Στη «Μηχανή του Χρόνου» : Η Ιστορία της ψυχασθένειας και των ψυχιατρείων

Για την παρουσία μου στη «Μηχανή του Χρόνου», πρόκειται να σας γράψω σήμερα, όπως ίσως θα υποψιαστήκατε ήδη. Κράτησα λοιπόν αυτό το πολύ πρόχειρο στιγμιότυπο απ’ την εκπομπή, μόνο και μόνο γι’ αυτό το σκοπό. Άργησα κάπως ομολογώ να το κάνω, αλλά να που ήρθε η ώρα. Καταρχάς θέλω να ευχαριστήσω για την πρόσκληση την κυρία Αθηνά Τζίμα και τον κύριο Χρίστο Βασιλόπουλο. Ο λόγος που με κάλεσαν είναι η ενασχόληση μου εδώ στο blog, με την ιστορία των ψυχιατρικών ιδρυμάτων και φυσικά το ενδιαφέρον μου για όσα συμβαίνουν στους ψυχικά πάσχοντες, στα άτομα με ψυχιατρική εμπειρία, διαχρονικά.

Αυτά που με παρακολουθήσατε ή θα με δείτε στο μέλλον ν’ αναφέρω στην εκπομπή, για την ιστορία του Ψυχιατρείου της Κέρκυρας, του Δαφνιού, κτλ, υπάρχουν εδώ σε διάσπαρτες αναρτήσεις και φυσικά είναι καλύτερα καταγεγραμμένα, σε σχέση μ’ όσα θυμήθηκα κι ανέφερα προφορικά. Μπορείτε ν’ ανατρέξετε στις σχετικές ετικέτες και να τα διαβάσετε και βέβαια θα υπάρξει και συνέχεια σύντομα. Πάντα επιστρέφω σ’ αυτά τα θέματα, άλλωστε. Το γνωρίζετε όσ@ με διαβάζετε.

Πιο σημαντικά όμως θεωρώ ειλικρινά ότι είναι, όσα κατέθεσαν οι άνθρωποι που πρωταγωνίστησαν στα γεγονότα της νεότερης ιστορίας των ψυχιατρικών ιδρυμάτων της χώρας μας, δηλαδή ο τ. Καθηγητής του ΑΠΘ, Κώστας Μπαϊρακτάρης που ήταν στο Ψυχιατρικό Νοσοκομείο της Θεσσαλονίκης, ο ψυχίατρος Θόδωρος Μεγαλοοικονόμου που βρέθηκε στη Λέρο και μετέπειτα στο Δαφνί και φυσικά ο έτερος ψυχίατρος Γιώργος Αστρινάκης που ήταν στο Δρομοκαΐτειο. Τα δικά τους γραπτά και βιβλία συμβουλεύομαι μεταξύ άλλων κι εγώ, εδώ και χρόνια, κι είναι μεγάλη τύχη το ότι είχα καθηγητή τον πρώτο και συνεργάζομαι ποικιλοτρόπως με το δεύτερο. Έμαθα πολλά κοντά τους. Αν κάνετε κλικ λοιπόν στα ονόματά τους, θα βρείτε συνδέσμους με μερικά κείμενα που σας προτείνω, για να συμπληρώσετε τις γνώσεις σας.

Κλείνοντας, θέλω να ευχαριστήσω όλους τους συντελεστές της εκπομπής για τη θερμή τους υποδοχή. Τα γυρίσματα πραγματοποιήθηκαν πέρυσι, σε περίοδο καραντίνας και προς τιμή τους πήραν όλα τα μέτρα, για να αισθάνομαι ασφαλής. Προσπάθησαν δε φιλότιμα σ’ αυτά τα δύο επεισόδια να χωρέσουν όσο το δυνατόν περισσότερες πληροφορίες για τα ψυχιατρικά ιδρύματα της χώρας μας (το θέμα φυσικά είναι τεράστιο), να δώσουν μια σφαιρική εικόνα, να υπάρχει πολυφωνία κι αξίζει οπωσδήποτε να δείτε τι κατάφεραν. Η δική μου γνώμη είναι ότι πέτυχαν τον στόχο τους και παρουσίασαν μια αξιόπιστη ιστορική αναδρομή. Είχαν ερευνήσει πάρα πολύ και φάνηκε αυτό. Συγχαρητήρια και κάθε επιτυχία εύχομαι για το μέλλον σε όλ@ τους.-

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ‘Ψ’: ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΛΗΡΗ ΔΙΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΔΙΟΡΙΣΕ Η Ζ. ΡΑΠΤΗ

