Το υπουργείο με απόφαση-αστραπή κλείνει τα Περιβολάκι 1 και 2!

..

*Αναδημοσίευση από εδώ.

..

Το ΥΥΚΑ με υπουργική απόφαση-αστραπή υπογεγραμμένη από την Φ. Σκοπουλη  αναστέλλει οριστικά τις άδειες λειτουργίας των Π1 και Π2.

..

Φαινεται οτι η πολιτικη ηγεσια του Υπουργειου «Διαλυσης της Ψυχικης Υγειας» οταν θελει να δωσει λυσεις και ειδικα στην κατεύθυνση των περικοπών και προς το συμφέρον των εργοδοτών απαλλάσσοντας τους από περιττά βάρη, δρα αστραπιαία κλείνοντας δομές ψυχικής υγείας χωρίς δεύτερη κουβέντα!

..

..

Αυτό το μέλλον λοιπόν επιφυλάσσουν για τον καθένα μας όταν από την απληρωσιά του ΥΥΚΑ και τις περικοπές, οι διοικήσεις θα πουν δεν μπορούμε άλλο. Αυτό φυσικά δεν είναι και τόσο μακριά. Κανένας σχεδιασμός, μονό λουκέτα, λήπτες και οικογένειες καταδικασμένοι στο περιθώριο και μείς στην πιο άγρια ανεργία. Ας μην έχουμε άλλο πια καμία αυταπάτη ότι ως μονάδες μπορούμε να γλιτώσουμε από αυτή τη λαίλαπα.

..

Ως εδώ συνάδελφοι.

Ξεσηκωμός σε όλους τους χώρους με μαζικές επισχέσεις και συνεχή αγώνα στο δρόμο μέχρι να ανατρέψουμε αυτούς που διαλύουν τα πάντα!

Δεν τους ανήκουν, δεν έχουν κανένα δικαίωμα να τα κλείνουν ή να τα ξεπουλάνε, να τους τα πάρουμε πίσω!

..

..

..

..

Advertisements

Επιστολή του Σωματείου Εργαζομένων ‘Περιβολάκι’ στα πολιτικά κόμματα

..

..
*Αναδημοσίευση από εδώ.
..

..

Eπιστολή του Σωματείου Εργαζομένων ‘Περιβολάκι’ στα πολιτικά κόμματα

Προς:
Νέα Δημοκρατία
Συνασπισμό ΡΙΖοσπαστικής Αριστεράς
Πανελλήνιο ΣΟσιαλιστικό Κίνημα
Ανεξάρτητους Έλληνες
Δημοκρατική Αριστερά
Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας

Κοινοποίηση σε:
Καθημερινή
Το Βήμα
Αυγή
Ριζοσπάστης
Εργατικό Κέντρο Αθήνας
Γενική Συνομοσπονδία Εργατών Ελλάδας
Ελληνική Ψυχιατρική Εταιρεία
Σύλλογος Ελλήνων Ψυχολόγων
Παρατηρητήριο για τα Δικαιώματα στην Ψυχική Υγεία

ΣΩΜΑΤΕΙΟ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ ‘ΠΕΡΙΒΟΛΑΚΙ’

Ύδρας 25, Χαλάνδρι, 15232

Χαλάνδρι, 29 Αυγούστου 2012

..

Αξιότιμες κυρίες, αξιότιμοι κύριοι,

Ως εργαζόμενοι στο χώρο της ψυχοκοινωνικής φροντίδας στην Ελλάδα σας απευθύνουμε αυτή την επιστολή για να εκθέσουμε την κατάσταση που επικρατεί αυτή τη στιγμή στις υπηρεσίες μας και για τους ανθρώπους που εμπλέκονται καθημερινά, μετά από δύο χρόνια εφαρμογής του μνημονίου στη χώρα μας.

Οι υπηρεσίες πρόληψης, θεραπείας και αποκατάστασης ψυχικών νοσημάτων κρέμονται από μία κλωστή. Η ψυχιατρική μεταρρύθμιση έχει καταρρεύσει προ πολλού. Τα δικαιώματα και οι ζωές των ασθενών παραβιάζονται ως συνέπεια κλεισίματος και συγχωνεύσεων δομών και μονάδων φροντίδας, εξαιτίας των βάρβαρων περικοπών σε πόρους και επαγγελματίες ψυχικής υγείας. Το 1989 οι εικόνες των ασθενών που δένονταν γυμνοί με ιμάντες στα κρεβάτια, έκαναν ομαδικό μπάνιο με λάστιχο και άλλες σκηνές φρίκης, έκαναν τον γύρο του κόσμου σοκάροντας με την απανθρωπιά των συνθηκών νοσηλείας που επικρατούσαν στο ψυχιατρείο – κολαστήριο της Λέρου. Ενδεικτικό της κατάστασης που επικρατεί σήμερα είναι όσα παραθέτονται σε επίσημο έγγραφο της διοίκησης του Κρατικού Ψυχιατρείου Λέρου που φέρνει και πάλι στην επικαιρότητα τις μνήμες του 1989. Εν έτη 2012, οι τρόφιμοι κινδυνεύουν να χάσουν τη ζωή τους από ασιτία την ώρα που – βάσει νόμου (Ν. 2071/92 ΦΕΚ 123/92 τ.α , άρθρο 47) – «ο ασθενής έχει το δικαίωμα της παροχής φροντίδας σε αυτόν με τον οφειλόμενο σεβασμό στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια του. Αυτή η φροντίδα περιλαμβάνει όχι μόνο την εν γένει άσκηση της ιατρικής και της νοσηλευτικής, αλλά και τις παραϊατρικές υπηρεσίες, την κατάλληλη διαμονή, την κατάλληλη μεταχείριση και την αποτελεσματική διοικητική και τεχνική εξυπηρέτηση». Oι γιατροί της Λέρου, από τις 5 Ιουνίου, έχουν ενημερώσει εγγράφως το Υπουργείο Υγείας – με αρ. πρωτοκόλλου 5779 και με το χαρακτηρισμό του «εξαιρετικά επείγοντος» – ότι το Κρατικό Ψυχιατρείο της Λέρου, αδυνατεί να ταΐσει τους 350 ασθενείς, εξαιτίας των χρεών του ιδρύματος προς τους προμηθευτές, οι οποίοι έχουν σταματήσεις τις παραδόσεις σε τρόφιμα. Η έκφραση «ανθρωπιστική κρίση» μπορεί να μην φτάνει για να περιγράψει τη μαζική εξόντωση στην οποία εξωθείται, λόγω των αλλεπάλληλων μέτρων, ένας ολόκληρος –ο πιο ευαίσθητος- πληθυσμός. Μάλιστα, στην πιο δύσκολη περίοδο, αυτή της οικονομικής κρίσης, που σοβαρότατες ψυχικές ασθένειες όπως κατάθλιψη παρουσιάζουν δραματική αύξηση, το κοινωνικό κράτος αντί να ενισχύεται καταργείται. Αυτό είναι κάτι που το καταγγέλλουμε και θα συνεχίσουμε να το καταγγέλλουμε με κάθε δυνατό τρόπο.

