«Γατο-πιάνο»: Το «μουσικό όργανο» που σχεδιάστηκε για τη θεραπεία των ψυχικά πασχόντων – Ο Nick Cave σε ρόλο αφηγητή σχετικής ταινίας

Και στο παρελθόν λοιπόν είχα σκεφτεί να σας γράψω για το θέμα, αλλά διάβασα πρόσφατα αυτό το άρθρο στο Open Culture, βρήκα κατάλληλη τη συγκυρία κι έτσι σήμερα το αποφάσισα. Γενικώς είναι ν’ αναρωτιόμαστε για τη διαστροφή των «λογικών» όσο πληροφορούμαστε τα σχετικά με τις «θεραπείες» που επινόησαν κάποιοι με σκοπό την ίαση των ψυχικά πασχόντων.

Όσες, όσοι είχατε διαβάσει μερικές απ’ αυτές που κατέγραψε ο Michel Foucault κι αναφέρω εδώ μαζί με άλλες, έχετε πάρει ήδη μια ιδέα απ’ το ζοφερό κόσμο των ιδρυμάτων των περασμένων αιώνων. Σ’ αυτό το πλαίσιο επομένως εντάσσεται σαν ιδέα και το «γατο-πιάνο», το Katzenklavier όπως λεγόταν (cat organ στα αγγλικά). Ή μήπως όχι; Θα το δούμε μαζί παρακάτω. Προς το παρόν όμως για να καταλάβουμε περισσότερα, για να δούμε πως σχεδιάστηκε.

Θα υπήρχε δηλαδή ένα πληκτρολόγιο που θα κατέληγε σ’ ένα κλουβί όπου επτά με εννιά άτυχα ζώα θα ούρλιαζαν απ’ τους πόνους όσο με το πάτημα των πλήκτρων, αιχμηρά καρφιά θα καρφώνονταν στις ουρές τους. Κι όμως ο νεαρός Γερμανός γιατρός Johann Christian Reil, που το ..εμπνεύστηκε όπως αναφέρεται εδώ, πίστευε πως έπρεπε ακριβώς αυτές τις εκφράσεις πόνου να βλέπουν οι ψυχικά πάσχοντες, όσο ο ψυχίατρος θα έπαιζε μια ..φούγκα.

Ο λόγος που το υποστήριξε ήταν ότι πίστευε πως αυτό το «μουσικό όργανο» θα βοηθούσε τους ψυχικά πάσχοντες να εστιάσουν κάπου συνειδητά, πράγμα που θεωρούνταν πως δεν μπορούσαν να κάνουν. Ο Athanasius Kircher εκκεντρικός και πολυμαθής εφευρέτης για τον οποίο τις τελευταίες δεκαετίες γράφονται πολλά, δημιουργός κι άλλων περίεργων συσκευών κι αντικειμένων ήταν όμως εκείνος που υποτίθεται το κατασκεύασε (δείτε εδώ κι εδώ πόσο αντικρουόμενες είναι οι πληροφορίες), αλλά ευτυχώς απ’ όσο γνωρίζουμε μάλλον δεν χρησιμοποιήθηκε ποτέ.

Ο δε βιογράφος του Kircher, John Glassie, που έγραψε το «A Man of Misconceptions: The Life of an Eccentric in an Age of Change» το 2012, δηλώνει πως δεν συγκαταλεγόταν ανάμεσα σ’ αυτά που περιέγραφε στο 1200 σελίδων βιβλίο του με τίτλο: «Universal Music-Making».

Υπάρχουν μάλιστα και κάποιοι που πιστεύουν ότι όλο αυτό το θέμα ξεκίνησε σαν ένα είδος καυστικής κριτικής για καταστάσεις της εποχής, σαν ένα κακόγουστο αστείο, που ορισμένοι πήραν πολύ στα σοβαρά και για πολύ μεγάλο διάστημα, καθώς σχέδια τέτοιων «οργάνων» βρίσκουμε απ’ το 1667 ως το 1883.

