«317»: Το ντοκιμαντέρ μεγάλου μήκους του Μανώλη Μαύρου στο 7ο (έβδομο) Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Ιεράπετρας

.

Αυτή είναι η πρώτη ταινία που μ’ ενδιαφέρει να δω, όπως σας έγραφα χτες. Πρόκειται για το ντοκιμαντέρ μεγάλου μήκους του Εμμανουήλ Γ. Μαύρου με τίτλο «317». Θέμα του η σφαγή του χωριού Κομμένου της Άρτας, στις 16 Αυγούστου 1943, από τους Ναζί.

Μία απ’ τις γυναίκες που έζησαν προσωπικά τη φρίκη, ήταν η Μαρία Λάμπρη, που δε ζει πια και με συγκίνησαν πολύ όσα ο ίδιος έγραψε για κείνη και την αφήγησή της πέρυσι, στη σελίδα της ταινίας στο Facebook που θα βρείτε εδώ:

«Το κόμπιασμα της φωνής της ηχεί μέχρι σήμερα στα αυτιά μου, ο λυγμός της έγινε μοιρολόι και τα μάτια της αλήθεια στη μαρτυρία των φασιστικών υπανθρώπων: «Νόμισα πως ήταν ζωντανά», αφηγείται. «Κωστάκη, φωνάζω, Κωστάκη, Χρήστο, πού; ήταν σκοτωμένα τα παιδιά. Αλλά πώς στέκονταν ορθά; Πίσω απ’ την πόρτα; Η αδερφή μου ήταν κάτω απ’ το τραπέζι.
Αυτή, όπως σφάζουν τα κοτόπουλα και πηδάνε, έτσι κι αυτή βρέθηκε κάτω απ’ το τραπέζι. Την άλλη την αδερφή μου δεν μπορούσαμε να τη βρούμε πουθενά. Πατέρα, του λέω, εγώ θα πάω να βρω τη Θεοδώρα. Πού θα πας, παιδί μου; μου λέει. Θα πάω να κοιτάξω να βρω τη Θεοδώρα. Πηγαίνω σ’ ένα σπίτι γειτονικό, τίποτε. Πάω σε άλλο, τίποτε. Τι να κάνω; Πάω σ’ ένα χωράφι με καλαμπόκια. Κοιτάω, τι να ιδώ! Κεφάλι δεν είχε κανένας. Πώς τα ’σφαξαν, πώς τα πέταξαν, δεν μπορώ να καταλάβω, εννιά άτομα, δεν είχε ένας κεφάλι».

Ήμουν πρόσφατα άλλωστε και στο Δίστομο και σκεφτόμουν διαβάζοντας τα ονόματα των εκτελεσμένων και τις ηλικίες τους, πόσο γερά πρέπει να σφίξεις τα δόντια για να συνεχίζεις να ζεις, έχοντας βιώσει τέτοιες απώλειες, έχοντας τέτοιες μνήμες…

Και σ’ αυτές τις λίγες γραμμές, πέραν απ’ τη φιλία μου με το σκηνοθέτη, βρίσκονται οι λόγοι που θα με κάνουν να δω πρώτη αυτήν την ταινία, που ήδη έχει αξιολογότατη πορεία και σε ξένα Φεστιβάλ. Εύχομαι σ’ όλους τους συντελεστές από καρδιάς, κάθε καλό.-

7ο (έβδομο) Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Ιεράπετρας & Awards και 1ο (πρώτο) Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Κρήτης & Awards 2020

.

Από 1-10 Αυγούστου 2020 και για όλο το 24ωρο, θα μπορούμε να παρακολουθούμε διαδικτυακά, προβολές ντοκιμαντέρ απ’ τη σελίδα του Φεστιβάλ Ιεράπετρας που θα βρείτε εδώ.

Χαίρομαι ιδιαιτέρως γι’ αυτό, μιας και συμμετέχει εκεί με δική του ταινία ένας άνθρωπος για τον οποίο θα σας γράψω αύριο κι έχω ξεχωρίσει κι άλλες ελληνικές και ξένες παραγωγές απ’ τις 173 που θα προβληθούν συνολικά, που φαίνονται επίσης πολύ ενδιαφέρουσες.

