Για την κατάργηση του όρου «Σχιζοφρένεια»*

•Ιανουαρίου 3, 2018 • Σχολιάστε

.

*Αναδημοσίευση από εδώ.

.

Πρόσφατα λάβαμε το παρακάτω mail από τον Brian Koehler, εξέχοντα Αμερικανό ερευνητή θεμάτων όπως η επίδραση του υπερβολικού στρες, της κοινωνικής απομόνωσης  και του κοινωνικού αποκλεισμού στον εγκέφαλο, η απαρτίωση νευροπεπιστημονικών μελετών και ψυχοκοινωνικών μοντέλων και άλλων συναφών θεμάτων. Ο Brian Koehler διδάσκει στα Πανεπιστήμια CUNY, NYU και Columbia και είναι  εκ των εκδοτών του επιστημονικού περιοδικού “Psychosis: Psychological, Social and Integrative Approaches.” Προωθούμε το e-mail του μιας και αποτελεί μια σημαντική αφορμή να κρατήσουμε ανοικτό το διάλογο σχετικά με το θέμα των διαγνώσεων και των ταξινομητικών κατηγοριών στην ψυχική υγεία.

Πιο συγκεκριμένα στο κείμενο που ακολουθεί μας καλεί να συμπαρασταθούμε σε ένα ψήφισμα που απευθύνεται στην Αμερικάνικη Ψυχιατρική Εταιρεία και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας για την κατάργηση του όρου “σχιζοφρένεια”. Αν και, σύμφωνα με τη γνώμη πολλών από εμάς, οι σημαντικές αλλαγές δεν έρχονται με ψηφίσματα (αν και οι τελικές διαγνωστικές κατηγορίες του DSM είναι προϊόν ψηφοφορίας) εντούτοις είναι ενδεικτικό μιας γενικότερης στάσης που όλο και πιο ευρέως κριτικάρει το κυρίαρχο αναγωγιστικό βιολογικό μοντέλο της ψυχικής ασθένειας. Όλο και πιο ανοικτά υποστηρίζεται ότι δε βοηθάει καθόλου να βλέπει κανείς τα ζητήματα της ψυχικής υγείας ως ασθένειες με βιολογικές αιτίες. Όπως αναφέρει και η Δρ. Λούσυ Τζόνστον  “υπάρχουν πλέον συντριπτικά στοιχεία ότι οι άνθρωποι καταρρέουν ψυχικά ως αποτέλεσμα ενός περίπλοκου μείγματος κοινωνικών και ψυχολογικών συνθηκών όπως το πένθος και η απώλεια, η φτώχεια και οι διακρίσεις, το τραύμα και η κακοποίηση». Στην ιστοσελίδα μας φιλοξενούμε αρκετά σχετικά κείμενα. Μπορεί κανείς επιπλέον να ανατρέξει και στα παρακάτω:

Σύμφωνα με τους Marius Romme και Sandra Escher (2016) για να λυθεί το πρόβλημα της σχιζοφρένειας και να δώσουμε σε αυτούς τους ανθρώπους μια ευκαιρία να αναρρώσουν, ο μόνος τρόπος είναι να εστιάσουμε στα συμπτώματα και όχι στην αρρώστια. Υπάρχουν πέντε λόγοι για τους οποίους αυτό είναι πιο αποτελεσματικό.

  1. Σε αντίθεση με πολλές άλλες ασθένειες, όπως ο διαβήτης, η σχιζοφρένεια είναι μια μη αποδεδειγμένη έννοια, χωρίς σαφή σχέση με τα συμπτώματα.
  2. Η διάγνωση της σχιζοφρένειας βασίζεται σε μια κατασκευή συμπτωμάτων και όχι στο υπόβαθρό τους. Τα συμπτώματα έχουν το υπόβαθρό τους στα συναισθηματικά προβλήματα του ατόμου, ακόμα και όταν έχει διαγνωστεί με σχιζοφρένεια.
  3. Η έννοια της σχιζοφρένειας έχει σοβαρές συνέπειες τόσο στη ζωή των ανθρώπων που έχουν τη διάγνωση όσο και στις οικογένειές τους. Οδηγεί στην παραδοχή ότι οι άνθρωποι αυτοί θα βιώσουν μια ισόβια νόσο και δε θα είναι σε θέση να λειτουργήσουν καλά στην κοινωνία μας.
  4. Τα ενοχλήματα των ασθενών που έχουν διαγνωστεί με σχιζοφρένεια αποτελούν κοινές ανθρώπινες διαφοροποιήσεις και όχι αποτέλεσμα μιας ασθένειας.
  5. Η διάγνωση της σχιζοφρένειας είναι επιβλαβής, επειδή δε δίνεται στους ανθρώπους η ευκαιρία να αναρρώσουν. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η ψυχιατρική εστιάζει στην ασθένεια και όχι στα ενοχλήματα και στα βιώματά τους και δεν τα συσχετίζει με την ιστορία της ζωής των ανθρώπων.

 

Romme M., Escher S. (2016) Πώς να λύσουμε το πρόβλημα της σχιζοφρένειας: Η θεωρητική βάση Tετράδια Ψυχιατρικής, Νο 3,  Ιανουάριος – Απρίλιος 2016. 21-26

British Clinical Psychologists, Οι Ψυχίατροι δέχονται πυρά στην μάχη της Ψυχικής Υγείας στο: http://www.hearingvoices.gr/index.php/2012-07-18-10-28-50/2012-07-18-10-30-37/109-british-clinical-psychologists

https://www.youtube.com/watch?v=sE3gxX5CiW0

https://www.madinamerica.com/category/blogs/

 

Ακολουθεί το mail:

 

Για την κατάργηση του όρου Σχιζοφρένεια

 