Οι μόνοι που σηκώνουμε το βάρος διατήρησης μιας υποτυπώδους προσφοράς υπηρεσιών ψυχικής υγείας, τόσο στους ενήλικους ασθενείς εντός και εκτός στεγαστικών δομών, όσο και στα παιδιά και τους έφηβους με σοβαρές αναπτυξιακές διαταραχές, είμαστε εμείς, οι απλήρωτοι εργαζόμενοι. Σημειώνουμε ότι έχουν υπάρξει περικοπές σε μισθούς των 1000 και 900 ευρώ, ενώ έχουμε από το 2005 υπάρξει πολλές φορές απλήρωτοι για περιόδους που έχουν φτάσει και τους 9 μήνες(!). Επίσης, η μείωση 55% του προϋπολογισμού που έχει ανακοινωθεί για το τρέχον έτος σημαίνει πως τα χρήματα για τη διατήρηση των δομών ψυχικής υγείας ήδη εξανεμίστηκαν προ πολλού.

Όσον αφορά το χώρο μας, οι 43 από του 78 έμπειρους επαγγελματίες Ψυχικής Υγείας, οι οποίοι, μέχρι τον Ιούλιο 2012,  εργαζόμασταν στις τρεις δομές του Περιβολάκι (ΝΠΙΔ χρηματοδοτούμενο από το ΥΥΚΑ, που παρέχει υπηρεσίες σε παιδιά με διάχυτες αναπτυξιακές διαταραχές, δηλ αυτισμό, παιδική ψύχωση κλπ. και στις οικογένειές τους, στο πλαίσιο του Ψυχαργώς), είμαστε κυριολεκτικά στον αέρα. Δυστυχώς, η διοίκηση του Περιβολάκι μεθόδευσε με τρόπο αυθαίρετο και χωρίς καμία διαφάνεια το κλείσιμο των δύο δομών του στο Χαλάνδρι, στερώντας από τον πληθυσμό που εξυπηρετούσε: Α) Κέντρα Ημέρας, Β) το μοναδικό στην Ελλάδα Ξενώνα βραχείας διαμονής και Γ) την Ομάδα Διάγνωσης και Αξιολόγησης. Επέλεξε να παραδώσει μέρος του επιστημονικά καταρτισμένου και έμπειρου προσωπικού στο ΥΥΚΑ με δυο άδεια από εξοπλισμό κτήρια, χωρίς αντικείμενο εργασίας, αφήνοντας στον αέρα εργαζόμενους που έχουν στηρίξει τον φορέα πολλά χρόνια. Τα κριτήρια της επιλογής δεν κοινοποιήθηκαν, ενώ υπάρχουν εργαζόμενοι οι οποίοι αρνήθηκαν να παραμείνουν στην δομή. Τα παιδιά σχολικής ηλικίας παραπέμφθηκαν σε ειδικά δημόσια σχολεία – όπως απαιτεί ο νόμος για την ειδική αγωγή- παρόλο που τα σχολεία αυτά, κατ’ ομολογία και των συναδέλφων εκπαιδευτικών που εργάζονται σε αυτά και παρά τις συνεχείς προσπάθειες τους, αδυνατούν να καλύψουν τις ήδη υπάρχουσες ανάγκες, πόσο μάλλον ορισμένα ιδιαίτερα βαριά περιστατικά, ενώ τα υπόλοιπα παιδιά, προσχολικής ηλικίας θα μεταφερθούν στο Περιβολάκι 3, στην Παιανία, για να εξασφαλιστεί η λειτουργία του. Παράλληλα θα θέλαμε να επιστήσουμε την προσοχή σας στο γεγονός ότι αν και η διοίκηση του Περιβολάκι μαζί με το ΥΥΚΑ υπόσχονταν και δεσμευόταν ότι μέχρι τέλος Ιουλίου θα δρομολογούταν η μεταβίβαση, αφού υπήρξε ενδιαφέρον από άλλον φορέα να αναλάβει τις 2 δομές, ακόμα δε φαίνεται να έχουμε καμία εξέλιξη. Ως εργαζόμενοι θα συνεχίσουμε στο σύνολο μας να αγωνιζόμαστε να διατηρηθούν οι υπηρεσίες της Ψυχικής Υγείας σε ένα τόσο ευαίσθητο κλινικά πληθυσμό.

Καταγγέλλουμε τη διοίκηση Περιβολάκι και τους επιστημονικά υπευθύνους που πήραν αυτές τις αποφάσεις για συρρίκνωση των υπηρεσιών στον πιο ευαίσθητο πληθυσμό των παιδιών, αλλά και το ΥΥΚΑ που το επιτρέπει. Τα Υπουργεία Υγείας όλα αυτά τα χρόνια, άλλωστε, επιδίωκαν τη συρρίκνωση των δομών με την επιλογή τους να μη χρηματοδοτούν επαρκώς και έγκαιρα τις υπηρεσίες ψυχικής υγείας, ιδιαίτερα όσες είχαν αναθέσει σε μη κερδοσκοπικά σωματεία ή σε αστικές μη κερδοσκοπικές εταιρίες. Άφησαν την ψυχική υγεία χωρίς κεντρικό σχεδιασμό και χωρίς ουσιαστικό έλεγχο σχετικά με την ποιότητα των υπηρεσιών αλλά και την οικονομική διαχείριση με αποτέλεσμα μεταξύ άλλων τη κακοδιαχείριση κονδυλίων. Σήμερα, επικαλούμενοι την κρίση και με μηδαμινή χρηματοδότηση για το 2ο εξάμηνο του 2012 ουσιαστικά μεθοδεύουν με τη σειρά τους το κλείσιμο των δομών ή τη μετατροπή τους σε άσυλα πάλι.

Επειδή θεωρούμε ότι οι υπηρεσίες αυτές δεν περισσεύουν στην κοινότητα, ειδικά την περίοδο αυτή, επειδή η χρηματοδότηση που δόθηκε για τις υποδομές και το σχεδιασμό των δομών από τα ευρωπαϊκά προγράμματα και το ελληνικό κράτος δόθηκε για να υπάρξει συνέχεια των αναγκαίων υπηρεσιών, επειδή οι υπηρεσίες δεν ανήκουν στη διοίκηση αλλά στα παιδιά και τις οικογένειες τους, σας ζητάμε να υποστηρίξετε τη μη διακοπή  της λειτουργίας των δομών αυτών, όπου θα συνεχίσουν να εργάζονται οι έμπειροι επαγγελματίες του χώρου, ώστε να μη βρεθούν κι αυτοί στο ήδη μεγάλο πηγάδι της ανεργίας.

Εμείς, από τη μεριά μας θα παλέψουμε μαζί με εργαζόμενους, χρήστες υπηρεσιών και τις οικογένειες τους, από όσο το δυνατό περισσότερους χώρους της ψυχικής υγείας αλλά και από άλλους ευαίσθητους κοινωνικούς χώρους, καθώς και από το χώρο της υπόλοιπης υγείας για να αποτρέψουμε την έκπτωση του κοινωνικού κράτους. Οι πολιτικές του μνημονίου εξαθλιώνουν και  σκοτώνουν κόσμο στο όνομα μιας σωτηρίας που δεν αφορά όμως εμάς.

Είμαστε στη διάθεσή σας για να σας ενημερώσουμε με κάθε λεπτομέρεια αν ενδιαφέρεστε να πάρετε θέση δίπλα μας στον αγώνα αυτό, γιατί μόνο αν κάθε διαθέσιμη φωνή δημοσιοποιήσει άμεσα το πρόβλήμα μας και βρεθεί συμπαραστάτης στους αγώνες μας υπάρχει ελπίδα να αποτρέψουμε το κοινωνικό έγκλημα που συντελείται.

