«Σχέδιο γάμου»: Ένα ντοκιμαντέρ της Atieh Attarzadeh γυρισμένο σε ψυχιατρείο του Ιράν

Όσα χρόνια έζησα στη Θεσσαλονίκη, δεν έχανα με τίποτα το Φεστιβάλ. Τις μέρες εκείνες, περνούσα ώρες μπροστά στη μεγάλη οθόνη που μου άνοιγε νέους ορίζοντες. Φέτος, λόγω της διαμορφωμένης κατάστασης μπορώ να δω, όπως κι εσείς, με μια απλή εγγραφή κι απολύτως δωρεάν, όποια ταινία μ’ ενδιαφέρει στον υπολογιστή μου από εδώ. Κι αυτό έκανα χτες βράδυ.

Παρακολούθησα λοιπόν το σπουδαίο αφιέρωμα στον ποιητή Νίκο Καρούζο που σας προτείνω κι από ‘δω να μη χάσετε, αλλά και το συγκεκριμένο ντοκιμαντέρ της Atieh Attarzadeh , που αφορά ένα αμφιλεγόμενο σχέδιο γάμου μεταξύ χρονίων ψυχικά πασχόντων (κάποιοι εξ’ αυτών είναι άστεγοι κι έχουν πάρει τη διάγνωση της σχιζοφρένειας), νοσηλευομένων στο Ehsan House. Ένα ίδρυμα μη-κρατικό, μη-κερδοσκοπικό (Charitable Institute for Protecting Social Victims), κοντά στην Τεχεράνη, για το οποίο βρήκα εδώ κάποιες πληροφορίες.

Τα υπέρ και τα κατά αυτού του σχεδίου, αναφέρονται απ’ τους ίδιους τους εργαζόμενους στο ίδρυμα κι έτσι δεν χρειάζεται να σας γράψω περισσότερα εγώ. Θ’ αναφέρω μόνο, ότι φυσικά σε οτιδήποτε νέο προτείνεται, υπάρχει συνήθως κριτική απ’ το κατεστημένο σύστημα. Δεν είναι η πρώτη φορά που το βλέπουμε αυτό. Και συνήθως η κριτική γίνεται από ‘κείνους ακριβώς, που δεν έχουν κάνει τίποτα για να λύσουν ένα ήδη υπάρχων πρόβλημα. Θα δείτε σε κάποια στιγμή το διευθυντή που είχε αυτή την ιδέα, να το λέει. Απ’ την άλλη, κάποια «πειράματα» χρειάζονται πολλή σκέψη ειδικά αν έχουν έντονο το στοιχείο του ελέγχου ενώ επικαλούνται τη λέξη «δικαίωμα» και θα καταλάβετε γιατί, παρακολουθώντας όσα διαδραματίζονται στην ταινία.

Εγώ δε στάθηκα πάντως, για να πω την αλήθεια, μόνο στα ερωτήματα που εγείρει το συγκεκριμένο σχέδιο. Αυτό το ντοκιμαντέρ μας δίνει την ευκαιρία να δούμε τις προσωπικές διαδρομές κάποιων ανθρώπων, ανδρών και γυναικών, που κατέληξαν στο ψυχιατρείο, τον τρόπο που τους αντιμετώπισαν κι αντιμετωπίζουν και σήμερα οι οικογένειές τους, την ιδρυματική λειτουργία του χώρου όπου νοσηλεύονται, το πώς δομούνται κι ιεραρχούνται αντίστοιχα κι οι σχέσεις των ειδικών, το περιθώριο λόγου των ίδιων των ενδιαφερομένων, ακόμη και το πως γίνονται ομαδικές ή ατομικές συνεδρίες, τι συμβαίνει με τη φαρμακοθεραπεία κ.α.

The Marriage Project' to vie in Belgium iFilm

Στο πατριαρχικό Ιράν, που κι άλλες φορές μ’ έχει απασχολήσει όπως θα ξέρετε ήδη αν επισκέπτεστε συχνά αυτό το blog, κάποια πράγματα που θα δείτε δεν φανταζόμουν ότι μπορούν να συμβούν κι άλλα ήταν όπως ακριβώς τα περίμενα. Θα κάνετε όσοι είστε του Ψ χώρου και τις δικές σας συγκρίσεις εξάλλου, αναπόφευκτα. Γι’ αυτό έχει νόημα να το δείτε και να βγάλετε τα συμπεράσματά σας.

Μια απ’ τις σκηνές πάντως, επαναφέρει το γνωστό ερώτημα της κλειστής ή ανοιχτής πόρτας. Τον ίδιο διάλογο θα μπορούσατε να παρακολουθήσετε και στην Ελλάδα. Μα τον ίδιο ακριβώς. Πράγμα που δείχνει αν μη τι άλλο, πόσο παγιωμένες είναι κάποιες αντιλήψεις και πόσο ισχυρά τα στερεότυπα για την ψυχική δυσφορία, ανεξαρτήτως συνόρων, δυστυχώς.

Επιτρέψτε μου μόνο, να κάνω μια μικρή παρένθεση και να γράψω επίσης δυο λόγια για μια ακόμη ταινία με πρωταγωνιστή άτομο διαγνωσμένο με διπολική διαταραχή, που είδα πρόσφατα απ’ το Ιράνflix, το πρόγραμμα προβολής δηλαδή ταινιών, που πραγματοποιεί το Μορφωτικό Κέντρο της Πρεσβείας της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν κι ήταν μια ευχάριστη έκπληξη. Στη χώρα όπου οι ταινίες γυρίζονται «Στο όνομα του Θεού», δεν είδα να τρέχουν οι συγγενείς τον πάσχοντα Χοσρόη, όπως είναι το όνομα του ήρωα, στους μουλάδες ή να του δίνουν να καταπιεί στίχους απ’ το Κοράνι διαλυμένους σε νερό. Θα συμβαίνουν κι αυτά ενδεχομένως (για να μη γράψω οπωσδήποτε και φανώ απόλυτη, ενώ δεν έχω πλήρη εικόνα της κατάστασης στη χώρα), σε επαρχιακές περιοχές, αλλά δεν συμβαίνουν μόνο αυτά, όπως άλλωστε βλέπουμε και στο ντοκιμαντέρ της Atieh Attarzadeh, πράγμα που δεν είναι λίγο.

Κι είναι καλή αφύπνιση η ταινία που σας προανέφερα κι έχει τίτλο «Ο αδερφός μου ο Χοσρό» και για τα δικά μας στερεότυπα, σχετικά με τις ισλαμικές χώρες. Αντιθέτως είδα συγγενείς να κάνουν μεγάλη προσπάθεια να καταλάβουν, να στηρίξουν και κυρίως να κρατήσουν εκτός ψυχιατρείου τον συγγενή τους. Κι όχι μόνο συγγενείς, αλλά δε θα γράψω περισσότερα για την περίπτωση που θα καταφέρετε να δείτε την ταινία και τότε θα δείτε ποιες συγκρούσεις αναδύονται. Πραγματικά ήταν μια ευχάριστη έκπληξη πάντως και μπράβο για τα μηνύματα, αν μη τι άλλο, που περνάει με τόση ευαισθησία και διακριτικότητα o σκηνοθέτης Ehsan Biglari.

