«Τέλος διαδρομής»: μια ταινία απ’ την ErtFlix για τον Ντέιβιντ Φόστερ Γουάλας

Παρακολουθώντας αυτήν την ταινία, που θα είναι διαθέσιμη για λίγες μόνο μέρες (δηλαδή ως τις 19/9/2022), αφενός σκεφτόμουν τις σημειώσεις που έχω κρατήσει με σκοπό να κάνω κάποια στιγμή μιαν ανάρτηση για τον Γουάλας (που αυτοκτόνησε στις 12/9/2008), κι αφετέρου εκείνη τη φράση του Κουρτς, του ήρωα του Τζόζεφ Κόνραντ απ’ το μυθιστόρημα «Η καρδιά του σκότους«, που επαναλαμβάνεται: «Η φρίκη!… Η φρίκη!…».

Κάποιοι άνθρωποι ίσως και να καταλάβετε τη σύνδεση, αν την παρακολουθήσετε ως το τέλος κι αν όχι δεν πειράζει. Πιστεύω τουλάχιστον, ότι γίνεται φανερή μέσα απ’ αυτή, η μάχη του σπουδαίου συγγραφέα με την κατάθλιψη, τη μοναξιά, τα προσωπικά αδιέξοδα, τους εθισμούς.

Το δελτίο τύπου της ErtFlix αναφέρει περισσότερες λεπτομέρειες για την ταινία που βασίστηκε στο βιβλίο του David Lipsky κι εμένα τουλάχιστον με άγγιξε:

«Πρόκειται για την ιστορία της πενθήμερης συνέντευξης που διενήργησε ο ρεπόρτερ του Rolling Stone, Ντέιβιντ Λίπσκι στον βραβευμένο μυθιστοριογράφο Ντέιβιντ Φόστερ Γουάλας.

Κατά έναν ειρωνικό τρόπο, η συνέντευξη δεν δημοσιεύτηκε ποτέ και οι κασέτες με τις μαγνητοφωνημένες συζητήσεις τους, παρέμειναν για πάντα στο ντουλάπι του Λίπσκι. Οι δύο άνδρες δεν συναντήθηκαν ποτέ ξανά.

Η ταινία βασίζεται στο αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα του Λίπσκι, με αφορμή την αξέχαστη αυτή συνάντηση, που συνέγραψε μετά την αυτοκτονία του Γουάλας, το 2008.

Οι ερμηνείες του Σίγκελ και του Άιζενμπεργκ ξεχειλίζουν από συναίσθημα.

Η ταινία είναι σκηνοθετημένη με χιούμορ κι ευαισθησία από τον βετεράνο του Sundance, Τζέιμς Πόνσολντ, σε σενάριο του βραβευμένου με Pulitzer, Ντόναλτ Μάργκουλις.

Πρωταγωνιστούν: Jason Segel, Jesse Eisenberg, Joan Cusack, Ron Livingston, Mamie Gummer

Σκηνοθεσία: James Ponsoldt».

.

Για τα 100 χρόνια απ’ την έκδοση του «Οδυσσέα» του Τζέιμς Τζόις

Όπως είχα γράψει κι εδώ, φέτος γιορτάζονται τα εκατό χρόνια από την έκδοση του εμβληματικού βιβλίου του Τζέιμς Τζόις, “Οδυσσέας”. Μ’ αυτήν την αφορμή προτείνω το συγκεκριμένο ντοκιμαντέρ του Ruán Magan , διάρκειας 51 λεπτών που παρακολούθησα πρόσφατα απ’ το κανάλι Arte, στ’ αγγλικά και θα είναι διαθέσιμο ως τις 28/9/2022.

Σ’ αυτό, μελετητές αναλύουν τις ιστορικές και πολιτικές συνθήκες της εποχής του συγγραφέα, με έμφαση στα γεγονότα που συνέβαιναν στην Ιρλανδία. Θα δείτε επίσης όλα τα μέρη που έζησε εκείνος, θ’ ακούσετε εκτός απ’ τη φωνή του και πολλά αποσπάσματα των βιβλίων του να διαβάζονται, θα μάθετε τις προθέσεις του ειδικά για τον “Οδυσσέα” και περισσότερες λεπτομέρειες για τα πρόσωπα που έπαιξαν ρόλο στη συγγραφική του πορεία αλλά και στην προσωπική του ζωή, πέρα από τη σύντροφό του, μούσα του και μητέρα των παιδιών του, Νόρα Μπάρνακλ.