Από την πρώτη μέρα που διορίστηκε ως υφυπουργός Υγείας, αρμόδια για την ψυχική υγεία, η Ζωή Ράπτη δεν άφησε στιγμή να περάσει, με τις διαδοχικές υπουργικές αποφάσεις που εξέδωσε, χωρίς έμπρακτα να δείξει την αποστολή που της έχει ανατεθεί να επιτελέσει: την πλήρη διάλυση ενός ήδη απεξαρθρωμένου δημόσιου συστήματος ψυχικής υγείας και την ολοταχή ιδιωτικοποίησή του. Πώς, άλλωστε, θα μπορούσε να είναι διαφορετικά σ΄ ένα Υπουργείο Υγείας που αντιμετωπίζει συνολικά την Υγεία, εν μέσω πανδημίας, προς αυτή την κατεύθυνση και από μια κυβέρνηση που αξιοποιεί την πανδημία για να περάσει μέτρα που ανατρέπουν ό,τι είχε απομείνει στο πεδίο των εργασιακών και κοινωνικών δικαιωμάτων;

Μέτρα όπως η επίσημη, πλέον, θεσμοθέτηση της εκτέλεσης ακούσιων νοσηλειών στις (ανέκαθεν εκτός παντός ελέγχου) ιδιωτικές ψυχιατρικές κλινικές, η πριμοδότηση ιδιωτών από το δημόσιο για την δημιουργία υπηρεσιών ψυχικής υγείας, μέσω ΣΔΙΤ  (Συμπράξεων δημόσιου – ιδιωτικού τομέα), το έμμεσο, και δήθεν προσωρινό, πέρασμα νοσηλευομένων από ψυχιατρικές κλινικές του δημοσίου σε ιδιωτικές ψυχιατρικές κλινικές (με αφορμή την απαράδεκτη μετατροπή ψυχιατρικών κλινικών του δημόσιου σε κλινικές covid-19), η στροφή (αποκλειστικά πλέον) σε ιδιωτικούς φορείς για χρηματοδότηση υπηρεσιών (όπως το ίδρυμα «Σταύρος Νιάρχος», χρηματοδότης της γραμμής, δήθεν, ψυχολογικής υποστήριξης 10306 και, τώρα, ενός υπό σύσταση «εθνικού δικτύου επαγγελματιών παιδικής ψυχικής υγείας») – όλα αυτά δεν είναι παρά δείγματα και σταθερά και διαδοχικά βήματα προς «αυτό που έρχεται». Αυτό που η Ζ. Ράπτη όρισε ως «επαναπροσδιορισμό σε στέρεες βάσεις του μέλλοντος της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης», καθώς «εντός του έτους θα παρουσιαστεί το νέο εθνικό σχέδιο δράσης για την ψυχική υγεία».

Αν και μπορούμε πολύ εύκολα να συλλάβουμε το «μέλλον» που έχει αναλάβει να προετοιμάσει και να φέρει η εντεταλμένη προς τούτο ηγεσία του Υπουργείου, η διαμόρφωση της εν λόγω Επιτροπής είναι ενδεικτική από μόνη της. Ως πρόεδρος της Επιτροπής αυτοδιορίζεται η ίδια η υφυπουργός (με ό,τι αυτό σημαίνει για τον χαρακτήρα της επιτροπής ως ενός χωρίς κανένα πρόσχημα εκτελεστικού οργάνου).

Ενώ κάποιοι/ες άλλοι/ες είναι απλώς μέλη του γραφείου της.

Και όλα, σχεδόν, τα ονόματα των μελών της (μόνιμης) επιτροπής που διόρισε «για την παρακολούθηση της υλοποίησης του σχεδιασμού για την Ψυχική Υγεία», «μιλούν από μόνα τους» – δίνοντας τη σφραγίδα τους στον χαρακτήρα της επιτροπής, σηματοδοτώντας αυτό που έρχεται, λόγω του γνωστού «βίου και πολιτείας» τους στο πεδίο της ψυχικής υγείας:

  • Είναι, κατ΄ αρχήν, ο Γ. Αλαφούζος, πρόεδρος των ιδιωτικών ψυχιατρικών κλινικών Ελλάδος. Πρώτη φορά σε μια τέτοια επιτροπή, όσο θεσμικός και διεκπεραιωτικός κι’ αν ήταν πάντα ο ρόλος της, συμμετέχουν, μέσω μάλιστα του επικεφαλής τους, οι κλινικάρχες, ως, μάλιστα, οι άμεσα ωφελούμενοι των «μεταρρυθμιστικών» στόχων της Ράπτη. Με έναν μεγάλο αριθμό των ψυχιάτρων που ακολουθούν, να είναι αυτονόητοι συνεργάτες και προμηθευτές πελατών.
  • Είναι και ο Π. Θεοδωράκης, θερμός υποστηρικτή του νεοφιλελεύθερης κοπής κλεισίματος των ψυχιατρείων (στη γνωστή γραμμή των Ρήγκαν και Θάτσερ). Είναι αυτός που, στην περίοδο που στο Υπουργείο Υγείας διαδέχονταν ο Άδωνις τον Βορίδη κοκ, είχε διοριστεί, το 2014, διοικητής του ΨΝΑ, με κύρια αποστολή, την οποία με φρενήρεις ρυθμούς επιχείρησε να εκτελέσει, να το κλείσει μέσα σε ένα χρόνο (!), μέχρι τα μέσα το 2015, σε εκτέλεση μνημονιακών και άλλων εντολών των Βρυξελλών. Αν και, για ποικίλους λόγους, δεν «πρόλαβε», αυτό δεν εμπόδισε μια έκτοτε καριέρα στον ΠΟΥ!
  • Δεν θα μπορούσε, φυσικά, να λείπει από την Επιτροπή το Δίκτυο των κρατικοδίαιτων ΜΚΟ ψυχικής υγείας «Αργώ» με τον επικεφαλής του Μ. Θεοδωρουλάκη (αποτελώντας, θεσμική, πλέον, έκφραση και γέφυρα προς την πλήρη ιδιωτικοποίηση της ψυχικής υγείας).

Είναι φανερό ότι, στην επιλογή των μελών της επιτροπής από την Ζ. Ράπτη, η συντριπτική πλειονότητα είναι «δικά μας παιδιά», πανεπιστημιακά και άλλα. Με ολίγους και εκ του Σύριζα, που έχουν δείξει έμπρακτα ότι από «ψυχιατρική μεταρρύθμιση» αυτό που γνωρίζουν είναι μόνο η λέξη ως τέτοια και, κατ΄ ουδένα τρόπο, το έμπρακτο περιεχόμενό της.

Κανείς εκ των μελών δεν είχε ποτέ την όποια πραγματική εμπλοκή με μια, πέρα από τα λόγια, μεταρρυθμιστική πρακτική – κλειστοί και κλειστές πίσω από πανεπιστημιακά έδρανα, πάντα στη λογική του κυρίαρχου ψυχιατρικού κατασταλτικού παραδείγματος, ενίοτε έχοντας πάρει και θέσεις διαχείρισης σε επίπλαστου μεταρρυθμιστικού χαρακτήρα μονάδες. Ο άκρατος βιολογισμός κάποιων έφτασε μέχρι και στη λειτουργία ιατρείων για παροχή αποκλειστικά συγκεκριμένων, και με πολύ επικίνδυνες παρενέργειες, ψυχοφαρμάκων (πχ, «ιατρείο Leponex»), αντί για την ανάπτυξη μονάδων νοσηλευτικής φροντίδας, κοινοτικών υπηρεσιών κλπ.  

Και είναι να απορεί κανείς (μόνο στο βαθμό, φυσικά, που μπαίνει στην ανέκαθεν προδιαγεγραμμένη λογική και αποστολή αυτών των επιτροπών) τι σηματοδοτεί, πχ, ο αποκλεισμός της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Οικογενειών ψυχικής υγείας (ΠΟΣΟΨΥ) και η επιλογή για συμμετοχή μόνο ενός συγκεκριμένου συλλόγου οικογενειών, αυτού από την Θεσσαλονίκη. Αλλά, εξίσου, να (μην) απορεί για τον διορισμό στην επιτροπή μέλους της ΜΚΟ Αθηνά-Υγεία, με άκρως επίπλαστο και περιθωριακό στον τομέα των Εξαρτήσεων, αντί για κάποιο/α εκπρόσωπο του 18 Ανω ή του ΚΕΘΕΑ (που, φυσικά, το διαλύουν: άκρως αντιπροσωπευτικό για το τι σχεδιάζουν το τομέα των εξαρτήσεων).

Θέματα που είναι ακόμα σε αναμονή οριστικών «λύσεων» σίγουρα, στην επιτροπή αυτή, θα βρουν το κατάλληλο έδαφος για να πάρουν την πιο κατασταλτική μορφή τους. Όπως η μεταχείριση των ακαταλόγιστων του αρ. 69 ΠΚ. Ή το καθεστώς στις φυλακές κλπ, με ό,τι κι΄ αν έχει αποκαλυφθεί για διάφορους «δρώντες» στο εν λόγω πεδίο στο πρόσφατο παρελθόν. Και η «ακούσια θεραπεία στην κοινότητα» που, αν και την είχε σχεδιάσει, δεν πρόλαβε να εφαρμόσει ο Σύριζα, είναι σε αναμονή.

