Η επόμενη "εκπαιδευτική συνάντηση" της Πρωτοβουλίας Ψ στις 20/12/2019, στις 19.30 μ.μ. – Παρουσίαση του βιβλίου "Ο μύθος της χημικής ίασης" της Joanna Moncrieff

.

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

"Ρωγμές, Ρήγματα και Αντιστάσεις στην Κυρίαρχη Ψυχιατρική" : Παρουσίαση του βιβλίου του Θ. Μεγαλοοικονόμου στη "Locomotiva" στις 12 Δεκεμβρίου 2019, στις 7.30 μ.μ.

Το νέο βιβλίο του Θεόδωρου Μεγαλοοικονόμου «Ρωγμές, Ρήγματα και Αντιστάσεις στην Κυρίαρχη Ψυχιατρική» που κυκλοφόρησε πρόσφατα απ’ τις εκδόσεις «Άγρα», θα παρουσιαστεί στο cafe bar βιβλιοπωλείο «Locomotiva » (Σολωμού & Μπόταση 7, Εξάρχεια), στις 12 Δεκεμβρίου στις 7.30 μ.μ.

Ομιλητές:
-Κατερίνα Μάτσα
-κι ο Συγγραφέας

«Ρωγμές, ρήγματα και αντιστάσεις στην κυρίαρχη ψυχιατρική»: Παρουσίαση του βιβλίου του Θεόδωρου Μεγαλοοικονόμου στο «Polis Art Cafe»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Εκδόσεις Άγρα σας προσκαλούν
στην παρουσίαση του βιβλίου

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΜΕΓΑΛΟΟΙΚΟΝΟΜΟΥ

ΡΩΓΜΕΣ, ΡΗΓΜΑΤΑ
ΚΑΙ
ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΙΣ
ΣΤΗΝ ΚΥΡΙΑΡΧΗ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ

που θα πραγματοποιηθεί
τη Πέμπτη 14 Νοεμβρίου 2019 στις 8.00 μ.μ.
στο POLIS ART CAFE
(Πεσμαζόγλου 5, Αίθριο Στοάς Βιβλίου, Αθήνα)


Για το βιβλίο θα μιλήσουν:

ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΜΑΤΣΑ, ψυχίατρος, εκδότρια του περιοδικού «Τετράδια Ψυχιατρικής», τέως επιστημονική υπεύθυνη της Μονάδας Απεξάρτησης 18 ΑΝΩ του Ψ.Ν.Α.
ΚΩΣΤΑΣ ΜΠΑΪΡΑΚΤΑΡΗΣ, τέως αναπληρωτής καθηγητής Ψυχολογίας Α.Π.Θ.
ΛΥΚΟΥΡΓΟΣ ΚΑΡΑΤΖΑΦΕΡΗΣ, ψυχίατρος, μέλος του διεθνούς δικτύου Hearing Voices και συντονιστής ομάδων αυτοβοήθειας του ελληνικού τμήματος
ΧΡΗΣΤΟΣ ΜΑΣΤΕΛΛΟΣ, Πολιτικός επιστήμονας, μέλος του υπό σύσταση σωματείου ΔΑΛΥΨΥ

και ο συγγραφέας του βιβλίου

«Γκραφίτι και πολιτική διεκδίκηση»: Φωτογραφικό λεύκωμα των Δημήτρη Θεοδόση και Παυσανία Καραθανάση

Φωτογραφία: προσωπικό αρχείο

Απ’ τα πιο όμορφα δώρα των τελευταίων ημερών, είναι το συγκριμένο φωτογραφικό λεύκωμα, που εκδόθηκε μόλις τον περασμένο Μάιο και θα σας παρουσιάσω σήμερα εδώ. Κι αυτό επειδή συνδυάζει πολλά δικά μου ενδιαφέροντα και προφανώς κάτι ήξερε ο άνθρωπος που το διάλεξε.