Με εκτίμηση,

το Δ.Σ.  του Σωματείου Εργαζομένων στο Περιβολάκι

..

..

..

Από τα «Περιβολάκια» στο «Περιβολάκι»: η ψυχική υγεία εν καιρώ «εκπτώσεων».

..

*Αναδημοσίευση από εδώ.

..

  Από τα Περιβολάκια στο Περιβολάκι: η ψυχική υγεία εν καιρώ «εκπτώσεων».

Ως εργαζόμενοι στο «Περιβολάκι»*, που κρατήσαμε τις δομές του ζωντανές, προσφέροντας την εργασία μας κάτω από εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες και όντας απλήρωτοι επί μήνες (από το 2005), επιθυμούμε να πάρουμε το λόγο που νοιώθουμε ότι μας στερήθηκε στο πλαίσιο του διαλόγου που διεξήχθη, εν αγνοία μας, ανάμεσα στη διοίκηση του φορέα μας  και στο Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης σχετικά με την τύχη των δομών στις οποίες εργαζόμαστε και να καταγγείλουμε τον τρόπο που δρομολογήθηκε η παράδοση των «Περιβολάκι» 1 και  2 στο Υπουργείο.

Μέσω επιστολής του Διοικητικού Συμβουλίου του «Περιβολάκι» (2/5/2012), υπογεγραμμένης μόνο από τη γραμματέα του Δ.Σ. και όχι και  από  τους αντίστοιχους επιστημονικά υπευθύνους, κοινοποιήθηκε η πρόθεση παράδοσης των δομών Περιβολάκι 1 και  2 στο ΥΥΚΑ. Χρησιμοποιώντας μια επιχειρηματολογία που αποσιωπά τα πραγματικά αίτια αυτής της απόφασης (χρόνια υποχρηματοδότηση των δομών εκ μέρους του ΥΥΚΑ) και επικαλείται άλλα (κυρίως τον νόμο περί ειδικής αγωγής, ο οποίος σαφέστατα δεν επηρεάζει τη λειτουργία του, μοναδικού στην Ελλάδα, ξενώνα βραχείας φιλοξενίας που λειτουργεί στο πλαίσιο του Περιβολάκι 2), η διοίκηση «ξεφορτώνεται» εργαζόμενους χρόνων παραδίδοντας τους «πακέτο», με τα κτίρια στα οποία λειτουργούσαν το «Περιβολάκι» 1 και 2, και μάλιστα χωρίς το κλινικό αντικείμενο της εργασίας τους (εφόσον μεταστεγάζει  τα παιδιά προσχολικής ηλικίας στο Περιβολάκι 3). Αναίσχυντα, κιόλας, υπονοεί   ότι εκείνοι πρέπει να της είναι ευγνώμονες γιατί με αυτό τον τρόπο τους διασφαλίζει εργασία ενώ δεν παραδέχεται ότι ο πραγματικός λόγος είναι ότι δεν μπορεί να τους απολύσει λόγω της αδυναμίας της να αντεπεξέλθει στα έξοδα αποζημιώσεων. Συμπληρωματικά, ας σημειωθεί ότι η επιλογή των εργαζομένων και από τις τρεις δομές που θα παραδοθούν στο ΥΥΚΑ έγινε με αυθαίρετα κριτήρια. Οι εργαζόμενοι του φορέα αποτελούν εξειδικευμένο προσωπικό υπηρεσιών ψυχικής υγείας και όχι μόνο «έμψυχο υλικό» το οποίο παραδίδεται  και αυτοί, σε συνεργασία με την επιστημονική επιτροπή, κράτησαν σε υψηλό κλινικά επίπεδο τις υπηρεσίες του χώρου. 

Καταγγέλλουμε, καταρχήν, το γεγονός ότι η διοίκηση του «Περιβολάκι» προέβη στην ενέργεια αυτή ενώ ενημέρωνε τους εργαζόμενους ότι βρισκόταν ακόμα στο στάδιο της σκέψης. Υποστηρίζουμε, ότι, αν η διοίκηση ήθελε να ακολουθήσει διαφανείς διαδικασίες, όφειλε να ανακοινώσει την απόφασή της στους εργαζόμενους αρκετά νωρίτερα, καθώς και ότι  η κίνηση της να μεταφέρει όλα τα παιδιά στο  «Περιβολάκι» 3 δεν έγινε βάση θεραπευτικής σκέψης, παρά μόνο για να εξασφαλιστεί η συνέχεια λειτουργίας της δομής αυτής. Δηλώνουμε την έλλειψη εμπιστοσύνης από μεριάς μας προς τη διοίκηση και καταγγέλλουμε την εδώ και χρόνια άρνησή της να ικανοποιήσει το αίτημά μας για πρόσβαση στα οικονομικά του φορέα.

Προς χάρη της λειτουργίας του «Περιβολάκι» 3 καταργήθηκε το απογευματινό Πολιτιστικό-Δημιουργικό πρόγραμμα για εφήβους, το οποίο επίσης δεν επηρεάζεται από το Νόμο της Ειδικής Αγωγής. Γι αυτούς και άλλους λόγους, βασιζόμενους σε «λειτουργικούς σκοπούς» και στο σοβαρό βαθμό που διοικητικές αποφάσεις και βεβιασμένοι χειρισμοί παρεμβαίνουν στο επιστημονικό  έργο, οι επιστημονικά υπεύθυνοι των δομών φαίνεται, εκ του αποτελέσματος, ότι δεν προστάτεψαν επαρκώς ούτε το κλινικό τους αντικείμενο, αλλά ούτε και τους επί σειρά ετών συνεργάτες τους. Εφάρμοσαν και οι ίδιοι διοικητικές επιλογές που αποκλίνουν σημαντικά από επιστημονικά και δεοντολογικά κριτήρια.

Ως εργαζόμενοι στο χώρο της ψυχικής υγείας και δη της παιδικής ψύχωσης και του αυτισμού γνωρίζουμε καλά τις ιδιαίτερες ανάγκες των παιδιών που αντιμετωπίζουν αυτού του είδους τις παθολογίες, καθώς και τις σημαντικές δυσκολίες των οικογενειών τους. Πρόκειται για ανάγκες και δυσκολίες που δεν επιδέχονται εκπτώσεις. Πρόκειται για ανάγκες και δυσκολίες απέναντι στις οποίες το ΥΥΚΑ κωφεύει εξακολουθώντας να υποχρηματοδοτεί δομές, όπως το Περιβολάκι, που προσφέρουν πρότυπο θεραπευτικό έργο. Πρόκειται για ανάγκες και δυσκολίες για  τις οποίες οφείλουν οι διοικήσεις και οι επιστημονικοί υπεύθυνοι των φορέων να αγωνιστούν, όχι μόνο διεκδικώντας τη χρηματοδότησή τους, αλλά και υποστηρίζοντας όλους τους εργαζόμενους που υπηρετούν τόσα χρόνια την ιδέα της πρόληψης για την ψυχική υγεία και την ψυχιατρική μεταρρύθμιση. Αυτούς τους εργαζόμενους για τους οποίους το «όραμα» μιας κοινωνίας που θα αγκαλιάζει το διαφορετικό και θα το εντάσσει στους κόλπους της δεν είναι λόγια προεκλογικής εκστρατείας…

Για μας, οι δομές Περιβολάκι 1 και 2 και το θεραπευτικό έργο που προσφέρουν στα παιδιά με αυτισμό και παιδική ψύχωση και στις οικογένειές τους εξακολουθούν να είναι αναγκαίες στο πλαίσιο της τοπικής κοινότητας στο οποίο λειτούργησαν τόσα χρόνια. Είναι υποχρέωση όλων μας να τις κρατήσουμε ζωντανές.