Όπως ήταν αναμενόμενο, κάποια λεπτά αφιερώνονται και στα χρόνια που πέρασε στην Τεργέστη, για τα οποία αν ενδιαφέρεστε, μπορείτε να βρείτε επιπλέον πληροφορίες, σ’ αυτές τις τρεις σχετικές, δικές μου αναρτήσεις.

Τέλος, είναι ευχάριστο που υπάρχει εδώ και λίγους μήνες ανεβασμένη στο youtube κι η ταινία του 1967 που σκηνοθέτησε ο Joseph Strick και βασίζεται φυσικά στο βιβλίο. Αν δεν την έχετε δει ως τώρα, να η ευκαιρία σας να το κάνετε.

«Ο εραστής της λαίδης Τσάτερλι» : Ντοκιμαντέρ για το βιβλίο του David Herbert Lawrence στην Ertflix

Πουριτανικό, άσεμνο, φαλλοκρατικό, πορνογραφικό, τρυφερό, είναι μερικοί απ’ τους χαρακτηρισμούς που ειπώθηκαν και γράφτηκαν γι’ αυτό το βιβλίο, από την έκδοση του ως σήμερα. Το ότι βρέθηκε κι ένας επίσκοπος να υπερασπιστεί το περιεχόμενο του, έχει μια ιδιαίτερη σημασία. Όσ@ αποφασίσετε να παρακολουθήσετε αυτό το ντοκιμαντέρ που θα είναι διαθέσιμο απ’ την Ertflix ως τις 19/6/2022, σίγουρα θα μάθετε περισσότερα. Το δελτίο τύπου, αναφέρει τα εξής:

«Το 1960, το βρετανικό Στέμμα άσκησε δίωξη κατά της εκδοτικής εταιρείας Penguin, για να απαγορεύσει τη δημοσίευση του Εραστή της Λαίδης Τσάτερλι του Ν.Χ. Λόρενς. Ένα μυθιστόρημα που αφηγείται ωμά τη σαρκική αγάπη μιας αριστοκράτισσας και του θηροφύλακά της. Για έξι ημέρες, εισαγγελείς και δικηγόροι θα συζητούν για τις λογοτεχνικές ιδιότητες ενός βιβλίου που μιλάει για το σεξ χωρίς ταμπού, υμνεί τη φύση και κάνει έκκληση για αρμονία μεταξύ των ανθρώπων, αποκαλύπτοντας το εύρος και την πολιτική σημασία του».

*Η φωτογραφία της ανάρτησης προέρχεται απ’ την Ertflix.

«Sanguina ancora. L’incredibile vita di Fedor M. Dostojevskij»: Το καινούριο βιβλίο του Paolo Nori για τον Φ. Μ. Ντοστογιέφσκι

Το 2021, στις 11 του Νοέμβρη, συμπληρώθηκαν 100 χρόνια απ’ τη γέννηση του Φιόντορ Μιχάηλοβιτς Ντοστογιέφσκι. Δεν μπόρεσα τότε να γράψω κάτι, αλλά το κάνω σήμερα, που είναι η επέτειος του θανάτου του, μιας και στο τέλος της περασμένης χρονιάς κυκλοφόρησε στη γειτονική Ιταλία το νέο βιβλίο του Paolo Nori για ‘κείνον, απ’ τις εκδόσεις Mondadori. Ο τίτλος του «Ακόμα αιμορραγεί: Η απίστευτη ζωή του Fedor M. Dostojevskij». Το γιατί διάλεξε αυτόν τον τίτλο ο τόσο αξιόλογος Ιταλός συγγραφέας, το εξηγεί το δελτίο τύπου του εκδοτικού του οίκου:

