Ένα συγκλονιστικό ντοκιμαντέρ για το τέλος του δουλεμπορίου, στην ErtFlix ως τις 10 Ιουνίου 2021

Παρακολουθώντας αυτό το συγκλονιστικό ντοκιμαντέρ του Moussa Toure (Μουσά Τουρέ), ήρθαν στο νου μου κάποιες σκηνές απ’ όσα περιγράφονται στο βιβλίο του Μπάρυ Άνσγουορθ, την “Ιερή πείνα” (μετάφραση: Γιάννης Σκαρπέλος, εκδόσεις “Νεφέλη”, 1994, Βραβείο Μπούκερ 1992), για το οποίο σας είχα κάνει λόγο εδώ. Και πώς αλλιώς να γίνει όταν οι λέξεις μετατρέπονται σε εικόνες;

«Το ταξίδι κύλησε ήρεμα. Το μοναδικό αξιοσημείωτο γεγονός ήταν η προσπάθεια ενός νέγρου να κόψει τα νεύρα του λαιμού του με τα νύχια του. Όσο έδενε τα τραύματά του, ο Πάρις έμαθε από τον Τζίμυ πως ο άντρας απέναντί του είχε καταδικαστεί άδικα για μαγεία και πουλήθηκε για να πληρώσει την καταδίκη του. “Πολύ καλός τρόπος για να βγάζουν χρήματα”, είπε ο Τζίμυ. “Ο άνθρωπος δεν είχε τίποτα. Έτσι τους πουλάνε” (…) Ο Πάρις κοίταξε τους δεμένους που βρίσκονταν στη μέση της πιρόγας. Τα κεφάλια που έβλεπε ήταν δικά τους. Δέκα άνθρωποι: πέντε άντρες, δύο αγόρια, δύο γυναίκες και ένα κορίτσι, όλοι τελείως γυμνοί. Κάθονταν σιωπηλοί, με τα χέρια δεμένα πίσω, ενώ ένας ζυγός κρατούσε τα κεφάλια τους ανασηκωμένα».

Όπως θα δείτε όσ@ το παρακολουθήσετε κι οι ντόπιοι φύλαρχοι είχαν εμπλοκή, κι ο Ναπολέων έπαιξε το ρόλο του κι οι ιδιοκτήτες σκλάβων ξεπέρασαν τον εαυτό τους όσον αφορά τις φρικιαστικές μεθόδους «σωφρονισμού» που χρησιμοποίησαν. Στο πρόγραμμα της ErtFlix αναφέρονται τα ακόλουθα:

«Η δουλεία είναι η κοινή σκοτεινή πλευρά της ιστορίας πολλών εθνών σε όλον τον κόσμο. Όμως, πέρα από τις διηγήσεις στα σχολικά βιβλία μας και κάποιες αξιομνημόνευτες ημερομηνίες, τι ξέρουμε πραγματικά για τη μάχη ώστε να μπει ένα τέλος στο διατλαντικό δουλεμπόριο; Αυτή η ταινία σχετίζεται μ’ ένα πλήρες δράμα από τον Σενεγαλέζο σκηνοθέτη ταινιών μεγάλου μήκους, τον Μουσά Τουρέ, και από ιστορικούς εμπειρογνώμονες. Βασίζεται σε πολύτιμο υλικό διαφόρων ειδών. Ημερολόγια πλοίου, γράμματα και προσωπικά ημερολόγια γραμμένα από σκλάβους, πλοιοκτήτες, δουλέμπορους ή άποικους. Αυτό το ντοκιμαντέρ συγκεντρώνει πολλές φωνές ως μάρτυρες μιας θλιβερής εποχής».