Σωματείο Εργαζομένων στο «Περιβολάκι».

_____________________________________________________________________

*Το «Περιβολάκι» είναι Ν.Π.Ι.Δ. και παρέχει υπηρεσίες σε παιδιά και εφήβους με παιδική ψύχωση και αυτισμό και στις οικογένειές τους. Περιλαμβάνει 3 δομές: Το «Περιβολάκι 1», που λειτουργεί από το 1983 και περιλαμβάνει 3 τάξεις κέντρων ημέρας για παιδιά, το «Περιβολάκι 2», που λειτουργεί από το 2002 και περιλαμβάνει 1 τάξη κέντρου ημέρας για παιδιά, ξενώνα βραχείας φιλοξενίας και μονάδα διάγνωσης και υποστήριξης και το «Περιβολάκι 3» που λειτουργεί από το 2008 και περιλαμβάνει 4 τάξεις κέντρων ημέρας για εφήβους και απογευματινό πρόγραμμα δραστηριοτήτων.

..

..

..

H Μαρία του Πόνου και της Θέλησης..

..

..

..

..

Η γλυκιά Μαρία, που περιμένει να σταθούμε όλοι κοντά της.. Η γενναία Μαρία που σπουδάζει και κάνει όνειρα.. Η Μαρία, ένα ξεχωριστό πλάσμα, που της αξίζει να έχει μέλλον. Κι αυτό εξαρτάται κι από σένα.

..

Αριθμοί λογαριασμών για κείνη σε Ελλάδα και Κύπρο, εδώ.

..

..

..

..

..

Το ΣΕΨΑΕΚΟ απαντά σε κείμενο που αναρτήθηκε στον ιστότοπο της ΕΠΑΨΥ σχετικά με την απόλυση του Αχιλλέα Βασιλικόπουλου

..

*Αναδημοσίευση από εδώ.

..

Ανακοίνωση σχετικά με την ανάρτηση κειμένου στον ιστότοπο της ΕΠΑΨΥ

για την απόλυση του Αχιλλέα Βασιλικόπουλου

..

..

Πριν από ένα περίπου μήνα, καταγγείλαμε την αυθαίρετη απόλυση του συναδέλφου μας Αχιλλέα Βασιλικόπουλου, επί 11 χρόνια επιστημονικού υπεύθυνου του Κοινοτικού Σπιτιού «ΘΕΤΙΣ», του οποίου τη λειτουργία, εδώ και ενάμιση περίπου χρόνο, έχει αναλάβει η Εταιρεία Περιφερειακής Ανάπτυξης και Ψυχικής Υγείας (Ε.Π.Α.Ψ.Υ.). Την καταγγελία μας ακολούθησαν ανάλογα κείμενα από τους εργαζόμενους στο «ΘΕΤΙΣ», δεκαεννέα πρώην εργαζόμενους στο «ΘΕΤΙΣ», την Πανελλήνια Ομοσπονδία Εργαζομένων στην Ειδική Αγωγή (Π.ΟΜ.Ε.Ε.Α.), την Επιτροπή (πρώην) Χρηστών και Επιζώντων της Ψυχιατρικής και την Πανελλαδική Συσπείρωση για την Ψυχιατρική Μεταρρύθμιση.

Σε ανακοίνωση της η διοίκηση της ΕΠΑΨΥ, καταγγέλλοντας συκοφάντες και διεκδικώντας με στόμφο το αλάθητο του Πάπα, ουσιαστικά επιβεβαίωσε την καταγγελία μας: ο λόγος που απολύθηκε ο έμπειρος συνάδελφος ήταν «η αντικειμενική αδυναμία του να βοηθήσει ώστε να λειτουργήσει η δομή σύμφωνα με τα πρότυπα της διοίκησης», να συμμορφωθεί δηλαδή «προς τα υποδείξεις» (κυρίως ως προς το θέμα της παρακράτησης των συντάξεων των ασθενών), χωρίς βέβαια να τολμήσουν να αξιολογήσουν με επιστημονικούς όρους τη δουλειά του.

Κατανοούμε τη δύσκολη θέση που έχει περιέλθει η διοίκηση της ΕΠΑΨΥ. Η άδικη και εκδικητική απόλυση του συναδέλφου την αφήνει ηθικά έκθετη. Και φυσικά μετά την αποτυχία της να ανασκευαστεί η εικόνα μέσω δηλώσεων, ακολουθούν οι σπασμωδικές κινήσεις. Γιατί μόνο ως τέτοια μπορούμε να εκλάβουμε την ανάρτηση κειμένου στον ιστότοπο της ΕΠΑΨΥ, όπου εργαζόμενοι της ΕΠΑΨΥ σε όλη την Ελλάδα, οι οποίοι ουδέποτε συνεργάστηκαν με το συνάδελφο, παρουσιάζονται σαν να γνώριζαν τον Αχιλλέα Βασιλικόπουλο και τα «προβλήματα» που δήθεν αυτός δημιουργούσε στον φορέα! Δυστυχώς για τη διοίκηση της ΕΠΑΨΥ, όλοι στο χώρο της ψυχικής υγείας γνωρίζουν ότι σε περίοδο υποχρηματοδότησης και κρίσης, ανεργίας, ανασφάλειας, απολύσεων και «οικειοθελών αποχωρήσεων», είναι πολύ εύκολο να συγκεντρώσεις υπογραφές σε ένα κείμενο στήριξης της διοίκησης. Αυτό που δεν είναι εύκολο είναι να διοικείς με δημοκρατία, πλουραλισμό και διαφάνεια σε συνεργασία με τους εργαζόμενους και τους λήπτες των υπηρεσιών.

 Εμείς από την πλευρά μας θα συνεχίσουμε να στηρίζουμε το συνάδελφο Αχιλλέα Βασιλικόπουλο καθώς και κάθε εργαζόμενο που αντιμετωπίζει την αυθαιρεσία των διοικήσεων και θα συνεχίσουμε να αγωνιζόμαστε για μια δημόσια και δωρεάν ψυχική υγεία που θα σέβεται τα δικαιώματα των ληπτών των υπηρεσιών και των εργαζομένων.

ΥΓ. Είναι πάντως ελπιδοφόρο ότι οι συνάδελφοι εργαζόμενοι στην ΕΠΑΨΥ που έχουν συνεργαστεί με τον Αχιλλέα Βασιλικόπουλο και ως εκ τούτου η γνώμη τους βαραίνει ιδιαιτέρως, εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων, κατάφεραν να μην υπογράψουν το κείμενο πίστης και υπακοής στη διοίκηση της ΕΠΑΨΥ, κάτι που αναδεικνύει υψηλά επίπεδα αξιοπρέπειας, τόλμης και αληθινής αλληλεγγύης.

..

..

Για το Δ.Σ. του ΣΕΨΑΕΚΟ

   Η Πρόεδρος                                                                 Ο Γραμματέας

Αγγελική Συλλιγαρδάκη                                               Δημήτρης Ταγκλής

..

