Το νέο βιβλίο της Annacarla Valeriano για τη Franca Ongaro Basaglia

Το νέο βιβλίο της Annacarla Valeriano αφορά τη σύντροφο του Franco Basaglia, τη Franca Ongaro, που γεννήθηκε στις 15 Σεπτεμβρίου 1928 στη Βενετία. Μας παρουσιάζει τη βιογραφία εκείνης, που τελείωσε κλασσικό λύκειο, ξεκίνησε την πορεία της ως συγγραφέας παιδικών ιστοριών για να γίνει αργότερα δοκιμιογράφος, που αγωνίστηκε για τη μοίρα των ψυχικά πασχόντων, που εκλέχτηκε στο Ιταλικό κοινοβούλιο και προσπάθησε να περάσει νόμους σύμφωνα με το πνεύμα της αποϊδρυματοποίησης που οραματίστηκε μαζί με το σύζυγό της.

Η δική του πληθωρική προσωπικότητα, η δική της συστολή και οι πατριαρχικές αντιλήψεις για τη θέση της γυναίκας εκείνη την εποχή, ήταν οι αιτίες που η Franca έμενε στη σκιά και θεωρούνταν στην καλύτερη περίπτωση, γραμματέας και δακτυλογράφος του όσο εργαζόταν στην ομάδα του στο ψυχιατρείο της Γκορίτσια, μεταξύ 1961 και 1968.

Η έρευνα όμως της Annacarla Valeriano (γνωστή μας απ’ το εξαιρετικό της βιβλίο για τις «Γυναίκες στα άσυλα της φασιστικής Ιταλίας») στα αρχεία της οικογένειας που φυλάσσονται στο νησί San Servolo, έδειξε ότι τα κείμενα που δημοσιεύτηκαν με τ’ όνομά του ήταν αποτέλεσμα αναλυτικών συζητήσεων μεταξύ τους που διαρκούσαν ακόμη και βδομάδες ολόκληρες κι εκείνη συστηματοποιούσε και δακτυλογραφούσε όλες αυτές τις σκόρπιες σκέψεις, τις σημειώσεις τους, ώστε να γίνουν συγκεκριμένες και να τυπωθούν για να διαβαστούν. Είχε αναμφίβολα λοιπόν καθοριστική συμβολή στο έργο του, παρά το ότι τα όρια της είναι δυσδιάκριτα.

Έχει σημασία φυσικά το γεγονός ότι το 1963, μετακόμισε για λίγο στο Ντίγκλετον της Σκωτίας, στη Θεραπευτική Κοινότητα που ίδρυσε εκεί το 1952 ο Maxwell Shaw Jones, για να βιώσει τον τρόπο λειτουργίας της κι αφού ανακάλυψε τον Erving Goffman , μετέφρασε το 1967, 1968, 1969 και 1971 (μαζί με τον Enrico Basaglia), στη γειτονική χώρα τα δοκίμια του: «εισάγοντας την κοινωνιολογική οπτική στην ιταλική ψυχιατρική» κι όπως εξηγεί περαιτέρω η συγγραφέας του συγκεκριμένο βιβλίου σε συνέντευξή της «ένιωσε ότι για να ερμηνευθεί και να κατανοηθεί η ψυχική ασθένεια ήταν απαραίτητο να επιστρέψουμε σ’ αυτό που την προκάλεσε. Κι αυτές οι ρίζες (ενν: του προβλήματος) βρίσκονταν συχνά στην κοινωνία…»

Εκτός από τα βιβλία του Goffman, μετέφρασε κι εκείνο του Gregorio Bermann με τίτλο «La salute mentale in Cina» το 1972. Αλλά καθώς την απασχολούσαν και τα θέματα που άπτονταν των δικαιωμάτων των γυναικών δημοσίευσε και μια σειρά σχετικών άρθρων που συγκεντρώθηκε το 1981 στον τόμο «Una voce», συνεργάστηκε με την εγκυκλοπαίδεια ENAUDI για την οποία επιμελήθηκε το λήμμα «Γυναίκα», έγραψε για το CNR μια ιστορία του ασύλου και της εξέλιξής του για τα λύκεια με τίτλο «Asylum Why» και επιμελήθηκε φυσικά, τη συλλογή των γραπτών του Franco Basaglia. (πλήρη βιβλιογραφία θα βρείτε εδώ).

Το 1982 εξελέγη Γερουσιαστής (της ανεξάρτητης Αριστεράς) στο Ιταλικό Κοινοβούλιο κι έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη νομοθεσία που αφορούσε τους ψυχικά πάσχοντες. Όπως ξέρουμε ο νόμος 180, γνωστός και ως «Νόμος του Μπαζάλια» είχε ψηφιστεί απ’ τις 13 Μαΐου του 1978, αλλά ήταν σε μεγάλο βαθμό ανεφάρμοστος, καθώς οι Περιφέρειες στις οποίες είχε ανατεθεί το έργο της προετοιμασίας των δομών κι υπηρεσιών που θα υποδέχονταν τα άτομα με προβλήματα ψυχικής υγείας, αφού θα έκλειναν τα ψυχιατρικά νοσοκομεία, δεν είχαν δραστηριοποιηθεί αναλόγως. Κι ο δικός της αγώνας, μετά το θάνατο εκείνου, που υπερασπίστηκε μέχρι το τέλος της ζωής της τη μνήμη του και τις απόψεις του, εστιάστηκε ακριβώς στην εφαρμογή αυτού του νόμου και συνακόλουθα στη δημιουργία νέων τμημάτων ψυχικής υγείας, που πρότεινε καταθέτοντας δύο νομοσχέδια.