Κάποιες απ’ τις εικόνες του ντοκιμαντέρ μάλιστα, τις έχω δει σ’ ένα άλλο βιβλίο, στο ακόλουθο δηλαδή (κυκλοφορεί και μ’ άλλα εξώφυλλα και σε πιο χαμηλές τιμές αλλά το συγκεκριμένο το βρήκα εδώ), και με την ευκαιρία σας το προτείνω για την περίπτωση που θέλετε να μάθετε περισσότερα. Και κλείνω την ανάρτηση, μ’ ένα ακόμη απόσπασμα απ’ την «Ιερή πείνα:

«Ο ψηλός νέγρος που εξέτασε πρώτον ο Πάρις αγοράστηκε τελικά με έξι χάλκινα τσουκάλια, δυο κολιέ από όστρακα, τέσσερα καπέλα με ασημένια κορδέλα, εικοσιτέσσερις καθρέφτες κι ένα βαρελάκι μπράντι με επιπλέον δώρο έξι σπαστούς σουγιάδες κι ένα πλουμιστό καπέλο που πρόσφερε ο Θούρσο στο βασιλιά για την καλή θέληση στο εμπόριο. Μόλις ολοκληρώθηκε η διαπραγμάτευση και ανέβασαν τα αγαθά στο κατάστρωμα, τράβηξαν τον άντρα στη μέση του πλοίου, όπου ζέσταιναν τις σιδερένιες σφραγίδες στο μαγκάλι..

Dante Ipermoderno (Δάντης ο Υπερσύγχρονος)- Ο Δάντης εικονογραφημένος στον κόσμο, 1983-2021″: Έκθεση του Ιταλικού Μορφωτικού Ινστιτούτου

Στα πλαίσια της συμπλήρωσης των 700 χρόνων απ’ το θάνατο του Δάντη (για τον οποίο τόσες αναρτήσεις υπάρχουν στο blog), το Ιταλικό Μορφωτικό Ινστιτούτο της Αθήνας, διοργανώνει αυτή την έκθεση απ’ τις 9 ως τις 30 Ιουνίου, με ελεύθερη είσοδο για το κοινό.

Πρόκειται για μια πολύ ενδιαφέρουσα περιοδεύουσα έκθεση, που απαρτίζεται από έργα πέντε εικαστικών καλλιτεχνών διεθνούς ακτινοβολίας, δηλαδή των: Paolo Barbieri (Πάολο Μπαρμπιέρι), Monika Beisner (Μόνικας Μπάισνερ), Mimmo Paladino (Ντομένικο/Μίμο Παλαντίνο) Tom Phillips (Τομ Φίλιπς) και Emiliano Ponzi (Εμιλιάνο Πόντσι). Εμπνεύστηκαν φυσικά απ’ το μνημειώδες έργο του, τη «Θεία Κωμωδία».

Περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να διαβάσετε εδώ (στα ιταλικά), απ’ όπου και δανείστηκα την εικόνα της ανάρτησης. Μην παραλείψετε, τέλος, να δείτε και τον εξαιρετικό κατάλογο της έκθεσης που υπάρχει σ’ αυτό το site.

Ένα δωρέαν μάθημα απ’ το Edx για το Δάντη και τη «Θεία Κωμωδία»: «Dante Alighieri: Science and poetry in The Divine Comedy»

Όσ@ διαβάζατε όσα έγραφα εδώ για το Δάντη, βλέπατε τα ντοκιμαντέρ που πρότεινα κ.ο.κ., ίσως ενδιαφέρεστε και γι’ αυτό το μάθημα που ξεκινάει στις 31 του Μάη και τελειώνει 31 του Δεκέμβρη. Προσφέρεται δωρεάν απ’ το Edx (αλλά αν θέλετε το πιστοποιητικό 49 ευρώ είναι το κόστος, τίποτα τρομερό δηλαδή), απ’ το Università degli Studi di Napoli Federico II και το διδάσκει ο Rafaelle Giglio στα ιταλικά (υπάρχουν υποτιτλισμένες στα αγγλικά όλες οι ενότητες).

Φέτος, θυμίζω ότι συμπληρώνονται 700 χρόνια απ’ το θάνατο του Δάντη και γι’ αυτό υπάρχουν τόσες αναφορές και τέτοιο ενδιαφέρον για τα έργα του. Όχι ότι σταμάτησε και ποτέ ν’ απασχολεί κάποι@ από ‘μας, αλλά λέμε τώρα. Περισσότερες λεπτομέρειες για το μάθημα θα βρείτε εδώ και με την ευκαιρία σας προτείνω κι αυτή τη δραματοποιημένη μίνι σειρά (αν γνωρίζετε ιταλικά), για τη ζωή του πατέρα της Ιταλικής γλώσσας και ποίησης.