Κυκλοφορεί απ’ τις «Εκδόσεις στο Περιθώριο» και μ’ έκανε να ψάξω περισσότερα για τους δημιουργούς του για να τα μοιραστώ μαζί σας. Αυτό από μόνο του, κατά την προσωπική μου γνώμη, πάντα δείχνει πολλά για την αξία των βιβλίων.

Ως άνθρωπος λοιπόν που φωτογραφίζω ερασιτεχνικά, συχνότατα και γκράφιτι, που μ’ ενδιαφέρουν πολύ οι πόλεις κι η αντιπαράθεση με τους κυρίαρχους λόγους που προσπαθούν να τις ελέγξουν (πώς να μην θυμηθούμε εδώ και το Φουκώ;) και βέβαια ως άτομο που πιστεύω στην αξία των συλλογικών δράσεων και διεκδικήσεων, δεν θα μπορούσα παρά να το μελετήσω με πολύ μεγάλο ενδιαφέρον.

Στο πρόσφατο παρελθόν μάλιστα, πέρα από σχετικές ταινίες και ντοκιμαντέρ που παρακολούθησα, διάβασα κι ένα βιβλίο του Αρτούρο Πέρεθ Ρεβέρτε με κεντρικό ήρωα ένα γκραφιτά («Η υπομονή του ελεύθερου σκοπευτή», μετάφραση: Τιτίνα Σπερελάκη, εκδόσεις: “Πατάκη”, 2014) και σημείωσα μερικές φράσεις που ταιριάζουν με το θέμα μας:

«Μια φορά σχολίασε πως, σύμφωνα με τις αρχές, το γκράφιτι καταστρέφει το αστικό τοπίο· εμείς όμως πρέπει ν’ ανεχόμαστε τις φωτεινές επιγραφές, τις πινακίδες, τις διαφημίσεις, τα λεωφορεία με τις ηλίθιες ανακοινώσεις και μηνύματα… Οικειοποιούνται κάθε διαθέσιμη επιφάνεια, μου είπε. Ακόμα και τα έργα αναστύλωσης κτιρίων καλύπτονται με διαφημιστικά καραβόπανα. Κι εμάς μας αρνούνται το χώρο για τις απαντήσεις μας. Γι’ αυτό η μόνη τέχνη που διανοούμαι, επαναλάμβανε, είναι να τα καταστρέφουμε όλα αυτά. Να τελειώνουμε με τους Φιλισταίους…»

Φωτογραφία: προσωπικό αρχείο

Αυτά τα ζητήματα επί της ουσίας πραγματεύονται κι οι δημιουργοί κι όχι μόνο, όπως θα διαπιστώσετε διαβάζοντας το κείμενο στο οπισθόφυλλο. Αλλά καλύτερα είναι, θεωρώ, να εξηγηθούν πρώτα ορισμένες ορολογίες, όπως το γιατί βλέπετε στον τίτλο του λευκώματος τι λέξη «γκραφίτι» και όχι «γκράφιτι». Και να τι γράφει ο ένας τους, δηλαδή ο κοινωνικός ανθρωπολόγος, Παυσανίας Καραθανάσης:

«Στα ελληνικά ο αγγλικός όρος graffiti χρησιμοποιείται συχνά τονισμένος στην πρώτη συλλαβή: «Γκράφιτι». Στο κείμενο επιλέγω να χρησιμοποιώ τον όρο στα ελληνικά τονισμένο στη δεύτερη συλλαβή («γκραφίτι»), δηλαδή σε αντιστοιχία με τον αγγλικό όρο, όταν αναφέρομαι στο φαινόμενο (που είναι άλλωστε παγκόσμιο) και χρησιμοποιώ το/τα «γκράφιτι» όταν αναφέρομαι σε ένα ή περισσότερα κομμάτια-έργα».