..

..

..

ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΝΟΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΩΝ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΤΟΥ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ -Κείμενο του Θ. Μεγαλοοικονόμου

..

..

ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΚΑΝΟΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΣΤΡΑΤΟΠΕΔΩΝ ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗΣ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΤΟΥ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΥ

(ΚΑΙ ΚΑΠΟΙΕΣ ΜΝΗΜΕΣ ΠΟΥ ΑΝΑΚΑΛΕΙ Η ΑΜΥΓΔΑΛΕΖΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΕΡΙΟΔΟ ΤΗΣ ΛΕΡΟΥ)

Οι πρώτες φωτογραφίες από την Αμυγδαλέζα, με τους έγκλειστους μετανάστες πίσω από τα συρματοπλέγματα, αποτυπώνουν με τον πιο ανάγλυφο τρόπο τη νέα πραγματικότητα που έχει ήδη διαμορφωθεί. Τηρουμένων των αναλογιών και αν αφαιρέσει κανείς τις πορτοκαλιές στολές, οι φωτογραφίες αυτές δεν απέχουν πολύ, ως εικόνα, από τις αντίστοιχες από ‘μακρινό’ Γκουαντάναμο και από όλα τα στρατόπεδα συγκέντρωσης παντού σ΄ όλο τον κόσμο, που μέχρι τώρα, τις τελευταίες δεκαετίες, ήταν γνωστά σ΄ αυτή τη χώρα απλώς ως ‘ειδήσεις’ και φωτογραφίες από ‘κάπου αλλού’. Αυτό το ‘αλλού’ τώρα είναι ‘εδώ’.

Η Αμυγδαλέζα, το πρώτο από τα δεκάδες στρατόπεδα που ετοιμάζονται για τους μετανάστες και τους διαφόρων ειδών ανεπιθύμητους αυτού του κοινωνικού συστήματος, δείχνει ότι το στρατόπεδο συγκέντρωσης δεν είναι κάτι που ανήκει στην ιστορία, μια ανωμαλία ενός μακρινού παρελθόντος, αλλά, όπως λέει ο Giorgio Agamben, «η κρυφή μήτρα και νόμος του πολιτικού χώρου εντός του οποίου εξακολουθούμε να ζούμε… την οποία πρέπει να μάθουμε ν΄ αναγνωρίζουμε διαμέσου όλων των μεταμορφώσεών της, στις ‘zones d’ attente’ των αεροδρομίων μας, όπως και σε ορισμένες περιφέρεις των πόλεών μας»(1).

Εχουμε να κάνουμε μ΄ ένα συστατικό στοιχείο του καπιταλισμού, ήδη από τον 19ου αιώνα, που πήρε εκρηκτικές διαστάσεις στη χιτλερική Γερμανία στον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο ως εργαλείο μιας πρωτοφανούς στην ιστορία συστηματικής γενοκτονίας και που, πλέον, αποτελεί κυρίαρχη μορφή της ύπαρξής του. Με την επέκταση, δηλαδή, παγκοσμίως, σε όλο και μεγαλύτερα τμήματα του πληθυσμού μιας ‘κατάστασης εξαίρεσης’, αναστολής, δηλαδή, των θεμελιωδών δικαιωμάτων και του όποιου Δικαίου, έτσι ώστε να τίθενται ‘υπό φύλαξη’ άτομα ανεξαρτήτως οποιασδήποτε ‘επιλήψιμης διαγωγής’, αποκλειστικά και μόνο για ν΄ αποτραπεί ένας ‘κίνδυνος για την ασφάλεια του κράτους’-ένας κίνδυνος που τον προσδιορίζει ως τέτοιο ο εκάστοτε κυρίαρχος (2).

Μέσα σ΄ αυτή την εποχή της καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης, αυτής που περιγράφεται ως η κατ΄ εξοχήν ιστορική περίοδος της ‘ελεύθερης, διαμέσου των όποιων συνόρων, κίνησης και κυκλοφορίας κεφαλαίων, αγαθών, πληροφοριών και ανθρώπων’, κάποιοι συγκεκριμένοι άνθρωποι, τα εκατομμύρια των ‘απόκληρων της παγκοσμιοποίησης’, οφείλουν (ως αποτέλεσμα ακριβώς της λειτουργίας αυτής της ‘ελευθερίας κίνησης του κεφαλαίου’) να ‘παραμένουν στη θέση τους’, ή, η όποια μετακίνησή τους, να γίνεται υπό όρους. Είναι η κίνηση, αυτό το εγγενές γνώρισμα της ανθρώπινης ύπαρξης, και όχι η ακινησία, που κατασκευάζεται ως κίνδυνος και αντιμετωπίζεται ως απειλή για την κανονικότητα της κατεστημένης Κοινωνικής Τάξης, καθώς «αποσταθεροποιεί την όποια προβλέψιμη σχέση ανάμεσα στην ταυτότητα, στην κοινότητα και στον τόπο»(3). Είναι ο πρόσφυγας και ο μετανάστης που ενσαρκώνουν αυτή την διάρρηξη και αποδόμηση της σχέσης μεταξύ τους, των θεμελιωδών κατηγοριών του έθνους- κράτους (έδαφος, τάξη και γέννηση, σύμφωνα με τον Agamben), θέτοντας στην ημερήσια διάταξη τις νέες μορφές της βιοπολιτικής της εξουσίας, που ως κύρια αποστολή έχουν, μεταξύ άλλων, την ρύθμιση και τον έλεγχο της μετακίνησης διαμέσου των συνόρων και, εν γένει, της όποιας κίνησης εκτός ‘ασφαλούς’ πρόβλεψης και προδιαγραφών, αλλά, επίσης, και όλων των ‘ενδιάμεσων τόπων’ και ταυτοτήτων που αυτή προκαλεί. Συστατικό στοιχείο αυτής της νέας βιοπολιτικής είναι η αντιμετώπιση όλων αυτών των ‘εκτός τόπου’, μέσα σε ‘ενδιάμεσους τόπους’ (οι προαναφερθείσες ζώνες αναμονής στα αεροδρόμια, γήπεδα, διαφόρων ειδών ‘κέντρα κράτησης’ ή ‘υποδοχής’ κοκ) διαμέσου της κυριαρχίας του Νόμου, που συνίσταται ακριβώς στην άρση της όποιας εφαρμογής των προβλέψεων του Νόμου για θεμελιώδη δικαιώματα και τα ονομαζόμενα ‘δικαιώματα του πολίτη’ – μέσα, δηλαδή, από μια ‘κατάσταση εξαίρεσης’.

Όπως στο παρελθόν, έτσι και σήμερα (πολύ περισσότερο σήμερα, σ΄ αυτή την χωρίς προηγούμενο κρίση του παγκόσμιου καπιταλισμού), η ‘κατάσταση εξαίρεσης’ παύει σύντομα να έχει ένα προσωρινό χαρακτήρα, ν΄ αναφέρεται, δηλαδή, σ΄ αυτή ή την άλλη προσωρινή και εξωτερική κατάσταση και γίνεται τρόπος ύπαρξης του συστήματος, ταυτίζεται με τον κανόναTο στρατόπεδο, όπως λέει ο Agamben, είναι ο χώρος που ανοίγεται όταν η κατάσταση εξαίρεσης αρχίζει να καθίσταται ο κανόνας»(4). Η πρόσκαιρη αναστολή του Δικαίου, με την επίκληση ενός εξωτερικού κινδύνου, «αποκτά τώρα μια μόνιμη χωρική δομή, η οποία, όμως, ως τέτοια παραμένει σταθερά εκτός κανονικής τάξης»(5). Κοινωνική Τάξη γίνεται, πλέον, η ίδια η κατάσταση εξαίρεσης.