Κλείνοντας τώρα την ανάρτηση αυτή κι επιστρέφοντας στο ντοκιμαντέρ «Σχέδιο γάμου», θα γράψω καταληκτικά ότι η σκηνοθέτιδα ήθελε να δείξει μεταξύ άλλων ότι όλ@ αναζητούμε την αγάπη κι έχουμε δικαίωμα να βιώνουμε συναισθηματική ασφάλεια, πληρότητα, ικανοποίηση. Ας το έχουμε κι αυτό κατά νου.

Μεγάλο το ευχαριστώ μας στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, που μας δίνει την ευκαιρία να δούμε, να μάθουμε και να σκεφτούμε.-

*H φωτογραφία της ανάρτησης είναι από εδώ.

Ανακοίνωση της Πρωτοβουλίας ‘Ψ’: Οι κυνηγοί των λέξεων και η διάσωση της αξιοπρέπειας της ψυχιατρικής κοινότητας στις μέρες της πανδημίας

.

Δεν αποτελούν έκπληξη, οι με ταχύτατα αντανακλαστικά «αντιδράσεις» του ΣΥΝΟΨΥΝΟ, του Συλλόγου εργαζομένων του Δαφνιού και της ΕΨΕ*, όσον αφορά στους περιορισμούς που επιβάλλονται σε ψυχιατρικές κλινικές γενικών και ειδικών νοσοκομείων, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19, όπως αναφέρεται σε σχετικό άρθρο/δημοσίευμα μέλους της Ειδικής Επιτροπής Ελέγχου Προστασίας των Δικαιωμάτων των Ατόμων με Ψυχικές Διαταραχές. Θα μπορούσε κανείς να τις αποδώσει και στην απουσία μιας νηφάλιας , και εστιασμένης στον νοσηλευόμενο γενικής πολιτικής , ή στον φόβο, που στοχευμένα ταξιδεύει σε κάθε γωνιά του σώματός μας, αν αυτή δεν ήταν η μόνιμη γραμμή άμυνας όταν, για οποιοδήποτε λόγο, ταράζονται τα λιμνάζοντα ύδατα της ψυχιατρικής κοινότητας.


Κι όπως σε όλες τις σχετικές ανακοινώσεις τους, έτσι και σε αυτές, κυρίαρχα επιχειρήματα, συνήθως, είναι η επίκληση «καταστάσεων εκτάκτου ανάγκης», είτε λόγω «επικινδυνότητας» είτε λόγω “προστασίας του καλού των ασθενών”. Η επένδυση του ρόλου των επαγγελματιών με ιδιότητες ήρωα που “πολεμά σε επικίνδυνες συνθήκες” (στην προκειμένη και με τον «αόρατο κίνδυνο» του ιού, επιπλέον), θα μπορούσε να είναι πειστικό επιχείρημα, για την “ιερή” αγανάκτηση που εκφράζεται, ειδικά τώρα που οι υγειονομικοί καλούνται να είναι στην πρώτη γραμμή, αν δεν ήταν “copy paste” της κεντρικής ιδέας ανακοινώσεων του παρελθόντος που εκδίδονται για να καταγγελθούν οι καταγγέλλοντες τις συνθήκες , εγκλεισμού και περιορισμών, που επικρατούν , τόσο σε ψυχιατρικά νοσοκομεία, όσο και σε ψυχιατρικές κλινικές γενικών νοσοκομείων και σε πολλές εξωνοσοκομειακές δομές.


Το ερώτημα είναι γιατί;
Τι είναι αυτό που θορύβησε τόσο; (αφού λίγο πολύ αυτά είναι γνωστά, όπως οι ίδιοι οι σύλλογοι παραδέχονται). Γιατί , το συγκεκριμένο κείμενο, αποτέλεσε, σε τόσο μεγάλο βαθμό, απειλή ώστε να ψάχνουν “λέξη – λέξη” να βρουν “Το Σφάλμα», “Την Λέξη», “Την Φωτογραφία» από όπου, η κρεμασμένη από τα μαλλιά της, εδώ και χρόνια, αξιοπρέπεια της Ψυχιατρικής κοινότητας ψάχνει να διασωθεί;


Αναζητώντας τι;
Μα τι άλλο από έναν “εξωτερικό εχθρό”, που επιβουλεύεται την αδιατάρακτη λειτουργία του ψυχιατρικού συστήματος, που «δουλεύει ρολόι», όταν τα στόματα μένουν κλειστά, και τώρα μάλιστα και με “μάσκες προστασίας”.
Έναν «εξωτερικό εχθρό», που δεν έκανε τίποτα άλλο από το να καθρεφτίσει την αγωνία αρκετών ανθρώπων, νοσηλευομένων και εργαζόμενων που έχουν περιγράψει τις εμπειρίες τους από πολλά διαφορετικά πλαίσια ψυχιατρικής νοσηλείας.


Έσπευσαν λοιπόν, κατά το γνωστό «όποιος έχει την μύγα …», να αντιδράσουν ο σύλλογος εργαζομένων του ΨΝΑ και ο ΣΥΝΟΨΥΝΟ, (Σύλλογος Ψυχιατρικών Νοσηλευτών) , όπου τα κύρια ζητήματα στα οποία τοποθετείται, παραδοσιακά ως σήμερα, είναι για το τι » καθήκοντα ΔΕΝ έχουν οι ψυχιατρικοί νοσηλευτές», διαχωρίζοντας ταυτόχρονα, σε πολλές περιπτώσεις, τη θέση τους από όλους τους άλλους συναδέλφους τους, και στο πόσο “επικίνδυνοι είναι οι ψυχικά πάσχοντες”.Για να καταλήξουμε σε αυτούς που πραγματικά παίρνουν τις αποφάσεις στις διάφορες κλινικές, δηλαδή στους ψυχιάτρους (υπό την αιγίδα, πάντα, της επιστημονικής τους εταιρίας ΕΨΕ) και στις διευθύνσεις των κλινικών.


Θα ήταν εξαντλητικό να ασχοληθούμε λεπτομερώς με κάθε μια από αυτές τις αιτιάσεις που αναφέρονται στα κείμενα* τους. Θα μείνουμε στην ουσία την οποία εμμέσως παραδέχονται και οι ίδιοι.