Όπου κι αν βρισκόμαστε λοιπόν, μπορούμε να «συναντιόμαστε» σ’ αυτές τις προβολές. Μας περιμένουν στο Νότο, για να μας ταξιδέψουν σε όλο τον κόσμο, όπως λέει το σλόγκαν τους. Κι είθε να βραβευτούν οι καλύτερες συμμετοχές.-

.

«Επιστροφή στην Κορυφή» απ’ την Κατάληψη «Παπουτσάδικο»: 10/7/2020 στις 21:30 στην πλατεία

.

Κατάληψη ‘Παπουτσάδικο»

Προβολή ντοκιμαντέρ «Σταγώνες»: Αύριο, 18/6/20 στις 21:00, απ’ το «Ταξίδι Χωρίς Χάρτη»

.

Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΟΥ ΑΥΡΙΟ, ΣΗΜΕΡΑ θα μπορούσε να είναι ο τίτλος αυτού του ντοκιμαντέρ. Στις ΣΤΑΓΩΝΕΣ θα μάθετε ότι ο πόλεμος του νερού δεν είναι ένα πιθανό σενάριο από το μακρινό μέλλον, αλλά μια πραγματικότητα που βιώνουν συμπολίτες μας εδώ και χρόνια. Τώρα, έφτασε στις πόρτες όλων μας. Ο τίτλος του ντοκιμαντέρ, το διφορούμενο μήνυμα αναφορικά με τους αγώνες που γίνονται για τις σταγόνες της ζωής, αναφέρεται ακριβώς σε αυτό: στους αθέατους αγώνες συμπολιτών μας, στις ιστορίες που δεν είδαν το φως της δημοσιότητας, στην ανεπίστρεπτη καταστροφή του νερού που συντελείται στο όνομα της “ανάπτυξης” και, συχνά, δεν εντάχτηκε ούτε στην προβληματική των κινημάτων που υπερασπίζονται τον δημόσιο χαρακτήρα του νερού. Είπαμε: η ιδιωτικοποίηση έχει και μια αθέατη πλευρά, πιο καίρια και χρόνια από οτιδήποτε άλλο.

Τόπος καταγραφής, λοιπόν, η Ελλάδα. Μέσα από διαφορετικά παραδείγματα απ’ όλη τη χώρα θα επιδιώξουμε να αναδείξουμε τους πολλαπλούς κινδύνους που προκύπτουν τόσο από τις πρόσφατες όσο και από τις χρόνιες παθογένειες γύρω από τον σφετερισμό των υδάτων με σκοπό το ιδιωτικό υπερκέρδος. Η διαδρομή μας θα έχει πέντε προορισμούς: Θεσσαλονίκη, Αποπηγάδι Χανίων, ανατολική Χαλκιδική, Ασωπό και Βόλο. Έτσι, θα δούμε πέντε ξεχωριστές περιπτώσεις (επιδιωκόμενης) ιδιωτικοποίησης και ταυτόχρονα θα εξετάζουμε κάθε φορά ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα σχεδιασμού που συναντάμε και σε άλλα μέρη της Ελλάδας. Με απλά λόγια, μέσα από αυτά τα παραδείγματα θα επιχειρήσουμε να παρουσιάσουμε το σύνολο των κινδύνων που αντιμετωπίζει το νερό στην Ελλάδα.

.

Πολιτιστικό – κοινωνικό στέκι Ταξίδι Χωρίς Χάρτη

για την αμεσότητα στην τέχνη

Αριστοβούλου 16, Κ.Πετράλωνα

«Σχέδιο γάμου»: Ένα ντοκιμαντέρ της Atieh Attarzadeh γυρισμένο σε ψυχιατρείο του Ιράν

Όσα χρόνια έζησα στη Θεσσαλονίκη, δεν έχανα με τίποτα το Φεστιβάλ. Τις μέρες εκείνες, περνούσα ώρες μπροστά στη μεγάλη οθόνη που μου άνοιγε νέους ορίζοντες. Φέτος, λόγω της διαμορφωμένης κατάστασης μπορώ να δω, όπως κι εσείς, με μια απλή εγγραφή κι απολύτως δωρεάν, όποια ταινία μ’ ενδιαφέρει στον υπολογιστή μου από εδώ. Κι αυτό έκανα χτες βράδυ.