«Όλα ξεκινούν με το «Έγκλημα και τιμωρία», ένα μυθιστόρημα που διάβασε ο Πάολο Νόρι ως αγόρι: είναι μια μύηση και, ταυτόχρονα, μια περιπέτεια. Η ανακάλυψη είναι βίαιη με τον δικό της τρόπο: αυτό το μυθιστόρημα, που δημοσιεύτηκε εκατόν δώδεκα χρόνια νωρίτερα, τρεις χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά, ανοίγει μια πληγή που δεν σταματά να αιμορραγεί. «Εξακολουθώ να αιμορραγώ. Γιατί;» Ο Πάολο Νόρι αναρωτιέται και η απάντησή του είναι εξίσου αιματηρή, πράγματι είναι ένα μυθιστόρημα που μιλάει για έναν άνθρωπο που δεν έπαψε ποτέ να βρίσκει τον εαυτό του τόσο μπερδεμένο όσο είναι ανελέητα εκτεθειμένο στην εποχή του. Αν, από τη μια ο Νόρι ανασυνθέτει τα κεφαλαιώδη γεγονότα της ζωής του Φέντορ Μ. Ντοστογιέφσκι, από την άλλη αφήνει να αναδυθεί αυτό που, σχεδόν αδελφικά, ο Ντοστογιέφσκι τον αφήνει να πει για τον εαυτό του. Εξαιτίας αυτής της εγγύτητας γίνεται η συνύπαρξη με τον συγγραφέα, που περισσότερο από κάθε άλλον μας ζητά να κάμψουμε την απόσταση ανάμεσα στη δική μας και τη δική του εμπειρία ύπαρξης. Μηχανικός χωρίς επάγγελμα, πρόωρη ιδιοφυΐα της λογοτεχνίας, νέος Γκόγκολ, επίδοξος επαναστάτης, καταδικασμένος σε θάνατο, έγκλειστος στη Σιβηρία, μπερδεμένος πολίτης της «πιο αφηρημένης και προσχεδιασμένης πόλης του κόσμου», ανίκανος και απελπισμένος παίκτης, ερωτευμένος σύζυγος, δύσπιστος πατέρας («Κάνε παιδιά! Δεν υπάρχει μεγαλύτερη ευτυχία στον κόσμο», είναι αυτός που το γράφει), αδέξιος, φαλακρός, λίγο καμπούρης, γέρος από μικρός, άρρωστος, μπερδεμένος, αντιφατικός, απελπισμένος, γελοίος, άρα παρόμοιος με εμάς. Πόσο; μας ρωτάει ο Πάολο Νόρι, πόσο μας καλεί να νιώσουμε την αφοπλιστική του εγγύτητα, την άγρια ​​μοναξιά του, την εκθαμβωτική μοναδικότητά του; Πόσο, μας καλεί να αναγνωρίσουμε πού, συνεχίζει να αιμορραγεί η πληγή του;»

Με αφορμή λοιπόν αυτή την έκδοση, για να δούμε μαζί μερικές κρίσεις άλλων συγγραφέων για τον Ντοστογιέφσκι, που φωτίζουν συγκεκριμένα στιγμιότυπα της ζωής του, αρχίζοντας απ’ τον Πιοτρ Κροπότκιν, που στο συλλογικό έργο «Αναρχία και λογοτεχνία» (εκδόσεις Πανοπτικόν», 2017) γράφει τα ακόλουθα:

«(…) Ήταν μόλις 24 χρονών όταν έγραψε το πρώτο του μυθιστόρημα, τους Φτωχούς, το οποίο ο φίλος του απ’ τα σχολικά χρόνια Γκριγκόροβιτς το έδωσε στον ποιητή Νεκράσωφ για μια ετήσια λογοτεχνική επιθεώρηση. Ο Ντοστογιέφσκι ενδόμυχα αμφέβαλλε ακόμα και για το αν το μυθιστόρημα θα διαβαζόταν έστω από τον εκδότη. Τότε ζούσε σε ένα φτωχικό, άθλιο δωμάτιο κι είχε μόλις αποκοιμηθεί όταν, στις τέσσερις τα ξημερώματα, ο Νεκράσωφ και ο Γκριγκόροβιτς χτύπησαν την πόρτα του. Τον αγκάλιασαν και τον συνεχάρησαν με δάκρυα στα μάτια. Ο Νεκράσωφ και ο φίλος του είχαν ξεκινήσει να διαβάζουν το μυθιστόρημα αργά το απόγευμα. Δεν μπορούσαν να σταματήσουν το διάβασμα μέχρι να το τελειώσουν κι ήταν κι οι δυό τους τόσο βαθιά εντυπωσιασμένοι ώστε δε μπορούσαν ν’ αποφύγουν αυτή τη νυχτερινή εσπευσμένη επίσκεψη για να δουν το συγγραφέα και να του πουν τι ένιωσαν. Λίγες μέρες αργότερα τον σύστησαν στο σπουδαίο κριτικό της εποχής Μπιελίνσκι, απ’ τον οποίο έτυχε της ίδιας θερμής υποδοχής. Όσο για το αναγνωστικό κοινό, το μυθιστόρημα προκάλεσε μεγάλη αίσθηση…»