Στις περισσότερες ψυχιατρικές κλινικές, για να μην πούμε με βεβαιότητα σε όλες, η καταπάτηση δικαιωμάτων αποτελεί δομικό στοιχείο της ίδιας της λειτουργίας τους σε τέτοιο βαθμό που δεν μπορούν πια να διακρίνουν τι σημαίνει καταπάτηση ανθρώπινου δικαιώματος, καθώς θεωρείται καθημερινή “ιατρική πρακτική για το καλό του ασθενή που δεν γνωρίζει ποιο είναι το καλό του” .

.

Πως λοιπόν να μην θεωρούν δεδομένα «ως μέτρα προστασίας»…
Το ότι σε πολλές κλινικές δεν δίνεται το κινητό τηλέφωνο ούτε για λίγη ώρα μέσα στη μέρα, και το ότι δεν επιτρέπονται ντελίβερι (άλλοτε ως γενική απαγόρευση και άλλοτε ανά κλινική).
Το ότι για κάποιους ασθενείς διατάσσεται περιορισμός επί κλίνης , περισσότερο από πριν για να μην κυκλοφορούν πολύ , «για το καλό τους φυσικά”, και που ίσως θα τους συναντούσαμε δεμένους και μπροστά σε τηλεοράσεις για να ψυχαγωγούνται ενόσω περιορίζονται .
Το ότι ασθενείς, που είναι πιο υπευθυνοποιημένοι, και θα μπορούσαν να μετακινηθούν με το αντίστοιχο έγγραφο ή SMS (με την ένδειξη πχ SUPERMARKET ή Τράπεζα ), όπως όλοι μας, απαγορεύεται να το κάνουν;


Δεν καταλαβαίνουμε πως όλα αυτά, μαζί με τις κλειστές, παραδοσιακά, πόρτες και τις περαιτέρω απαγορεύσεις, προστατεύουν με οποιοδήποτε τρόπο τους νοσηλευόμενους, τους φιλοξενούμενους σε δομές και τους εργαζόμενους.
Όταν, π.χ , είναι γνωστό ότι η μαζική διαχείριση των αναγκών, σε συνθήκες στρατωνισμού, με καθαρά πρακτικούς όρους, δεν είναι μόνο ψυχολογικά επιβαρυντική αλλά και επικίνδυνη κατάσταση ως προς την πιθανότητα γρήγορης μετάδοσης της οποιαδήποτε μολυσματικής ασθένειας και ιού. Πολύ περισσότερο από την όποια μετακίνηση σε ανοιχτούς χώρους, προαύλια κλπ. Και ας θυμίσουμε τις συνθήκες, μαζικής διαχείρισης των αναγκών, που κατά κανόνα επικρατούν σε όλους αυτούς τους χώρους, για όσους προκλητικά τις “αγνοούν”.


Χώροι κλειστοί (για αποφυγή αποδράσεων κλπ), κοινόχρηστα σαλόνια και τραπεζαρίες, που συχνά δεν αερίζονται καλά. Πόσιμο νερό από κοινόχρηστους ψύκτες.
Χώροι ατομικής υγιεινής, κοινόχρηστοι, όπου ακόμη και σφουγγάρια μπορεί να είναι εκτεθειμένα για κοινή χρήση από τον οποιοδήποτε νοσηλευόμενο “μπερδευτεί” (ενόσω είναι σε σύγχυση ή καταστολή).
Καμία ειδική φροντίδα για εκπαίδευση στην ατομική φροντίδα και προστασία για τους ασθενείς καθώς και άμεση πρόσβαση σε είδη ατομικής υγιεινής (πχ συχνό πλύσιμο χεριών, απολυμαντικά, αναλώσιμα χαρτικά κλπ). Κοινόχρηστα τηλέφωνα όπου οι ασθενείς, στερημένοι από το προσωπικό τους κινητό, συνωστίζονται γύρω από αυτά για το ποιος θα πρωτομιλήσει.
Ασθενείς κατεσταλμένοι και περιορισμένοι επί κλίνης, που μπορεί να παραμένουν χωρίς επαρκή φροντίδα όσον αφορά την ατομική τους υγιεινή εξαιτίας του ότι αδυνατούν να αυτοεξυπηρετηθούν, να βοηθηθούν από συγγενείς (ενώ στα γενικά νοσοκομεία επιτρέπεται η παρουσία τους, υπό όρους , ακόμη και τώρα) ή γιατί το προσωπικό δεν είναι επαρκές.


Τα παραδείγματα είναι ατελείωτα, και υπάρχουν παντού , για το πως τα δήθεν μέτρα προστασίας που λαμβάνονται δεν προστατεύουν τελικά κανένα, ούτε ασθενείς, ούτε εργαζόμενους. Και ανάλογες συνθήκες, και πολύ χειρότερες, ισχύουν και στις ιδιωτικές κλινικές , όπου, πρόσφατα, εμφανίστηκαν δεκάδες κρούσματα.
Για αυτό, και η υποκριτική αναζήτηση του «σε ποιους αναφέρεται το κείμενο καταγγελίας», σε μία απάντηση οδηγεί: “να κοιταχτούν όσοι αποφασίζουν και επικροτούν τέτοιους περιορισμούς στον καθρέφτη”.


Και στο ερώτημα, αν θα μπορούσε τα πράγματα να είναι διαφορετικά, η απάντηση είναι ναι! Θα μπορούσε να είναι διαφορετικά, αρκεί όλοι όσοι αισθάνονται προσβεβλημένοι από την ανάδειξη της πραγματικότητας, να έμπαιναν σε μία ειλικρινή συζήτηση προς αυτή την κατεύθυνση, αντί, ωσάν “υπερήφανοι καβαλάρηδες του Κορωνοϊού”, να επιθεωρούν το ταχύτατο χτίσιμο νέων “Τειχών”, σαν έτοιμοι από καιρό. Και αυτός είναι ο πραγματικός κίνδυνος, γιατί τα Τείχη εύκολα χτίζονται, δύσκολα γκρεμίζονται. Και ενάντια σε αυτό τον κίνδυνο πολεμάμε και θα συνεχίσουμε να πολεμάμε…

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ



*Δείτε σχετικά:
http://synopsyno.blogspot.com/2020/04/08042020.html 

http://sylogosdafni.blogspot.com/2020/04/8-2020.html

https://psych.gr/deltio-typoy-tis-ellinikis-psychiatrikis-etaireias-gia-tis-synthikes-nosileias-sta-psychiatrika-nosokomeia-en-meso-pandimias/

Τα νέα στοιχεία για το πείραμα του Ρόζενχαν σχετικά με την αξιοπιστία των ψυχιατρικών διαγνώσεων – Μέρος II

David Rosenhan

Θα δούμε λοιπόν μαζί τώρα, τη συνέχεια αυτής της ιστορίας. Κι αν δεν διαβάσατε το πρώτο μέρος θα βρείτε εδώ την ανάρτηση. Είχαμε μείνει στο σημείο όπου η συγγραφέας, Susannah Cahalan, ανακάλυψε ότι τα δεδομένα, οι εντυπώσεις κάποιου απ’ τους 8 συμμετέχοντες στο πείραμα, δεν συμπεριελήφθησαν στην επιστημονική ανακοίνωση όταν δημοσιεύτηκαν τα πορίσματα, επειδή είχε θετική άποψη για το ψυχιατρείο (ένιωσε ότι του άρεσε εκεί, ότι βρήκε ένα «υποστηρικτικό περιβάλλον», καθώς τότε αντιμετώπιζε διάφορα προβλήματα).

