Dante700 tra Italia e Grecia: Ο Δάντης μεταξύ Ιταλίας και Ελλάδας

Με αφορμή την DanteDi 2021, την παγκόσμια ημέρα δηλαδή που είναι αφιερωμένη στον Δάντη και φέτος είχε ιδιαίτερο ενδιαφέρον λόγω των επτακοσίων χρόνων από τον θάνατο του ποιητή, το Ιταλικό Μορφωτικό Ινστιτούτο της Αθήνας, σε συνεργασία με την Società Dante Alighieri – Comitato di Salonicco και τον πολιτιστικό σύλλογο AIAL, διοργάνωσε το διαδικτυακό σεμινάριο που βλέπετε παραπάνω.

Κατά τη διάρκεια της διάλεξης-συζήτησης (που έγινε στα Ιταλικά), ύστερα από τον χαιρετισμό των Άννα Μοντάβιο, Διευθύντριας του Ιταλικού Μορφωτικού Ινστιτούτου της Αθήνας, Τζιουζέπε Ντε Λούκα, Προέδρου της SDA-Αθήνα, και Ιωάννη Χαρισιάδη και Μάγδας Κριθαρίδου, εκ μέρους της SDA-Θεσσαλονίκη, τον λόγο πήραν τέσσερις σημαντικοί μελετητές του έργου του Δάντη: πρόκειται για τρεις καθηγητές πανεπιστημίου από την Ιταλία και την Ελλάδα, και τον Γ.Γ. της Εθνικής Επιτροπής της Società Dante Alighieri.

Τη συζήτηση συντόνισε ο καθηγητής Ηλίας Σπυριδωνίδης (ερευνητής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου της Θεσσαλονίκης και μέλος του ΔΣ της Società Dante Alighieri – Comitato di Salonicco), σε συνεργασία με τον Έντσο Μπονάνο (Γ.Γ. AIAL) και την τεχνική βοήθεια του προγραμματιστή Μάρκου Σπανού.

Το webinar έγινε την Πέμπτη 25 Μαρτίου (παγκόσμια μέρα αφιερωμένη στο Δάντη) και σας προτείνω μιας κι έλαβε χώρα τη μέρα της εθνικής επετείου, να διαβάσετε συμπληρωματικά κι αυτό το πολύ εμπεριστατωμενο άρθρο του ομότιμου καθηγητή Κλασσικής Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης, κ. Μιχαήλ Πασχάλη, για το Διόνυσο Σολωμό και το Δάντη Αλιγκιέρι. Αν δεν το έχετε υπόψη σας και δεν καταλαβαίνετε την σύνδεση μου, να εξηγήσω ότι ο «Ύμνος εις την Ελευθερίαν» του Διονυσίου Σολωμού αμέσως μετά τον τίτλο φέρει την ακόλουθη ιταλική προμετωπίδα απ’ το Καθαρτήριο της Θείας Κωμωδίας:

«Libertà vo cantando, ch’è sì cara,

come sa chi per lei vita rifiuta…»

Δηλαδή:

«Την ελευθερία τραγουδώ που είναι πολύ ακριβή,

όπως ξέρει αυτός που για χάρη της απαρνιέται τη ζωή…»

Τα υπόλοιπα θα τα μάθετε απ’ τον σύνδεσμο που προτείνω. Θ’ απαντηθεί έτσι και το ερώτημα «γιατί διαβάζουμε σήμερα το Δάντη;», ποια η σχέση του με την ελληνική κουλτούρα, κ.α.

Νέες κυκλοφορίες: «Nora» της Nuala O’ Connor – Η ερωτική σχέση του Τζόις και της Μπάρνακλ και πάλι στο προσκήνιο

Ένα ακόμη βιβλίο για τη σχέση του Τζέιμς Τζόις και της Νόρα Μπάρνακλ κυκλοφόρησε πρόσφατα. Διάβαζα μια ενδιαφέρουσα συνέντευξη της ιρλανδέζας συγγραφέως που φιλοξενείται στο the Paris Review πριν λίγες νύχτες και σκεφτόμουν ότι αν κι αρκετοί άνθρωποι νιώθουμε άβολα να διαβάζουμε την προσωπική, ερωτική αλληλογραφία ξένων ανθρώπων εντούτοις γίνεται ιδιαίτερα συχνά το να χρησιμοποιούνται και να δημοσιεύονται τέτοια γράμματα στη λογοτεχνία.