Με την ευκαιρία να σας αναφέρω ότι αν έχετε απορίες σχετικά με τις «ταγκιές», τα «στένσιλ», τα «paste-up» ή αν απλώς θέλετε να μάθετε περισσότερα σχετικά με το πότε εμφανίστηκαν τα πρώτα γκραφίτι και που, τι είναι το gentrification και γιατί μας ενδιαφέρει, δεν έχετε παρά να διαβάσετε τα κείμενα του προαναφερόμενου που θα βρείτε στην Academia.

Ο έτερος δημιουργός τώρα, ο Δημήτρης Θεοδόσης (βρήκα εδώ μια ενδιαφέρουσα συνέντευξή του), εξηγεί σχετικά με τις προθέσεις του τα εξής:

«Με ελάχιστες εξαιρέσεις, πιστεύω πλέον ότι, το μόνο είδος γκραφίτι που αξίζει να συνεχίζω να φωτογραφίζω, είναι αυτό που θέτει κοινωνικούς και καλλιτεχνικούς προβληματισμούς, αυτό που στέκεται αρωγός των κάθε είδους καταπιεσμένων, αυτό που αναπνέει τον ίδιο ρυπαρό αέρα με τα θύματα του καπιταλισμού. Τα γκράφιτι που δημιουργούνται από αυτούς που αντιστέκονται με κάθε τρόπο, στην νέα σκοτεινή εποχή στην οποία ολοένα βυθιζόμαστε».

Φωτογραφία: προσωπικό αρχείο

Ταυτίζομαι λοιπόν και παρακολουθώ μ’ ενδιαφέρον την εξέλιξη της Αθήνας σε «Μέκκα της Τέχνης του δρόμου στην Ευρώπη» και τη σχετική συζήτηση για τα υπέρ και τα κατά. Όσο για τον επίλογο, λέω να σας παραθέσω απλώς το κείμενο απ’ το οπισθόφυλλο της εξαιρετικής αυτής έκδοσης και να ευχηθώ κάθε επιτυχία στους δημιουργούς:

Τα τελευταία δέκα χρόνια, εποχή που χαρακτηρίστηκε από την «κρίση», παρατηρείται μια αλλαγή στις παρεμβάσεις στους τοίχους και τις άλλες δημόσιες επιφάνειες της Αθήνας.
Η τάση πολιτικοποίησης του γκράφιτι και της τέχνης του δρόμου συνδυάζεται με την τάση χρήσης αισθητικών μέσων στις, κατά τα άλλα, τυπικά πολιτικές παρεμβάσεις. Η δυναμική που εκφράζεται στους τοίχους αντανακλά, όμως, τη δυναμική μιας πολύπλευρης πολιτικής διεκδίκησης που αναπτύχθηκε στους δρόμους και στις γειτονιές.
Η «κρίση», η ενίσχυση της ακροδεξιάς, ο φεμινισμός, η υποστήριξη των ΛΟΑΤΚΙ, τα εργασιακά δικαιώματα και η εμπορευματοποίηση της πόλης είναι θέματα που αφορούν τους/τις δημιουργούς, πολιτικούς ακτιβιστές/τριες και καλλιτέχνες/ιδες.
Ωστόσο, το ενδιαφέρον τοπικών και διεθνών μέσων ενημέρωσης προωθεί, παράλληλα, μια εικόνα της Αθήνας ως «Μέκκα της τέχνης του δρόμου στην Ευρώπη» και συμβάλλει στην κοινωνική κατασκευή της ως ένα «τρέντι» και «εναλλακτικό» τουριστικό προορισμό.
Τι ρόλο παίζει η πολιτική παρέμβαση στο πλαίσιο τέτοιων αλλαγών; Πώς μπορεί να αντισταθεί στις δυνάμεις που επιχειρούν να αφομοιώσουν τις παρεμβάσεις, καθιστώντας τες μέρος ενός αισθητικοποιημένου και εμπορευματοποιημένου τοπίου;
Η «βρομιά» και οι «μουτζούρες» στους τοίχους δεν μπορούν παρά να αποτελούν μικρές αντιστάσεις στην αισθητικοποίηση της πόλης, που θέλει την Αθήνα μια τουριστικοποιημένη και «καθαρή» «πρωτεύουσα της τέχνης του δρόμου». Οι πολιτικές παρεμβάσεις, όμως, όπως τα κομμάτια που σχολιάζονται στο βιβλίο, εκφράζουν αντιστάσεις γιατί, πέρα από το «λέρωμα» των τοίχων, αποτελούν μέρος ευρύτερων κινημάτων και διεκδικήσεων. Έτσι, καταφέρνουν να δημιουργήσουν τις συνθήκες ανάπτυξης κριτικής, λόγων και συζητήσεων, που υποσκάπτουν τους κυρίαρχους λόγους στη δημόσια σφαίρα, τροφοδοτώντας με εικόνες και νοήματα το φαντασιακό της πολιτικής διεκδίκησης.