Δεν ήταν αυτή η μόνη παρατυπία όμως. Ο δεύτερος εθελοντής, απ’ τον οποίο πήρε συνέντευξη η Cahalan, της είπε ότι πέρασε 8 ημέρες σε ένα ψυχιατρικό νοσοκομείο, όμως μόνο οι 2 μέρες που νοσηλεύτηκε στο τμήμα οξέων ήταν δύσκολες – και όχι λόγω κακής μεταχείρισης. Παρά τις προφυλάξεις, κατά λάθος του έδωσαν μια δόση του αντιψυχωσικού φαρμάκου Thorazine και βίωσε μια σειρά δυσάρεστων παρενεργειών. Οι επόμενες 6 ημέρες ήταν αδιάφορες και τελείωσαν όταν θυμήθηκε ότι ήθελε να παρακολουθήσει ένα αγώνα μοτοκρός. Έφυγε όπως της διηγήθηκε χωρίς πολύ κόπο και χωρίς καμία διάγνωση. Για τους έξι άλλους που πήραν μέρος στο πείραμα (αν όντως υπήρξαν και δεν τους υποδύθηκε το ίδιο ίσως άτομο με διαφορετικά ψευδώνυμα), δεν μπόρεσε να βρει τίποτα. Ήταν ελάχιστα τα στοιχεία για κείνους στις σημειώσεις του πειραματιστή.

Εκτός αυτών, ο David Rosenhan παραποίησε και τα στοιχεία που αφορούσαν το δικό του εγκλεισμό. Άλλα βρήκε η Cahalan ότι έγραψε για κείνον ο ψυχίατρος που τον είδε όταν εισήχθη στο Haverford State Hospital το 1969 κι άλλα είπε ο ίδιος ο πειραματιστής ότι συνέβησαν. Όσ@ διαβάζετε αυτή τη στιγμή και δεν έχετε εμπλοκή με το χώρο της ψυχικής υγείας, επομένως δεν γνωρίζετε γενικότερα το πως γίνονται τα πειράματα, θέλω να ξέρετε ότι αυτά συμβαίνουν (και στη φαρμακοβιομηχανία π.χ. κατά κόρον). Κακώς, δεν το συζητώ, αλλά συμβαίνουν. Κι ο λόγος είναι πως όταν ερευνάς κάτι και κάνεις μια υπόθεση γι’ αυτό, θέλεις βέβαια ν’ αποδειχτεί ότι έχεις δίκιο κι όχι το αντίθετο. Το γράφω όσο πιο απλά μπορώ, για να γίνεται κατανοητό απ’ όλ@.

Αυτό λοιπόν έκανε και ο περί ου ο λόγος. Γέμισε τα κενά («filling in gaps with outright fabrications», όπως αναφέρει η Cahalan) στα επίσημα έγγραφα, κι είτε από απροσεξία, είτε από αλαζονεία, είτε… είτε… έδωσε στη δημοσιότητα μιαν κάπως διαφορετική εκδοχή, για τη δική του περίπτωση, ως πειραματικού υποκειμένου, ως συμμετέχοντα στο πείραμα. Βέβαια διαβάζοντας αυτές τις γραμμές απ’ το η ημερολόγιό του, που έχουν ισχύ και σήμερα δυστυχώς για τους έγκλειστους (απουσία προσωπικού χώρου, αδυναμία αυτοδιαχείρισης κτλ), δεν γίνεται να τον αμφισβητήσω εντελώς: «Ένιωσα άβολα, δεν ήξερα που ήταν το μπάνιο, πού θα κοιμόμουν ή πού ήταν τα πράγματα μου. Τι κάνουμε εδώ; ρώτησα τον εαυτό μου. Υπάρχει κάποιο τηλέφωνο; Μπορώ να καλέσω τη γυναίκα μου και τα παιδιά μου; Πότε θα δω έναν γιατρό; (…) Έπρεπε να περιμένω μέχρι τις 10:45 έναν νοσηλευτή να μου δείξει πού θα πάω να κοιμηθώ, μου έδωσαν πολύ λίγη προσοχή, σαν να μην υπήρχα».

Αλλά οι εποχές ήταν άλλες τότε και οι τρόποι διεξαγωγής των πειραμάτων πιο χαλαροί. Είπε κι αλήθειες λοιπόν ο Rosenhan, έκανε όμως και παρατυπίες. Συνέβαιναν αυτά κι όπως σας έλεγα παραπάνω και σήμερα συμβαίνουν, σε άλλα πεδία (βολικά αποκρύπτονται ή υποβαθμίζονται π.χ. οι παρενέργειες ψυχοφαρμάκων και τονίζεται η θετική τους επίδραση) Γι’ αυτό, μη το συγχέετε αυτό που έκανε εκείνος ως επικεφαλής του πειράματος τότε, με την προσπάθεια της Lauren Slater, που επίσης έκανε το πείραμα μόνη της πριν μερικά χρόνια επειδή έγραφε ένα βιβλίο, ήταν κι η ίδια χρήστρια υπηρεσιών ψυχικής υγείας κτλ. Είναι διαφορετικοί οι στόχοι, οι επιδιώξεις και φυσικά είναι άλλη η θέση της Slater κι άλλη του Rosenhan.

Κι αφού σύντομα το διευκρίνισα κι αυτό το σημείο, συνεχίζω και προσθέτω κι εγώ μερικές δικές μου σκέψεις, σχετικά με τις μαρτυρίες των συμμετεχόντων. Ο ένας τους πλησίαζε τα 100 όταν τον βρήκε η Cahalan, ένας άλλος είχε διαγνωστεί με καρκίνο, βρισκόταν μάλιστα στο τελικό στάδιο. Τι θέλω να πω; Πως έχουν περάσει πια πολλά χρόνια από τότε κι η αναδρομική μας μνήμη έχει βρεθεί ότι σφάλει πολλές φορές (ακόμη κι η βραχυπρόθεσμη: αυτόπτες μάρτυρες ενός γεγονότος είναι συνηθισμένο να δίνουν διαφορετικές εκδοχές σχετικά με το τι «πραγματικά» συνέβη, επομένως…) Οι ψευδο-αναμνήσεις τόσο μεμονωμένων ατόμων όσο και οι συλλογικές (παραμνησία, φαινόμενο Μαντέλα κτλ) ερευνώνται χρόνια τώρα στην Ψυχολογία κι έτσι επιτρέψτε μου να έχω κάποιες λίγες αμφιβολίες, όχι βέβαια για την παραποίηση των εγγράφων, σε καμία περίπτωση, αλλά για τα όσα είπαν τουλάχιστον τα πειραματικά υποκείμενα. Δεν αλλάζει έτσι κι αλλιώς όμως αυτό, το συμπέρασμά μου ότι ο πειραματιστής δεν μας είπε όλη την αλήθεια.