Γενικά, τα συγκοινωνούντα δοχεία πανεπιστήμιου, ιδιωτικού τομέα, δημόσιου, σε συνδυασμό με την κυρίαρχη λογική του άκρατου βιολογισμού, του γρήγορου εξιτήριου, της «περιστρεφόμενης πόρτας», της απεξάρθρωσης του όποιου εναπομείναντος «κράτους πρόνοιας», είναι το «νέο εθνικό σχέδιο δράσης για την ψυχική υγεία» της Ζ. Ράπτη και της επιτροπής στην οποία θα προεδρεύει, με στόχο την όσο γίνεται πιο φτηνή, όσο γίνεται πιο «μειωμένου κόστους» αντιμετώπιση των ψυχικά πασχόντων, την ολοσχερή, δηλαδή, θεραπευτική και κοινωνική τους απόρριψη.

Η αντίστασησε αυτά τα σχέδια, για τα οποία «μιλούν» τα ίδια τα ονόματα των μελών της επιτροπής, πρέπει να ξεκινήσει πριν η επιτροπή αρχίσει την καταστροφική δουλειά της. Και αντίσταση δεν σημαίνει απλώς το «όχι στην ιδιωτικοποίηση», που είναι φυσικά, θεμελιώδους σημασίας, αλλά με την προϋπόθεση ότι δεν θα κρύβει πίσω του την υπεράσπιση του υπάρχοντος κατασταλτικού/ιδρυματικού συστήματος. Το «όχι στη ιδιωτικοποίηση» είναι αξεδιάλυτα συνδεδεμένο με την επιδίωξη μιας «άλλης ψυχικής υγείας», πέρα από τα τείχη του ασύλου, της καταστολής και της κοινωνικής απόρριψης. Μια ψυχική υγεία κοινοτικά βασισμένη και χειραφετητική.

10/5/2021

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ‘Ψ’: ΞΕΠΟΥΛΗΜΑ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑ ΣΤΟΥΣ ΙΔΙΩΤΕΣ ΜΕΣΩ «ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ» ΔΗΜΟΣΙΟΥ/ΙΔΙΩΤΙΚΟΥ

Την ίδια στιγμή που η κυβέρνηση, με τον τρόπο που διαχειρίζεται την πανδημία, έχει οδηγήσει ολόκληρο το σύστημα της Υγείας σε κυριολεκτική κατάρρευση, με τις υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας να αποτελούν, μαζί με όλων των ειδών τις δομές του εγκλεισμού, προνομιακές εστίες μετάδοσης του κορονοϊού και με μόνη απάντηση σ’ αυτό που οι πολιτικές της παράγουν, μιαν ακόμα πιο ασφυκτική καταστολή, δεν παύει, ωστόσο, ούτε στιγμή να αξιοποιεί αυτή την «κατάσταση εκτάκτου ανάγκης» (με τον τρόπο που η ίδια την κατασκευάζει), ως ευκαιρία για το πέρασμα των πιο αντιδραστικών και προαποφασισμένων από καιρού μέτρων.

Έτσι, η υφυπουργός Υγείας Ζ. Ράπτη, σε εκτέλεση μιας από τις βασικές πτυχές της αποστολής για την οποία διορίστηκε, την εξυπηρέτηση, δηλαδή, των ιδιωτικών κυκλωμάτων στο χώρο της ψυχικής υγείας, προχώρησε, μετά τη θεσμοθέτηση της ακούσιας νοσηλείας και σε ιδιωτικές ψυχιατρικές κλινικές, στην έκδοση, στις 23/2/21, ενός ΦΕΚ με μια υπουργική απόφαση (αριθμ.Γ3α,β/Γ.Π.οικ.10858), με την οποία ανοίγει ανεμπόδιστα ο δρόμος για την πλήρη ιδιωτικοποίηση της ψυχικής υγείας, με το ξεπούλημά της σε φορείς κερδοσκοπικούς, ή «μη» κερδοσκοπικούς.

Προβλέπεται, για την ίδρυση/ανάληψη της όποιας υπηρεσίας ψυχικής υγείας (στεγαστικής δομής, Κινητής Μονάδας, ΚΨΥ κλπ) η δυνατότητα συνεργασίας (στη λογική της γνωστής ως «Σύμπραξης Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα»-ΣΔΙΤ) του Δημοσίου, ή της τοπικής αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ), με φορείς κερδοσκοπικούς, η «μη» κερδοσκοπικούς (ή και με συμπράξεις φορέων, κερδοσκοπικών και «μη» κερδοσκοπικών). Και, σύμφωνα με το άρθρο 3 (παρ. 3. ζ και η), στην περίπτωση συνεργασίας, το Δημόσιο, ή ο ΟΤΑ, υποχρεούται να καλύπτει το 50% του προσωπικού της όποιας υπηρεσίας, αλλά και να εξασφαλίζει την δωρεάν παραχώρηση ακινήτου για την στέγαση της μονάδας. Δηλαδή, η ολοκληρωτική, πλέον, χρηματοδότηση του ιδιωτικού από το Δημόσιο και η παραχώρηση όλων των, πάλαι ποτέ αρμοδιότητας του Δημοσίου, υπηρεσιών στους ιδιώτες.

