Montenegro: Στιγμές κι εικόνες…

Podgorica, Γέφυρα της Χιλιετίας, Ιούλης 2019 (φωτογραφία: προσωπικό αρχείο)

Με καινούριο φεγγάρι βρέθηκα εκεί για πρώτη φορά. Αφού είχα δει ένα υπέροχο ηλιοβασίλεμα, περνώντας αυτή τη γέφυρα σκέφτηκα τους πρώτους στίχους απ’ το ποίημα Podgorica που το ολοκλήρωσα στην περιοχή Block 4 και δημοσιεύτηκε λίγο αργότερα στο fanzin της «Λοκομοτίβας». Γιατί σας τα γράφω όλα αυτά; Γιατί σήμερα το Μαυροβούνιο (Montenegro) συμπληρώνει 15 χρόνια ανεξαρτησίας κι ενώ έχει ξεπεράσει ορισμένα προβλήματα, ταλανίζεται ακόμη από διάφορα άλλα. Φυσικά τα μεγαλύτερα είναι τα οικονομικά, αλλά υπάρχουν και πολιτικά και θρησκευτικά, όπως μπορείτε να διαβάσετε εδώ. Oι εκλογές του 2020 έβγαλαν εκτός την πολιτική παρέα που κυβερνούσε για πάνω από 30 χρόνια τη χώρα, ωστόσο μαγικές λύσεις δεν υπάρχουν αλλά αντίθετα, ζητήματα που διχάζουν ακόμη τους κατοίκους του. Οι σχέσεις με την Σερβία, είναι ένα απ’ αυτά, για πολλούς λόγους.

Podgorica, Block 4, Ιούλης 2019 (φωτογραφία: προσωπικό αρχείο)

Δεν είναι όμως, για να πω την αλήθεια, η μόνη αφορμή που γράφω την ανάρτηση η σημερινή επέτειος. Γράφω και για τη χώρα, σ’ ένα ανέκδοτο ακόμη μυθιστόρημα κι επιστρέφω πίσω νοερά, θυμάμαι τις μέρες και τις νύχτες μου εκεί… Κι είπα να μοιραστώ κάποιες αναμνήσεις μου μαζί σας. Γιατί οι άνθρωποι παντού ήταν απίστευτα φιλόξενοι και δε μπορώ να ξεχάσω ότι στη διάρκεια της πρώτης μου επίσκεψης και χωρίς να ξέρω τότε καθόλου τη γλώσσα (τώρα πια κάποιες φράσεις για να συνεννοούμαι τις έμαθα), χάθηκα προσπαθώντας να βρω το δρόμο για ένα απ’ τα πιο ψηλά σημεία της περιοχής απ’ όπου φαίνεται όλη η πόλη και φυσικά η θέα είναι φανταστική. Επιστρατεύτηκε μια ολόκληρη γειτονιά λοιπόν, ξεπάρκαρε το αυτοκίνητό του ένας άνθρωπος με προτροπή της γυναίκας του και μας οδήγησε με την παρέα μου μέχρι εκεί. Συνέβη άλλες δυο φορές άνθρωποι να παρατήσουν τον καφέ τους, να πληρώσουν βιαστικά, για να έρθουν μαζί μας να μας δείξουν ό,τι ψάχναμε. Κι εντάξει, αυτά δεν είναι απ’ τα περιστατικά που ξεχνιούνται.

Budva, Montenegro, Ιούλης 2019 (φωτογραφία: προσωπικό αρχείο)