Άλλωστε κι ο ίδιος κάποτε παραδέχτηκε το εξής: “we tend to invent ‘knowledge’ and assume that we understand more than we actually do. We seem unable to acknowledge that we simply don’t know» («έχουμε την τάση να εφεύρουμε τη ‘γνώση’ και να υποθέτουμε ότι καταλαβαίνουμε περισσότερα, απ’ όσα στην πραγματικότητα καταλαβαίνουμε. Φαίνεται ότι δεν μπορούμε να αναγνωρίσουμε, να δεχτούμε, ότι απλά δεν γνωρίζουμε»). Τελικά όλοι, ψυχίατροι και ψυχολόγοι δεν θέλουμε να λέμε «δεν ξέρω», αλλά όντως είναι πολλά αυτά που δεν γνωρίζουμε και κάποτε θα πρέπει να ξεκινήσουμε να το παραδεχόμαστε ή έστω όσ@ τουλάχιστον δεν το κάνουμε ήδη.

Όπως λέω συνήθως όμως, δε χρειάζεται να συμφωνήσετε με όσα έγραψα εγώ. Ούτε καν. Διαβάστε εσείς το βιβλίο και βγάλτε σε κάθε περίπτωση, τα δικά σας πορίσματα. Ρέει εύκολα, δεν θα έλεγα ότι έχει ιδιαίτερα δύσκολη ορολογία και διαβάζεται σαν βιβλίο μυστηρίου, στο οποίο η συγγραφέας ψάχνει ν’ ανακαλύψει την αλήθεια. Σίγουρα μέρος της επιτυχίας του βασίζεται και σ’ αυτό. Η Cahalan συμπερασματικά, όπως κατάλαβα, ούτε τον κατηγορεί ακριβώς τον Rosenhan, ούτε τον συγχωρεί. Σ’ ένα σημείο θα συμφωνήσω ίσως μαζί της πάντως: στο ότι επισημαίνει πως ενδεχομένως να είχε γίνει πιο σωστά η αποϊδρυματοποίηση/απονοσοκομειοποίηση στην Αμερική, αν δεν υπήρχε η βιασύνη και λόγω της πίεσης απ’ αυτό το πείραμα. Καταλήγει πάντως στο ότι πιστεύει πως ο Rosenhan έδειξε κάτι πραγματικό («I believe that he exposed something real»), όπως αναφέρεται στο άρθρο της Jennifer Szalai των New York Times. Κι ειλικρινά το ίδιο πιστεύω κι εγώ, λαμβάνοντας όμως οπωσδήποτε υπόψη όχι μόνο όλ’ αυτά που ήδη διαβάσατε, αλλά κι άλλες πηγές που συμβουλεύτηκα και θα τις βρείτε στο τέλος της ανάρτησης.

Το πιστεύω γιατί την εποχή εκείνη κι ο Erving Goffman κι άλλοι πολλοί μας έδειξαν παρόμοια πράγματα με τον Rosenhan για τα ψυχιατρικά ιδρύματα. Επειδή επίσης οι συνέπειες απ’ τη δημοσίευση του πειράματος οδήγησαν στην αλλαγή του DSM όπως ήδη σας εξήγησα στο Μέρος Ι (άρα υπήρχαν κακώς κείμενα που κι άλλοι όπως ο Robert Spitzer -που ερεύνησε εξονυχιστικά το πείραμα κι όμως, πράγμα που εγείρει ερωτήματα, δεν ανέφερε καμιά παρατυπία- είχαν υπόψη τους και δεν ήταν κεραυνός εν αιθρία ακριβώς τα συμπεράσματα του Rosenhan. Kαι τέλος, επειδή κυρίως ακόμη και στις μέρες μας γίνεται συχνά λόγος για την τάση των ψυχιάτρων να «χωρέσουν» τους ασθενείς σε μια κάποια διαγνωστική κατηγορία και να παθολογικοποιήσουν κάθε έκφανση της συμπεριφοράς τους (χωρίς καν να τους ενδιαφέρει ν’ ακούσουν την προσωπική τους ιστορία), ειδικά αν οι πάσχοντες προέρχονται απ’ τα κατώτερα κοινωνικά στρώματα. Διαφορετικά μπορούν να θεωρηθούν απλώς «γοητευτικά εκκεντρικοί». Το ταξικό στοιχείο, θέλουμε δεν θέλουμε, παρεισφρέει παντού. Κι οι ψυχολόγοι όχι, δεν εξαιρούμαστε δυστυχώς. Αλλά πάντα επιμένω να εστιάζω στα φωτεινά παραδείγματα. Κι ευτυχώς τέτοια υπάρχουν. Υπάρχουν.-

.

Πηγές:

1. D. L. Rosenhan, Science, Vol 179, 250 (1973).

2. . R. L. Spitzer, Arch. Gen. Psychiatry, Vol 33, 459 (1976).

3. S.Cahalan, The Great Pretender : The Undercover Mission That Changed Our Understanding of Madness, (Grand Central Publishing , 2019)

4. E. Goffman, Asylums: Essays on the Social Situation of Mental Patients and Other Inmates (Anchor Books, 1961).

5. L. Slater, Το κουτί της ψυχής (μετάφραση: Δέσποινα Αλεξανδρή, εκδόσεις «Οξύ», 2009).

Καθώς και τα ακόλουθα δημοσιεύματα:

Investigating a Famous Study About the Line Between Sanity and Madness

‘The Great Pretender’ seeks the truth ‘on being sane in insane places’

The Great Pretender by Susannah Cahalan review – psychologist in the dock

El hombre que obligó a cambiar los manuales de psicología

Τα νέα στοιχεία για το πείραμα του Ρόζενχαν σχετικά με την αξιοπιστία των ψυχιατρικών διαγνώσεων – Μέρος Ι

David Rosenhan

Απ’ την δεκαετία του ’70, όπου η Ψυχιατρική έχαιρε απίστευτης εκτίμησης και δεν σκεφτόταν εύκολα κάποιος να την αμφισβητήσει, ο David Rosenhan, έκανε ένα πείραμα (για το οποίο έχω γράψει εδώ πριν χρόνια αρκετά πράγματα, αλλά θα σας θυμίσω παρακάτω τα βασικότερα σημεία του), στο οποίο απέδειξε περίτρανα την έλλειψη αξιοπιστίας των ψυχιατρικών διαγνώσεων.