Θεατρικά προγράμματα: «Ρυθμός και μέτρο στον Σοφοκλή», του Άρη Ρέτσου

(φωτογραφία: προσωπικό αρχείο)

Σ’ αυτή τη νέα σειρά αναρτήσεων, μοιράζομαι μαζί σας αναμνήσεις από ξεχωριστές παραστάσεις και φωτογραφίες από τα θεατρικά προγράμματα του αρχείου μου.

Μιας κι η δεύτερη φωτογραφία όμως, απ’ αυτό το λιτό μα τόσο ουσιαστικό πρόγραμμα, εξηγεί τι ακριβώς είδαμε τότε απ’ τον Άρη Ρέτσο, δε θα γράψω τίποτα άλλο, παρά μόνο ότι ήταν μια συγκλονιστική παράσταση. Αξέχαστη από κάθε άποψη.

(φωτογραφία: προσωπικό αρχείο)

«The Patience Stone» ( Η Πέτρα της Υπομονής ) στην ErtFlix ως τις 14/7/2021

Όταν ένα βιβλίο μεταφέρεται στη μεγάλη οθόνη μοιραία μπαίνει το ερώτημα του αν είναι επιτυχημένη αυτή η μεταφορά. Όταν τυχαίνει όμως (απ’ τις σπάνιες περιπτώσεις), ο συγγραφέας να είναι και ο σκηνοθέτης της ταινίας, υπάρχουν οπωσδήποτε πολλές δικλείδες ασφαλείας κι έτσι περιττεύουν οι αμφιβολίες για το αποτέλεσμα. Ο λόγος για τον Αφγανό Ατίκ Ραχίμι (Atiq Rahimi), και το βιβλίο του «Η πέτρα της υπομονής» (μετάφραση: Ασπασία Σιγάλα, εκδόσεις “Ψυχογιός”, 2009), στο οποίο ήδη αναφέρθηκα εδώ στο παρελθόν.

Έχει τιμηθεί το 2008 με το Goncourt, το σημαντικότερο λογοτεχνικό βραβείο της Γαλλίας, αλλά οφείλω να πω ότι λίγο μ’ ενδιαφέρει αυτό. Δε θαμπώνομαι εύκολα γνωρίζοντας καλά πια τη διαπλοκή των απανταχού εκδοτών με τις εκάστοτε εξουσίες, ούτε είναι λίγες οι φορές που διαβάσαμε όλ@ μας βραβευμένα -δυστυχώς-βιβλία που δεν έλεγαν τίποτα το σημαντικό. Αυτό όμως λέει.

Για την ακρίβεια, ο συγγραφέας του, προσπάθησε ν’ αποτυπώσει σκέψεις, διλήμματα, φόβους, αμφιβολίες πολλών γυναικών και το κατάφερε περίφημα. Η ιστορία διαδραματίζεται σε κάποια μουσουλμανική χώρα που θα μπορούσαμε, ναι, να σκεφτούμε ότι είναι το Αφγανιστάν, αν και λίγη σημασία έχει. Γιατί νομίζουμε ότι μόνο σε τέτοιες χώρες οι γυναίκες βιώνουν δυσκολίες, περιορισμούς και διακρίσεις, αλλά στην πραγματικότητα αυτά γίνονται παντού, όπως δείχνει και η δική μας καθημερινότητα, επομένως…

Στην περίληψη αναφέρονται τα εξής:

«Μια νεαρή γυναίκα μιλά στον άντρα της που είναι σε κώμα, για τη σχέση τους, τα όνειρά της, τη ζωή της, τα θέλω της, για τον πόλεμο, τη βία, τη θρησκεία, τον φόβο, τον έρωτα. Και κρύβει μέσα της, αλήθειες γυναικών από κάθε γωνιά της γης. Όταν αποφασίζει να του φανερώσει τα πιο μεγάλα μυστικά της, ο άντρας της, γίνεται γι’ αυτήν η πέτρα της υπομονής.