Οι παρακάτω όροι έχουν καταργηθεί από το Διαγνωστικό και στατιστικό εγχειρίδιο των ψυχικών διαταραχών, το DSM αλλά και από τον τρόπο που μιλάμε για τα “ζητήματα ψυχικής υγείας”: νευρωτικός, ομοφυλόφιλος, ηλίθιος, πνευματικά καθυστερημένος, ψυχικό έλλειμμα, νοητική ανεπάρκεια, πνευματική καθυστέρηση, σύνδρομο Άσπεργκερ, απλή σχιζοφρένεια, ηβηφρένεια κτλ. Μήπως έφτασε η ώρα να απορρίψουμε και τον εξαιρετικά στιγματιστικό όρο “σχιζοφρένεια”; Στην κοινή γνώμη ο όρος “σχιζοφρένεια” ενσωματώνει τις έννοιες της επικινδυνότητας και του ανίατου (ακόμα κι αν κάποιος αναρρώσει, η διάγνωση θεωρείται αναδρομικά εσφαλμένη). Ο συγκεκριμένος όρος μπορεί να λειτουργήσει τραυματικά για πολλούς ανθρώπους που τον φέρουν. Μπορεί να αυξήσει την αίσθηση της βλάβης, της κοινωνικής απομόνωσης, την αίσθηση ότι έχεις προκαλέσει φόβο και έχεις απορριφθεί κτλ. Έρευνες δείχνουν ότι η αιτιολόγηση της σχιζοφρένειας μέσω βιολογικών παραγόντων αυξάνει το στίγμα. Πολλοί κλινικοί εσφαλμένα και ανήθικα ξεγράφουν αυτούς τους ανθρώπους ως ανίκανους  να λάβουν ψυχοθεραπευτική  βοήθεια.

Δεν είναι λοιπόν φυσιολογικό το γεγονός ότι πολλοί άνθρωποι “αρνούνται” τη διάγνωση; Αυτό δεν θα έκανε κι ο καθένας μας αν βρισκότανε σε αυτή τη θέση μιας και η συγκεκριμένη διάγνωση αυξάνει την κοινωνική απομόνωση, τη «ροπή προς το κακό», την απόγνωση, τον τρόμο, την αίσθηση του αβοήθητου, την απώλεια του ελέγχου, το στίγμα και την κοινωνική απόρριψη/αποτυχία; Αυτές οι ψυχοκοινωνικές διεργασίες μπορεί να είναι οι παράγοντες που συντέλεσαν στην ανάπτυξη των συμπτωμάτων εξ αρχής.

Παρακαλώ υπογράψτε το αίτημα προς την Αμερικάνικη Ψυχιατρική Εταιρεία και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας να καταργήσουν τον εξαιρετικά επιβλαβή όρο «σχιζοφρένεια».

Δείτε στο σύνδεσμο:  change.org καθώς και το ψήφισμα παρακάτω

Σας ευχαριστώ,

Brian Koehler

 

APA Drop the Stigmatizing Term

«Schizophrenia»

 Ο όρος “σχιζοφρένεια” έχει γίνει συνώνυμος της επικινδυνότητας κι αυτό παρά το γεγονός ότι ένας πολύ μικρός αριθμός ανθρώπων που διαγιγνώσκονται με τη συγκεκριμένη διάγνωση ασκεί βία προς τρίτους. Αντίθετα η βία και η επιθετικότητα φαίνεται να σχετίζονται  περισσότερο με παράγοντες όπως το άρρεν φύλο, η νεαρή ηλικία, η κατάχρηση ουσιών, η έλλειψη στέγης, η έκθεση σε βία, το αίσθημα αδυναμίας, το στίγμα κτλ. Ο όρος επίσης έχει συσχετισθεί με το ανίατο. Επικινδυνότητα και απουσία ανάρρωσης μοιάζουν να είναι έμφυτες στη συγκεκριμένη διάγνωση. Ο όρος συμπεριλαμβάνει μια πάρα πολύ ετερογενή ομάδα ανθρώπων με πολύ διαφορετικά συμπτώματα, αιτιολογία, πορεία και πρόγνωση. Είναι ένας όρος στατικός, τραυματικός και στιγματιστικός για τους ανθρώπους στους οποίους δίνεται. Αφαιρεί την ελπίδα και την ικανότητα αυτενέργειας αφού στους ανθρώπους λέγεται ότι έχουν μια γενετική ασθένεια του εγκεφάλου. Όμως η ελπίδα, η συνεχιζόμενη κοινωνική υποστήριξη και η υποστήριξη από ομότιμους, μαζί με τη δυνατότητα αυτενέργειας είναι απαραίτητες για να διευκολυνθεί η ανάρρωση. Τα αποτελέσματα από εννέα έρευνες σε παγκόσμιο επίπεδο αλλά και και μελέτες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας επισημαίνουν τη δυνατότητα ουσιαστικής ανάρρωσης. Οι άνθρωποι έχουν περισσότερες πιθανότητες ανάρρωσης όταν τους προσφέρεται ουσιαστική φροντίδα που είναι αποδεκτή από τους ίδιους. Ίσως πολλά από τα νευροβιολογικά ευρήματα της “σχιζοφρένειας”, που συχνά χαρακτηρίζονται ως μη ειδικά και τα οποία δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν στη διάγνωση μπορούν να εξηγηθούν καλύτερα ως αποτέλεσμα χρόνιου στρες, σχεσιακού και κοινωνικού τραύματος, κοινωνικής απομόνωσης ή/και αποκλεισμού, κοινωνικής συντριβής, οικονομικών αντιξοοτήτων, χαμηλής αυτοεκτίμησης, στίγματος, γονεϊκού στρες, μετανάστευσης, (ειδικότερα από ένα περιβάλλον μη λευκών σε ένα περιβάλλον λευκών), γέννησης και διαμονής σε αστικό περιβάλλον, χαμηλής επίδρασης του  μονονουκλεοτιδικού πολυμορφισμού (Singlenucleotide polymorphismsSNPs) και των πολλαπλών αντιγράφων γονιδίων (Copy number variants – CNV), επιγενετικών αλλαγών στην έκφραση των γονιδίων, την επίδραση των αντιψυχωσικών πρώτης και δεύτερης γενιάς  (ενδεικτικά δείτε τη Διαχρονική Μελέτη της Iowa). Είναι ενδεικτικό ότι Αφροαμερικανοί  είναι τρεις φορές πιο πιθανό να διαγνωστούν ως “σχιζοφρενείς”. Επιπλέον η κοινωνική αντιξοότητα μπορεί να ενσωματωθεί βιολογικά με αποτέλεσμα αλλαγές στην επιγενετική έκφραση των γονιδίων, η οποία μπορεί να μεταδοθεί διαγενεακά. Στην Ιαπωνία (διαταραχή κοινωνικής ενσωμάτωσης – intergration disorder), το Χονγκ Κονγκ και την Ταΐβάν (γνωστική-αντιληπτική  απορρύθμιση/δυσλειτουργία – cognitive-perceptual dysregulation/dysfunction) και στη Νότια Κορεα (διαταραχή προσαρμογής – attunement disorder) ο όρος “σχιζοφρένεια” έχει καταργηθεί από την ψυχιατρική νοσολογία. Έρευνες στην Ιαπωνία έχουν δείξει ότι τόσο οι λήπτες των υπηρεσιών όσο και οι επαγγελματίες είναι ικανοποιημένοι με αυτή την αλλαγή. Εξέχοντες ψυχίατροι όπως ο  Robin Murray στο Ηνωμένο Βασίλειο και ο Jim van Os στην Ολλανδία έχουν παρουσιάσει ισχυρά και πειστικά επιχειρήματα ως προς το γιατί θα πρέπει να καταργηθεί ο συγκεκριμένος όρος. Επίσης ο εκδότης του έγκυρου επιστημονικού περιοδικού Schizophrenia Bulletin πρόσφατα αναρωτήθηκε μήπως θα έπρεπε να καταργηθεί ο όρος. Πιστεύω ότι τώρα είναι η ώρα να αφήσουμε αυτό τον τόσο στιγματιστικό και επιστημονικά αμφιλεγόμενο όρο, που απομακρύνει την ελπίδα έχοντας εμποτιστεί με ποικίλους μύθους σχετικούς με την απουσία ανάρρωσης και την επικινδυνότητα