Και στο συγκεκριμένο βιβλίο φυσικά συμβαίνει αυτό, κι η Nuala O’ Connor συμπληρώνει με το δικό της τρόπο την «εικόνα» αυτής της σχέσης του σπουδαίου συγγραφέα και της συντρόφου και μούσας του με το να υποθέτει και να επινοεί περίπου τις απαντήσεις εκείνης στα δικά του γράμματα. Γι’ αυτό και το χαρακτηρίζει ως bio-fictional novel.

Ως γνωστόν τα γράμματα της Νόρας χάθηκαν ή καταστράφηκαν κι έτσι καταλαβαίνω πόσο ενδιαφέρουσα πρόκληση είναι για την συγγραφέα το να προσπαθήσει να τα αναπλάσει, να συμπληρώσει δηλαδή τα κενά. Τα γράμματα του Τζόις βέβαια είναι ακόμη δεσμευμένα λόγω του copyright, αλλά η O’ Connor βρήκε τρόπο να ξεπεράσει το σκόπελο.

Ας μη γράψω περισσότερα όμως. Όσ@ ενδιαφέρεστε άλλωστε θα συμβουλευτείτε τους σύνδεσμους μόν@ σας. Καλό θα ήταν βέβαια να διαβάζονται και τα βιβλία του Τζόις αντί των «γαργαλιστικων» λεπτομερειών για την ερωτική του ζωή. Καταθέτω εγώ τώρα, απλώς μια γνώμη…

Η Ιταλική φιλελληνική τέχνη

“La morte di Marco Botzaris” (1841), Ludovico Lipparini

Στα ελληνικά αλλά και στα ιταλικά, διατίθεται το σχετικό σύντομο ντοκιμαντέρ που μπορείτε να παρακολουθήσετε απ’ το Made in Italy, όπως πάντα με μια απλή εγγραφή (αν μπαίνετε για πρώτη φορά). Κι ένα άρθρο για το ζωγράφο Ludovico Lipparini, μπορείτε να διαβάσετε εδώ. Το υπογράφει ο καθηγητής Απόστολος Αποστόλου κι είναι δημοσιευμένο στα ιταλικά. Απ’ αυτό δανείστηκα και τη φωτογραφία του πίνακα που βλέπετε παραπάνω.

Να τι αναφέρεται πάντως για το ντοκιμαντέρ, που θα είναι διαθέσιμο ως τις 16 Απριλίου:

«Με αφορμή τους γιορτασμούς για τα 200 χρόνια από την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης παρουσιάζουμε μια από τις μορφές της Ιταλικής συμμετοχής, την καλλιτεχνική, που εξέφραζε τα διάχυτα αισθήματα συμπάθειας προς τον ένδοξο άγωνα των Ελλήνων για την ελευθερία, προάγγελο του αντίστοιχου αγώνα για την παλιγγενεσία της Ιταλίας.

Το γεγονός της Ελληνικής Επανάστασης ώθησε πολλούς Ιταλούς, σήμερα εν πολλοίς ξεχασμένους, να μεταβούν στην Ελλάδα για να ενώσουν τις δυνάμεις τους σε εκείνες των Ελλήνων αγωνιστών, ταυτόχρονα όμως ενέπνευσε ένα καλλιτεχνικό ρεύμα, το ρεύμα του Φιλελληνισμού στην τέχνη, που απομακρύνεται από τον φθίνοντα Νεοκλασικισμό και θα κυριαρχήσει επί σχεδόν τριάντα χρόνια».