Αυτό είχε ήδη προετοιμαστεί από το ξεκίνημα της λεγόμενης «μεταρρύθμισης» στη βάση των συγχρηματοδοτούμενων προγραμμάτων (Γ΄ ΚΠΣ και ΕΣΠΑ), όταν καθιερώθηκε, με απαίτηση και της ΕΕ, η ανάθεση ενός μεγάλου μέρους των νέων υπηρεσιών στον «μη» κερδοσκοπικό και στον, εν δυνάμει τότε, αλλά θεσμοθετημένο κερδοσκοπικό τομέα. Αυτή η ανάθεση απόκτησε περαιτέρω θεσμική και υλική υπόσταση όταν, εν μέσω μνημονίων, καθιερώθηκε η δυνατότητα κάποιος φορέας, νομικό ή φυσικό πρόσωπο, να μπορεί να έχει και κερδοσκοπική επιχείρηση (πχ, ιδιωτική ψυχιατρική κλινική) και ΜΚΟ. Είδαμε πώς αυτό λειτούργησε ως τα συγκοινωνούντα δοχεία των ακόμα πιο ανεξέλεγκτων, πλέον, διαδικασιών για την ακούσια νοσηλεία. Τώρα, έχουμε ένα βήμα παραπέρα, σε μια διαδικασία από καιρό προετοιμασμένη: όχι απλώς πριμοδότηση και περαιτέρω χρηματοδότηση του ιδιωτικού από το Δημόσιο, αλλά ξέφρενη αντικατάσταση τουΔημόσιου (όποιο κι΄ αν είναι αυτό, κατασταλτικό, δυσλειτουργικό κλπ) από το ιδιωτικό (υπηρεσίες μόνο για όποιον έχει να πληρώσει… και η καταστολή εκτός παντός ελέγχου).

Μάλιστα, αν και η υπουργική απόφαση υποτίθεται ότι αναφέρεται σε όποιες νέες υπηρεσίες δημιουργηθούν, η παροιμιώδης ασάφεια με την οποία αυτή, όπως όλες οι αποφάσεις της Ζ. Ράπτη, είναι διατυπωμένη, αφήνει ανοιχτό και επικρεμάμενο το ενδεχόμενο, στη βάση αυτής της ρύθμισης, ακόμα και οι υπάρχουσες δημόσιες δομές (με μια, πχ, απλή φραστική αλλαγή του σκοπού, του αντικειμένου τους κλπ, που θα τις κάνει να εμφανίζονται σαν κάτι «καινούργιο») να παραχωρούνται σιγά-σιγά σε ιδιώτες μέσω «συμπράξεων».

Με ανοιχτό, πλέον, και το ενδεχόμενο, εργαζόμενοι με μόνιμη, ή αορίστου χρόνου σχέση εργασίας στο Δημόσιο, να γίνονται «δωρεά» στους ιδιώτες και η μονιμότητα όσων έχουν ακόμα απομείνει, να εξανεμίζεται μέσω ΣΔΙΤ.

Μαζί με όλα όσα αντιμετωπίζουμε μέσα στην πανδημία, τέτοιες κινήσεις δεν πρέπει να περάσουν απαρατήρητες, γιατί είναι αυτές, και όχι η πανδημία, που φυτεύονται τώρα για ν’ αποτελέσουν το άκρως δυστοπικό μέλλον που ανοίγεται μπροστά μας, αν δεν αντισταθούμε.

14/4/2021

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

Δρομοκαΐτειο: Συγκέντρωση Διαμαρτυρίας, Σάββατο 10/4/21 στις 12.00 – Κάλεσμα της Πρωτοβουλίας ‘Ψ’

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

Ανακοίνωση της Πρωτοβουλίας ‘Ψ’ : «Δρομοκαΐτειο: Η κρίση της πανδημίας Covid-19 ως το ορόσημο της Ψυχιατρικής Αντιμεταρρύθμισης»