Brian Koehler PhD

80 East 11th Street

New York NY 10003

bk64@nyu.edu

bk2578@tc. Columbia.edu

212.533.5687

Το αίτημα θα υποβληθεί προς  την Αμερικάνικη Ψυχιατρική Εταιρεία και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας

.

.

.

.

.

 

Advertisements

Διακοπές ρεύματος στην κατάληψη πρώην ΠΙΚΠΑ στα Άνω Πετράλωνα και στις γύρω γειτονιές: Κάλεσμα συμπαράστασης για την Τετάρτη 3 Γενάρη

•Ιανουαρίου 1, 2018 • Σχολιάστε

.

Διακοπές ρεύματος στις γειτονιές μας και στην κατάληψη πρώην ΠΙΚΠΑ στα Άνω Πετράλωνα

.

Την Παρασκευή 22 Δεκέμβρη 2017 η ΔΕΗ προχώρησε στη διακοπή της παροχής ρεύματος στην κατάληψη πρώην ΠΙΚΠΑ στα Άνω Πετράλωνα. Το κόψιμο του ρεύματος στο ΠΙΚΠΑ από τη ΔΕΗ σε συνεννόηση με την 1η Υγειονομική Περιφέρεια Αττικής, επιχειρεί να σταθεί εμπόδιο στον συλλογικό μας βηματισμό και να καταστείλει τις αντιστάσεις που ορθώνονται μέσα από τον χώρο της κατάληψης.

Από τον Απρίλιο του 2009 που καταλάβαμε το εγκαταλελειμμένο κτήριο πρώην ΠΙΚΠΑ, στο χώρο έχουν στεγαστεί πολλά εγχειρήματα, ενώ τα τελευταία χρόνια λειτουργεί ο Κοινωνικός Χώρος για την Υγεία, το οδοντιατρείο, το Κοινωνικό Φαρμακείο, η ομάδα για την Ψυχοκοινωνική Υγεία, η ομάδα του φυτοθεραπευτικού, η Ανοιχτή Συνέλευση Κατοίκων Πετραλώνων-Θησείου-Κουκακίου, η δομή συλλογής και προσφοράς ειδών πρώτης ανάγκης «ΤΟ ΝΤΟΥΛΑΠΙ».

Η διακοπή του ρεύματος ήρθε να προστεθεί στις δεκάδες διακοπές ρεύματος που πραγματοποίησε η ΔΕΗ στους γείτονες και τις γειτόνισσές μας τις προηγούμενες και τις επόμενες ημέρες. Απέναντι σε αυτές τις διακοπές απαντάμε ότι το ρεύμα, το νερό, η κατοικία, η μετακίνηση με τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς αποτελούν κοινωνικά αγαθά και όλοι/ες μας πρέπει να έχουμε ελεύθερη πρόσβαση σε αυτά.

Απέναντι στην γενικευμένη επίθεση που δέχεται η κοινωνία, απαντάμε με συλλογικούς και αντιθεσμικούς αγώνες, προτάσσουμε την αυτοοργάνωση, την αλληλεγγύη και την συλλογικότητα και χτίζουμε στο τώρα τον κόσμο που ονειρευόμαστε.

Καλούμε όλους και όλες στο χώρο της κατάληψης πρώην ΠΙΚΠΑ την Τετάρτη 3 Γενάρη 2018 στις 4μμ, για καφέ, φαγητό και συζήτηση για τις διακοπή ρεύματος στο ΠΙΚΠΑ, αλλά και σε κάθε σπίτι.

Δεν θα βυθιστούμε στο σκοτάδι που μας ετοιμάζεται

.

 

Κατάληψη πρώην ΠΙΚΠΑ

Τιμοδήμου και Αντωνιάδου, Άνω Πετράλωνα

.

 

.

.

.

.

.

Καντομάτσου*

•Δεκέμβριος 31, 2017 • Σχολιάστε

.

Καντομάτσου*

.

Στον Τοσιγκάμι

κάνε τις σπονδές σου.

 

Μπαμπού και πεύκα

να φυλούν το σπίτι σου.

Στάσου μακριά απ’ τις φωτιές

των όνι-μπι.