Το νέο βιβλίο του Θεόδωρου Μεγαλοοικονόμου κυκλοφόρησε απ’ τις εκδόσεις «Άγρα»

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΜΕΓΑΛΟΟΙΚΟΝΟΜΟΥ

ΡΩΓΜΕΣ, ΡΗΓΜΑΤΑ
ΚΑΙ
ΑΝΤΙΣΤΑΣΕΙΣ
ΣΤΗΝ ΚΥΡΙΑΡΧΗ ΨΥΧΙΑΤΡΙΚΗ

Εκδόσεις Άγρα, Οκτώβριος 2019
Αριθμός σελίδων : 448, Τιμή : 22,00 Ευρώ
ISBN: 978-960-505-386-4

ΤΟ ΚΡΙΣΙΜΟ ΕΡΩΤΗΜΑ, το μεγάλο διακύβευμα του σήμερα στον χώρο της ψυχικής υγείας είναι το πώς η ψυχιατρική, που, κάτω από την άμεση ή έμμεση χειραγώγηση της από το φαρμακοβιομηχανικό σύμπλεγμα, έχει βουλιάξει στον βιολογικό αναγωγισμό, στις διαγνωστικές ετικέτες, στον μονόδρομο του ψυχοφάρμακου, στη διαχείριση και στην καταστολή αντί για την απάντηση στις ανάγκες των υποκειμένων, θα μπορέσει ν’ ανοιχτεί σε άλλους, ριζικά εναλλακτικούς και χειραφετητικούς ορίζοντες.


Σε συνθήκες βαθιάς οικονομικής, κοινωνικής και πολιτισμικής κρίσης διεθνώς, με έναν διαρκώς εντεινόμενο ρατσισμό απέναντι στην όποια διαφορετικότητα, όταν όλο και ευρύτερα στρώματα του πληθυσμού πετιούνται σ’ έναν κοινωνικό καιάδα ως περιττοί και πλεονάζοντες, πώς θα μπορέσει η ψυχιατρική να αντλήσει από τις χειραφετητικές πρακτικές και αντιλήψεις ενός σχετικά πρόσφατου παρελθόντος, και να γίνει μια άλλη ψυχιατρική, που δεν θα χάνει τον άρρωστο πίσω από την αρρώστια, που θα μπορεί να δει και να νιώσει ότι το παράλογο είναι μέσα μας όπως και ο λόγος; Πώς θα μάθει να διαλέγεται και να διαπραγματεύεται αντί να επιβάλλει;


Και πατώντας στη χειραφετητική κληρονομιά του ’60 και του ’70, που μοιάζει να έχει ξεχαστεί, πώς θα τη φέρει και πάλι στο προσκήνιο, όχι με σκοπό τη μηχανική της αντιγραφή, αλλά για να την ξεπεράσει, επινοώντας και ανακαλύπτοντας τις χειραφετητικές διαδρομές και διεξόδους στις νέες συνθήκες όπως αυτές έχουν διαμορφωθεί.