Παρακολούθησα λοιπόν το σπουδαίο αφιέρωμα στον ποιητή Νίκο Καρούζο που σας προτείνω κι από ‘δω να μη χάσετε, αλλά και το συγκεκριμένο ντοκιμαντέρ της Atieh Attarzadeh , που αφορά ένα αμφιλεγόμενο σχέδιο γάμου μεταξύ χρονίων ψυχικά πασχόντων (κάποιοι εξ’ αυτών είναι άστεγοι κι έχουν πάρει τη διάγνωση της σχιζοφρένειας), νοσηλευομένων στο Ehsan House. Ένα ίδρυμα μη-κρατικό, μη-κερδοσκοπικό (Charitable Institute for Protecting Social Victims), κοντά στην Τεχεράνη, για το οποίο βρήκα εδώ κάποιες πληροφορίες.

Τα υπέρ και τα κατά αυτού του σχεδίου, αναφέρονται απ’ τους ίδιους τους εργαζόμενους στο ίδρυμα κι έτσι δεν χρειάζεται να σας γράψω περισσότερα εγώ. Θ’ αναφέρω μόνο, ότι φυσικά σε οτιδήποτε νέο προτείνεται, υπάρχει συνήθως κριτική απ’ το κατεστημένο σύστημα. Δεν είναι η πρώτη φορά που το βλέπουμε αυτό. Και συνήθως η κριτική γίνεται από ‘κείνους ακριβώς, που δεν έχουν κάνει τίποτα για να λύσουν ένα ήδη υπάρχων πρόβλημα. Θα δείτε σε κάποια στιγμή το διευθυντή που είχε αυτή την ιδέα, να το λέει. Απ’ την άλλη, κάποια «πειράματα» χρειάζονται πολλή σκέψη ειδικά αν έχουν έντονο το στοιχείο του ελέγχου ενώ επικαλούνται τη λέξη «δικαίωμα» και θα καταλάβετε γιατί, παρακολουθώντας όσα διαδραματίζονται στην ταινία.

Εγώ δε στάθηκα πάντως, για να πω την αλήθεια, μόνο στα ερωτήματα που εγείρει το συγκεκριμένο σχέδιο. Αυτό το ντοκιμαντέρ μας δίνει την ευκαιρία να δούμε τις προσωπικές διαδρομές κάποιων ανθρώπων, ανδρών και γυναικών, που κατέληξαν στο ψυχιατρείο, τον τρόπο που τους αντιμετώπισαν κι αντιμετωπίζουν και σήμερα οι οικογένειές τους, την ιδρυματική λειτουργία του χώρου όπου νοσηλεύονται, το πώς δομούνται κι ιεραρχούνται αντίστοιχα κι οι σχέσεις των ειδικών, το περιθώριο λόγου των ίδιων των ενδιαφερομένων, ακόμη και το πως γίνονται ομαδικές ή ατομικές συνεδρίες, τι συμβαίνει με τη φαρμακοθεραπεία κ.α.

The Marriage Project' to vie in Belgium iFilm

Στο πατριαρχικό Ιράν, που κι άλλες φορές μ’ έχει απασχολήσει όπως θα ξέρετε ήδη αν επισκέπτεστε συχνά αυτό το blog, κάποια πράγματα που θα δείτε δεν φανταζόμουν ότι μπορούν να συμβούν κι άλλα ήταν όπως ακριβώς τα περίμενα. Θα κάνετε όσοι είστε του Ψ χώρου και τις δικές σας συγκρίσεις εξάλλου, αναπόφευκτα. Γι’ αυτό έχει νόημα να το δείτε και να βγάλετε τα συμπεράσματά σας.

Μια απ’ τις σκηνές πάντως, επαναφέρει το γνωστό ερώτημα της κλειστής ή ανοιχτής πόρτας. Τον ίδιο διάλογο θα μπορούσατε να παρακολουθήσετε και στην Ελλάδα. Μα τον ίδιο ακριβώς. Πράγμα που δείχνει αν μη τι άλλο, πόσο παγιωμένες είναι κάποιες αντιλήψεις και πόσο ισχυρά τα στερεότυπα για την ψυχική δυσφορία, ανεξαρτήτως συνόρων, δυστυχώς.