Σύμφωνα με την περσική μυθολογία, υπάρχει μια μαγική πέτρα που τη βάζεις μπροστά σου και της λες όλα σου τα βάσανα, τους πόνους, όλα σου τα μυστικά. Μέχρι που μια μέρα η πέτρα σκάει, εκρήγνυται. Κι εκείνη ακριβώς τη μέρα λυτρώνεσαι…»

Δείτε το απ’ την ErtFlix, στην οποία θα είναι διαθέσιμο ως τις 14/7/2021, προσέξτε και τη μουσική του Max Richter (άλλο ένα συν της ταινίας), αλλά κυρίως διαβάστε το βιβλίο. Αυτό σας προτρέπω κλείνοντας. Ήδη θα καταλάβατε ότι είναι απ’ αυτά που αξίζει να έχετε στη βιβλιοθήκη σας.

Montenegro: Στιγμές κι εικόνες…

Podgorica, Γέφυρα της Χιλιετίας, Ιούλης 2019 (φωτογραφία: προσωπικό αρχείο)

Με καινούριο φεγγάρι βρέθηκα εκεί για πρώτη φορά. Αφού είχα δει ένα υπέροχο ηλιοβασίλεμα, περνώντας αυτή τη γέφυρα σκέφτηκα τους πρώτους στίχους απ’ το ποίημα Podgorica που το ολοκλήρωσα στην περιοχή Block 4 και δημοσιεύτηκε λίγο αργότερα στο fanzin της «Λοκομοτίβας». Γιατί σας τα γράφω όλα αυτά; Γιατί σήμερα το Μαυροβούνιο (Montenegro) συμπληρώνει 15 χρόνια ανεξαρτησίας κι ενώ έχει ξεπεράσει ορισμένα προβλήματα, ταλανίζεται ακόμη από διάφορα άλλα. Φυσικά τα μεγαλύτερα είναι τα οικονομικά, αλλά υπάρχουν και πολιτικά και θρησκευτικά, όπως μπορείτε να διαβάσετε εδώ. Oι εκλογές του 2020 έβγαλαν εκτός την πολιτική παρέα που κυβερνούσε για πάνω από 30 χρόνια τη χώρα, ωστόσο μαγικές λύσεις δεν υπάρχουν αλλά αντίθετα, ζητήματα που διχάζουν ακόμη τους κατοίκους του. Οι σχέσεις με την Σερβία, είναι ένα απ’ αυτά, για πολλούς λόγους.

Podgorica, Block 4, Ιούλης 2019 (φωτογραφία: προσωπικό αρχείο)

Δεν είναι όμως, για να πω την αλήθεια, η μόνη αφορμή που γράφω την ανάρτηση η σημερινή επέτειος. Γράφω και για τη χώρα, σ’ ένα ανέκδοτο ακόμη μυθιστόρημα κι επιστρέφω πίσω νοερά, θυμάμαι τις μέρες και τις νύχτες μου εκεί… Κι είπα να μοιραστώ κάποιες αναμνήσεις μου μαζί σας. Γιατί οι άνθρωποι παντού ήταν απίστευτα φιλόξενοι και δε μπορώ να ξεχάσω ότι στη διάρκεια της πρώτης μου επίσκεψης και χωρίς να ξέρω τότε καθόλου τη γλώσσα (τώρα πια κάποιες φράσεις για να συνεννοούμαι τις έμαθα), χάθηκα προσπαθώντας να βρω το δρόμο για ένα απ’ τα πιο ψηλά σημεία της περιοχής απ’ όπου φαίνεται όλη η πόλη και φυσικά η θέα είναι φανταστική. Επιστρατεύτηκε μια ολόκληρη γειτονιά λοιπόν, ξεπάρκαρε το αυτοκίνητό του ένας άνθρωπος με προτροπή της γυναίκας του και μας οδήγησε με την παρέα μου μέχρι εκεί. Συνέβη άλλες δυο φορές άνθρωποι να παρατήσουν τον καφέ τους, να πληρώσουν βιαστικά, για να έρθουν μαζί μας να μας δείξουν ό,τι ψάχναμε. Κι εντάξει, αυτά δεν είναι απ’ τα περιστατικά που ξεχνιούνται.