Η ζωή βέβαια στην πρωτεύουσα κινείται με διαφορετικούς ρυθμούς σε σχέση με τα τουριστικά παράλια της καταπράσινης αυτής χώρας. Ανάλογα διαφέρουν οι μισθοί και οι τιμές των προϊόντων, αλλά σε σχέση με την Ελλάδα, φυσικά όλα είναι πολύ φθηνότερα. Στη Budva άκουσα λοιπόν ελληνικά κι είδα γκρουπ απ’ τη Βόρεια Ελλάδα κυρίως. Μα τι έγινε; αναρωτήθηκα…Δεν είπαμε ότι σαν τη Χαλκιδική δεν έχει; Προτίμησα πάντως να κρατήσω το καλοπροαίρετο αστείο για τον εαυτό μου και συνέχισα να μιλάω αγγλικά κάνοντας τις βόλτες μου κι αράζοντας σ’ ένα μπαράκι που λάτρεψα, με φωτογραφίες του Χεμινγουέι. Υπάρχει και ένα αξιόλογο αν και μικρό Μουσείο, που αξίζει να δείτε και φιλοξενεί μάλιστα κι ελληνικά αγγεία. Αν κι Ιούλιος, υπήρχε σχετική ησυχία στους δρόμους κι αυτό μου άρεσε πολύ (δεν είμαι άνθρωπος που περνάω καλά μες το συνωστισμό, σε καμία περίπτωση). Αντίθετα στο Kotor για το οποίο ξεκινήσαμε τις επόμενες μέρες, γινόταν το αδιαχώρητο και μετά από 25 λεπτά παραμονής στο κλειστοφοβικό τούνελ της εισόδου, βλέποντας τις απίστευτες ουρές των αυτοκινήτων που προσπαθούσαν να μπουν στην πόλη χωρίς επιτυχία, συμφωνήσαμε ομόφωνα να εγκαταλείψουμε την προσπάθεια. Ήταν όμως πολύ ωραία η διαδρομή ως εκεί (θέλει απίστευτη προσοχή ο φιδογυριστός δρόμος), κι ίσως κάποια στιγμή επιστρέψω. Σίγουρο το θεωρώ δηλαδή, αλλά μιας και δε θέλω να κάνω σχέδια…

Ο κόλπος του Kotor, Montenegro, Ιούλης 2019 (φωτογραφία: προσωπικό αρχείο)

Και κάπως έτσι φτάνω στο τέλος αυτής της ανάρτησης. Και κρατάω πολλά ακόμη στο νου μου, πέρα απ’ όσα μπόρεσα να μοιραστώ εδώ μαζί σας. Αν και σχετικά προσωπική η ανάρτηση και με κάποιες χρηστικές πληροφορίες, δεν είναι σε καμιά περίπτωση τουριστική. Θεωρώ τον εαυτό μου άλλωστε ταξιδιώτισσα κι έτσι ξαναγύρισα στην Podgorica, έμεινα, αλλά δεν έβγαλα τότε παρά ελάχιστες φωτογραφίες κι έτσι δεν βλέπετε εδώ τα πιο γνωστά σημεία της πόλης, αλλά εκείνα που με ενέπνευσαν και συνδέονται με τα κείμενά μου. Ήθελα να τη ζήσω όπως οι κάτοικοί της και πάντα, μα πάντα, αφήνω κάτι για να δω και στο μέλλον, όπου κι αν πηγαίνω. Είχαν πολύ ενδιαφέρουσα βιβλιοθήκη στο σπίτι που με φιλοξενούσαν και σκεφτόμουν πόσο ωραία θα ήταν αν μπορούσα να διαβάσω μερικές απ’ τις ιστορίες των συγγραφέων. Ευσεβείς πόθοι… Αλλά και πάλι, ποιος ξέρει; Ίσως κάποτε… Προς το παρόν άλλωστε έχω να γράψω και το βιβλίο για το οποίο σας έκανα ήδη λόγο.

Ο κόλπος του Kotor, Montenegro, Ιούλης 2019 (φωτογραφία: προσωπικό αρχείο)

*Όλες οι φωτογραφίες τραβήχτηκαν από μένα κι έχουν ανέβει στον προσωπικό λογαριασμό που διατηρώ στο Instagram.

Οδυσσέας και Κίρκη: Ένα τραγούδι ακόμα…

Ένα τραγούδι ακόμα, σε δικούς μου στίχους, ανέβηκε χτες στο YouTube και μοιράζομαι το ευχάριστο νέο μαζί σας απόψε. Ένα απ’ αυτά τα τραγούδια, για τα οποία έγραψε μουσική (υπέροχη μουσική, όπως πάντα), ο Παναγιώτης Λιανός, που το ερμηνεύει κιόλας.

Ο τίτλος του, Οδυσσέας και Κίρκη κι ας πούμε ότι ο μύθος του χτες, ήταν μια αφορμή να γράψω για τους έρωτες του σήμερα. Τίποτα άλλο δεν χρειάζεται να εξηγηθεί από μένα. Θα τ’ ακούσετε άλλωστε…

Αυτό που έχει αξία να σημειωθεί είναι πως κιθάρα έπαιξε κι ο Κώστας Παρίσσης (εκτός απ’ τον Παναγιώτη Λιανό), μπάσο ο Δημήτρης Κομματάς και τύμπανα ο Αντώνης Τσάτσης και τους ευχαριστούμε όλους πολύ, για την συμβολή τους. Περάσαμε όμορφα όσο το ηχογραφούσαμε. Εύχομαι να το αγαπήσετε κι εσείς…