Έτσι ξεκίνησαν όλα, λοιπόν. Αλλά η ζωή του Ντοστογιέφκσι άλλαξε δραματικά το 1849 όταν μετά από μια ανάγνωση επιστολής του Μπιελίνσκι σε συγκέντρωση φουριεριστών (θαυμαστών των έργων του Φουριέ, μελών του κύκλου Πετρατσέφσκι), του κριτικού λογοτεχνίας που αναφέρθηκε παραπάνω, συνελήφθη, δικάστηκε κεκλεισμένων των θυρών, καταδικάστηκε σε θάνατο, τον ανέβασαν στο ικρίωμα το Δεκέμβριο εκείνου του χρόνου και μόνο τελευταία στιγμή του απονεμήθηκε χάρη απ’ το Νικόλαο Α’ . Τρεις μέρες αργότερα μεταφέρθηκε στη Σιβηρία και φυλακίστηκε στο Ομσκ, όπου και παρέμεινε για τέσσερα χρόνια κι αποφυλακίστηκε υπό τον όρο να καταταχτεί στο στρατό. Για τα χρόνια της φυλάκισης, έχει γράψει ο ίδιος τις αναμνήσεις του στο βιβλίο «Αναμνήσεις από το σπίτι των πεθαμένων» (μετάφραση: Άρης Αλεξάνδρου, εκδόσεις «Γκοβόστης», 2014), έργο-μαρτυρία για τις συνθήκες διαβίωσης στα τσαρικά κάτεργα:

«Πάντα μου ήταν δυσάρεστο να φεύγω απ’ την αυλή και να κλείνομαι στον στρατώνα. Ήταν ένα μακρόστενο, χαμηλοτάβανο, πνιγερό δωμάτιο, θαμποφωτισμένο με σπαρματσέτα, με μια βαριά, αποπνιχτική μπόχα. Τώρα πια δε μπορώ να καταλάβω πώς τα κατάφερα κι έζησα εκεί μέσα δέκα ολόκληρα χρόνια. Το γιατάκι μου ήταν δυο στρίποδα με τρεις σανίδες από πάνω. Αυτός ήταν όλος κι όλος ο χώρος μου. Σε παρόμοια γιατάκια ζούσαν σε κείνο το δωμάτιο καμιά τριανταριά άνθρωποι. Το χειμώνα μας κλείνανε από νωρίς. Κι έπρεπε να περιμένεις κάπου τέσσερις ώρες ώσπου να κοιμηθούνε όλοι. Ώσπου να τους πάρει ο ύπνος είχες εκεί μπροστά σου τα ξουρισμένα κεφάλια, τα στιγματισμένα πρόσωπα, τα κουρελιασμένα ρούχα, τους καταφρονεμένους κι ατιμασμένους που θορυβούσαν, έκαναν φασαρία, μιλούσανε, βρίζονταν, κροτούσανε με τις αλυσίδες τους μέσα στον καπνό και τη θολούρα…»