Το στρατόπεδο είναι, λοιπόν, η χωρική δομή όπου η ‘κατάσταση εξαίρεσης’ ενσαρκώνεται ως κανονικότητα. Στρατόπεδο έχουμε μπροστά μας είτε πρόκειται για την Αμυγδαλέζα, είτε για τους χώρους περιορισμού και διαχείρισης των τοξικομανών, είτε για την πέραν των όποιων θεμελιωδών δικαιωμάτων διαχείριση οποιασδήποτε ομάδας του πληθυσμού και ανεξαρτήτως του πόσο σοβαρά είναι, ανάλογα με τη συγκυρία και τους συσχετισμούς, τα εγκλήματα που διαπράττονται (ενάντια σ΄ αυτές που έχουν προσδιοριστεί από την κυρίαρχη εξουσία ως ‘ζωές ανάξιες να ζουν’) από τον, υπό την όποια μετεκλογική σύνθεση, εντεταλμένο πολιτικό σχηματισμό της εξουσίας για την εφαρμογή του μνημονίου. Για στρατόπεδο πρόκειται όποια και αν είναι η ονομασία (‘κέντρα κράτησης’, ή ‘υποδοχής’ κοκ) και όποια κι΄ αν είναι η ιδιαιτερότητα μιας τέτοιας χωρικής δομής, εντός της οποίας ‘όλα είναι δυνατά’ να γίνουν πάνω στη ‘γυμνή ζωή’, στον στερημένο από κάθε δικαίωμα άνθρωπο.

Είναι χαρακτηριστικά για την ιστορική συνέχεια της στρατοπεδικής αντιμετώπισης των κοινωνικών αντιφάσεων και της ταξικής πάλης σ΄ αυτή τη χώρα, τα επιχειρήματα που κινητοποίησε ο Χρυσοχοϊδης και όλο το μνημονιακό σύμπλεγμα της εξουσίας (ΝΔ κλπ) για να πείσουν τις τοπικές κοινωνίες σε διάφορες περιοχές προκειμένου ν΄ αποδεχτούν την δημιουργία στρατοπέδων συγκέντρωσης μεταναστών στους κόλπους τους. «Στόχος είναι η ενδυνάμωση της τοπικής κοινωνίας, με την δημιουργία θέσεων εργασίας…. σε λίγο καιρό οι δήμαρχοι που τώρα είναι αρνητικοί στα κέντρα κράτησης θα μας παρακαλούν να τα φτιάξουμε στην περιοχή τους» (εφημ ΤΑ ΝΕΑ, 21/3/2012) . «Πρέπει να εξουδετερώσουμε την βόμβα, η οποία βρίσκεται στα θεμέλια της ελληνικής κοινωνίας, τη βόμβα του μεταναστευτικού, αντιμετωπίζοντας άμεσα το πρόβλημα», δήλωνε ο Χρυσοχοϊδης λίγο πριν δώσει την εντολή για ν΄ αρχίσει η μαζική (προεκλογική, μεν, αλλά θα έχει και συνέχεια) σκούπα και μεταφερθούν ο πρώτοι μετανάστες στην Αμυγδαλέζα. Λίγες μέρες αργότερα ο ομογάλακτος του Χρυσοχοίδη τροϊκανός υπουργός υγείας Λοβέρδος ανακάλυπτε την ‘υγειονομική βόμβα’ στα θύματα του trafficking και της τοξικοεξάρτησης που είναι φορείς του AIDS, ηγούμενος σε μια πρωτοφανή εκστρατεία διαπόμπευσης του θύματος για να συγκαλύψει τον θύτη που είναι αυτός ο ίδιος και το σύστημα που εκπροσωπεί – αλλά και επιβεβαιώνοντας την ανάλυση του Michel Foucault για τον υγειονομικό θεσμό, βασισμένο πάνω στο δίπολο ‘υγεία – αρρώστια’ ως αλληλοαποκλειόμενων αντιθέτων, ως μια από τις κυρίες μορφές κοινωνικού ελέγχου της σύγχρονης βιοεξουσίας.

Για όλες αυτές τις ‘βόμβες’ το σύστημα δεν έχει άλλη απάντηση από την αντιμετώπισή τους μέσω μιας κατάστασης εξαίρεσης και το στρατόπεδο.

Το πρώτο που θα είχε να υπενθυμίσει κανείς εν προκειμένω είναι ότι, πριν τον Χίτλερ, τα πρώτα στρατόπεδα στη Γερμανία είχαν δημιουργηθεί από τους Σοσιαλδημοκράτες. Αρχικά το 1923, όταν έκλεισαν σ΄ ένα στρατόπεδο χιλιάδες μέλη του τότε γερμανικού κομμουνιστικού κόμματος και, εν συνεχεία, ένα άλλο στρατόπεδο συγκέντρωσης για ‘αλλοδαπούς’, που φιλοξενούσε ως επί το πλείστον εβραίους (το πρώτο στρατόπεδο εγκλεισμού για εβραίους στον 20ο αιώνα, πριν την εγκαθίδρυση των εθνικοσοσιαλιστών στην εξουσία). Όπως και τότε, έτσι και σήμερα, είναι οι κρατούσες δυνάμεις της πάλαι ποτέ ‘κοινοβουλευτικής δημοκρατίας’ που ανοίγουν στον δρόμο σε ναζιστικά μορφώματα, όπως η ‘Χρυσή Αυγή’, λειτουργώντας σε μια κατεύθυνση της οποίας οι ναζί είναι απλώς οι αυθεντικοί εκφραστές.

Το δεύτερο στοιχείο, που αναφέρεται σε μιαν από τις προηγούμενες ελληνικές εμπειρίες, έχει να κάνει με το πώς, οι δηλώσεις αυτές του Χρυσοχοϊδη για τον ‘αναπτυξιακό’ χαρακτήρα των στρατοπέδων συγκέντρωσης ανακαλούν αντίστοιχες δηλώσεις προ 65 χρόνων των τότε κρατούντων, όταν οι τοπικοί Δωδεκανήσιοι πολιτικοί παράγοντες προσπαθούσαν να πείσουν (πράγμα που τελικά το κατάφεραν) την κεντρική εξουσία (κυβέρνηση ήταν η γνωστή ΕΡΕ) ότι οι εγκαταλειμμένοι ιταλικοί στρατώνες στη Λέρο ήταν ο καταλληλότερος τόπος για την μεταφορά/εξορία των συνωστισμένων στα υπόλοιπα ψυχιατρεία της χώρας ψυχικά ασθενών.

Μια ‘ψυχιατρική βόμβα’ είχε δημιουργηθεί στην μετεμφυλιοπολεμική Ελλάδα των αρχών της δεκαετίας του 50, με χιλιάδες ψυχικά ασθενείς στοιβαγμένους στα ψυχιατρεία (Δαφνί, Δρομοκαίτειο, ΨΝ Θεσσαλονίκης) και οι ιθύνοντες που την δημιούργησαν (πολιτική και ψυχιατρική εξουσία) έψαχναν απεγνωσμένα να βρουν τρόπους (εννοώντας, τόπους) αποσυμφόρησης αυτών των στοιβαγμένων στους τεράστιους θαλάμους των ασύλων.