Στη «Μηχανή του Χρόνου» : Η Ιστορία της ψυχασθένειας και των ψυχιατρείων

Για την παρουσία μου στη «Μηχανή του Χρόνου», πρόκειται να σας γράψω σήμερα, όπως ίσως θα υποψιαστήκατε ήδη. Κράτησα λοιπόν αυτό το πολύ πρόχειρο στιγμιότυπο απ’ την εκπομπή, μόνο και μόνο γι’ αυτό το σκοπό. Άργησα κάπως ομολογώ να το κάνω, αλλά να που ήρθε η ώρα. Καταρχάς θέλω να ευχαριστήσω για την πρόσκληση την κυρία Αθηνά Τζίμα και τον κύριο Χρίστο Βασιλόπουλο. Ο λόγος που με κάλεσαν είναι η ενασχόληση μου εδώ στο blog, με την ιστορία των ψυχιατρικών ιδρυμάτων και φυσικά το ενδιαφέρον μου για όσα συμβαίνουν στους ψυχικά πάσχοντες, στα άτομα με ψυχιατρική εμπειρία, διαχρονικά.

Αυτά που με παρακολουθήσατε ή θα με δείτε στο μέλλον ν’ αναφέρω στην εκπομπή, για την ιστορία του Ψυχιατρείου της Κέρκυρας, του Δαφνιού, κτλ, υπάρχουν εδώ σε διάσπαρτες αναρτήσεις και φυσικά είναι καλύτερα καταγεγραμμένα, σε σχέση μ’ όσα θυμήθηκα κι ανέφερα προφορικά. Μπορείτε ν’ ανατρέξετε στις σχετικές ετικέτες και να τα διαβάσετε και βέβαια θα υπάρξει και συνέχεια σύντομα. Πάντα επιστρέφω σ’ αυτά τα θέματα, άλλωστε. Το γνωρίζετε όσ@ με διαβάζετε.

Πιο σημαντικά όμως θεωρώ ειλικρινά ότι είναι, όσα κατέθεσαν οι άνθρωποι που πρωταγωνίστησαν στα γεγονότα της νεότερης ιστορίας των ψυχιατρικών ιδρυμάτων της χώρας μας, δηλαδή ο τ. Καθηγητής του ΑΠΘ, Κώστας Μπαϊρακτάρης που ήταν στο Ψυχιατρικό Νοσοκομείο της Θεσσαλονίκης, ο ψυχίατρος Θόδωρος Μεγαλοοικονόμου που βρέθηκε στη Λέρο και μετέπειτα στο Δαφνί και φυσικά ο έτερος ψυχίατρος Γιώργος Αστρινάκης που ήταν στο Δρομοκαΐτειο. Τα δικά τους γραπτά και βιβλία συμβουλεύομαι μεταξύ άλλων κι εγώ, εδώ και χρόνια, κι είναι μεγάλη τύχη το ότι είχα καθηγητή τον πρώτο και συνεργάζομαι ποικιλοτρόπως με το δεύτερο. Έμαθα πολλά κοντά τους. Αν κάνετε κλικ λοιπόν στα ονόματά τους, θα βρείτε συνδέσμους με μερικά κείμενα που σας προτείνω, για να συμπληρώσετε τις γνώσεις σας.

Κλείνοντας, θέλω να ευχαριστήσω όλους τους συντελεστές της εκπομπής για τη θερμή τους υποδοχή. Τα γυρίσματα πραγματοποιήθηκαν πέρυσι, σε περίοδο καραντίνας και προς τιμή τους πήραν όλα τα μέτρα, για να αισθάνομαι ασφαλής. Προσπάθησαν δε φιλότιμα σ’ αυτά τα δύο επεισόδια να χωρέσουν όσο το δυνατόν περισσότερες πληροφορίες για τα ψυχιατρικά ιδρύματα της χώρας μας (το θέμα φυσικά είναι τεράστιο), να δώσουν μια σφαιρική εικόνα, να υπάρχει πολυφωνία κι αξίζει οπωσδήποτε να δείτε τι κατάφεραν. Η δική μου γνώμη είναι ότι πέτυχαν τον στόχο τους και παρουσίασαν μια αξιόπιστη ιστορική αναδρομή. Είχαν ερευνήσει πάρα πολύ και φάνηκε αυτό. Συγχαρητήρια και κάθε επιτυχία εύχομαι για το μέλλον σε όλ@ τους.-