Πιο συγκεκριμένα, ο Γάλλος ιστορικός Jean-Baptiste Weckerlin έχει γράψει στο βιβλίο του Musiciana, ότι βρήκε αρχεία που μιλούσαν για παρόμοια «όργανα με γάτες» που λειτουργούσαν στο Saint-Germain το 1753 αλλά και στην Πράγα το 1773, καθώς κι ότι ανακάλυψε ένα χαρακτικό που απεικονίζει ένα άλλο παρόμοιο «μουσικό όργανο» που περιελάμβανε κι άλλα κακοποιημένα ζώα (σκύλους, πιθήκους, γάιδαρους κι αγελάδες).

Ο Nick Cave λοιπόν, το 2009 έλαβε μέρος σε μια σχετική ταινία κινουμένων σχεδίων, μικρού μήκους όπου ως αφηγητής διαβάζει ένα ποίημα του Eddie White του ενός εκ των σκηνοθετών της. Η ταινία έχει κερδίσει αρκετά βραβεία κι εδώ μπορείτε να βρείτε περισσότερες πληροφορίες γι’ αυτήν.

Σύντομα θα συμπεριλαμβάνεται στη λίστα των ταινιών που μπορούν να παρακολουθήσουν όσες, όσοι ενδιαφέρονται, δωρεάν ολόκληρες στο open culture. Κι εγώ το μόνο που σκέφτομαι αυτή τη στιγμή είναι ότι κάποιος έπρεπε, αν μη τι άλλο, να δώσει ένα τέτοιο τέλος για τις ..πρωταγωνίστριες αυτής της ανάρτησης.-

.

.

Δημοσιεύθηκε από

aikaterinitempeli

Η Αικατερίνη Τεμπέλη γεννήθηκε στη Σάμο, αλλά έζησε μερικά απ’ τα πιο ενδιαφέροντα χρόνια της ζωής της στη Θεσσαλονίκη και στο Ηράκλειο, όπου σπούδασε αντίστοιχα Ψυχολογία και Κοινωνική Εργασία. Στην Αθήνα εκπαιδεύτηκε στην οικογενειακή θεραπεία (Μονάδα Οικογενειακής Θεραπείας-ΨΝΑ) και στην βραχεία ψυχοθεραπεία. Παρακολούθησε μαθήματα υποκριτικής για 2 χρόνια στο “Θέατρο των Αλλαγών” και μονωδίας για 3 χρόνια στο “Ολυμπιακό Ωδείο” Ηρακλείου. Εργάστηκε για πάνω από μια δεκαετία στο ραδιόφωνο (Ράδιο Κρήτη, 9,84, Studio 19, ΕΡΑ Ηρακλείου, 102-ΕΡΤ 3 κ.ά.) ως παραγωγός και παρουσιάστρια ραδιοφωνικών εκπομπών, καθώς και σε γνωστά περιοδικά κι εφημερίδες ως δημοσιογράφος. Το 1993 κέρδισε το Α' Πανελλήνιο βραβείο, σε γραπτό διαγωνισμό της Deutsche Welle, με θέμα το ρατσισμό κι εκπροσώπησε τη χώρα μας στην Κολωνία. Τον επόμενο χρόνο, το 1994, πήρε Διάκριση στον Παγκρήτιο Διαγωνισμό Ποίησης. Σήμερα ζει στην Αθήνα και ταξιδεύει πάντα στις ζωές των άλλων. Τις νύχτες γράφει στίχους, που μελοποιεί συνήθως ο Παναγιώτης Λιανός. "Το ποτάμι στον καθρέφτη" είναι το τρίτο της βιβλίο και κυκλοφορεί απ' την "Άνεμος εκδοτική". Προηγήθηκαν "Η σκόνη των άστρων" (2010) και το "Βενετσιάνικο χρυσάφι" (2007) . Και τα δύο εκδόθηκαν απ' τις εκδόσεις "Μοντέρνοι Καιροί".

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s