 

Μην το περάσεις το κατώφλι του Εμμά

μαύρο σημάδι του λωτού

στο στήθος σου.

Μη σε μεθύσει το Σοτζό με το σακέ του

κι οι λιμπελούλες σε σκεπάσουν πένθιμα.

 

Να δεις τ’ αηδόνι στη δαμασκηνιά

και πάλι.

Τον τρίτο μήνα

όλα τα σύννεφα

των ανθισμένων κερασιών.

 

Μετάξι

οι δρόμοι σου

ήλιος χρυσός να σου χαϊδέψει

κάθε ίσκιο.

Και ο Χοτέι

να γελάει πλάι σου.

 

Κι όταν θα φτάσει η ώρα

του Νταρούμα

μάτια να  έχουν δυο

οι οκιαγκάρι σου.

.

.

Αικατερίνη Τεμπέλη

.

.

.

Μικρό επίμετρο:

Καντομάτσου ή μάτσου καζάρι: πεύκο της πύλης, διακοσμητική σύνθεση με κλαδιά πεύκων και μπαμπού (ή και δαμασκηνιάς), που τοποθετείται την Πρωτοχρονιά στις εισόδους των σπιτιών για δεκαπέντε μέρες, ώστε να τις εξαγνίσει για τον ερχομό του Τοσιγκάμι, του θεού του καινούριου χρόνου.

Όνι-μπι: δαιμονικές φωτιές, έτσι ονομάζονται οι απόκοσμες φωτιές που μετεωρίζονται πάνω απ’ τα κύματα ή τις ακτές. Θεωρείται πως πρόκειται για ψυχές πεθαμένων.

Εμμά ή Ενμά-Ντάι-Ο ή Γιεμμά: ο βασιλιάς του Κάτω Κόσμου και κριτής των ψυχών.

Λωτός: θεωρείται σύμβολο κακοτυχίας, σκαλίζεται σε ταφόπλακες και εμφανίζεται ως έμβλημα σε νεκρώσιμες τελετές.

Σοτζό: ον κατώτερο από άνθρωπο, ανώτερο από ζώο, που απεικονίζεται σαν εύσωμο αγόρι με μακριά κόκκινα μαλλιά, που χορεύει γύρω από ένα δοχείο σακέ.

Λιμπελούλες: Μια παλιά ονομασία της Ιαπωνίας είναι Ακιτσουσίμα, δηλαδή το Νησί της Λιμπελούλας. Αναρίθμητα είδη υπάρχουν εκεί κι οι Ιάπωνες τις παρατηρούν, γράφουν ποιήματα γι’ αυτές, τις συνδέουν με μύθους και δοξασίες κτλ. Θεωρείται πως οι νεκροί τις ιππεύουν κι ότι στη γιορτή Μπον μεταφέρουν τ’ αξιοσέβαστα πνεύματα των προγόνων να επισκεφτούν τ’ αλλοτινά τους σπίτια.  Οι λιμπελούλες παραμένουν το έμβλημα της χώρας  ακόμη.

Κερασιά: θεωρείται σύμβολο καλοτυχίας.

Χοτέι: ένας απ’ τους επτά θεούς της καλοτυχίας, ο θεός της καλής υγείας, της μακροζωίας, της ευτυχίας και της αφθονίας.

Οκιαγκάρι Νταρούμα, οκιαγκάρι κομποσί: κούκλες που είναι φτιαγμένες έτσι, ώστε να παίρνουν όρθια στάση όσες φορές κι αν πέσουν κάτω. Θεωρείται πως φέρνουν καλοτυχία και συμβολίζουν την επιμονή και την επιτυχία. Είναι δημοφιλείς στους Ιάπωνες, ειδικά στην επαρχία Φουκουσίμα και αγοράζονται στις 10 Ιανουαρίου, στη γιορτή Τοκάιτσι. Αν η ευχή που κάνει κάποια-ος πραγματοποιηθεί, ζωγραφίζει και τα δύο μάτια της κούκλας και την καίει ένα χρόνο μετά σε υπαίθρια φωτιά που ανάβεται στις 18 Ιανουαρίου, στην γιορτή Νταϊρυούτζι. Εντωμεταξύ έχει αγοράσει νέα κούκλα χωρίς μάτια φυσικά, αφενός επειδή η καλοτυχία του Νταρούμα ένα χρόνο μπορεί να διαρκέσει κι αφετέρου γιατί το κάθε μάτι της κούκλας ζωγραφίζεται, όπως ήδη εξηγήθηκε, κατόπιν.

.

.

.

*Το ποίημα γράφτηκε ως μικρός φόρος τιμής στο έργο του Λευκάδιου Χέρν. Πολλά απ’ όσα αναφέρονται στο επίμετρο θα τα μάθετε κι εσείς αν διαβάσετε τα σπουδαία βιβλία που κυκλοφορούν στα ελληνικά απ’ το «Ταμείο Παγκόσμιας Κυθηραϊκής Κληρονομιάς» σε μετάφραση της κυρίας Τέτης Σώλου και μπορείτε να βρείτε εδώ. Διαβάστε τα για να μάθετε κι άλλα για τη χώρα του Ανατέλλοντος Ηλίου.

.

Καλή μας χρονιά

 

.

.

.

.

.

Χριστούγεννα με το Χρήστο Δάβρη και τον Ανδρέα Αρβανίτη – Στο μουσικό καφενείο «Πέρα Βρέχει»

•Δεκέμβριος 20, 2017 • Σχολιάστε

.

Χρήστος Δάβρης-Χριστούγεννα

.

Για το Χρήστο Δάβρη έχω γράψει αρκετά πράγματα εδώ κι εδώ. Αυτή τη φορά θα είναι μαζί με τον Ανδρέα Αρβανίτη στο «Πέρα Βρέχει» να μας κρατήσουν συντροφιά τα Χριστούγεννα.

.