Το Αλφαβητάρι των Παθών ταξιδεύει… – Μέρος VIII

Φωτογραφία του Sot Winston

To support ορισμένων από ‘σας, είναι κάτι παραπάνω από συγκινητικό. Ξεχωρίζει οπωσδήποτε. Κι έτσι μ’ έβαλε να ψάχνω λέξεις ο Sot Winston, μ’ αυτά που έγραψε χτες στο προφίλ του… Κι έμεινα να κοιτάζω τις φωτογραφίες του, που δείχνουν πόσο καλά με γνωρίζουν μερικοί άνθρωποι. Και πόσο κατανοούν όσα γράφω κι όσα μ’ απασχολούν.

Μου ‘χει λείψει αυτή η παρέα: ανοιχτές αγκαλιές, ουσιαστικά μοιράσματα… Ξέρουν και ξέρω, πόσα μας συνδέουν. Τίποτα άλλο, λοιπόν, από ένα μεγάλο Ευχαριστώ για όλα… Για το «Κατερίνα μας», που το εννοούν και τον τόσο σημαντικό διάλογο που άνοιξαν με το Αλφαβητάρι των Παθών. Να ‘σαι καλά, Sot, να ‘στε καλά όλ@ σας. Και πού θα μας πάει; Στα ίδια μέρη, θα ξαναβρεθούμε…

Φωτογραφία του Sot Winston

Το Αλφαβητάρι των Παθών – Αλχημικοί Αλγόριθμοι ταξιδεύει… – Μέρος VII

Η Φιλία Κάρλου απαγγέλει, η Σοφιάννα Αγγελοπούλου δημιούργησε το video. Ήμουν μες τη νύχτα τους χτες κι η μέρα μου ξημέρωσε μαζί τους… Έστω κι από μακριά λοιπόν, σμίξαμε στο Λάμβδα. Τις ευχαριστώ από καρδιάς και τις δύο (και) γι’ αυτήν την τόσο όμορφη δημιουργία.

Μες τη βδομάδα πάντως, οφείλω να πω ότι υπήρξαν κι άλλα όμορφα πρωινά και για ένα απ’ αυτά ευθυνόταν η Μαρία Τ. Διαβάζει το βιβλίο στη Θεσσαλονίκη (καιρός ήταν να ταξιδέψει και στο Βορρά), και μου έγραψε ενθουσιασμένη τις πρώτες της εντυπώσεις. Η Μαρία είναι απ’ τους ανθρώπους που με «παρακολουθούν» απ’ την πρώτη στιγμή, για καιρό η σελίδα μου είχε δική της φωτογραφία (είχε βγάλει μαζί τα τρία προηγούμενα βιβλία) και γενικώς χαίρομαι πάντα να έχω νέα της.

Κι ο κύριος Τάσος Κάρτας όμως, συμπεριέλαβε στο αφιέρωμα του -για το οποίο σας έγραψα χτες-, και ποιήματα απ’ το Αλφαβητάρι των Παθών, επομένως θα ήταν παράλειψη να μην τον αναφέρω κι εδώ.

Σ’ όσα δύσκολα ζούμε, τέτοιες ευγενικές χειρονομίες κάνουν τη διαφορά. Κι ανασαίνουμε πιο ξένοιαστα έστω και για λίγο. Δε θα βαρεθώ να το γράφω το ευχαριστώ μου, λοιπόν. Να είστε όλ@ καλά.

Το αφιέρωμα του κυρίου Τάσου Κάρτα

Ο εξαιρετικός κύριος Τάσος Κάρτας, άνθρωπος της γραφής κι ο ίδιος, λάτρης της ποίησης, που διαχειρίζεται μεταξύ άλλων, το ακόλουθο αξιόλογο ιστολόγιο, διέθεσε πολύ χρόνο, πρόσεξε κάθε λεπτομέρεια και με μεράκι ετοίμασε αυτό το αφιέρωμα για μένα (δική του επιλογή και το εικαστικό έργο που βλέπετε εδώ σήμερα).

Τον ευχαριστώ από καρδιάς για την τιμή και χαίρομαι πολύ, που συμπεριέλαβε εκτός απ’ τα δικά μου γραπτά και ποιήματα και την κριτική του Αντώνη Τσόκου, σπουδαίου ποιητή κι αγαπημένου φίλου, για το Αλφαβητάρι των Παθών. Σμίγουμε έστω, στις λέξεις… Να είστε πάντα καλά, κύριε Κάρτα.