Όπως αναφέρεται εδώ, πίστευε πως: ««μπορεί να ειπωθεί ότι η φρίκη των ασύλων δεν εξαφανίζεται μόνο με νόμο και κυρίως δεν «επανεμφανίζεται» μόνο στην παλιά θεσμική μορφή αλλά και στο άσυλο που επανιδρυματίζει επίσης στις νέες υπηρεσίες, στους περιορισμούς που γίνονται εκ νέου αποδεκτοί ως «φυσικοί» γιατί είναι αναγκαίοι ελλείψει έργων και κοινών ελπίδων, και αυτό ισχύει τόσο για τους υγιείς όσο και για τους ασθενείς. Γι’ αυτό χρειαζόμαστε μια πολιτική και μια επαγγελματική κουλτούρα που να είναι πεπεισμένες για την επιστημονική και απλούστατα ηθική και ανθρώπινη ανάγκη, να θέλουμε μια αλλαγή που έχει αποδειχθεί δυνατή…»

Είχε επίσης δεσμευτεί υπέρ της αποποινικοποίησης των αμβλώσεων, συμμετείχε στη σχεδίαση ενός νομοσχεδίου για τη σεξουαλική βία και πίστευε ότι οι γυναίκες όπως εξηγείται εδώ θα έπρεπε να δείξουν αρκετή δύναμη ώστε να απαιτήσουν κάτι διαφορετικό και πιο χειραφετητικό όσον αφορά τη θεσμική αντιμετώπιση των ενόχων με το σκεπτικό ότι «για ν’ αλλάξει κάποιος την κουλτούρα της βίας και του βιασμού δε θα έπρεπε «να σκεφτεί να καταφύγει στη βία των φυλακών, στις οποίες -όπως σε όλα τα ολοπαγή ιδρύματα- προτείνεται η ίδια λογική καταπίεσης». Πρότεινε επίσης τη δημιουργία κέντρων κατά της βίας, που θ’ ανταποκρίνονται στις ανάγκες των θυμάτων με τον πιο ολοκληρωμένο τρόπο, κ.α..

Κι αφού αγωνίστηκε σ’ όλη της τη ζωή, «κόντρα σε όλους τους τοίχους» και τα τείχη, πέθανε στη Βενετία, στις 13 Ιανουαρίου 2005, μετά από μακροχρόνια ασθένεια, σε ηλικία 77 ετών, αφήνοντας πίσω της όλη αυτή την προσφορά και το έργο, που αποδεικνύουν πόσο σπουδαία γυναίκα ήταν.

.

Πηγές:

Franca Ongaro, una vita contro i muri

Franca Ongaro Basaglia: la forza gentile del codice femminile

CONTRO TUTTI I MURI. Franca Ongaro Basaglia nella biografia di Annacarla Valeriano

Una vita da matti: scompare Franca Ongaro Basaglia
di Franco Rotell
i

Advertisement

Δημοσιεύθηκε από

aikaterinitempeli

Η Αικατερίνη Τεμπέλη γεννήθηκε στη Σάμο, αλλά έζησε μερικά απ’ τα πιο ενδιαφέροντα χρόνια της ζωής της στη Θεσσαλονίκη και στο Ηράκλειο, όπου σπούδασε αντίστοιχα Ψυχολογία και Κοινωνική Εργασία. Στην Αθήνα εκπαιδεύτηκε στην οικογενειακή θεραπεία (Μονάδα Οικογενειακής Θεραπείας-ΨΝΑ) και στην βραχεία ψυχοθεραπεία. Παρακολούθησε μαθήματα υποκριτικής για 2 χρόνια στο “Θέατρο των Αλλαγών” και μονωδίας για 3 χρόνια στο “Ολυμπιακό Ωδείο” Ηρακλείου. Εργάστηκε για πάνω από μια δεκαετία στο ραδιόφωνο (Ράδιο Κρήτη, 9,84, Studio 19, ΕΡΑ Ηρακλείου, 102-ΕΡΤ 3 κ.ά.) ως παραγωγός και παρουσιάστρια ραδιοφωνικών εκπομπών, καθώς και σε γνωστά περιοδικά κι εφημερίδες ως δημοσιογράφος. Το 1993 κέρδισε το Α' Πανελλήνιο βραβείο, σε γραπτό διαγωνισμό της Deutsche Welle, με θέμα το ρατσισμό κι εκπροσώπησε τη χώρα μας στην Κολωνία. Τον επόμενο χρόνο, το 1994, πήρε Διάκριση στον Παγκρήτιο Διαγωνισμό Ποίησης. Σήμερα ζει στην Αθήνα και ταξιδεύει πάντα στις ζωές των άλλων. Τις νύχτες γράφει στίχους, που μελοποιεί συνήθως ο Παναγιώτης Λιανός. "Το ποτάμι στον καθρέφτη" είναι το τρίτο της βιβλίο και κυκλοφορεί απ' την "Άνεμος εκδοτική". Προηγήθηκαν "Η σκόνη των άστρων" (2010) και το "Βενετσιάνικο χρυσάφι" (2007) . Και τα δύο εκδόθηκαν απ' τις εκδόσεις "Μοντέρνοι Καιροί".

One thought on “Το νέο βιβλίο της Annacarla Valeriano για τη Franca Ongaro Basaglia”

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s