Κυριάκος Μουτίδης: ΣΩΡΕΙΤΗΣ

“…εγω και το κακο αιμα της πολης…”

Άργησα πολύ ειν’ η αλήθεια να γράψω τις σκέψεις μου γι’ αυτό το βιβλίο, τη δεύτερη δηλαδή ποιητική συλλογή του Κυριάκου Μουτίδη κι ας την είχα στα χέρια μου σχεδόν αμέσως αφότου εκδόθηκε απ’ την «Locotrip» και παρέα μου όλους αυτούς τους μήνες.

Ο μόνος λόγος που συνέβη αυτό, είναι επειδή ισχύει όσον αφορά τη θεματολογία και τις προθέσεις του ό,τι ακριβώς είχα γράψει και για την προηγούμενη (που εξακολουθώ να διαβάζω). Τον απασχολεί δηλαδή η σύγχρονη κενότητα, η αντίσταση στον κομφορμισμό, η ανεπάρκεια της γλώσσας ως όργανο επικοινωνίας κι όλα όσα έγραφα τότε.

Και κάπου σ’ αυτή τη διαπίστωση “χάθηκα” όμορφα, παρατηρώντας λεπτομέρειες και διαφορές στα ποιήματά του, ώστε να μπορέσω να “δω” πιο μακριά απ’ ότι την πρώτη φορά.

Και θα μοιραστώ μαζί σας όσα νομίζω πως ανακάλυψα σ’ αυτό το λαβύρινθο των αινιγμάτων που δημιουργεί ο καταιγισμός των σχεδόν εύθρυπτων, εικόνων του: “η οραση ειναι τρενο / Που περνα απο σταθμους / χωρις πουθενα να σταματά…”. Εκείνος βέβαια προειδοποιεί κάπου: “δεν υπαρχει καθρεφτης / να δεις το μυαλο μου…” Αλλά όποιος γράφει λίγο ή πολύ φανερώνεται.

Κι έτσι χαμογέλασα με στίχους όπως αυτός: “…ουτε ποδοσφαιρο ουτε μπασκετ / τελειως αμπαλος / τι σοι αγορι εισαι συ για;” που μοιάζουν σαν κριτική η οποία τον αφορά και στάθηκα πολύ σ’ άλλους που εικάζω ότι είναι ακόμη πιο αυτοβιογραφικοί κι εκφράζουν μια ψυχική απομόνωση, μια ηθελημένη απόσταση απ’ τον ορίζοντα των γεγονότων που αδιάλειπτα όμως παρατηρεί και κριτικάρει , βάζοντας σε διάφορα σημεία του βιβλίου του, τους πολύχρωμους σελιδοδείκτες μου. Αλλά ας αρχίσω να εξηγώ περισσότερα, αμέσως τώρα.

Στο “Ισαμε… ή ίσταμαι” λοιπόν, για να ξεκινήσουμε απ’ τα πιο απλά, η αρίθμηση ποικίλλει συνεχώς. Χρησιμοποιούνται ακόμη και νότες αντί για ψηφία. Στο “Σωρειτη” απ’ την άλλη, οι αριθμοί εμφανίζονται πλάγια, στη μέση των σελίδων, αλλά υπάρχουν επίσης έντονα στοιχεία σε κάποια ποιήματα, σκιάσεις και λοιπά γραφιστικά παιχνίδια τέλος πάντων λαμβάνουν χώρα. Κυρίως, όμως, βλέπουμε σχέδια για πρώτη φορά.

Κάποια που μοιάζουν εμμονικά να επαναλαμβάνονται με μικρές παραλλαγές (κι εγώ ως γνωστόν εκτιμώ πολύ τις εμμονές) κι άλλα εντελώς διαφορετικά, για τα οποία υπεύθυνος είναι ο ίδιος άνθρωπος : εκείνος που βρίσκεται και πίσω απ’ τους στίχους δηλαδή. Βρήκε έναν τρόπο να εκφράσει ας πούμε, μια ακόμη του πλευρά.

Απ’ την άλλη κυριαρχεί κι εδώ, όπως και στο πρώτο του βιβλίο, η ανάγκη που τον ωθεί να εξαρθρώνει (δική του λέξη δανείζομαι) τη γραμματική, ν’ αναιρεί κάθε κανόνα της γλώσσας. Δεν υπάρχουν πουθενά τόνοι, φράσεις ενώνονται σε μία λέξη, για παράδειγμα: “πληγωνομαιμεσενα”, “μιαςμοντερναςζωηςμαυρης” κ.α., ή δημιουργούνται νέες έννοιες όπως η αγαπημένη μου που αναφέρεται στην “πραγμα-τιποτενικότητα”.

Ο ίδιος ξεκαθαρίζει αρκετά το τοπίο σε σχέση με τον τρόπο που γράφει απ’ την αρχή, όχι με διάθεση αποποίησης ευθυνών βέβαια, αλλά μάλλον μ’ αυστηρότητα και παίρνοντας τις αποστάσεις του απ’ το ποιητικό κατεστημένο, στο “Πραγματα Συζητωντας”:

.

Γραφω… γατι που ξερνα χορταρια

μπαλες χολης, σαλιου και γαστρικων υγρων

Νομιζετε εσεις, οτι εχω χρονο

Να πατησω φρενο

Νασκησω λογισμο

Να καλωπισω τις λεξεις

Οχι… τις φτυνω

τις εμεσω στο χαρτι

δε προλαβαινω

οπως σφηνες με το παπακι

αναμεσα σε τρολευ, φορτηγα, ταξι

εγω και το κακο αιμα της πολης

…κινδυνος -συναγερμος- κινδυνος..