Και τι καλύτερο απ’ το να δει κάποια-ος φίλους και συνεργάτες του όταν έχει ελεύθερο χρόνο; Σε τέτοια live θέλετε να είστε, πιστέψτέ με. Γι’ αυτό σας το προτείνω. Κέφι και συγκίνηση διαδέχονται το ένα το άλλο. Πολλά τα συναισθήματα…

.

Χαίρομαι αφάνταστα που ο Χρήστος έχει τόσο καλή πορεία, όπως αποδεικνύουν οι συνεχείς εμφανίσεις του, κι ανυπομονώ ν’ ακούσω και καινούρια του τραγούδια.

.

Χρήστο, ξέρεις εσύ…

.

Καλή επιτυχία και στους δυο σας.

.

.

.

.

.

Κείμενο παρέμβασης της Πρωτοβουλίας ‘Ψ’ στην σημερινή ημερίδα του Υπουργείου Υγείας

•Δεκέμβριος 18, 2017 • Σχολιάστε

ΝΕΡΟ ΣΤΟ ΜΥΛΟ ΤΟΥ «ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΥ ΨΥΧΙΚΑ ΑΣΘΕΝΗ» ΡΙΧΝΕΙ ΤΟ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΑ «ΜΕΤΡΑ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ» ΤΩΝ «ΑΚΑΤΑΛΟΓΙΣΤΩΝ»

•Δεκέμβριος 17, 2017 • Σχολιάστε

.

*Αναδημοσίευση από εδώ.

.

Το δρόμο προς ψήφιση από τη Βουλή έχει πάρει το σχέδιο νόμου που τιτλοφορείται «Μέτρα θεραπείας ατόμων που απαλλάσσονται από την ποινή λόγω ψυχικής ή διανοητικής διαταραχής», μέσα σ΄ ένα, όπως, πλέον, έχει γίνει κανόνας, «νομοσχέδιο σκούπα».

Πέρα από μια κάποια φραστική επεξεργασία, η μόνη αλλαγή, σε σχέση με τη μορφή με την οποία αυτό το σχέδιο νόμου είχε δημοσιευτεί και αναρτηθεί πριν δέκα περίπου μήνες, είναι αυτή που αφορά τη δυνατότητα, που προβλεπόταν, να μπορεί να γίνεται στείρωση και λοβοτομή σε ασθενείς που θα ήταν ικανοί να δώσουν «ελεύθερη συναίνεση κατόπιν ενημέρωσης». Τώρα αυτή η φράση σβήστηκε και απλώς αναφέρεται ότι στείρωση και λοβοτομή, καθώς και όποια άλλη θεραπεία προκαλεί μη αναστρέψιμες καταστάσεις στην υγεία του ασθενούς, απαγορεύονται. Βέβαια παραμένει το γεγονός ότι, ακόμα κι΄ αν σβήστηκε (λόγω της κριτικής που ήδη είχε διατυπωθεί, καθώς και της περαιτέρω κατακραυγής που ήταν αναμενόμενη), παραμένει, κατ΄ αρχήν, το γεγονός ότι «γράφτηκε». Κι΄ ακόμα ότι, μια σειρά από «θεραπείες», όπως το ηλεκτροσόκ και η καθημερινή αλόγιστη χορήγηση ψυχοφαρμάκων σε υψηλές δοσολογίες (πολύ πέραν των αναγραφομένων ανωτάτων ορίων) δεν φαίνεται να εμπίπτουν σ΄ αυτό που λεκτικά αναφέρεται ως «και άλλες ανάλογες επεμβάσεις ή θεραπείες οι οποίες προκαλούν μη αναστρέψιμες καταστάσεις», οι οποίες «απαγορεύονται».

Όπως είχαμε ήδη επισημάνει, το νομοσχέδιο εισάγει κάποιες διατάξεις που επιτρέπουν πράγματα αυτονόητα για την θεραπεία, τα οποία μέχρι τώρα απαγορεύονταν, όπως οι θεραπευτικές άδειες, η διαμονή σε εξωνοσοκομειακή στεγαστική δομή, ή ακόμα και η κατ΄ οίκον με παρακολούθηση από υπηρεσία ψυχικής υγείας. Πράγματα που, ωστόσο, ιδιαίτερα τα δυο πρώτα, ήδη γίνονταν από τους θεράποντες – και άδειες δίνονταν και αρκετοί από τους ασθενείς με το καθεστώς του αρ. 69 ΠΚ διέμεναν, εδώ και χρόνια, σε οικοτροφεία.

Χωρίς να υποτιμάει κανείς το γεγονός ότι αυτά τώρα θα γίνονται νόμιμα (χωρίς, δηλαδή, να επικρέμαται η απειλή δίωξης για «παράβαση καθήκοντος»), ωστόσο οι διατάξεις αυτές μετατρέπονται σε προπέτασμα καπνού για την θεσμοθέτηση του «ειδικού τμήματος ψυχιατρείου ή γενικού νοσοκομείου», ενός περίκλειστου τμήματος γι΄ αυτούς που κρίνονται ως οι πιο «επικίνδυνοι». Ως ενός ψυχιατρο-σωφρονιστικού θεσμού («δικαστικού ψυχιατρείου») που, ενώ η σύστασή του (στελέχωση, τρόπος λειτουργίας κλπ) θα γίνει με προεδρικό διάταγμα ύστερα από πρόταση των Υπουργών Δικαιοσύνης και Υγείας, θα ανήκει στο δημόσιο, ψυχιατρείο ή γενικό νοσοκομείο – θα αποτελεί τμήμα του. Δηλαδή, παρά το «ειδικό» καθεστώς του, θα είναι μέρος της συνολικής δομής και λειτουργίας του ιδρύματος – οι άδειες, πχ, των εκεί νοσηλευόμενων/κρατούμενων ασθενών θα υπογράφονται, όπως αναφέρεται, και από τον Διοικητή της μονάδας, δηλαδή του ψυχιατρείου (ή του γενικού νοσοκομείου). Πράγμα που σημαίνει ότι, εκτός από ένας άκρως αντιθεραπευτικός (ως εκ της σύστασής του) χώρος για τους ασθενείς του αρ. 69 ΠΚ, θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί, στο μέλλον, όσες διαβεβαιώσεις και αν δοθούν, και για τους θεωρούμενους (και κατασκευαζόμενους) ως «δύσκολους» ασθενείς του ψυχιατρείου, ή γενικά τους «ανεπιθύμητους» νοσηλευόμενους στα «κανονικά» ψυχιατρικά τμήματα (γιατί, όπως πάντα, «δεν θα μπορεί να γίνει αλλιώς»).