Το 1859, ο Ντοστογιέσκι επέστρεψε στη Ρωσία. Με τη στέψη του Αλεξάνδρου του Β’ του δόθηκε αμνηστία, αλλά τα πράγματα εξακολουθούσαν να είναι δύσκολα για ‘κείνον, από πολλές απόψεις, καθώς μετά το θάνατο του αδερφού του, του οποίου την οικογένεια ανέλαβε να φροντίζει, υπό την πίεση πιστωτών κι αφού τα χρέη του συσσωρευόταν, αναγκαζόταν να γράφει με τρομερά γρήγορα ρυθμό, ώστε να προλάβει τις προθεσμίες των εκδοτών. Μάλιστα, όπως σημειώνει ο Κώστας Δεσποινιάδης, μεταφραστής του εν λόγω κεφαλαίου, στο «Αναρχία και Λογοτεχνία», άλλαξε όλη την πλοκή του έργου «Δαιμονισμένοι» όταν η γυναίκα του έμεινε έγκυος, εξαιτίας των εξόδων που αυτό συνεπαγόταν. Ο Κροπότκιν δεν τα γνώριζε αυτά, αλλά τα μάντεψε διαβάζοντάς τον στην εποχή του:

«Γενικά, οι καλλιτεχνικές ποιότητες των μυθιστορημάτων του απέχουν πολύ από αυτές των τριών μεγάλων Ρώσων δασκάλων: του Τολστόι, του Τουργκένιεφ και του Γκοντσαρόφ. Σελίδες τέλειου ρεαλισμού διαπλέκονται με τα πλέον φανταστικά περιστατικά που είναι αντάξια μόνο των πιο αμετανόητων ρομαντικών. Σκηνές συναρπαστικού ενδιαφέροντος διακόπτονται προκειμένου να παρουσιαστούν πολυάριθμες σελίδες των πιο αφύσικων θεωρητικών συζητήσεων. Επιπλέον, ο συγγραφέας βιάζεται τόσο πολύ που δείχνει σαν να μην προλαβαίνει ποτέ να ξανακοιτάξει τα μυθιστορήματά του πριν τα στείλει στο τυπογραφείο. Και, το χειρότερο από όλα, ο καθένας από τους ήρωες του Ντοστογιέφσκι, ιδίως στα μυθιστορήματα της τελευταίας περιόδου, είναι ένα άτομο που πάσχει από κάποια ψυχική διαταραχή ή από ηθική διαστροφή (…) ο γράφων οφείλει να ομολογήσει ότι κατέβαλε ιδιαίτερη προσπάθεια για να διαβάσει τους Αδερφούς Καραμάζοφ, και ποτέ δεν κατάφερε να τελειώσει τον Ηλίθιο. Κι όμως , μολαταύτα, συγχωρεί κανείς τα πάντα στον Ντοστογιέφσκι, επειδή όταν μιλάει για τα κακομεταχειρισμένα και ξεχασμένα παιδιά του πολιτισμού των πόλεων, γίνεται πραγματικά μεγάλος μέσω της πλατιάς, απέραντης αγάπης για το ανθρώπινο είδος -για τον άνθρωπο, ακόμα και στις χειρότερες εκδηλώσεις του…»

Του βρίσκει κι άλλες αρετές ο Κροπότκιν, αλλά αξίζει να διαβάσετε μόν@ σας, ποιες είναι αυτές, για να περάσω στη Βιρτζίνια Γουλφ. Το έργο του της προκαλούσε μεγάλη αμφιθυμία, κι όπως εξηγεί η Roberta Rubenstein, αυτή κυμαινόταν «από τη γοητεία που της προκαλούσε με τις αναπαραστάσεις της συνείδησης και την κατανόηση της ψυχολογικής πολυπλοκότητας, μέχρι τη δυσαρέσκεια με αυτό που θεωρούσε ως αδιαφορία του για τη φόρμα…» Έτσι καταλαβαίνουμε γιατί η Γουλφ έγραψε στο “The Russian Point of View.” The Essays of Virginia Woolf» (εκδ. Andrew McNeille, Vol. 4. London: Hogarth, 1994, σελ. 181-189): «Μοναδικός μεταξύ των συγγραφέων, ο Ντοστογιέφσκι έχει τη δύναμη να ανασκευάσει αυτές τις ξαφνικές και περίπλοκες ψυχικές καταστάσεις, να ξανασκεφτεί ολόκληρη τη ροή των ιδεών σε όλη της την ταχύτητα, παρόμοια με ένα τρένο που εμφανίζεται με μια λάμψη φωτός, για να γλιστρήσει στη συνέχεια στο σκοτάδι αμέσως μετά».