Ήταν μόνο ζήτημα χρόνου να συμβεί και στο Δρομοκαΐτειο ό,τι συνέβη παγκοσμίως σε πάρα πολλές «δομές μακράς παραμονής» τον προηγούμενο χρόνο, η ταχύτατη, δηλαδή, διάδοση του ιού Covid-19, κυρίως σε νοσηλευόμενους. Και δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός καθώς η διεθνής εμπειρία και η σχετική έρευνα που έχει παραχθεί τον τελευταίο χρόνο έχει δείξει ότι  οι παράγοντες που ευνοούν την διάδοση του ιού σε «μονάδες μακράς παραμονής» σχετίζονται, κατά  κύριο λόγο, με τον ανεπαρκή αριθμό προσωπικού, και τις συνεπακόλουθες πλημμελείς συνθήκες υγιεινής και φροντίδας, με το βαθμό αναπηρίας των νοσηλευομένων λόγω αδυναμίας τήρησης των κανόνων ατομικής υγιεινής, το μεγάλο αριθμό κλινών σε μία δομή, την έλλειψη προστατευτικών μέσων του προσωπικού, την συχνή μετακίνηση ασυμπτωματικών μελών του προσωπικού από την κοινότητα στη δομή και ανάμεσα σε δομές σε τακτική βάση, καθώς και με τη μη τακτική διενέργεια τεστ σε όλα τα μέλη του προσωπικού και τους νοσηλευόμενους για έγκαιρο εντοπισμό και απομόνωση των φορέων.

Στο Δρομοκαΐτειο, όπως και σε πολλές άλλες δομές κλειστού τύπου, προσφυγικές δομές, φυλακές, γηροκομεία κλπ, όλοι οι παραπάνω παράγοντες κινδύνου αποτελούν μάλλον τον κανόνα ακριβώς γιατί οι ίδιες οι συνθήκες εγκλεισμού τους ευοδώνουν. Το ιδρυματικό μοντέλο φροντίδας στη βάση του οποίου είναι οργανωμένες και λειτουργούν όλες οι προνοιακές, ψυχιατρικές και άλλες δομές, πέρα από τον καθαυτό παθογόνο χαρακτήρα του, λειτουργεί, εν μέσω πανδημίας, και ως προνομιακό πεδίο και εστία μετάδοσης του κορονοϊού. Έτσι, δεν μπορεί παρά να μας προκαλεί εντύπωση ότι βρέθηκαν δήθεν προ εκπλήξεως οι αρμόδιοι ενώ «είχαν λάβει μέτρα». Στην πραγματικότητα, μόνο από τύχη δεν είχε συμβεί κάτι τέτοιο, αφού μέχρι και τώρα δεν έχουν πάρει κανένα σοβαρό μέτρο, επιστημονικά τεκμηριωμένο, εκτός του εμβολιασμού,  ούτε φαίνεται ότι πρόκειται να λάβουν, αν κρίνουμε από τις σχετικές αποφάσεις και εξαγγελίες.

Αντιθέτως, τα  μόνα μέτρα που ελήφθησαν, εντελώς αντανακλαστικά, απηχούν, σε μεγάλο βαθμό, τις δοξασίες γύρω από τις μεταδοτικές ασθένειες, όπως η λέπρα, και τα  στερεότυπα για την τρέλα.  Οι λέξεις κλειδιά των μέτρων είναι κλείσιμοπεριορισμόςαναστολή διακοπήαπαγόρευση. Που μεταφράζονται στην πράξη σε κλείδωμα των τμημάτων, απαγόρευση μετακίνησης των ασθενών στο προαύλιο χωρίς συνοδεία, απαγόρευση του ενός και μοναδικού ντελίβερι που περνούσε την πύλη για να παραδώσει πράγματα έξω από τα τμήματα, διακοπή παραλαβής δεμάτων από συγγενείς προς ασθενείς, περιορισμός έως απαγόρευση χρήσης κινητού τηλεφώνου, χώροι που παραμένουν ερμητικά κλειστοί και αερίζονται μόνο από τις γρίλιες των παραθύρων, συγκέντρωση και πολύωρη παραμονή των ασθενών σε τραπεζαρίες και κλειδωμένους κοινόχρηστους χώρους, όπως βλέπαμε πριν δεκαετίες στα παλαιού τύπου Άσυλα, αναστολή λειτουργίας κοινοτικών δομών κα. Οι νοσηλευόμενοι και οι εργαζόμενοι ασφυκτιούν και συγχρωτίζονται ακόμη παραπάνω, ενώ οι πρώτοι μετακινούνται από την τραπεζαρία στα δωμάτια και το αντίστροφο, σαν «πρόβατα επί σφαγή».

Δε μπορούμε παρά να «θαυμάσουμε» την πρόοδο της ιατρικής επιστήμης στον 21ο αιώνα, τόσο της ψυχιατρικής, όσο και της λοιμωξιολογίας, τα αποτελέσματα της οποίας βλέπουμε να εκτυλίσσονται  και στο Δρομοκαϊτειο.