Προφανώς, η σύσταση των «ειδικών» τμημάτων «εντός» ή «εκτός» του ψυχιατρείου δεν αλλάζει σε τίποτα την ουσία του ζητήματος. Απλώς το «εντός» κάνει πιο εύκολη την ανεύρεση άδειων χώρων στα συρρικνωμένα ψυχιατρεία για την χρησιμοποίησή τους για τον εγκλεισμό των «ακαταλόγιστων», καθώς και την διασταλτική χρησιμοποίησή τους και για «άλλους επικίνδυνους». Υπάρχουν, άλλωστε, διεθνή παραδείγματα, τα οποία, ως συνήθως εισάγονται και αντιγράφονται, όπως, πχ, αυτό της Μ. Βρετανίας, όπου τα «ειδικά» ψυχιατρεία χρησιμοποιούνται εδώ και χρόνια για τον εγκλεισμό των πάσης φύσης «επικίνδυνων», χωρίς να έχουν διαπράξει παραβατική πράξη.

Να θυμίσουμε, εν προκειμένω, ότι ένα αντίστοιχο τμήμα στο ΨΝΑ, ένα τμήμα/ αποθήκη των «ακαταλόγιστων», χωρίς την όποια θεσμική συγκρότηση, είχε κλείσει το 1987 μετά από κινητοποίηση γιατρών και προσωπικού εξαιτίας των άθλιων συνθηκών και των απερίγραπτα κατασταλτικών πρακτικών που ασκούνταν στους εκεί έγκλειστους. Τώρα, τριάντα χρόνια μετά, αναβιώνει κάτι ανάλογο, αλλά με θεσμική συγκρότηση (!).

Γιατί αυτό που κάνει αυτό το σχέδιο νόμου δεν είναι παρά να θεσμοθετεί, με καθυστέρηση δεκαετιών, το «δικαστικό ψυχιατρείο» (κάτι που δεν είχε προλάβει, ή καταφέρει, να εισαχθεί σ΄ αυτή τη χώρα), όταν αυτό έχει μπει σε κρίση και αμφισβήτηση σε πολλές χώρες, καθώς η εκ της συστάσεώς του λειτουργία και αποστολή του ως ενός ακραιφνώς φυλακτικού ιδρύματος, από τη μια, έχει δείξει τον άκρως αντιθεραπευτικό του χαρακτήρα, ενώ, από την άλλη, η κατασταλτική του λειτουργία έχει πάρει ακραίες μορφές : μια λειτουργία «προστατευτικού φρουρίου» των κατεστημένων κοινωνικών σχέσεων απέναντι στην ποικίλης προέλευσης κοινωνική «επικινδυνότητα», στη θέση των καταργημένων ή συρρικνωμένων ψυχιατρείων.

Ανακυκλώνοντας την φυλακτική/κατασταλτική λειτουργία πίσω από μια επίπλαστη, εκσυγχρονιστικού χαρακτήρα αφήγηση, το «μέτρο ασφαλείας» (ή φύλαξης) μετονομάζεται σε «μέτρο θεραπείας». Ο ίδιος ο όρος «μέτρο» ακυρώνει την θεραπευτική λογική, η οποία δεν μπορεί να είναι «μέτρο». Αυτό φαίνεται και από την πρόβλεψη ότι για όσους έχουν διαπράξει κακούργημα το «μέτρο» μπορεί να διαρκεί μέχρι πέντε χρόνια (όριο που, όπως αναφέρεται, μπορεί ν’ ανανεώνεται ξανά και ξανά), ενώ για όσους έχουν διαπράξει πλημμέλημα, μέχρι τα δυο χρόνια. Ανεξάρτητα αν προβλέπεται ότι ανά πάσα στιγμή μπορεί να γίνει άρση του «μέτρου», αν και όταν κριθεί ότι δεν συντρέχουν, πλέον, οι λόγοι επιβολής του (αυτό, άλλωστε, υπάρχει και στις προβλέψεις του μέχρι τώρα ισχύοντος νόμου), το ίδιο το γεγονός ότι εισάγεται μια διαβάθμιση της παραβατικής πράξης και της αντίστοιχης ανώτατης διάρκειας του «μέτρου» για άτομο που, ωστόσο, έχει κριθεί «ακαταλόγιστο» – και που έχει, επομένως, ανάγκη θεραπείας και όχι κράτησης – δείχνει πώς η έννοια της ποινής εισάγεται πλαγίως σ΄ αυτό που πλασάρεται ως θεραπεία. Γιατί, φυσικά, δεν υπάρχει μια γραμμική αντιστοίχηση της σοβαρότητας της πράξης και της «βαρύτητας της νόσου». Η έννοια «θεραπεία» αναφέρεται στη «νόσο» και όχι στην παραβατική πράξη. Μια «σοβαρή νόσος» μπορεί να έχει οδηγήσει σε μια πλημμεληματική πράξη και μια πιο «ήπια» νόσος» (ή μια «σοβαρή νόσος» που ακολουθείται από ταχεία ανάρρωση) σε μια κακουργηματική πράξη. Όπως έχει δείξει η εμπειρία, τα όποια διφορούμενα αυτού του είδους δεν κάνουν άλλο από το να τροφοδοτούν πιο πολύ τους αυτοματισμούς του εσαεί παρατεινόμενου εγκλεισμού παρά την άρση του.