Κείμενα για τις υπαρξιακές και κοινωνικές ρίζες του ψυχικού πόνου, την κατασκευή της σχιζοφρένειας, τη βιολογικοποίηση της παιδικής «ζωηρότητας», τα ψυχοφάρμακα, τις νευροεπιστήμες, τις ιδεολογίες του ψυχιατρικού εκσυγχρονισμού, τα ψυχιατρικά ιδρύματα, τις «μη κερδοσκοπικές» οργανώσεις και την ιδιωτικοποίηση της ψυχικής υγείας, την ιδρυματική βία, την ψυχιατρική και το δίκαιο, την ελληνική ψυχιατρική μεταρρύθμιση, την ψυχιατρικοποίηση και την ψυχολογικοποίηση της οικονομικής κρίσης κ.ά.

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Ο ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΜΕΓΑΛΟΟΙΚΟΝΟΜΟΥ γεννήθηκε στην Αθήνα το 1947. Σπούδασε ιατρική στο ΕΚΠΑ και, ως ψυχίατρος, από το 1982, ήρθε σε επαφή με το κίνημα της εναλλακτικής ψυχιατρικής, εμπνευσμένο από τον Ιταλό Φράνκο Μπαζάλια. Εργάστηκε διαδοχικά σε τρία ψυχιατρεία: στο Δρομοκαΐτειο (1986-1990), στο Κρατικό Θεραπευτήριο Λέρου (1990-1999) και στο Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής (1999-2014), παίρνοντας πρωτοβουλίες για μεθόδους και προγράμματα ριζικής αποδόμησης και ξεπεράσματος των ιδρυματικών πρακτικών στην κατεύθυνση της αποϊδρυματοποίησης. Ανέπτυξε συνεχή και συστηματική δραστηριότητα για την ανάπτυξη ενός εναλλακτικού κινήματος στην ψυχική υγεία, από κοινού με άτομα που διέθεταν ψυχιατρική εμπειρία, μαζί με οικογένειες, λειτουργούς ψυχικής υγείας και κοινωνικά κινήματα. Έχει δημοσιεύσει πολλά επιστημονικά άρθρα σε περιοδικά και συλλογικές εκδόσεις. Στις Εκδόσεις Άγρα κυκλοφορεί επίσης το βιβλίο του «Λέρος: Μια ζωντανή αμφισβήτηση της κλασικής ψυχιατρικής» (2016).

Συζήτηση με αφορμή το graphic novel Γιαννούλης Χαλεπάς, ο μύθος της νεοελληνικής γλυπτικής των Δημήτρη Βανέλλη Θανάση Πέτρου: Απ’ το «Δίκτυο Ακούγοντας Φωνές» και τις Εκδόσεις «Πατάκη»

ΚΑΛΕΣΜΑ

Το Δίκτυο Ακούγοντας Φωνές
και οι Εκδόσεις Πατάκη σας προσκαλούν
την Τετάρτη 9 Οκτωβρίου 2019 στις 19:30
στο καφέ Παραρλάμα
(Εμπεδοκλέους 34, Παγκράτι)
σε μια συζήτηση με αφορμή το graphic novel
Γιαννούλης Χαλεπάς,
ο μύθος της νεοελληνικής γλυπτικής

των
Δημήτρη Βανέλλη
Θανάση Πέτρου

Αυτό το καλοκαίρι μέλη του Δικτύου Ακούγοντας Φωνές συναντήσαμε  το graphic novel των Θανάση Πέτρου και Δημήτρη Βανέλλη από τις εκδόσεις Πατάκη και μέσα από αυτή τη συνάντηση ξεκίνησε μια κουβέντα που φιλοδοξούμε να συνεχίσουμε δημόσια. 