Ανακοίνωση της Πρωτοβουλίας ‘Ψ’ : «Δρομοκαΐτειο: Η κρίση της πανδημίας Covid-19 ως το ορόσημο της Ψυχιατρικής Αντιμεταρρύθμισης»

Ήταν μόνο ζήτημα χρόνου να συμβεί και στο Δρομοκαΐτειο ό,τι συνέβη παγκοσμίως σε πάρα πολλές «δομές μακράς παραμονής» τον προηγούμενο χρόνο, η ταχύτατη, δηλαδή, διάδοση του ιού Covid-19, κυρίως σε νοσηλευόμενους. Και δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός καθώς η διεθνής εμπειρία και η σχετική έρευνα που έχει παραχθεί τον τελευταίο χρόνο έχει δείξει ότι  οι παράγοντες που ευνοούν την διάδοση του ιού σε «μονάδες μακράς παραμονής» σχετίζονται, κατά  κύριο λόγο, με τον ανεπαρκή αριθμό προσωπικού, και τις συνεπακόλουθες πλημμελείς συνθήκες υγιεινής και φροντίδας, με το βαθμό αναπηρίας των νοσηλευομένων λόγω αδυναμίας τήρησης των κανόνων ατομικής υγιεινής, το μεγάλο αριθμό κλινών σε μία δομή, την έλλειψη προστατευτικών μέσων του προσωπικού, την συχνή μετακίνηση ασυμπτωματικών μελών του προσωπικού από την κοινότητα στη δομή και ανάμεσα σε δομές σε τακτική βάση, καθώς και με τη μη τακτική διενέργεια τεστ σε όλα τα μέλη του προσωπικού και τους νοσηλευόμενους για έγκαιρο εντοπισμό και απομόνωση των φορέων.

Στο Δρομοκαΐτειο, όπως και σε πολλές άλλες δομές κλειστού τύπου, προσφυγικές δομές, φυλακές, γηροκομεία κλπ, όλοι οι παραπάνω παράγοντες κινδύνου αποτελούν μάλλον τον κανόνα ακριβώς γιατί οι ίδιες οι συνθήκες εγκλεισμού τους ευοδώνουν. Το ιδρυματικό μοντέλο φροντίδας στη βάση του οποίου είναι οργανωμένες και λειτουργούν όλες οι προνοιακές, ψυχιατρικές και άλλες δομές, πέρα από τον καθαυτό παθογόνο χαρακτήρα του, λειτουργεί, εν μέσω πανδημίας, και ως προνομιακό πεδίο και εστία μετάδοσης του κορονοϊού. Έτσι, δεν μπορεί παρά να μας προκαλεί εντύπωση ότι βρέθηκαν δήθεν προ εκπλήξεως οι αρμόδιοι ενώ «είχαν λάβει μέτρα». Στην πραγματικότητα, μόνο από τύχη δεν είχε συμβεί κάτι τέτοιο, αφού μέχρι και τώρα δεν έχουν πάρει κανένα σοβαρό μέτρο, επιστημονικά τεκμηριωμένο, εκτός του εμβολιασμού,  ούτε φαίνεται ότι πρόκειται να λάβουν, αν κρίνουμε από τις σχετικές αποφάσεις και εξαγγελίες.

Αντιθέτως, τα  μόνα μέτρα που ελήφθησαν, εντελώς αντανακλαστικά, απηχούν, σε μεγάλο βαθμό, τις δοξασίες γύρω από τις μεταδοτικές ασθένειες, όπως η λέπρα, και τα  στερεότυπα για την τρέλα.  Οι λέξεις κλειδιά των μέτρων είναι κλείσιμοπεριορισμόςαναστολή διακοπήαπαγόρευση. Που μεταφράζονται στην πράξη σε κλείδωμα των τμημάτων, απαγόρευση μετακίνησης των ασθενών στο προαύλιο χωρίς συνοδεία, απαγόρευση του ενός και μοναδικού ντελίβερι που περνούσε την πύλη για να παραδώσει πράγματα έξω από τα τμήματα, διακοπή παραλαβής δεμάτων από συγγενείς προς ασθενείς, περιορισμός έως απαγόρευση χρήσης κινητού τηλεφώνου, χώροι που παραμένουν ερμητικά κλειστοί και αερίζονται μόνο από τις γρίλιες των παραθύρων, συγκέντρωση και πολύωρη παραμονή των ασθενών σε τραπεζαρίες και κλειδωμένους κοινόχρηστους χώρους, όπως βλέπαμε πριν δεκαετίες στα παλαιού τύπου Άσυλα, αναστολή λειτουργίας κοινοτικών δομών κα. Οι νοσηλευόμενοι και οι εργαζόμενοι ασφυκτιούν και συγχρωτίζονται ακόμη παραπάνω, ενώ οι πρώτοι μετακινούνται από την τραπεζαρία στα δωμάτια και το αντίστροφο, σαν «πρόβατα επί σφαγή».