Το «μέτρο θεραπείας» προβλέπεται να μπορεί να εκτελεστεί, εκτός από το «ειδικό τμήμα», σε κανονικό τμήμα ψυχιατρείου ή γενικού νοσοκομείου, ή, μέσω της υποχρεωτικής θεραπείας, από Κέντρο Ψυχικής Υγείας, ή με παρακολούθηση από εξωτερικά ιατρεία ψυχιατρείου ή γενικού νοσοκομείου, σε μια λογική «διαβαθμισμένης επικινδυνότητας». Το ερώτημα, εν προκειμένω, είναι γιατί θα πρέπει να τελείται το «μέτρο θεραπείας» σε κανονικό ψυχιατρικό τμήμα πέραν του χρόνου μιας κανονικής νοσηλείας, που απαιτείται για την θεραπεία του ασθενή; Γιατί θα πρέπει να παραμείνει ένας «ακαταλόγιστος» για απροσδιόριστη περίοδο χρόνου (πολύ πέραν του αναγκαίου για την θεραπεία/ανάρρωση, μέχρι να αποφασιστεί η άρση του «μέτρου θεραπείας») σ΄ ένα ψυχιατρικό τμήμα που αποστολή του είναι η νοσηλεία και θεραπεία και όχι η υλοποίηση του όποιου «μέτρου θεραπείας» (ασφαλείας) – όπως, δηλαδή, έχει καταντήσει να γίνεται σήμερα;

Στην περιγραφή του «μέτρου» που αφορά την υποχρεωτική θεραπεία δεν αναφέρεται η αναγραφόμενη σε άλλη παράγραφο δυνατότητα διαμονής σε εξωνοσοκομειακή στεγαστική δομή, ενώ η απλή αναφορά σε παρακολούθηση από εξωτερικά ιατρεία, Κέντρα Ψυχικής Υγείας ή από τις Κινητές Μονάδες (ως επί το πλείστον των ΜΚΟ) ανά την επικράτεια είναι έωλη, καθώς τα εξωτερικά ιατρεία, αδυνατούν, εκ της φύσης τους, να προσφέρουν την κατάλληλη, ολοκληρωμένη φροντίδα, τα ΚΨΥ είναι ελάχιστα, υποστελεχωμένα και λειτουργούν σαν εξωτερικά ιατρεία, ενώ η κάλυψη που παρέχουν οι κινητές Μονάδες των ΜΚΟ είναι ως επί το πλείστον επιδερμική, αναξιόπιστη και αυτοαναφορική, χωρίς ουσιαστική διασύνδεση με το σύστημα των υπηρεσιών.

Τα πιο σκληρά και «κλειστού» χαρακτήρα μέτρα μπορεί μεν να αντικαθίστανται από τα πιο «ανοικτά», αλλά οι όροι και οι διαδικασίες έγκεινται στην υποκειμενική κρίση του εκάστοτε ψυχιάτρου, με την «επικινδυνότητα», αν και αποφεύγεται, για λόγους «βιτρίνας», ν΄ αναφερθεί λεκτικά, να αποτελεί τον κατευθυντήριο άξονα της όποιας απόφασης για την επιβολή του όποιου «μέτρου», καθώς «το δικαστήριο διατάσσει το κατάλληλο για την θεραπεία του ‘μέτρο’, εφόσον κρίνει ότι, εξαιτίας της κατάστασής του, υπάρχει κατά τον χρόνο έκδοσης της απόφασης κίνδυνος, αν αφεθεί ελεύθερος, να τελέσει και άλλα τουλάχιστον ανάλογης βαρύτητας εγκλήματα». Αυτή η πιθανότητα διάπραξης «και άλλων τουλάχιστον ανάλογης βαρύτητας εγκλημάτων» διατρέχει όλο το νομοσχέδιο και ιδιαίτερα στις διατάξεις που αφορούν την δυνατότητα που δίδεται για αντικατάσταση ενός «κλειστού» με ένα άλλο πιο «ανοικτό» μέτρο. Πώς αλλιώς, όμως, ορίζουν τα διάφορα σχετικά εγχειρίδια την «επικινδυνότητα», αν όχι ως την «πιθανότητα διάπραξης» μιας εγκληματικής πράξης; Μια πιθανότητα, βέβαια, που πάντα αφορά το άτομο και όχι μια «κατάσταση», μια συνθήκη, στη βάση μιας κοινωνικής αλληλεπίδρασης. Το αιώνιο ερώτημα των δικαστών, όταν τους ζητείται να αρθεί το άρθρο 69 για κάποιον ασθενή, είναι πάντα : «Κι΄ αν το ξανακάνει; Μπορείτε να εγγυηθείτε γι΄ αυτό;… Θα παίρνει τα φάρμακά του;» κοκ. Μάλιστα, ένα από τα συνήθη ερωτήματα των δικαστών για να δεχτούν το αίτημα άρσης του αρ. 69 ΠΚ είναι αν ο ασθενής έχει οικογένεια, περνάει, στο παρόν νομοσχέδιο, σαν ένας από τους ρυθμιστικούς παράγοντες στην εξέταση του αιτήματος για «αντικατάσταση ή άρση των θεραπευτικών μέτρων», δηλαδή, «η ύπαρξη κατάλληλου υποστηρικτικού ή άλλου περιβάλλοντος». Επιβεβαιώνοντας για μιαν ακόμη φορά ότι, αν δεν υπάρχει οικογένεια, άλλα κοινωνικά στηρίγματα δεν παρέχονται και δεν προβλέπονται. Με αποτέλεσμα να δυσκολεύει η άρση, ή ακόμα και η αντικατάσταση του πιο «κλειστού» με το πιο «ανοικτό μέτρο».