Πολιτικοί που συνδέονταν με την περιοχή επιχειρηματολογούσαν υπέρ της δημιουργίας (μέσω του Δημοσίου) θέσεων εργασίας στα οικονομικά καθημαγμένα μετά την ιταλική κατοχή Δωδεκάνησα και η δημιουργία ενός μεγάλου δημόσιου ιδρύματος σ΄ ένα μικρό νησί φάνταζε ως μια ευκαιρία. Τίποτα πιο θελκτικό για την κεντρική εξουσία από μια τέτοια ‘φτηνή’ λύση προκειμένου έτσι να υλοποιήσει την απόφασή της να εξορίσει τους ‘αζήτητους’ κάπου, όπου ήδη υπήρχαν εγκαταστάσεις (όσο κι΄ αν αυτές ήταν άκρως ανεπαρκείς και ακατάλληλες) και, ταυτόχρονα, καμιά διαμαρτυρία (αντίθετα, ανακούφιση) από τους ψυχιάτρους που συνεργάστηκαν πλήρως για την αποπομπή αυτών που οι ίδιοι είχαν κατασκευάσει ως ‘ανίατους’.

Το ιδεολόγημα που προβλήθηκε ως άλλοθι και ως περιτύλιγμα του εξοστρακισμού ήταν ότι ‘λύνουμε ένα πρόβλημα’ (την ‘βόμβα’ του υπερσυνωστισμού) πηγαίνοντάς τους εκεί για ‘καλλίτερα’. Όχι σε ένα ψυχιατρείο, αλλά σε μια ‘αγροτική αποικία’, όπως την ονόμασαν, για την επανένταξη των ασθενών. Το αποτέλεσμα είναι γνωστό. Από 650 που ήταν ο αρχικός αριθμός κλινών, βάσει του οργανισμού του νέου ιδρύματος, που άνοιξε τις πύλες του το 1958, έφτασε σύντομα τους 2750, με τους εγκλείστους να στοιβάζονται ακόμα χειρότερα απ΄ ό, τι εκεί απ΄ όπου τους μετέφεραν και συχνά να κοιμούνται ο ένας πάνω στον άλλο, στο ίδιο μέρος που έπρεπε να υπάρξει χώρος για να φάνε (και όχι μόνο). Μ΄ ένα ποσοστό θανάτων από τα πιο υψηλά διεθνώς (σε σχέση με τα αντίστοιχα στα άλλα ψυχιατρεία), από τους 4000 που συνολικά μεταφέρθηκαν στη Λέρο από τα άλλα ψυχιατρεία μέχρι το 1982 (όταν μπήκε φρένο στιςπεραιτέρω μεταφορές), το 1990 είχαν μείνει 1100.

Η τοπική οικονομία πράγματι άνθησε ως ιδρυματική οικονομία, ως θέσεις εργασίας για την πλειονότητα του πληθυσμού και ως προμήθειες για το ψυχιατρείο. Κράτος και κατεστημένη ψυχιατρική κατάφεραν να δέσουν (να παραμορφώσουν οικονομικά και ν΄ αλλοτριώσουν) μιαν ολόκληρη τοπική κοινωνία γύρω από ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης ειδικού τύπου, που κατέληξε να εκφράσει και να συμβολίσει σε ευρωπαϊκή κλίμακα, στα τέλη της δεκαετίας του 70 και σ΄ όλη την δεκαετία του 80, την πεμπτουσία του ιδρυματικού εξανδραποδισμού και εξόντωσης.

Το σύστημα αυτό δημιούργησε θέσεις εργασίας στο ίδρυμα, που ρόλος τους ήταν η επιτήρηση και η φύλαξη της ομάδας των εγκλείστων, ενώ ταυτόχρονα καλλιέργησε την ιδεολογική και συναισθηματική αποδοχή του ρόλου αφού, μέσω αυτού, κέρδιζε κανείς το ψωμί του. Ενός ρόλου που ανατέθηκε από την ψυχιατρική και το κράτος για μια διαχείριση των ασθενών ως αντικειμένων, που πρέπει να φυλαχτούν για να μη δραπετεύσουν, να συντηρηθούν βιολογικά και να πειθαρχήσουν.

Και αυτή ήταν μια επιπλέον ‘παρενέργεια’ της εξορίας των ψυχικά ασθενών στη Λέρο : ο εξαναγκασμός, δηλαδή, μιας μικρής αλλά ζωντανής κοινωνίας, στο δρόμο μιας δύσμορφης ‘ανάπτυξης’, σ΄ ένα δρόμο όπου, από γενιά σε γενιά, όλο το ζωντανό αίμα αυτής της κοινωνίας, νέοι που γίνονταν μεσήλικες, έφταναν να συνταξιοδοτούνται έχοντας περάσει μια ζωή στην υπηρεσία του ιδρύματος, φύλακες των «νεκρών ψυχών» (6).

Το τέλος μιας τοπικής ‘ανάπτυξης’ βασισμένης πάνω σ’ ένα ολοπαγές ίδρυμα (σ΄ ένα, εν τη ουσία, στρατόπεδο συγκέντρωσης ψυχικά ασθενών, τουλάχιστον μέχρι να ξεκινήσουν οι προσπάθειες της μεταρρύθμισης στην δεκαετία του 90) έχει φτάσει εδώ και καιρό, όταν το ίδρυμα, από ένα σημείο και πέρα, έγινε εμπόδιο (αντί διέξοδος) για το σύστημα. Η τοπική ‘ιδρυματική οικονομία’ πνέει τα λοίσθια καθώς μειώνεται με όλο και πιο ταχείς ρυθμούς ο αριθμός των εναπομεινάντων, υπέργηρων πλέον, ασθενών.

Η περίπτωση της Αμυγδαλέζας και των άλλων στρατοπέδων μεταναστών που ετοιμάζονται σε όλη τη χώρα μπορεί, φυσικά, μόνο κατ’ αναλογίαν να συγκριθεί με την εμπειρία της Λέρου. Τηρουμένων, ωστόσο, των αναλογιών, δεν θα έπρεπε να διαφύγει της προσοχής ο διαχρονικός χαρακτήρας της επιχειρηματολογίας της εξουσίας, επωφελούμενης και από την μαζική ανεργία και την οικονομική κατάρρευση των τοπικών κοινωνιών, για το πλασάρισμα εντός αυτών των διαφόρου μορφής στρατοπέδων συγκέντρωσης. Και τώρα, όπως και τότε: τρέξτε να επωφεληθείτε από τις θέσεις εργασίας φυλάκων (ιδιωτικών αστυνομικών κλπ) και προμηθευτών (catering, κλπ) για την συντήρηση των εγκλείστων. Βέβαια, το αντίτιμο τώρα δεν είναι «μια θέση στο δημόσιο», αλλά μια επισφαλής θέση εργασίας για μια μικρή κοινωνική ομάδα που θα αμείβεται με μισθούς επιβίωσης για την φύλαξη μια άλλης ομάδας με τα ίδια μ΄ αυτήν κοινωνικά και ταξικά χαρακτηριστικά – μέχρι που πιθανόν, ανάλογα με τις διαδρομές της συγκυρίας και τους συσχετισμούς και τις επιλογές της εξουσίας, να φτάσει και η σειρά αυτών που, ενώ ξεκίνησαν ως φύλακες και προμηθευτές, κατέληξαν ως κρατούμενοι σε κατάσταση εξαίρεσης, φυλασσόμενοι από κάποιους άλλους.