Με το έργο του Ντοστογιέφσκι ασχολήθηκαν επίσης οι: Μιχαήλ Μπαχτίν, Αντρέ Ζιντ, Βλαντιμίρ Ναμπόκοφ, κ.α. Όπως αναφέρεται εδώ, στον Marcel Proust, άρεσε να απομνημονεύει ορισμένα αποσπάσματα σε μια προσπάθεια να συλλάβει το δύσκολο μυστικό αυτών των σελίδων. Σε μια επιστολή με ημερομηνία 22 Ιουνίου 1920 γράφει: «Αν με ρωτούσατε ποιο είναι το πιο όμορφο μυθιστόρημα που ξέρω, σίγουρα θα δυσκολευόμουν πολύ να σας απαντήσω. Ίσως να έδινα την πρώτη θέση στον Ηλίθιο του Ντοστογιέφσκι . Τώρα, αγνοώ τις ιδιότητες και τα ελαττώματα του ύφους του, αφού το έχω διαβάσει μόνο σε τρομερές μεταφράσεις, ξέρω πάντως (…) ότι είναι ένα μυθιστόρημα γραμμένο σε βάθος, όπου οι γενικοί νόμοι κυριαρχούν σε συγκεκριμένα φαινόμενα».

Οι ψυχαναλυτές βέβαια, έχουν επίσης γράψει πολλά για ‘κείνον, που δεν γίνεται ν’ αναφέρω εδώ. Θα χρειαζόταν μια άλλη ανάρτηση ή μια σειρά ίσως αναρτήσεων, για ένα τόσο ειδικό θέμα, επομένως το αφήνω προς το παρόν… Ένα σημείο όμως αξίζει να τονιστεί, το δανείζομαι από αυτό το άρθρο κι είναι το ακόλουθο: «Ο πατέρας του ήταν ένας μικροτύραννος που δολοφονήθηκε κάτω από αδιευκρίνιστες συνθήκες. Οι φροϋδικοί εξερευνητές του λογοτεχνικού έργου του Ντοστογιέφσκι τείνουν να δουν ένα αυτοβιογραφικό χαρακτηριστικό στη στάση του Ιβάν Καραμαζόφ απέναντι στη δολοφονία του πατέρα του: Αν και ο Ιβάν δεν ήταν ο πραγματικός δολοφόνος, ωστόσο λόγω της χαλαρής του στάσης και επειδή δεν απέτρεψε μια δολοφονία που θα μπορούσε να είχε αποτρέψει, ήταν κατά κάποιο τρόπο ένοχος πατροκτονίας. Φαίνεται, σύμφωνα με αυτούς τους επικριτές, ότι ο Ντοστογιέφσκι, όλη του τη ζωή εργάστηκε κάτω από παρόμοια συνείδηση ​​έμμεσης ενοχής μετά τη δολοφονία του πατέρα του από τον αμαξά του…» Περισσότερα για το θέμα, ίσως γράψω στο μέλλον. Ως τότε, σας προτείνω το καλύτερο βιβλίο που διάβασα, ως τώρα, για κείνον στα ελληνικά και κατά τη γνώμη μου δεν είναι άλλο απ’ αυτό του Κωστή Παπαγιώργη.

Καλή σας ανάγνωση.

(φωτογραφία: προσωπικό αρχείο)

100 χρόνια απ’ την έκδοση του «Οδυσσέα» του Τζέιμς Τζόις

Copy No.1, Ulysses – James Joyce (courtesy National Library of Ireland)

Στις 13 Ιανουαρίου ήταν η επέτειος του θανάτου του Τζέιμς Τζόις, αλλά αντί να σας γράψω τότε κάτι προτίμησα να κάνω αυτή την ανάρτηση σήμερα, μιας και συμπληρώνονται φέτος εκατό χρόνια απ’ την έκδοση του εμβληματικού βιβλίου του: «Οδυσσέας». Για το σκοπό αυτό, έχει φτιαχτεί μια ειδική πλατφόρμα που συγκεντρώνει τις πληροφορίες για τις εκδηλώσεις που γίνονται παγκόσμια. Να οι λεπτομέρειες:

«Η ψηφιακή πλατφόρμα Ulysses100 αναπτύχθηκε από το Μουσείο Λογοτεχνίας της Ιρλανδίας (MoLI κι εδώ θα βρείτε μια σχετική ανάρτηση στα ελληνικά για το Μουσείο), σε συνεργασία με την κυβέρνηση της Ιρλανδίας, για την προώθηση και τη συλλογή πληροφοριών σχετικά με εκδηλώσεις που σχετίζονται με την εκατονταετηρίδα από τη δημοσίευση του Οδυσσέα του Τζέιμς Τζόις. Πολλές εκδηλώσεις, εκθέσεις και καλλιτεχνικές επιτροπές έχουν προγραμματιστεί για φέτος σε όλο τον κόσμο, και ελπίζουμε ότι αυτός ο ιστότοπος θα επιτρέψει στους επισκέπτες να έχουν εύκολη πρόσβαση σε πληροφορίες σχετικά με – και να συμμετέχουν – σε αυτές τις εκδηλώσεις. Ο ιστότοπος ενημερώνεται εβδομαδιαία και θα προωθεί εκδηλώσεις μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης χρησιμοποιώντας το hashtag # Ulysses100 .

(…) Το Ulysses100 είναι επίσης ένας συλλεκτικός μηχανισμός για την καταγραφή των δραστηριοτήτων της εκατονταετηρίδας για μελλοντική μελέτη και έρευνα – ο ιστότοπος θα παραμείνει ενεργός στο διαδίκτυο το 2022 και το 2023, οπότε και το περιεχόμενό του θα είναι διαρκώς προσβάσιμο μέσω του ψηφιακού αρχείου του μουσείου στο moli.ie. Ελπίζουμε να συμπληρώσουμε περαιτέρω την τοποθεσία μετά την εκατονταετηρίδα με επιπρόσθετο υλικό που σχετίζεται με γεγονότα και γεγονότα της εκατονταετηρίδας, όπου είναι δυνατόν».

Αν διοργανωθεί επομένως και στη χώρα μας κάποια εκδήλωση, μπορείτε να τη δηλώσετε εκεί. Έχετέ το υπόψη κι ως τότε, να σας θυμίσω μερικά πράγματα γι’ αυτό το βιβλίο, που αναφέρω στη σειρά των αναρτήσεων για τη σχέση του Τζόις με τους Έλληνες της Τεργέστης.

Είχα υπογραμμίσει εδώ λοιπόν, το πόσο επέμενε σχετικά με το μπλε χρώμα του εξωφύλλου του “Οδυσσέα”, το οποίο έπρεπε ν’ αντιστοιχεί οπωσδήποτε μ’ αυτό της σημαίας μας. Ήξερε πολύ καλά τι ήθελε και χρειάστηκαν αρκετές προσπάθειες ώστε οι άνθρωποι που ασχολήθηκαν με το σχεδιασμό να φτάσουν στο επιθυμητό για ‘κείνον αποτέλεσμα.

Όταν τελικά ο στόχος επιτεύχθηκε, στις 2 Φεβρουαρίου του 1922, ανέμισε κι η ελληνική σημαία έξω απ’ το θρυλικό βιβλιοπωλείο Shakespeare & Company στο Παρίσι, για να σηματοδοτήσει το γεγονός της έκδοσης του βιβλίου. Κι αν σας ενδιαφέρουν όλες αυτές οι μικρές λεπτομέρειες, μέχρι να τα ξαναπούμε, μπορείτε να διαβάστε και την περιγραφή της Edna O’ Brien σχετικά με το πως έφτασε το βιβλίο ως το τυπογραφείο:

His demands concerning paper, binding, and typeface were inflexible. He wanted the cobalt blue of the Greek flag on his cover, but locating the correct dye to reproduce that exact blue meant that Darantière had first to journey to Germany, and then submit samples to Joyce, and Joyce didn’t feel that the white lettering on blue had the magic impact of white islands on a blue archipelago of water. Joyce insisted that Darantière send him five sets of page proofs. He constantly made changes on them, and the corrected pages were so scarred with stars and lineations that the beleaguered printer threatened to withdraw. Through it all, Sylvia Beach remained sanguine. The Greek flag fluttered outside her shop, alerting passersby to the great pending event”.

.

*Η φωτογραφία της ανάρτησης προέρχεται από εδώ.