Budva, Montenegro, Ιούλης 2019 (φωτογραφία: προσωπικό αρχείο)

Η ζωή βέβαια στην πρωτεύουσα κινείται με διαφορετικούς ρυθμούς σε σχέση με τα τουριστικά παράλια της καταπράσινης αυτής χώρας. Ανάλογα διαφέρουν οι μισθοί και οι τιμές των προϊόντων, αλλά σε σχέση με την Ελλάδα, φυσικά όλα είναι πολύ φθηνότερα. Στη Budva άκουσα λοιπόν ελληνικά κι είδα γκρουπ απ’ τη Βόρεια Ελλάδα κυρίως. Μα τι έγινε; αναρωτήθηκα…Δεν είπαμε ότι σαν τη Χαλκιδική δεν έχει; Προτίμησα πάντως να κρατήσω το καλοπροαίρετο αστείο για τον εαυτό μου και συνέχισα να μιλάω αγγλικά κάνοντας τις βόλτες μου κι αράζοντας σ’ ένα μπαράκι που λάτρεψα, με φωτογραφίες του Χεμινγουέι. Υπάρχει και ένα αξιόλογο αν και μικρό Μουσείο, που αξίζει να δείτε και φιλοξενεί μάλιστα κι ελληνικά αγγεία. Αν κι Ιούλιος, υπήρχε σχετική ησυχία στους δρόμους κι αυτό μου άρεσε πολύ (δεν είμαι άνθρωπος που περνάω καλά μες το συνωστισμό, σε καμία περίπτωση). Αντίθετα στο Kotor για το οποίο ξεκινήσαμε τις επόμενες μέρες, γινόταν το αδιαχώρητο και μετά από 25 λεπτά παραμονής στο κλειστοφοβικό τούνελ της εισόδου, βλέποντας τις απίστευτες ουρές των αυτοκινήτων που προσπαθούσαν να μπουν στην πόλη χωρίς επιτυχία, συμφωνήσαμε ομόφωνα να εγκαταλείψουμε την προσπάθεια. Ήταν όμως πολύ ωραία η διαδρομή ως εκεί (θέλει απίστευτη προσοχή ο φιδογυριστός δρόμος), κι ίσως κάποια στιγμή επιστρέψω. Σίγουρο το θεωρώ δηλαδή, αλλά μιας και δε θέλω να κάνω σχέδια…

Ο κόλπος του Kotor, Montenegro, Ιούλης 2019 (φωτογραφία: προσωπικό αρχείο)

Και κάπως έτσι φτάνω στο τέλος αυτής της ανάρτησης. Και κρατάω πολλά ακόμη στο νου μου, πέρα απ’ όσα μπόρεσα να μοιραστώ εδώ μαζί σας. Αν και σχετικά προσωπική η ανάρτηση και με κάποιες χρηστικές πληροφορίες, δεν είναι σε καμιά περίπτωση τουριστική. Θεωρώ τον εαυτό μου άλλωστε ταξιδιώτισσα κι έτσι ξαναγύρισα στην Podgorica, έμεινα, αλλά δεν έβγαλα τότε παρά ελάχιστες φωτογραφίες κι έτσι δεν βλέπετε εδώ τα πιο γνωστά σημεία της πόλης, αλλά εκείνα που με ενέπνευσαν και συνδέονται με τα κείμενά μου. Ήθελα να τη ζήσω όπως οι κάτοικοί της και πάντα, μα πάντα, αφήνω κάτι για να δω και στο μέλλον, όπου κι αν πηγαίνω. Είχαν πολύ ενδιαφέρουσα βιβλιοθήκη στο σπίτι που με φιλοξενούσαν και σκεφτόμουν πόσο ωραία θα ήταν αν μπορούσα να διαβάσω μερικές απ’ τις ιστορίες των συγγραφέων. Ευσεβείς πόθοι… Αλλά και πάλι, ποιος ξέρει; Ίσως κάποτε… Προς το παρόν άλλωστε έχω να γράψω και το βιβλίο για το οποίο σας έκανα ήδη λόγο.

Ο κόλπος του Kotor, Montenegro, Ιούλης 2019 (φωτογραφία: προσωπικό αρχείο)

*Όλες οι φωτογραφίες τραβήχτηκαν από μένα κι έχουν ανέβει στον προσωπικό λογαριασμό που διατηρώ στο Instagram.