Παρουσίαση βιβλίου: «Λογοτεχνία εξπρές» του Λάσα Μπουγάτζε

(φωτογραφία: προσωπικό αρχείο)

Το βιβλίο που σήμερα παρουσιάζεται εδώ, κυκλοφόρησε στη Γεωργία το 2009, μεταφράστηκε στ’ αγγλικά και στα γερμανικά μεταξύ άλλων και στη χώρα μας πρωτοπαρουσιάστηκε απ’ τις εκδόσεις «Βακχικόν» τον Ιούλιο του 2021, σε μετάφραση του Βέρικο Μγκελάτζε. Πρόκειται για ένα σατυρικό βιβλίο στο οποίο καταγράφονται οι αγωνίες του ήρωα συγγραφέα μιας μικρής χώρας (όπως είναι η Γεωργία) που ταξιδεύει μ’ ένα ειδικά ναυλωμένο τρένο παρέα μ’ άλλους, διψασμένους για αναγνώριση ομοτεχνούς του, αναπολεί τα γεγονότα της ζωής του, αυτοσαρκάζεται, αλλά παράλληλα σχολιάζει και τα γεγονότα της πατρίδας του (όπως τον πενθήμερο πόλεμο Ρωσίας – Γεωργίας).

Σαν σύγχρονος Οδυσσέας γοητεύεται από μια Ελένη, κατά το ήμισυ Ελληνίδας, συζύγου ενός Πολωνού μεταφραστή κι αφηγείται την ιστορία της γνωριμίας τους, ενώ ενδιάμεσα παρεμβάλλονται σαν σελίδες ημερολογίων, οι σκέψεις των άλλων συγγραφέων που συνάγουμε εύκολα τις εθνικές τους ταυτότητες με βάση όσα σχολιάζουν. Έλληνας συγγραφέας πάντως δεν υπάρχει σ’ αυτό το τρένο που σταματάει σε διάφορες πόλεις κι αυτό κάτι μας λέει, οπωσδήποτε, μιας κι ως γνωστόν τα ελληνικά βιβλία δε μεταφράζονται και τόσο εύκολα πια σε ξένες γλώσσες κι έχω διαβάσει κι εγώ, όπως ίσως κι εσείς, αρκετά άρθρα με απόψεις σχετικά με το γιατί συμβαίνει αυτό. Ρώσοι όμως συγγραφείς υπάρχουν κι η διάδραση του Γεωργιανού ήρωα του βιβλίου μαζί τους καθώς και του ομοεθνή του ποιητή που τον συνοδεύει, εξαιτίας των ιστορικών γεγονότων που παίζουν το ρόλο τους στις σχέσεις των δύο χωρών, είναι πολύ ενδιαφέρουσα. Διαβάζοντας το βιβλίο μάλιστα, μια τέτοια χρονική στιγμή, που ο πόλεμος Ρωσίας – Ουκρανίας μαίνεται, μοιραία δημιουργούνται κάποιες συνδέσεις σχετικά με τα γεωπολιτικά παιχνίδια που παίζονται σ’ αυτή τη γωνιά του πλανήτη.

Στο οπισθόφυλλο του βιβλίου διαβάζουμε: «Τι νομίζετε ότι μπορεί να συμβεί όταν Γερμανοί συγκεντρώνουν 100 αλλόγλωσσους συγγραφείς για έναν ολόκληρο μήνα, μέσα σε ένα τρένο που θα διασχίσει τη μισή Ευρώπη; Προσοχή, δεν είναι φαντασία! Είναι το Λογοτεχνία Εξπρές!

30 μέρες, 720 ώρες, 43.200 λεπτά, 2.592.000 δευτερόλεπτα ταξιδιού, βαθιά μέσα στη γεωγραφία και κρυφά μέσα στα ημερολόγια των άλλων.

Ένα ταξίδι, μια δεκαετία μετά την κατάρρευση των σοβιετικών δημοκρατιών και αμέσως μετά τον τελευταίο ρωσογεωργιανό πόλεμο. Μια βίαια «τυχαία» συνάντηση 100 αλλόγλωσσων και αλλόθρησκων Ευρωπαίων και πρώην Σοβιετικών συγγραφέων.

Μια πολυφωνική Βαβέλ όπου «όλοι είναι συγγραφείς. Το αίμα του ζωντανού αναγνώστη σπανίζει, δεν υπάρχει πια. Δεν έχει μείνει κανείς να δαγκώσεις ενώ δαγκώνουμε όλοι. Μπορεί να χιμήξουμε ακόμα και στον οδηγό της αμαξοστοιχίας (σίγουρα δεν θα είναι συγγραφέας) σαν πεινασμένοι βρικόλακες πάνω σε φρέσκο αναγνώστη…».