Τα καλύτερα και πιο ενδιαφέροντα βιβλία του 2021

(φωτογραφία: προσωπικό αρχείο)

Μιας και φτάνουμε στο τέλος της χρονιάς, ας δούμε μαζί ποια είναι τα καλύτερα και πιο ενδιαφέροντα βιβλία -κατά τη γνώμη μου πάντα- που προτάθηκαν από ‘δω (κάποια που διάβασα κι ας μην πρόλαβα να τα παρουσιάσω ως τώρα, τα βλέπετε στην παραπάνω φωτογραφία). Μιας και τα διαλέγω μόνη μου και σε κανέναν εκδότη δε χρωστάω να γράψω καλές κριτικές για τις νέες κυκλοφορίες του, αυτή η λίστα έχει αν μη τι άλλο, μια ιδιαίτερη αξία. Όσο για τη σειρά κατάταξης , σχετίζεται μόνο με τη χρονική στιγμή κατά την οποία δημοσιεύτηκαν οι αναρτήσεις και ξεκινά αντίστροφα, δηλαδή απ’ την αρχή του χρόνου.

Ποίηση: 1) «Εξελιγμός» του Κυριάκου Μουτίδη, 2) «éclat éclair» του Κωστή (Τριανταφύλλου), 3) Ανθολογία Νέων Γεωργιανών Ποιητών, συλλογικό, 4) «Μαύρες Ρίζες», συλλογικό

Λογοτεχνία: 1) «Μάμα Κάρι» του Νικόλα Περδικάρη, 2) «Ακολουθήστε τες» του Τέου Ρόμβου.

Ψυχολογία/Ψυχιατρική: 1) «Υπομονή θέλει» των Θανάση Πέτρου και Μαρίας Παναγιώτου, 2) «Πανελλαδική Συσπείρωση για την Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση – Ανιχνεύοντας διαδρομές κινηματικής αντίστασης στην κυρίαρχη ψυχιατρική», συλλογικό, 3) «Λογοτέχνες με Ψυχική Νόσο και Εγκλεισμό» του Γεράσιμου Α. Ρηγάτου

(φωτογραφία: προσωπικό αρχείο)

Ερευνες: «Γυναίκες στη φυλακή» της Μαρίας Φαφαλιού.

(φωτογραφία: προσωπικό αρχείο)

Επιστημονική φαντασία: «Εκπνοή» του Ted Chiang.

Ξένες εκδόσεις: 1) «Nora» της Nuala O’ Connor, 2) «The Van Gogh Sisters» του Willem-Jan Verlinder, 3) «The Madman’s Library: The Strangest Books, Manuscripts and Other Literary Curiosities From History» του Edward Brooke-Hitching, 4) «Unwell Woman – Misdiagnosis and Myth in a Man-made World» της Elinor Cleghorn, 5) «Every body» της Olivia Laing.

Πέρα απ’ αυτά όμως, έκανα όλη τη χρονιά αναρτήσεις για το Δάντη Αλιγκιέρι, ένα αφιέρωμα στον Φραντς Κάφκα, έγραψα για τη σχέση του Τζέιμς Τζόις με την Ελλάδα και τους Έλληνες και γι’ αυτήν του Μαρσέλ Προυστ με το Μπαλμπέκ, ανέφερα κάποιες πληροφορίες για τον Λεονάρντο Σάσα, κ.α. Επομένως, αν κάτι σας ενδιαφέρει απ’ αυτά, μπορείτε ν’ ανατρέξετε στους σχετικούς συνδέσμους.

Και βέβαια δε θα μπορούσα να κλείσω αυτή την αναδρομική ανάρτηση, χωρίς ν’ αναφέρω ότι διάβασα κυρίως δύο fanzine το 2021: αυτό της «Λοκομοτίβα» στο οποίο γράφω κιόλας (εδώ κι εδώ θα βρείτε όλες τις λεπτομέρειες) κι αυτό της κατάληψης «Παπουτσάδικο» (εδώ κι εδώ οι σχετικές αναρτήσεις). Σίγουρα και τη χρονιά που μας έρχεται, θα διαβάσω και θα σας γράψω και γι’ άλλα ενδιαφέροντα βιβλία. Καλά να ‘μαστε…