 Το πείραμα του είχε τίτλο:  On being sane in insane place («Εχέφρονες σε μέρη για παράφρονες»/«Λογικοί σε τρελάδικα») κι έγινε η αφορμή για πολλές αλλαγές, αν μη τι άλλο, στη βίβλο των ψυχιάτρων, το περίφημο D.S.M. (Diagnostic Statistic Manual), για το οποίο κατά καιρούς απ’ αυτό το blog, κι εγώ έχω εκφράσει τις αντιρρήσεις μου. Η μεγαλύτερη ωστόσο αξία του πειράματος, είναι ότι έβαλε τα θεμέλια για να αμφισβητηθούν οι επιστημονικές γνωματεύσεις και ν’ αναδειχτούν τα στερεότυπα, βάση των οποίων οι ψυχίατροι ταξινομούν τους ‘ασθενείς’, πράγμα το οποίο άλλωστε εξακολουθεί να συμβαίνει ως τις μέρες μας.

Τις τελευταίες δεκαετίες όμως, υπάρχει η τάση να «ξεσκονίζονται» τα πιο γνωστά πειράματα της Ψυχολογίας. Δηλαδή να ερευνώνται εξονυχιστικά οι πειραματικές συνθήκες, να αναζητούνται τα πρόσωπα τα οποία έλαβαν μέρος σ’ αυτά (τα υποκείμενα όπως λέγονται στις επιστημονικές εργασίες) και να ελέγχεται έτσι η αξιοπιστία τους γενικότερα. Αυτό έγινε τόσο με τα πειράματα του Stanley Milgram (Στάνλει Μίλγκραμ) περί συμμόρφωσης κι υποταγής (εδώ, εδώ κι εδώ οι σχετικές αναρτήσεις), όσο και με το πείραμα του David Rosenhan (Ντέιβιντ Ρόζενχαν) κ.α. Οι ερευνητές μάλιστα δεν μπόρεσαν να αναπαράγουν μερικά από τα πιο γνωστά πειράματα της Ψυχολογίας, ώστε να υπάρξουν τα ίδια ή παρόμοια αποτελέσματα, με αποτέλεσμα να γίνεται λόγος για «replication crisis» . Πριν δούμε μαζί τι καινούριο προέκυψε για το πείραμα του Rosenhan, για το οποίο άλλωστε γίνεται λόγος εδώ σήμερα, να οι λεπτομέρειες για το αρχικό πείραμα (που αν ήδη τις γνωρίζετε μπορείτε να τις παρακάμψετε και να προχωρήσετε στην επόμενη παράγραφο).

Ο Rosenhan, που τότε δεν κατείχε καμία θέση κύρους (μετέπειτα δίδαξε στο Stanford), ζήτησε από 8 ανθρώπους (μια νοικοκυρά, ένα ζωγράφο, τρεις ψυχολόγους, έναν ψυχίατρο, έναν μεταπτυχιακό φοιτητή και έναν παιδίατρο), να υποκριθούν τους ψυχικά πάσχοντες, για να δει αν οι ψυχίατροι των αντίστοιχων ψυχιατρείων στα οποία θα παρουσιαζόντουσαν οι ψευδοασθενείς, μπορούσαν όντως να καταλάβουν την ‘απάτη’.  Οι οδηγίες που είχαν τα άτομα αυτά, ήταν οι εξής: πέντε μέρες, πριν από την ημερομηνία που θα παρουσιαζόντουσαν στα διάφορα ιδρύματα, να σταματήσουν να κάνουν ντους, να ξυρίζονται και να βουρτσίζουν τα δόντια τους. Κι όταν θα παρουσιαζόντουσαν, να έλεγαν ότι ακούν μια φωνή που τους λέει κάτι σαν «γκντουπ!» (στο πείραμα οι αμερικάνικες λέξεις ήταν σαν βγαλμένες από καρτούν π.χ. «Quack», κι οι φωνές υποτίθεται πως έλεγαν“empty,” “hollow,” και “thud” δηλαδή «άδειο», «κοίλο», «κάτι που κάνει θόρυβο»). Πέραν αυτών των οδηγιών, τους ζήτησε να απαντήσουν ειλικρινά σε κάθε ερώτηση που θα τους γίνει απ’ το νοσηλευτικό και ιατρικό προσωπικό, αποκρύπτοντας μόνο το αληθινό τους όνομα καθώς και το επάγγελμά τους και να μην προσποιηθούν κανένα, μα κανένα άλλο σύμπτωμα. Σε περίπτωση που τους γινόταν εισαγωγή, αμέσως έπρεπε να πουν πως η φωνή εξαφανίστηκε και αισθάνονται περίφημα.  Το παράδειγμά τους ακολούθησε κι ο ίδιος ο ερευνητής, μιας και ήθελε ιδίοις όμασι να διαπιστώσει, τι θα συμβεί. Αναρωτιέστε για το αποτέλεσμα; Όλοι τους εισήχθησαν σε ψυχιατρεία με διάγνωση σχιζοφρένειας πλην ενός που διεγνώσθη ως μανιοκαταθλιπτικός, έλαβαν φαρμακευτική αγωγή (πάμπολλα χάπια τους δίνονταν τρεις φορές τη μέρα κι ευτυχώς είχαν εκπαιδευτεί να τα φτύνουν)  και παρέμειναν ως νοσηλευόμενοι από 7 ως 52 μέρες (μέσος όρος 19 μέρες εγκλεισμού), αν και πλέον συμπεριφέρονταν απολύτως φυσιολογικά. Μάλιστα, το ότι κρατούσε σημειώσεις ο Rosenhan,  θεωρήθηκε ως ένα ακόμα σύμπτωμα της σχιζοφρένειας του! Αναρωτιέστε αν αντιλήφθηκαν ορισμένοι έστω, ότι αυτοί οι 8  ‘ασθενείς’ προσποιούνταν; Μα βέβαια. Οι άλλοι νοσηλευόμενοι! Οι οποίοι τους πλησίαζαν και τους δήλωναν ξεκάθαρα πως έχουν καταλάβει πως δεν είναι τρελοί και άρα για άλλο λόγο βρίσκονται εκεί. Ένας μάλιστα ρώτησε τον Rosenhan, αν κάνει κρυφά,  έλεγχο στο νοσοκομείο…

Τι έγινε μετά τη δημοσίευση αυτού του πειράματος; Πολλά. Ο Rosenhan δέχτηκε κριτική, οι ψυχίατροι εξανέστησαν, το σύστημα θορυβήθηκε κι από κάποιο νοσοκομείο έγινε η ‘πρόταση’ στον ερευνητή, να στείλει μες τους επόμενους 3 μήνες, όσους ψευδοασθενείς θέλει κι οι ψυχίατροι, θα τους ξεσκεπάσουν. Εκείνος δέχτηκε την πρόκληση τους κι όταν πέρασε το τρίμηνο, το προσωπικό του νοσοκομείου, ανέφερε στον Rosenham, ότι με επιτυχία είχαν ανακαλύψει 41 ψευδοασθενείς! Μόνο που εκείνος, δεν τους είχε στείλει κανέναν…

Έτσι αποδείχτηκε ότι οι ψυχίατροι δεν μπορούσαν να διαγνώσουν ποιος ήταν «τρελός» και ποιος όχι κι ότι οι ψυχιατρικές διαγνώσεις ήταν αυθαίρετες. Το πείραμα επηρέασε τις αντιλήψεις για το βιοκεντρικό μοντέλο της ψυχικής ασθένειας, ώθησε στην αποϊδρυματοποίηση, ενίσχυσε το κίνημα της αντιψυχιατρικής και αύξησε την πίεση για τα δικαιώματα των ασθενών-ληπτών υπηρεσιών ψυχικής υγείας.