σταματω και σημειωνω στο ποδι

οταν αλλιως δεν γινεται

οταν φουσκωνουν οι φλεβες μου

ρεει ζωη μπροστα μου

να φορας, να ζεις, να φοράς, να πεθαινεις…”

.

Κι είναι εξίσου σαφής και στη “Φορμαλευδη”, όπως και στη “Μουρμουρα” σχετικά με το σπάσιμο κάθε είδους φόρμας:

.

αυτός που μιλησε διαφορετικα

εγκαινιασε τα οπλα κατα της εξουσιας

εκσφενδονιζε φθογγους

ριχνοντας τα τειχη

επινοησε λαγουμια απο ρηματα

που υπονομευσαν τις ακροπολεις

τις φωλιες κάθε ιερατείου…

.

Πέρα απ’ τη φόρμες όμως, περισσότερο φυσικά μ’ απασχόλησαν τα πυκνά του νοήματα. Η δεξαμενή άλγους, απ’ την οποία αντλεί εμπειρίες και καταγράφει την αποσύνθεση, τη ρυπαρότητα, ενίοτε με προσήλωση κι ενίοτε με κούραση και σκεπτικισμό. Κι άλλοτε με διάθεση νοσταλγίας -παρά τις εσωτερικές συγκρούσεις-, καταφεύγει σε απολεσθέντες Παραδείσους τόπων πλήρους ελευθερίας ή και προσώπων που επιζούν στη σκέψη του, διαρκή παρόντα αν κι απόντα:

.

…καμια φορα παω να ξεχασω

τα γονατα σου

ισα καποιες φωτο γραφουν

το προσωπο σου

ξερω οτι δεν ειναι το ιδιο.. εξατμίζεσαι

αλλα τραβας τα μορια μου μαζι σου

στην ατμοσφαιρα

φειντ αουτ; δε νομιζω

σεχω διαρκως μαζι μου…

.

Ξεχώρισα πολλά ποιήματα, επομένως. Ορισμένα, δείχνουν την πίκρα της διάψευσης και την παραδοχή της έλλειψης, που εντόπισα και σε κείνο που αφιερώνεται στον Π. : “ξηλωνες ολοκληρες νυχτες / σωροι οι αιχμηρες πετρες / δεν υπηρξαν ποτε οι συντροφοι / που θα θαβαν όλη την αστυνομια / κατω απο αυτες”. Γι’ αυτό βλέπετε στην ανάρτηση τη “Θιακη”. Αλλά αν κι έχει συνείδηση της πλαστότητας της εποχής και της τρωτότητας των οραμάτων, δεν εγκαταλείπει τον αγώνα παρ’ όλα αυτά:

.

Ξερω οτι ξερεις οτι ποτε δεν

θα σταματησω

να ψαχνω αυτο που μπορει ποτε

να μην βρεθει…

.

Και στον “ΟΝΕΙρΟΠΑΡΜΕΝΟ”, κλείνοντας θαρρείς το μάτι σ’ όσες, όσους τον διαβάζουν με προσοχή, παρεμβάλλει στίχους που υπάρχουν και στο πρώτο του βιβλίο:

.

…οι λεξεις που αιμα παιρνουν

απο την καρδια μου

ξεραινονται απο τους χυμους τους

χωρις αγαπη

αποσαθρωμενα φερτα υλικα γινονται

στην παλιρροια της ιστοριας

και παλι

και παλι

Τα ονοματα μας ολοι θα γραψουμε ή κανένας

Η γλυκια μυρουδια του μπαρουτιου

Λιβανιζει

Το μαλακο βραχο που η ελπιδα μας

Χαραζει…

.

.

Κι εγώ που πρέπει κάποια στιγμή να ολοκληρώσω την ανάρτηση για να συνεχίζω να διαβάζω τα ποιήματά του -ελπίζοντας ότι θα τα ψάξετε κι εσείς, γιατί είναι σπουδαία-, διάλεξα να σας αφήσω αυτό, ως την επόμενη φορά που θα γράψω για τον Κυριάκο. Ο “Σωρείτης” του, κόντρα στο σκοτάδι, μου ‘φερε έστω κι από μια χαραμάδα ουρανού, πολύ φως:

.

ΠΑΤΗΤΟΥΡΑ

εχω περπατησει

εκει που αγαπω

εδω που μισω

περαστικος

σπρωγμενος σε μια μετοικεσια

μακρινη

γυρισα τον κοσμο

και δεν υπηρξα πουθενα

εκει ειμαι που ο πονος μου

σκιάχτρα φτιαχνει

-εμεις που ενωνουμε τα χερια

εμεις που ακουμπαμε, αγκαλιαζομαστε

χορευουμε, ενωνομαστε

παιδιά που αναχωρουν

που το τιποτα τους λεει τιποτα

οσο και να το σαπιζεις

με όλα της αρρωστιας

παιδια που τρεχουν τριγυρω

και μου χαϊδευεις τα μαλλιά και φιλαω

το κοκκινο πανω σου

φωνες ψυθιριστες, παιχνίδια, αγαπη τοσο

παλια ολα οσο

και ο ανθρωπος…

.

.

*Οι φωτογραφίες της ανάρτησης τραβήχτηκαν από μένα. Η πρώτη στην Pοdgorica, στις 21/7/2019, η δεύτερη στην Αθήνα, στις 11/5/2019 και η τρίτη στη «Locomotiva» που και θα βρείτε το βιβλίο, στις 10/5/2019.

.

.,..