Ερωτήματα σχετικά με τη δημιουργικότητα και την τρέλα ξεπήδησαν, ερωτήματα που συζητούνται εδώ και αιώνες. Παράλληλα όμως μέσα στα γενικά ερωτήματα, την ατέρμονη και εν πολλοίς παραπλανητική συζήτηση περί γονιδίων και τον άκρατο βιολογικό αναγωγισμό συχνά χάνουμε τον άνθρωπο. Όπως διαβάζουμε και στο οπισθόφυλλο του βιβλίου: «Λένε ότι η ιδιοφυΐα βρίσκεται πολύ κοντά στην παράνοια. Πράγματι, αρκετοί μεγάλοι καλλιτέχνες κατέληξαν σε ιδρύματα με αμφίβολη θεραπευτική αξία. Στη ζωή του Γιαννούλη Χαλεπά όμως –του σημαντικότερου ίσως Νεοέλληνα γλύπτη– δεν υπάρχουν μόνο μια ελπιδοφόρα άνοιξη και μια κατάβαση στην κόλαση. Υπάρχει και μια αναπάντεχη ανάσταση, μια απρόσμενη επανεμφάνιση της ιδιοφυΐας, η οποία μάλιστα μας έδωσε έργα πολύ πιο προσωπικά από τα παλιά.» Και ως Δίκτυο μας ενδιαφέρει ο άνθρωπος και η ιστορία του…

Κι αυτή η ιστορία συναντιέται με άλλες ιστορίες στο σήμερα και στο παρελθόν, ιστορίες με κοινωνική, πολιτική υπαρξιακή. Ζητήματα όπως τα άσυλα και ο καταναγκασμός συνεχίζουν να μας απασχολούν:  «Ο πάσχοντες θέλουν σωφρονίζεσθαι, όχι, ως άλλοτε συνειθίζετο, με μαστίγια και αλύσσους, αλλά με καλούς τρόπους και με ορθούς συλλογισμούς. Εάν όμως οι τρόποι ούτοι δεν αρκέσωσιν, όπως χαλινωθή η μανία των, τότε θέλει χρήσις των δυναστικών κλινών (…) και, εν κατεπείγουσι ανάγκη, των χειροδεσμεύσεων». Όπως και οι ταξικές διαφορές: «Αν δεν έχει κανείς να πληρώσει η θέση του στο φρενοκομείο επιδεινώνεται. Λιγότερο και χειρότερο φαγητό, κουρέλια και ρούχα..»

Συναντηθήκαμε και προσπαθήσαμε να αφήσουμε απέξω τα δικά μας ερμηνευτικά σχήματα και να συζητήσουμε για το νόημα που έχουν όλα αυτά σήμερα, για την ιστορία της ψυχιατρικής από την εποχή του «μεγάλου εγκλεισμού» μέχρι σήμερα, για την αξία της υγείας και την υπερτίμηση της, για το δίπολο ασθένεια/υγεία, για αυτά που μας τρελαίνουν και για αυτά που μας βοηθάνε να ανακάμψουμε, για το ρόλο της κοινωνίας, τον τρελό στην πόλη και το χωριό, για τους τόνους μελάνι που έχουν χυθεί σε ερμηνείες και θεωρίες. 

Συναντηθήκαμε και θα ξανασυναντηθούμε την Τετάρτη 9/10/2019 στις 19:30 γιατί  διαβάζοντας το βιβλίο όλα μοιάζουν σαν εκείνο το στίχο που λέει πως «τίποτα δεν έχει αλλάξει και τίποτα δεν είναι όπως παλιά.»

Για να ρίξουν λίγο νερό στο μύλο της συζήτησης εισηγήσεις θα κάνουν οι:

Θανάσης Πέτρου, Δημήτρης Βανέλλης,

Τεμπέλη Αικατερίνη (συγγραφέας, ψυχολόγος),

Χαϊδεμενάκη Λουκία (ψυχολόγος),

Λυκούργος Καρατζαφέρης (ψυχίατρος),

Λεμονιά Αβαγιάννη  (μέλος Δικτύου Ακούγοντας Φωνές)


Δίκτυο Ανθρώπων που Ακούνε Φωνές