Ακόμα και η εικόνα από το εσωτερικό του άδειου στρατοπέδου, πριν την μεταφορά των πρώτων μεταναστών, που προβλήθηκε κατά κόρον από τα ΜΜΕ, τα κοντέινερ, δηλαδή, με τα τετράκλινα δωμάτια, με τα κλασσικά στρατοπεδικά διώροφα κρεβάτια, με το μικρό λουτρό παραδίπλα κλπ, σε μια προσπάθεια να δείξουν ότι όλα είναι ‘καθαρά’ (ωσάν για μια ‘υγειονομική ταφή της βόμβας’), δεν μπορεί να κρύψει αυτό που επιφυλάσσει το άμεσο μέλλον, που είναι ήδη παρόν στη λογική της εν λόγω χωρικής δομής και το οποίο, ούτως ή άλλως, σηματοδοτείται από τα συρματοπλέγματα : ένας καταυλισμός, όπως τόσοι άλλοι στο Μενίδι, με τα σπιτάκια από λαμαρίνα, όπου έμεναν για χρόνια σεισμοπαθείς, συχνά συνωστισμένοι (σε ορισμένες περιοχές, εκεί κοντά, τις οποίες ανέκαθεν οι κάτοικοι ονόμαζαν καταυλισμούς ή στρατόπεδα, μένουν ακόμα μερικές χιλιάδες), μετατρέπεται σε κανονικό στρατόπεδο με συρματοπλέγματα, με αναπόφευκτο το συνωστισμό σ΄ αυτά τα ήδη στενόχωρα τετράκλινα, καθώς το κράτος, με τις γνωστές από το παρελθόν (και το παρόν) πρακτικές του σε όλους τους χώρους εγκλεισμού, θα στοιβάζει όλο και περισσότερους, με την ανεξέλεγκτη βία και την αυθαιρεσία στην εσωτερική διαχείριση του στρατοπέδου. Αλλά τότε τα ΜΜΕ δεν θα επιτρέπεται να δείξουν εικόνες…

Εχει, επομένως, μεγάλη σημασία να γίνει αντιληπτό το γεγονός ότι το στρατόπεδο συγκέντρωσης είναι, αφενός, προϊόν μιας κοινωνικής οργάνωσης που τείνει όλο και περισσότερο να λειτουργεί σ΄ αυτή τη λογική και αφετέρου, μια δομή όπου η κατάσταση εξαίρεσης (που πάνω στην ανεξέλεγκτη δικαιοδοσία της ν΄ αποφασίζει επ΄ αυτής θεμελιώνεται η κυρίαρχη εξουσία) υλοποιείται ως κανόνας. Μόνο σ΄ αυτή τη βάση μπορεί να γίνει κατανοητό γιατί συνέβησαν όσα συνέβησαν στα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης, αλλά και όσα σήμερα προωθούν διάφορα αντίγραφα του Αϊχμαν, όπως οι Λοβέρδος, Χρυσοχοίδης, ή όποιοι τους διαδεχτούν μετεκλογικά.

Το στρατόπεδο συγκέντρωσης δεν είναι μια κοινωνική ‘ανωμαλία’, όπου απλά η ζωή των υπόλοιπων συνεχίζεται παραδίπλα, με μερικούς, μάλιστα, να επωφελούνται από την ύπαρξή του… και μετά ν΄ αναρωτιέται κανείς, ακόμα και σήμερα, πώς έγινε δυνατό να διαπραχτεί όλη αυτή η συστηματική εξόντωση και γενοκτονία κατά των εβραίων, των τσιγγάνων, των ψυχικά ασθενών, των κομμουνιστών κοκ.

Όταν, μάλιστα, βλέπει κανείς τον μετανάστη πίσω από τα συρματοπλέγματα στην Αμυγδαλέζα ως κάτι που, στην καλλίτερη περίπτωση, αισθάνεται ότι δεν τον αφορά (στις περιπτώσεις που δεν το επικροτεί ανοιχτά, τουλάχιστον σαν ‘αναγκαίο κακό’).

Χωρίς, κατά συνέπεια, να συνειδητοποιεί ότι το συρματόπλεγμα, η χωρική δομή εντός της οποίας η κατάσταση εξαίρεσης είναι κανόνας, είναι προϊόν λειτουργίας της βιοπολιτικής μιας εξουσίας εντός συγκεκριμένων κοινωνικών σχέσεων και συσχετισμών, σχέσεων των οποίων αποτελούμε όλοι μέρος – και τις αποδεχόμαστε, προσαρμοζόμενοι σ΄ αυτές, ή παλεύουμε για την ανατροπή τους.

Όπως λέει ο G. Agamben, αντί υποκριτικά ν΄ αναρωτιόμαστε πώς έγινε δυνατό να γίνουν οι φρικαλεότητες στα στρατόπεδα συγκέντρωσης, «πιο έντιμο και κυρίως περισσότερο επωφελές θα ήταν να ερευνήσουμε με προσοχή διαμέσου ποιών δικαιϊκών διαδικασιών και ποιων πολιτικών μηχανισμών στάθηκε εφικτό ανθρώπινες υπάρξεις να στερηθούν τελείως τα δικαιώματα και τα προνόμιά τους, φτάνοντας μάλιστα στο σημείο να διαπράττεται εις βάρος τους οτιδήποτε χωρίς να προβάλλει πλέον ως έγκλημα (πράγματι στο σημείο αυτό τα πάντα είχαν καταστεί δυνατά)»(7).

Η σημερινή κατάσταση, στο βαθμό που το καπιταλιστικό σύστημα που την παράγει δεν ανατραπεί με το μόνο τρόπο που είναι δυνατόν, μέσα, δηλαδή, από την επαναστατική δράση της εργατικής τάξης και όλων των καταπιεσμένων στρωμάτων, των μεταναστών συμπεριλαμβανομένων, οδεύει με ταχείς ρυθμούς στο σημείο όπου και πάλι «τα πάντα θα έχουν καταστεί δυνατά»…

..

..

Αναφορές

  1. Giorgio Agamben : «Homo sacer. Κυρίαρχη εξουσία και γυμνή ζωή» (1995). Ελληνική έκδοση Scripta, 2005.
  2. οππ.
  3. Δήμητρα Μακρυνιώτη : Εισαγωγή στο Erving Goffman “H παραφροσύνη κατ΄ οίκον» 1969, ελληνική έκδοση, Αλεξάνδρεια, 2012 (μετάφραση της ιδίας).
  4. Giorgio Agamben, οππ.
  5. Οππ.
  6. Θ. Μεγαλοοικονόμου : «Ιστορία των παρεμβάσεων στο ΚΘ Λέρου». Εισαγωγικό κείμενο στο: Μαρία Μητροσύλλη κ.α «Μελέτη της Νομικής και Κοινωνικής Θέσης των ασθενών στο Κρατικό Θεραπευτήριο Λέρου», 1995.
  7. Giorgio Agamben, οππ.

..

..

5/5/2012

..

..

Θ. Μεγαλοοικονόμου

..

..

..