Επιτρέψτε μου μόνο, να κάνω μια μικρή παρένθεση και να γράψω επίσης δυο λόγια για μια ακόμη ταινία με πρωταγωνιστή άτομο διαγνωσμένο με διπολική διαταραχή, που είδα πρόσφατα απ’ το Ιράνflix, το πρόγραμμα προβολής δηλαδή ταινιών, που πραγματοποιεί το Μορφωτικό Κέντρο της Πρεσβείας της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν κι ήταν μια ευχάριστη έκπληξη. Στη χώρα όπου οι ταινίες γυρίζονται «Στο όνομα του Θεού», δεν είδα να τρέχουν οι συγγενείς τον πάσχοντα Χοσρόη, όπως είναι το όνομα του ήρωα, στους μουλάδες ή να του δίνουν να καταπιεί στίχους απ’ το Κοράνι διαλυμένους σε νερό. Θα συμβαίνουν κι αυτά ενδεχομένως (για να μη γράψω οπωσδήποτε και φανώ απόλυτη, ενώ δεν έχω πλήρη εικόνα της κατάστασης στη χώρα), σε επαρχιακές περιοχές, αλλά δεν συμβαίνουν μόνο αυτά, όπως άλλωστε βλέπουμε και στο ντοκιμαντέρ της Atieh Attarzadeh, πράγμα που δεν είναι λίγο.

Κι είναι καλή αφύπνιση η ταινία που σας προανέφερα κι έχει τίτλο «Ο αδερφός μου ο Χοσρό» και για τα δικά μας στερεότυπα, σχετικά με τις ισλαμικές χώρες. Αντιθέτως είδα συγγενείς να κάνουν μεγάλη προσπάθεια να καταλάβουν, να στηρίξουν και κυρίως να κρατήσουν εκτός ψυχιατρείου τον συγγενή τους. Κι όχι μόνο συγγενείς, αλλά δε θα γράψω περισσότερα για την περίπτωση που θα καταφέρετε να δείτε την ταινία και τότε θα δείτε ποιες συγκρούσεις αναδύονται. Πραγματικά ήταν μια ευχάριστη έκπληξη πάντως και μπράβο για τα μηνύματα, αν μη τι άλλο, που περνάει με τόση ευαισθησία και διακριτικότητα o σκηνοθέτης Ehsan Biglari.

Κλείνοντας τώρα την ανάρτηση αυτή κι επιστρέφοντας στο ντοκιμαντέρ «Σχέδιο γάμου», θα γράψω καταληκτικά ότι η σκηνοθέτιδα ήθελε να δείξει μεταξύ άλλων ότι όλ@ αναζητούμε την αγάπη κι έχουμε δικαίωμα να βιώνουμε συναισθηματική ασφάλεια, πληρότητα, ικανοποίηση. Ας το έχουμε κι αυτό κατά νου.

Μεγάλο το ευχαριστώ μας στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, που μας δίνει την ευκαιρία να δούμε, να μάθουμε και να σκεφτούμε.-

*H φωτογραφία της ανάρτησης είναι από εδώ.

«LUDLOW, oι Έλληνες στους Πολέμους του Άνθρακα»: Ολόκληρο το υποτιτλισμένο ντοκιμαντέρ στο Vimeo

Λόγω της ημέρας, για να μην ξεχνάμε, ένα ντοκιμαντέρ που προσφέρεται για παραλληλισμούς και αποσαφηνίζει γνωστά αφηγήματα:

«Η Εργατική Πρωτομαγιά που γιορτάζεται σε όλα τα μέρη του κόσμου, πλην των Ηνωμένων Πολιτειών, ξεκίνησε με ένα εργατικό συλλαλητήριο στις ΗΠΑ, όπου εξερράγη μια βόμβα και η αστυνομία κατηγόρησε τους αναρχό- σοσιαλιστές σαν υπεύθυνους…»

Κάπως έτσι ξεκίνησαν όλα και θα μάθετε πως συνεχίστηκε η ιστορία και πως την έζησαν οι τότε Ελληνο-Αμερικανοί και τη διηγούνται οι απόγονοί τους.