Μια σειρά από προβλέψεις του νομοσχεδίου έρχονται να επιβεβαιώσουν τον κατασταλτικό χαρακτήρα των ρυθμίσεων που εισάγονται με το περιτύλιγμα ενός επίπλαστου θεραπευτικού προσανατολισμού. Για πρώτη φορά σε νόμο του κράτους καθαγιάζεται η χρήση της απομόνωσης και των μηχανικών καθηλώσεων, βάρβαρων και τραυματικών μέσων καταστολής της ψυχοκινητικής ανησυχίας (ή και απλώς της μη υπακοής και συμμόρφωσης στην πειθαρχία του ιδρύματος) λόγω αναπάντητων αναγκών και βάναυσης μεταχείρισης μέσα από τις διαδοχικές αναπομπές και απορρίψεις από τους ποικίλους κοινωνικούς θεσμούς. Η επίκληση των όποιων πρωτοκόλλων είναι απλώς ένα ακόμα πρόσχημα καθώς είναι παγκοίνως γνωστό ότι η όποια απόφαση για μηχανική καθήλωση δεν στηρίζεται ποτέ σε κάποιο πρωτόκολλο (που χρησιμοποιείται απλώς ως πρόσχημα και άλλοθι), αλλά στην υποκειμενική κρίση του εκάστοτε ψυχιάτρου, ή και νοσηλευτή. Με τραγικές και θανατηφόρες συνέπειες στη ζωή των ασθενών, των οποίων η αιτία θανάτου, δηλαδή η καθήλωση, αποκρύπτεται και αποδίδεται σε άλλους λόγους.

Κι΄ ακόμα, η στελέχωση του «ειδικού τμήματος», πέραν του ιατρικού, του νοσηλευτικού κλπ προσωπικού, και με φύλακες – κανονική φυλακή δηλαδή-αλλά και με διοικητικούς υπαλλήλους, που σημαίνει ότι ο μικρός αριθμός κλινών (χωρίς να τον προσδιορίζουν) που επαγγέλλονται για το «ειδικό τμήμα», μπορεί να καταλήξει να έχει απροσδιόριστα μεγάλες διαστάσεις, όπως και ο αριθμός των «ειδικών τμημάτων» ανά τη χώρα, που, επίσης, δεν προσδιορίζεται.

Ανακυκλώνοντας και παγιώνοντας την κατασταλτική διαχείριση, το νομοσχέδιο δεν τολμάει, φυσικά, ν΄ αγγίξει την ουσία του ζητήματος των λεγόμενων «ακαταλόγιστων»: ν΄ αμφισβητήσει, δηλαδή, την ίδια την έννοια του «ακαταλόγιστου» ως μορφή απο-υποκειμενοποίησης και πραγμοποίησης του ψυχικά πάσχοντος δράστη, στη λογική που η κυρίαρχη ψυχιατρική απονοηματοδοτεί τον λόγο του ψυχικά πάσχοντα και αποϊστορικοποιεί την ύπαρξή του, μετατρέποντας τον όποιο λόγο και πράξη του σε συμπτώματα, σε αφηρημένα σημεία και διαγνωστικές κατηγορίες.

Αμφισβήτηση του «ακαταλόγιστου» θα συνεπαγόταν τη περαιτέρω αμφισβήτηση, σε θεσμικό επίπεδο, των κατεστημένων νομικών/ποινικών ρυθμίσεων, προς μια ριζικά εναλλακτική προσέγγιση (την μόνη που μπορεί ν΄ αλλάξει την υπάρχουσα κατάσταση αντί να την ανακυκλώνει). Μέσω της θεσμοθέτησης, πχ, του μερικού καταλογισμού (με όλα τα ελαφρυντικά που, μεταξύ άλλων, παρέχει η «ψυχική νόσος» και η ουσιαστική διερεύνηση των κοινωνικά αλληλεπιδραστικών συνθηκών, εντός των οποίων προέκυψε το συμβάν) και της επιβολής εναλλακτικών ποινών, εκτός φυλακής, καθώς και της παροχής της αναγκαίας θεραπείας, για όσο χρόνο χρειαστεί, σε κατάλληλη θεραπευτική μονάδα, ή κατ΄ οίκον. Με ταυτόχρονη την όποια αναγκαία ψυχοκοινωνική στήριξη του ατόμου για επανένταξη στον κοινωνικό ιστό.

Προφανώς, μια τέτοια συζήτηση, ιδιαίτερα όταν αναφέρεται στις προθέσεις και τις πολιτικές επιδιώξεις των κρατούντων στην Ελλάδα και διεθνώς, φαίνεται να είναι «εκτός εποχής». Μιας εποχής οικονομικής κρίσης, μαζικής φτωχοποίησης, ραγδαίας ιδιωτικοποίησης των πάντων, κατάρρευσης του «κράτους πρόνοιας» και μετατόπισης των κυρίαρχων θεσμών προς πολιτικές μιας όλο και πιο κατασταλτικής διαχείρισης των όποιων κοινωνικών αντιστάσεων προκαλεί η παρούσα κρίση. Άλλωστε, για την παρούσα κυβέρνηση, το νομοσχέδιο αυτό, του οποίου διάφοροι καλοθελητές σπεύδουν να σερβίρουν τα «θετικά» στοιχεία, δεν είναι παρά ένα αναγκαίο, γι΄ αυτούς, βήμα στην πορεία για το κλείσιμο/κατάργηση των εναπομεινάντων ψυχιατρείων, κλείσιμο για το οποίο έχουν πάρει διορία από τις Βρυξέλες μέχρι το 2020 – μια διαχειριστική κίνηση, προετοιμασία προς αυτή την κατεύθυνση.

Δεν παύει, ωστόσο, η αναζήτηση, η επεξεργασία και η διεκδίκηση των ριζικά εναλλακτικών προσεγγίσεων, των μόνων που μπορεί να έχουν έναν πραγματικά χειραφετητικό χαρακτήρα, ν΄ αποτελούν τον μόνο τρόπο μέσα από τον οποίο μπορεί ν΄ ανοίξουν δρόμοι, καταστάσεις, ανατροπές, όπου θα μπορέσουν να βρουν πραγματικό χώρο έκφρασης, αλλά και ουσιαστικές, υλικές απαντήσεις οι πολύπλοκες και μέχρι τώρα αναπάντητες ανάγκες των ατόμων με ψυχιατρική εμπειρία (αλλά και όλων των ραγδαία φτωχοποιούμενων κοινωνικών στρωμάτων) ενάντια στη στοχοποίησή τους ως των «επικίνδυνων» ομάδων, για τα οποίες το μόνο που επιφυλάσσεται είναι η καταστολή, τα «ειδικά» τμήματα κλπ.

 17/12/2017

 

 

 ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

 

.

.

.

.

.

.