Κάποιες δεκαετίες μετά, η ψυχολόγος Lauren Slater, η οποία και πολλές περγαμηνές επιστημονικές διαθέτει και η ίδια πέρασε απ’ το ψυχιατρικό σύστημα (ως χρήστρια υπηρεσιών ψυχικής υγείας) και ενδιαφέροντα βιβλία έχει γράψει, επανέλαβε το πείραμα. Σ’ ένα δικό της βιβλίο λοιπόν, που κυκλοφορεί και στη χώρα μας με τον τίτλο: «Το κουτί της ψυχής» (μετάφραση: Δέσποινα Αλεξανδρή, εκδόσεις «Οξύ»), βρήκα τη ..συνέχεια αυτής της ιστορίας.

Τόλμησε μάλιστα η ίδια να γίνει το πειραματικό υποκείμενο (ακολουθώντας τα βήματα που αναφέρω κι εγώ πριν παρουσιαστεί στα διάφορα ψυχιατρεία) και ω του θαύματος, διαγνώστηκε ως άτομο με «ψυχωσική κατάθλιψη» , αλλά τουλάχιστον δεν της έγινε εισαγωγή. Κι αυτό πραγματικά έχει σημασία να το λάβουμε υπόψη. Καταλαβαίνουμε όλ@, πόσο μετράει.

Ωστόσο, της συνταγογραφήθηκαν συνολικά 60 αντικαταθλιπτικά κι 25 αντιψυχωτικά (risperdal σχεδόν όλες τις φορές). Είχε φροντίσει να ενημερώσει μάλιστα για το ΄πείραμα’ της, τον καθηγητή Robert Spitzer του Εργαστηρίου Βιομετρικής, του Πανεπιστημίου της Columbia, ο οποίος απογοητεύτηκε οικτρά με τ’ αποτελέσματα και προσπαθώντας να τα εξηγήσει είπε, πως οι ψυχίατροι στην εποχή μας δείχνουν υπέρμετρο ζήλο στις συνταγογραφήσεις και δεν τους αρέσει (των γιατρών γενικά) να λένε ‘δεν ξέρω’.

Αποτελεί πράγματι μια εξήγηση, αλλά σίγουρα υπάρχουν κι άλλες, που σχετίζονται με την εμπλοκή των φαρμακευτικών εταιρειών με το σύστημα κτλ

Ποιος είναι όμως ο Robert Spitzer και γιατί έχει τόση σημασία η δική του γνώμη; Είναι ο ψυχίατρος που κατά κύριο λόγο, ανέλαβε να κριτικάρει το πείραμα για το οποίο γίνεται λόγος στην ανάρτηση, αυτός που προσπάθησε να αποκαταστήσει την χαμένη ‘τιμή’ της ψυχιατρικής κι αυτός που μαζί με μια ομάδα άλλων ψυχιάτρων αναθεώρησε το DSM, ώστε να μην γίνονται πια τα χονδροειδή λάθη που έγιναν όσο διαρκούσε το πείραμα κι αμέσως μετά.

Το έλεγξε εξονυχιστικά, περιόρισε τα διαγνωστικά κριτήρια, χάραξε αυστηρές κατευθυντήριες γραμμές κτλ κτλ. Το DSM-III δηλαδή, είναι και δικό του (για να μην πω ως επί το πλείστον), δημιούργημα. Γι’ αυτό και η Slater, συνομίλησε μαζί του. Ο Spitzer, είχε αισιόδοξα προβλέψει πως δεν θα είχε επιτυχία ένα τέτοιο πείραμα πια, πως δεν θα την δεχόταν σε ψυχιατρικά νοσοκομεία, πως δεν θα της γινόταν εισαγωγή και πως η διάγνωση της θα έμπαινε ‘σε εκκρεμότητα’. Τα συμπεράσματα δικά σας βέβαια, μετά απ’ όσα διαβάσατε κι όσα κάποι@ ξέρετε ότι συμβαίνουν στην εποχή μας τόσο στα δημόσια ψυχιατρεία, όσο και στις ιδιωτικές δομές.

Και τώρα τι καινούριο ανακαλύφθηκε; Θα το δούμε μαζί παρακάτω. Η Susannah Cahalan λοιπόν, είναι το πρόσωπο που ταρακούνησε τα νερά της Ιστορίας της Ψυχολογίας κι ασχολήθηκε πάλι μ’ αυτό το πείραμα. Η Cahalan, έχει ζήσει ήδη μια τρομακτική εμπειρία για την οποία έγραψε το βιβλίο «Brain on Fire»: παρουσίασε συμπτώματα ψυχικής ασθένειας που έμοιαζαν με σχιζοφρένεια, αλλά αποδείχτηκε ότι τελικά είχε κάποιο αυτοάνοσο. Αν κι έλαβε τη θεραπεία που χρειάστηκε, η βασανιστική αυτή δοκιμασία (την αναλύει και στο επόμενο βιβλίο της) διέκοψε το δρόμο της προς την ιατρική και διατάραξε την αίσθηση που είχε για τον εαυτό της.

Έτσι στράφηκε προς την έρευνα -σκέφτηκε ότι ίσως κι άλλοι με την ασθένειά της πήραν παρόμοια λανθασμένη διάγνωση και αναγκάστηκαν να υποστούν την εισαγωγή και παραμονή τους σε ψυχιατρικά ιδρύματα- κι αφού επί 4 χρόνια έψαξε τα δεδομένα για τη τη δική της ασθένεια, ασχολήθηκε και με το πείραμα του Rosenhan. Κι όπως αναφέρεται στο άρθρο της Jennifer Szalai των New York Times που δημοσιεύτηκε στις 27/11/209, έγραψε ένα πολυεπίπεδο βιβλίο, τo «The Great Pretender: The Undercover Mission That Changed Our Understanding of Madness» που μοιάζει με εκτύπωση του Escher : Σ’ αυτό, σ’ ένα επίπεδο αναλύει το προφίλ του Rosenhan και της μελέτης του, σε ένα άλλο τη δική της εμπειρία κατά τη διάρκεια της έρευνας για το βιβλίο και σε ένα τρίτο τη γεμάτη ιστορία της Ψυχιατρικής και την συνεχή επιδίωξη για επιστημονική γνώση (βρήκε μεταξύ άλλων, όπως είδα η ίδια, αρχεία εισαγωγών σε ψυχιατρεία με τις εξής αιτιολογήσεις: «υπερβολικός αυνανισμός», «υπερβολική χρήση καπνού», «χτύπημα από μουλάρι στο κεφάλι», «συνεχής κατανάλωση καραμελών μέντας», κ.α.).

