες ως δημοσιογράφος. Το 1993 κέρδισε το Α' Πανελλήνιο βραβείο, σε γραπτό διαγωνισμό της Deutsche Welle, με θέμα το ρατσισμό κι εκπροσώπησε τη χώρα μας στην Κολωνία. Τον επόμενο χρόνο, το 1994, πήρε Διάκριση στον Παγκρήτιο Διαγωνισμό Ποίησης. Σήμερα ζει στην Αθήνα και ταξιδεύει πάντα στις ζωές των άλλων. Τις νύχτες γράφει στίχους, που μελοποιεί συνήθως ο Παναγιώτης Λιανός. "Το ποτάμι στον καθρέφτη" είναι το τρίτο της βιβλίο και κυκλοφορεί απ' την "Άνεμος εκδοτική". Προηγήθηκαν "Η σκόνη των άστρων" (2010) και το "Βενετσιάνικο χρυσάφι" (2007) . Και τα δύο εκδόθηκαν απ' τις εκδόσεις "Μοντέρνοι Καιροί".

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s