Κι η γυναίκα; Να παίξει η γυναίκα κρίσιμο ρόλο στη λογοτεχνία αυτού του ταξιδιού;

Το μυθιστόρημα «Λογοτεχνία Εξπρές» είναι ένα πανευρωπαϊκό ταξίδι, με ανησυχίες γύρω από τη σύγχρονη κατάσταση της λογοτεχνίας, την επίγνωση του εαυτού και τις μικρές ή μεγάλες φιλοδοξίες των ταξιδιωτών».

Αυτή είναι λοιπόν η υπόθεση του βιβλίου, για το οποίο γράφω σήμερα, συνεχίζοντας την παρουσίαση της σύγχρονης λογοτεχνικής παραγωγής αυτής της χώρας, μέσα απ’ τις δικές μου επιλογές. Διαβάζοντας πάντως το βιογραφικό του συγγραφέα, Λάσα Μπουγάτζε, που απολαμβάνει μεγάλης αναγνώρισης, σ’ αντίθεση με τον άσημο ήρωα του, πρόσεξα ότι είχε ανάλογες περιπέτειες με τον Παάτα Σαμούγκια, μιας και το βιβλίο του «Μικρή χώρα», διαβάστηκε στο Κοινοβούλιο της Γεωργίας, λογοκρίθηκε και τέθηκε ζήτημα απαγόρευσης της κυκλοφορίας του κι αφορισμού του. Γιατί; Επειδή, όπως εξηγείται εδώ, το θέμα του ενόχλησε: «Το A Small Country του Lasha Bugadze, που κέρδισε τα βραβεία Saba, IliaUni και Writers’ House Litera 2018 για το μυθιστόρημα της χρονιάς στη Γεωργία, βασίζεται στο πραγματικό σκάνδαλο γύρω από τη δημοσίευση του διηγήματος του συγγραφέα το 2001 «The First Russian». Η ιστορία εξόργισε ορισμένους βουλευτές και κληρικούς με τους σατιρικούς υπαινιγμούς της για τη νύχτα του γάμου της σεβάσμιας μεσαιωνικής βασίλισσας της Γεωργίας Tamar, της οποίας ο πρώτος σύζυγος ήταν Ρώσος πρίγκιπας». Δεν είναι δύσκολο να εξοργιστούν όπως φαίνεται οι βουλευτές εκεί στον Καύκασο κι από κοντά ακολουθεί κι η ορθόδοξη εκκλησία.

Για να επιστρέψω όμως και στο κυρίως θέμα μας… Τις πρώτες σελίδες λοιπόν, του μυθιστορήματος «Λογοτεχνία Εξπρές«, μπορείτε να τις διαβάσετε εδώ κι εγώ αντί επιλόγου θα ολοκληρώσω αυτήν την ανάρτηση μ’ ένα χαρακτηριστικό απόσπασμα του βιβλίου που προσφέρεται για στοχασμό, εξηγώντας μόνο ότι ο Μπορίς Μπορίσοβ, είναι ένας εκ των συγγραφέων που ταξιδεύουν μ’ αυτό το τρένο, Βούλγαρος στην καταγωγή κι έχει καταφέρει να δημοσιευτεί διήγημά του στο New Yorker, «επίτευγμα» οπωσδήποτε αξιοζήλευτο: «(…) η χώρα είναι πιο σημαντική από τον εαυτό σου! Η χώρα έχει περισσότερες ελπίδες να κεντρίσει το ενδιαφέρον του πολιτισμένου Ευρωπαίου αναγνώστη, επειδή η χώρα είναι μεγάλη, προβληματίζει (δεν υφίσταται χωρίς προβλήματα), είναι εξωτική, είναι (ή ήταν) γεμάτη συγκρούσεις, έχει περάσει πολέμους, είναι τρομακτική, συνταρακτική, βρίθει από πάθη, αναστατώνει τα αισθήματα, ενώ εσύ… είσαι μικρός. Προσπάθησε να διηγηθείς την ιστορία σου μαζί με εκείνη της χώρας σου και μία μέρα ίσως να καταφέρεις να γίνεις σαν τον Μπορίς Μπορίσοβ!».