Αρχικά έψαξε να βρει τους ανθρώπους που έλαβαν μέρος στο πείραμα, τους οκτώ εθελοντές, όλοι τους ανώνυμοι που προσδιορίστηκαν μόνο με ψευδώνυμα στις σημειώσεις του Rosenhan. Σύντομα έμαθε ότι ο ψευδο-παθητικός που ονομαζόταν «David Lurie» ήταν ο ίδιος ο Rosenhan (δεν είχε κρύψει πάντως τη συμμετοχή του στο πείραμα), ο οποίος πέθανε το 2012, μετά από μια σειρά εξουθενωτικών εγκεφαλικών επεισοδίων. Χρησιμοποιώντας τις σημειώσεις του και τις 200 ​​σελίδες ενός ανέκδοτου χειρογράφου που είχε ετοιμάσει ο ίδιος για το πείραμα (το εξασφάλισε από πρώην συναδέλφους του), ημερολόγια (που βρήκε απ’ τον γιο του), συνεντεύξεις που πήρε απ’ τους τότε βοηθούς του και μελετώντας τα αρχεία ασθενών, κατέληξε στα συμπεράσματά της.

Συναντήθηκε με δύο εθελοντές επίσης. Μόνο ένας τους συμπεριλήφθηκε στη μελέτη τότε, όμως. Ο δεύτερος αποκλείστηκε επειδή είχε «πλαστογραφήσει στοιχεία της προσωπικής του ιστορίας», κατά τον Rosenhan. Τι σήμαινε αυτό; Όπως ανακάλυψε η Cahalan, ο συγκεκριμένος εθελοντής αποκλείστηκε επειδή δεν είχε αρνητική εικόνα για το ψυχιατρείο: «ΤΟΥ ΑΡΕΣΕΙ», έγραφε ο ερευνητής στις σημειώσεις του. Τι εννοούσε; Ότι ο εθελοντής είχε γίνει δεκτός στο ψυχιατρείο κατά τη διάρκεια μιας δύσκολης περιόδου στη ζωή του και βρέθηκε να επωφελείται από αυτό που χαρακτήρισε ως «υποστηρικτικό περιβάλλον».

Ο Rosenhan όμως είχε μια υπόθεση, ένα στόχο να φανεί πόσο άθλια είναι αυτά τα ιδρύματα που κακοποιούν με την εξουσία τους, το πόσο αυθαίρετες είναι οι διαγνώσεις των ψυχιάτρων και αυτά τα στοιχεία θα περιέπλεκαν τα πράγματα. Του ήταν άχρηστα επομένως, όσα ανέφερε ο συγκεκριμένος εθελοντής κι έτσι τον απέκλεισε. Γίνονται αυτά δυστυχώς, στις έρευνες. Δεν ήταν βέβαια η μοναδική παρατυπία αυτή, που βρήκε η δημοσιογράφος. Στη συνέχεια της ανάρτησης , θα σας γράψω και τι ακόμη ανακάλυψε και στο τέλος της θα βρείτε όλες τις πηγές που χρησιμοποίησα για να σας γράψω όλ’ αυτά (απ’ τις πηγές αυτές προέρχονται κι οι φωτογραφίες που βλέπετε).

.

(συνεχίζεται εδώ)

.

.

.

Η επόμενη «εκπαιδευτική συνάντηση» της “Πρωτοβουλίας ‘Ψ’ ”, 15/11/2019, στις 19.00 μ.μ., στην “Παναρκαδική”

Καλούμε όλες και όλους στην επόμενη «εκπαιδευτική συνάντηση» της «Πρωτοβουλίας για ένα Πολύμορφο Κίνημα στην Ψυχική Υγεία», την Παρασκευή, 15 Νοεμβρίου 2019, ώρα 19.00, που θα έχει ως θέμα:

«Μια συζήτηση, ‘εφ΄ όλης της ύλης’, με τον Κώστα Μπαϊρακτάρη».

Ο Κ. Μπαϊρακτάρης είναι τ. αναπληρωτής καθηγητής Ψυχολογίας στο ΑΠΘ, με πλούσια και εμβληματική δράση σε πρακτικές και εμπειρίες αμφισβήτησης και αποδόμησης του κυρίαρχου ψυχιατρικού (και ψυχολογικού) παραδείγματος, στο ΨΝΘ, στη Λέρο, στο ίδιο το Πανεπιστήμιο.

Η συνάντηση θα γίνει στην αίθουσα της «Παναρκαδικής», οδός Τζωρτζ 9, 1ος όροφος (κοντά στην πλ. Κάνιγγος).

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

Επόμενη εκπαιδευτική συνάντηση της “Πρωτοβουλίας ‘Ψ’ ”, 1/11/2019, στις 18.30 μ.μ., στην “Παναρκαδική”

Η επόμενη εκπαιδευτική συνάντηση της “Πρωτοβουλίας ‘Ψ’ ”, θα γίνει την 1η Νοεμβρίου 2019, στις 18.30 μ.μ., στην αίθουσα της “Παναρκαδικής”, οδός Τζωρτζ 9, 1ος όροφος (κοντά την πλ. Κάνιγγος).

Με αφορμή το graphic novel των Θανάση Πέτρου και Δημήτρη Βανέλλη για το Γιαννούλη Χαλεπά (εκδόσεις “Πατάκης”), θα συζητηθούν ζητήματα που αφορούν στη σχέση της δημιουργικότητας με τις ψυχικές διαταραχές, διαχρονικά.

Μέσα απ’ την ιστορία της ψυχιατρικής και της ψυχολογίας θα διερευνηθεί ο ρόλος των ειδικών καθώς και της κοινωνίας, απέναντι στα πάσχοντα άτομα που καταφεύγουν στην τέχνη αναζητώντας τρόπους έκφρασης των αδιεξόδων τους ή και αυτοΐασης.

Θα εξεταστούν επίσης οι ταξικές ανισότητες και η φτώχεια, ως καθοριστικοί παράγοντες εμφάνισης των διαταραχών.

Στη συζήτηση θα λάβουν μέρος εκτός απ’ τους προαναφερόμενους συγγραφείς, η εικαστικός Θεοδώρα Κοκκίνου καθώς και μέλη του “Δικτύου Ακούγοντας Φωνές” και της “Πρωτοβουλίας ‘Ψ’”.

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