Ενώ το Γηροψυχιατρικό, πού είναι, από παράδοση, το πιο κλειστό τμήμα του Δρομοκαϊτείου, είναι και το πρώτο που χτυπήθηκε πιο σοβαρά από τον ιό.

Και όπως ήταν αναμενόμενο, τα κλειστά παράθυρα και οι κλειδωμένες πόρτες του, η καθολική απαγόρευση της μετακίνησης των ασθενών, η αυστηρότατα ελεγχόμενη είσοδος και έξοδος μόνο του προσωπικού, η απόλυτη απαγόρευση επισκεπτηρίου από την αρχή της πανδημίας, όχι μόνο δεν προστάτεψαν από την διάδοση του ιού, αλλά, για όποιον στοιχειωδώς γνωρίζει τις ελλείψεις και τις κακές πρακτικές που εφαρμόζονται, δημιούργησαν ακόμη πιο ασφυκτικές συνθήκες.

Αντιθέτως, απουσίαζαν μέτρα που έχουν επιστημονικά τεκμηριωθεί ως τα πλέον κατάλληλα, όπως, επαρκής αριθμός προσλήψεων, τήρηση σχολαστικής καθαριότητας με συχνές απολυμάνσεις,  ευρεία παροχή προστατευτικών μέσων, τακτικός έλεγχος ασθενών και προσωπικού με τεστ, αποφυγή μετακίνησης του προσωπικού από τμήμα σε τμήμα, εστίαση στην προσωπική υγιεινή των νοσηλευομένων, τήρηση φυσικής απόστασης, μείωση της πυκνότητας των κλινών, επαρκής αερισμός των χώρων κλπ σε ό,τι αφορά στα ψυχιατρικά τμήματα, αλλά και μέτρα όπως η ενίσχυση της πρωτοβάθμιας ψυχιατρικής φροντίδας (στα πλαίσια της ενίσχυσης συνολικά της πρωτοβάθμιας υγείας) και της παροχής υπηρεσιών στην κοινότητα, ώστε να μειώνεται η ανάγκη για επείγουσα ενδονοσοκομειακή αντιμετώπιση.

Παράλληλα, ακόμη και τώρα, μετά την διασπορά και σε δεύτερο τμήμα, επιτρέπεται  η λειτουργία μικτού τμήματος για ασθενείς αρνητικούς και θετικούς στον ιό στον ίδιο χώρο! Οι μισοί από εδώ και οι άλλοι μισοί από εκεί. Αφού, όπως ακούστηκε από χείλη επιστήμονα, που εισηγείται κατά κύριο λόγο το ερμητικό κλείσιμο των τμημάτων και με καίρια θέση στη λήψη αποφάσεων για τα μέτρα που λαμβάνονται, «είναι σίγουρο ότι και οι αρνητικοί ασθενείς θα γίνουν σύντομα θετικοί»! 

Ο κανόνας «ό,τι πει η επιτροπή λοιμώξεων», εφαρμόζεται και εδώ ως ο  «χρυσός κανόνας», ακόμη κι΄ αν εισηγείται αυτή η επιτροπή,  την λειτουργία μικτού τμήματος…

Έτσι πάρθηκαν, με εκπληκτική ταχύτητα και ευκολία, σε κατάσταση πανικού, αποφάσεις για υπολειτουργία, ή και διακοπή λειτουργίας των Κέντρων Ψυχικής Υγείας και των Εξωτερικών Ιατρείων, του Κέντρου Ημέρας και του Κέντρου Πολλαπλών Ψυχοθεραπειών, όλων, δηλαδή, των λεγόμενων «κοινοτικών δομών» του Ψυχιατρείου. 

Αποκορύφωμα αποτελεί η ανακοίνωση, με Δελτίο Τύπου του Δρομοκαϊτείου, ως επισφράγιση της απαξίωσης και υποβάθμισης της δημόσιας υγείας, για την διακομιδή των «αρνητικών ασθενών» σε ιδιωτικές κλινικές! Αντί για προσλήψεις, ενίσχυση των κοινοτικών υπηρεσιών και πραγματική θεραπευτική φροντίδα, βλέπουμε να εκτυλίσσεται η υλοποίηση ενός σχεδίου έκτακτης ιδιωτικοποίησης που  θα παγιοποιήσει και θα ισχυροποιήσει, de facto, τον ρόλο των ιδιωτικών ψυχιατρικών κλινικών στις ακούσιες νοσηλείες. Εξάλλου, το έδαφος γι΄ αυτό, προετοίμασε, πριν λίγους μήνες, εν μέσω της πανδημίας, η υφυπουργός Ζ. Ράπτη νομιμοποιώντας, για πρώτη φορά, τις ακούσιες νοσηλείες σε ιδιωτικές κλινικές. 