Προσωπικά, στάθηκα σε μερικά σημεία, όπως αυτό που θα διαβάσετε παρακάτω, έχοντας στο νου μου τους ξένους εργάτες που δουλεύουν ανά τον κόσμο ανασφάλιστοι, τους Ινδούς των θερμοκηπίων που βλέπω στο Μαραθώνα τα καλοκαίρια να κάνουν μπάνιο στα γρήγορα (συχνά με όλα τους τα ρούχα υπό την εποπτεία πάντα των αφεντικών), εκείνους της Μανωλάδας, τον άνθρωπο που έδωσε τέλος στη ζωή του πρόσφατα, κι άλλους, κι άλλους…

Όσοι υποστηρίζουν ότι «εμείς δεν ήμασταν έτσι», υπονοώντας αλλά και κραυγάζοντας ενίοτε πως ό λ ο ι οι Έλληνες όπου δούλεψαν είχαν άμεμπτη συμπεριφορά και ήταν νόμιμοι («είχαμε χαρτιά εμείς!»), χρήσιμο είναι να δουν ολόκληρο το ντοκιμαντέρ και να συμβουλευτούν τα επίσημα στατιστικά στοιχεία για την εγκληματικότητα των Ελλήνων (μεταναστών πρώτης γενιάς), στην Αμερική. Είχα συμπεριλάβει τέτοιες πηγές κι εγώ άλλωστε στο δεύτερο βιβλίο μου και πρότεινα συχνά μάλιστα (απ’ το «μακρινό» 2010) αυτό το ντοκιμαντέρ, όπως προτείνω τώρα και το συγκεκριμένο. Γιατί μπορεί η ιστορία γράφεται απ’ τους νικητές, να παραχαράσσεται ναι, εύκολα, αλλά μερικά πράγματα ευτυχώς δεν αποσιωπούνται για πάντα:

«Οι Έλληνες δεν ήταν ευπρόσδεκτοι στις ΗΠΑ. Οι Αμερικανοί θεωρούσαν πως όλοι οι μετανάστες τους παίρνουν τις δουλειές και οι Έλληνες κατάφεραν να χαρακτηριστούν ως το κατώτερο είδος Ευρωπαίου και ίσως ούτε καν ως Ευρωπαίοι.

Στη Δύση οι εργάτες σιδηροδρόμων δούλευαν σε ομάδες. 20, 30, 40 άτομα δούλευαν και ζούσανε μαζί. Δεν επιτρεπόταν στους Έλληνες να κατασκηνώνουν με άλλους Ευρωπαίους. Ήταν υποχρεωμένοι να ζουν με τους Ασιάτες, συνήθως τους Ιάπωνες.

Και φυσικά είχαν πάντα τις χειρότερες δουλειές, δηλαδή τις ανατινάξεις με δυναμίτη...»

Dan Georgakas (συγγραφέας του «Greek American Radicalism in the 20th Century»)

Ας λάβουμε υπόψη λοιπόν την ιστορία και ας μην ξεχνάμε πως οι θέσεις των ανθρώπων («νόμιμων» και «παράνομων»), αλλάζουν συνεχώς σ’ αυτό τον κόσμο. Γι’ αυτό έχει νόημα να προτάσσουμε την αλληλεγγύη μας, να θυμόμαστε πως «οι ξένοι που παίρνουν τις δουλειές» ήταν κάποτε πολλοί Έλληνες σε άλλα κράτη. Εμείς θεωρούμασταν εγκληματίες κι ήμασταν απολύτως ανίσχυροι, όπως σήμερα είναι κάποιοι άλλοι:

«Επισκεπτομένη αυτούς εις τας καλύβας των και φιλοξενουμένη παρ’ αυτών, είχον την ευκαιρία να παρακολουθώ τα της εργασίαν των, να μανθάνω τα των μισθών των, να ακούω τα παραπονά των προς τους επιστάτες των έργων αυτών… Ενθυμούμαι ένα Κρητικάκι, εξι πόδας υψηλόν, να κλαίη σα μικρό παιδί όταν μοι αφηγείτο πως τους μεταχειρίζετο σκληρώς, απανθρώπως, ο φύλαξ, όταν μου έλεγε πως τους βλέπει ως εγκληματίας ο επιστάτης…»

Μαρία Σαραντοπούλου-Οικονομίδου (αποσπάσματα απ’ το βιβλίο «Οι Έλληνες της Αμερικής όπως τους είδα», Νέα Υόρκη, 1916)