Βιογραφικό σημείωμα: Ο Λάσα Μπουγάτζε (Lasha Bugadze) γεννήθηκε το 1977 στην Τιφλίδα. Το 1998 εκδόθηκε το πρώτο του βιβλίο Το κουτί. Την ίδια χρονιά, το πρώτο θεατρικό του έργο Οτάρι ανέβηκε στη σκηνή και έκτοτε, κείμενά του παίζονται τόσο στις θεατρικές σκηνές της Γεωργίας όσο και στο εξωτερικό. Είναι ένα από τα πιο δημοφιλή πρόσωπα της σύγχρονης γεωργιανής λογοτεχνίας. Στις αρχές της δεκαετίας του 2000, όταν κυκλοφόρησε το έργο του Μικρή Χώρα, έφερε αμέσως κύμα μεγάλων αντιδράσεων. Διαβάστηκε δημόσια στο κοινοβούλιο της Γεωργίας, επιβλήθηκε λογοκρισία και τέθηκε ζήτημα απαγόρευσης της κυκλοφορίας του. Στα έργα του, ο Λάσα Μπουγάτζε εξετάζει θέματα και προβληματισμούς της σύγχρονης καθημερινότητας της χώρας. Αφηγείται τα κρίσιμα ζητήματα κυρίως με σατιρική ματιά και περιγράφει τεταμένες, συχνά τραγικές καταστάσεις, πάντα με χιούμορ. Το 2009, κυκλοφορεί το μυθιστόρημα Λογοτεχνία Εξπρές, το οποίο βασίζεται σε αληθινή ιστορία: ένα ταξίδι 100 συγγραφέων απ’ όλη την Ευρώπη, το οποίο δείχνει πόσο δύσκολο είναι για έναν εκπρόσωπο ενός μικρού έθνους (και γλώσσας) να επιτύχει τη λογοτεχνική αυτοπραγμάτωση. Το βιβλίο έχει μεταφραστεί και εκδοθεί σε πολλές γλώσσες, συμπεριλαμβανομένων των αγγλικών (Dalkey Αrchive Press, 2013) και των γερμανικών (Frankfurter Verlagsanstalt, 2016). Έχει λάβει διάφορα λογοτεχνικά βραβεία όπως SABA και BBC International (2011). Το 2018, στη Διεθνή Έκθεση Βιβλίου της Φρανκφούρτης (Γεωργία Τιμώμενη Χώρα), το έργο του Μικρή Χώρα κέρδισε το βραβείο καλύτερου μυθιστορήματος της χρονιάς.Το 2007, το θεατρικό του έργο Όταν Επιτίθενται σε Οδηγούς Tαξί κέρδισε το BBC Radio-play regional prize και το 2011, το θεατρικό του Ο πλοηγός ανακοινώθηκε ως το καλύτερο ραδιοφωνικό έργο της χρονιάς και κέρδισε το πρώτο βραβείο. Τα θεατρικά έργα του, Ο Πρόεδρος έχει έρθει να σας δει και Ο πλοηγός σκηνοθετήθηκαν και παίχτηκαν στο Royal-Court Theatre στο Λονδίνο και στο Teatro Circulo στο Μπρόντγουεϊ της Νέας Υόρκης. Από το 2010 είναι τακτικός blogger για το Radio Liberty. Παρουσιάζει επίσης μια εβδομαδιαία τηλεοπτική εκπομπή που προτείνει νέες εκδόσεις. Τα έργα του έχουν μεταφραστεί σε 10 γλώσσες.

Advertisement

Δημοσιεύθηκε από

aikaterinitempeli

Η Αικατερίνη Τεμπέλη γεννήθηκε στη Σάμο, αλλά έζησε μερικά απ’ τα πιο ενδιαφέροντα χρόνια της ζωής της στη Θεσσαλονίκη και στο Ηράκλειο, όπου σπούδασε αντίστοιχα Ψυχολογία και Κοινωνική Εργασία. Στην Αθήνα εκπαιδεύτηκε στην οικογενειακή θεραπεία (Μονάδα Οικογενειακής Θεραπείας-ΨΝΑ) και στην βραχεία ψυχοθεραπεία. Παρακολούθησε μαθήματα υποκριτικής για 2 χρόνια στο “Θέατρο των Αλλαγών” και μονωδίας για 3 χρόνια στο “Ολυμπιακό Ωδείο” Ηρακλείου. Εργάστηκε για πάνω από μια δεκαετία στο ραδιόφωνο (Ράδιο Κρήτη, 9,84, Studio 19, ΕΡΑ Ηρακλείου, 102-ΕΡΤ 3 κ.ά.) ως παραγωγός και παρουσιάστρια ραδιοφωνικών εκπομπών, καθώς και σε γνωστά περιοδικά κι εφημερίδες ως δημοσιογράφος. Το 1993 κέρδισε το Α' Πανελλήνιο βραβείο, σε γραπτό διαγωνισμό της Deutsche Welle, με θέμα το ρατσισμό κι εκπροσώπησε τη χώρα μας στην Κολωνία. Τον επόμενο χρόνο, το 1994, πήρε Διάκριση στον Παγκρήτιο Διαγωνισμό Ποίησης. Σήμερα ζει στην Αθήνα και ταξιδεύει πάντα στις ζωές των άλλων. Τις νύχτες γράφει στίχους, που μελοποιεί συνήθως ο Παναγιώτης Λιανός. "Το ποτάμι στον καθρέφτη" είναι το τρίτο της βιβλίο και κυκλοφορεί απ' την "Άνεμος εκδοτική". Προηγήθηκαν "Η σκόνη των άστρων" (2010) και το "Βενετσιάνικο χρυσάφι" (2007) . Και τα δύο εκδόθηκαν απ' τις εκδόσεις "Μοντέρνοι Καιροί".

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s