Δε μπορούμε παρά να «θαυμάσουμε» την πρόοδο της ιατρικής επιστήμης στον 21ο αιώνα, τόσο της ψυχιατρικής, όσο και της λοιμωξιολογίας, τα αποτελέσματα της οποίας βλέπουμε να εκτυλίσσονται  και στο Δρομοκαϊτειο.

Ενώ το Γηροψυχιατρικό, πού είναι, από παράδοση, το πιο κλειστό τμήμα του Δρομοκαϊτείου, είναι και το πρώτο που χτυπήθηκε πιο σοβαρά από τον ιό.

Και όπως ήταν αναμενόμενο, τα κλειστά παράθυρα και οι κλειδωμένες πόρτες του, η καθολική απαγόρευση της μετακίνησης των ασθενών, η αυστηρότατα ελεγχόμενη είσοδος και έξοδος μόνο του προσωπικού, η απόλυτη απαγόρευση επισκεπτηρίου από την αρχή της πανδημίας, όχι μόνο δεν προστάτεψαν από την διάδοση του ιού, αλλά, για όποιον στοιχειωδώς γνωρίζει τις ελλείψεις και τις κακές πρακτικές που εφαρμόζονται, δημιούργησαν ακόμη πιο ασφυκτικές συνθήκες.

Αντιθέτως, απουσίαζαν μέτρα που έχουν επιστημονικά τεκμηριωθεί ως τα πλέον κατάλληλα, όπως, επαρκής αριθμός προσλήψεων, τήρηση σχολαστικής καθαριότητας με συχνές απολυμάνσεις,  ευρεία παροχή προστατευτικών μέσων, τακτικός έλεγχος ασθενών και προσωπικού με τεστ, αποφυγή μετακίνησης του προσωπικού από τμήμα σε τμήμα, εστίαση στην προσωπική υγιεινή των νοσηλευομένων, τήρηση φυσικής απόστασης, μείωση της πυκνότητας των κλινών, επαρκής αερισμός των χώρων κλπ σε ό,τι αφορά στα ψυχιατρικά τμήματα, αλλά και μέτρα όπως η ενίσχυση της πρωτοβάθμιας ψυχιατρικής φροντίδας (στα πλαίσια της ενίσχυσης συνολικά της πρωτοβάθμιας υγείας) και της παροχής υπηρεσιών στην κοινότητα, ώστε να μειώνεται η ανάγκη για επείγουσα ενδονοσοκομειακή αντιμετώπιση.

Παράλληλα, ακόμη και τώρα, μετά την διασπορά και σε δεύτερο τμήμα, επιτρέπεται  η λειτουργία μικτού τμήματος για ασθενείς αρνητικούς και θετικούς στον ιό στον ίδιο χώρο! Οι μισοί από εδώ και οι άλλοι μισοί από εκεί. Αφού, όπως ακούστηκε από χείλη επιστήμονα, που εισηγείται κατά κύριο λόγο το ερμητικό κλείσιμο των τμημάτων και με καίρια θέση στη λήψη αποφάσεων για τα μέτρα που λαμβάνονται, «είναι σίγουρο ότι και οι αρνητικοί ασθενείς θα γίνουν σύντομα θετικοί»! 

Ο κανόνας «ό,τι πει η επιτροπή λοιμώξεων», εφαρμόζεται και εδώ ως ο  «χρυσός κανόνας», ακόμη κι΄ αν εισηγείται αυτή η επιτροπή,  την λειτουργία μικτού τμήματος…

Έτσι πάρθηκαν, με εκπληκτική ταχύτητα και ευκολία, σε κατάσταση πανικού, αποφάσεις για υπολειτουργία, ή και διακοπή λειτουργίας των Κέντρων Ψυχικής Υγείας και των Εξωτερικών Ιατρείων, του Κέντρου Ημέρας και του Κέντρου Πολλαπλών Ψυχοθεραπειών, όλων, δηλαδή, των λεγόμενων «κοινοτικών δομών» του Ψυχιατρείου. 