Η στρατηγική που ακολουθείται και στην Ψυχική Υγεία (στο Δρομοκαΐτειο εν προκειμένω), σε σχέση με τα μέτρα που λαμβάνονται, δεν αποτελεί πρωτοτυπία, αφού είναι  πλήρως εναρμονισμένη με την «Ιερά Βίβλο Καταστολής» και αντιμετώπισης της πανδημίας του Χρυσοχοΐδη και της κυβέρνησης και εντάσσεται στην γενικότερη στρατηγική καταστολής, απαγορεύσεων, εγκλεισμού και ελέγχου των πάντων με πρόσχημα την πανδημία. Εξάλλου, είναι γνωστό ότι η ίδια περίπου κατάσταση επικρατεί και σε προσφυγικές δομές, φυλακές κλπ, παρόλο που η φωνή των εγκλείστων δεν φτάνει πάντα προς τα έξω.

Είναι, λοιπόν, φανερό ότι πρόκειται για κεντρική πολιτική που, δυστυχώς, βρίσκει «ευήκοα ώτα»  και στην ψυχιατρική κοινότητα.

Έτσι, αν χρειάστηκε ένα φυσικό φαινόμενο, ο σεισμός του 1999, που έβγαλε εκτός λειτουργίας το ΨΝΑ/Δαφνί για τρία χρόνια, για να δώσει ώθηση, στη βάση των συγχρηματοδοτούμενων, τότε, προγραμμάτων της ΕΕ, σε μιαν αργόσυρτη και εν πολλοίς ανεπιθύμητη μεταρρύθμιση – με την δημιουργία (σχεδόν αποκλειστικά) στεγαστικών δομών, σε μια «μεταρρυθμιστική» λογική νεοϊδρυματικού χαρακτήρα και με πολλούς, ποικίλων πολιτικών αποχρώσεων, να μιλούν για δήθεν «ολοκλήρωση» της ψυχιατρικής «μεταρρύθμισης» – φαίνεται ότι ήλθε ή ώρα της ανοιχτά και απροσχημάτιστα Ψυχιατρικής  Αντιμεταρρύθμισης, αυτή την φορά, με  ορόσημο την Κρίση της Πανδημίας του Covid-19.

Θεωρούμε ότι όλα αυτά δεν πρέπει να μείνουν αναπάντητα και ότι επαγγελματίες ψυχικής υγείας, άτομα με ψυχιατρική εμπειρία, οικογένειες, κοινωνικές συλλογικότητες πρέπει να συντονιστούν και έμπρακτα ν΄ αντιδράσουν απέναντι σ΄ ένα ζοφερό παρόν, που εξελίσσεται σε ένα ακόμα πιο ζοφερό μέλλον.

 26/3/2021

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

Poesia sin Fin (Ποίηση χωρίς Τέλος) : Στην ErtFlix ως τις 15/4/2021

Δε χρειάζεται να γράψω πολλά σήμερα. Είναι μία απ’ τις πιο αγαπημένες μου ταινίες και γι’ αυτό σας την προτείνω. Τόσο απλά. Θα προβάλλεται στην ErtFlix ως τις 15 Απριλίου 2021 και το θέμα της είναι η «αυθεντική και σουρεαλιστική ζωή του Αλεχάντρο Χοδορόφσκι». Μια πολύ εμπεριστατωμένη κριτική για την ταινία, υπάρχει εδώ, για την περίπτωση που θέλετε να καταλάβετε περισσότερα, αλλά αν ήμουν στη θέση σας θα τη διάβαζα αφού την είχα παρακολουθήσει κι όχι πριν. Λέω εγώ τώρα μια γνώμη…

Όσο για τον Alejandro Jodorowsky, στα 92 του χρόνια, είναι μια κατηγορία από μόνος του. Πολυτάλαντος, πολυσχιδής, πολύπλευρος άνθρωπος. Προσωπικά μ’ ενδιαφέρουν κι οι απόψεις του σχετικά με τη ψυχοθεραπεία και τη «ψυχομαγεία» που εφαρμόζει (υπάρχει κι αυτή η σχετική ταινία), αλλά δεν είναι τώρα η ώρα ν’ αναλύσουμε περισσότερο τα «πιστεύω» του, που βέβαια σχετίζονται με την κουλτούρα της λατινικής Αμερικής. Ίσως κάποια άλλη στιγμή. Οπωσδήποτε πάντως έχει ενδιαφέροντα πράγματα να πει κι έτσι δε θα χάσετε το χρόνο σας αν κάνετε κλικ στα link της ανάρτησης, μέχρι να τα ξαναπούμε.