Αποκορύφωμα αποτελεί η ανακοίνωση, με Δελτίο Τύπου του Δρομοκαϊτείου, ως επισφράγιση της απαξίωσης και υποβάθμισης της δημόσιας υγείας, για την διακομιδή των «αρνητικών ασθενών» σε ιδιωτικές κλινικές! Αντί για προσλήψεις, ενίσχυση των κοινοτικών υπηρεσιών και πραγματική θεραπευτική φροντίδα, βλέπουμε να εκτυλίσσεται η υλοποίηση ενός σχεδίου έκτακτης ιδιωτικοποίησης που  θα παγιοποιήσει και θα ισχυροποιήσει, de facto, τον ρόλο των ιδιωτικών ψυχιατρικών κλινικών στις ακούσιες νοσηλείες. Εξάλλου, το έδαφος γι΄ αυτό, προετοίμασε, πριν λίγους μήνες, εν μέσω της πανδημίας, η υφυπουργός Ζ. Ράπτη νομιμοποιώντας, για πρώτη φορά, τις ακούσιες νοσηλείες σε ιδιωτικές κλινικές. 

Η στρατηγική που ακολουθείται και στην Ψυχική Υγεία (στο Δρομοκαΐτειο εν προκειμένω), σε σχέση με τα μέτρα που λαμβάνονται, δεν αποτελεί πρωτοτυπία, αφού είναι  πλήρως εναρμονισμένη με την «Ιερά Βίβλο Καταστολής» και αντιμετώπισης της πανδημίας του Χρυσοχοΐδη και της κυβέρνησης και εντάσσεται στην γενικότερη στρατηγική καταστολής, απαγορεύσεων, εγκλεισμού και ελέγχου των πάντων με πρόσχημα την πανδημία. Εξάλλου, είναι γνωστό ότι η ίδια περίπου κατάσταση επικρατεί και σε προσφυγικές δομές, φυλακές κλπ, παρόλο που η φωνή των εγκλείστων δεν φτάνει πάντα προς τα έξω.

Είναι, λοιπόν, φανερό ότι πρόκειται για κεντρική πολιτική που, δυστυχώς, βρίσκει «ευήκοα ώτα»  και στην ψυχιατρική κοινότητα.

Έτσι, αν χρειάστηκε ένα φυσικό φαινόμενο, ο σεισμός του 1999, που έβγαλε εκτός λειτουργίας το ΨΝΑ/Δαφνί για τρία χρόνια, για να δώσει ώθηση, στη βάση των συγχρηματοδοτούμενων, τότε, προγραμμάτων της ΕΕ, σε μιαν αργόσυρτη και εν πολλοίς ανεπιθύμητη μεταρρύθμιση – με την δημιουργία (σχεδόν αποκλειστικά) στεγαστικών δομών, σε μια «μεταρρυθμιστική» λογική νεοϊδρυματικού χαρακτήρα και με πολλούς, ποικίλων πολιτικών αποχρώσεων, να μιλούν για δήθεν «ολοκλήρωση» της ψυχιατρικής «μεταρρύθμισης» – φαίνεται ότι ήλθε ή ώρα της ανοιχτά και απροσχημάτιστα Ψυχιατρικής  Αντιμεταρρύθμισης, αυτή την φορά, με  ορόσημο την Κρίση της Πανδημίας του Covid-19.

Θεωρούμε ότι όλα αυτά δεν πρέπει να μείνουν αναπάντητα και ότι επαγγελματίες ψυχικής υγείας, άτομα με ψυχιατρική εμπειρία, οικογένειες, κοινωνικές συλλογικότητες πρέπει να συντονιστούν και έμπρακτα ν΄ αντιδράσουν απέναντι σ΄ ένα ζοφερό παρόν, που εξελίσσεται σε ένα ακόμα πιο ζοφερό μέλλον.

 26/3/2021

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