Η επόμενη συνάντηση/συνέλευση της Πρωτοβουλίας ‘Ψ’, την Παρασκευή, 10/5/19, 8μμ

Η επόμενη συνάντηση/συνέλευση της «Πρωτοβουλίας για ένα Πολύμορφο Κίνημα στην Ψυχική Υγεία» θα γίνει την Παρασκευή, 10/5/19, 8μμ, στο χώρο της οδού Μπόταση 11 (1ος όροφος).


Μεταξύ των ζητημάτων που θα συζητηθούν:

-θέματα που αφορούν την λειτουργία της Πρωτοβουλίας ‘Ψ’ ως συνέλευσης.

-ζητήματα που αφορούν τις διάφορες υπο-ομάδες που λειτουργούν στα πλαίσια της Πρωτοβουλίας ‘Ψ’.

-καθορισμός των θεματικών και προετοιμασία των επόμενων «εκπαιδευτικών συναντήσεων».

-προετοιμασία δράσεων και παρεμβάσεων (για την υποχρεωτική θεραπεία στην κοινότητα, τον ρόλο των ΜΚΟ, τις ακούσιες νοσηλείες σε ιδιωτικές κλινικές, τις μηχανικές καθηλώσεις ακόμα και σε εκούσια νοσηλευόμενους κλπ).

Είναι σημαντικό να γίνει δυνατή η έναρξη των εργασιών της συνάντησης/συνέλευσης όσο πιο κοντά γίνεται στην ώρα του καλέσματος (8μμ) καθώς μετά ακολουθεί, στη «Λοκομοτίβα» (Μπόταση 7) στις 9μμ, το πάρτι οικονομικής ενίσχυσης των συλλογικοτήτων που συντάσσονται με τον Γ.Ε. στον αγώνα του και στην δικαστική διαμάχη με την ΜΚΟ «Έδρα».

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

Advertisements

Ανακοίνωση της Πρωτοβουλίας ‘Ψ’: Υπέρ των ακούσιων νοσηλειών σε ιδιωτικές κλινικές και των μηχανικών καθηλώσεων και σε εκούσια νοσηλευόμενους η Ελληνική Ψυχιατρική Εταιρεία

Τον «δικηγόρο του διαβόλου» αναλαμβάνει, για μιαν ακόμη φορά, να παίξει, κυριολεκτικά όμως, η Ελληνική Ψυχιατρική Εταιρεία (ΕΨΕ), με την πρόσφατη επιστολή της (27/3/19) προς τον Υπουργό Υγείας, με την οποία προωθεί, υποστηρίζοντάς το θερμά, το αίτημα της «Ένωσης  Ψυχιατρικών Κλινικών Ελλάδος», αφενός, να συνεχίσουν, και με το γράμμα του νόμου πλέον,  να δέχονται ακούσιες νοσηλείες και, αφετέρου, να μπορούν να κάνουν μηχανικές καθηλώσεις και σε εκούσια νοσηλευόμενους ασθενείς.


Το πρώτο από τα αιτήματα αυτά των κλινικαρχών προέκυψε από την περσινή παρέμβαση της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Αθηνών (που έγινε μετά από σχετική έκθεση της Επιτροπής Προστασίας Δικαιωμάτων των Ψυχικά Πασχόντων, ύστερα από επιτόπια έρευνά της σε «γνωστή» ιδιωτική κλινική με αφορμή δημοσίευμα του VICE, τον Μάρτιο του 2018) να βάλει φρένο στις ακούσιες νοσηλείες σε ιδιωτικές ψυχιατρικές κλινικές – νοσηλείες που εδώ και πολλά χρόνια γίνονται παράνομα, καθώς δεν εκδόθηκαν ποτέ οι σχετικές υπουργικές αποφάσεις που θα επέτρεπαν την εφαρμογή των σχετικών άρθρων για την ακούσια νοσηλεία του νόμου 2071/92 και σε ιδιωτικές κλινικές.


Το δεύτερο αίτημα προέκυψε μετά από ένα έγγραφο του ΓΓ του Υπουργείου Υγείας (όχι ως πολιτική του Υπουργείου, αλλά ύστερα από «έξωθεν πίεση» και αυτό, από την CPT-«Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την πρόληψη των Βασανιστηρίων και της Απάνθρωπης και Ταπεινωτικής Μεταχείρισης ή Τιμωρίας») που αφορούσε το «Πλαίσιο καταγραφής και παρακολούθησης της κατ’ εξαίρεση χρήσης μέτρων περιορισμού κατά την ψυχιατρική νοσηλεία», το οποίο στάλθηκε σε όλες τις ψυχιατρικές μονάδες. Ένα έγγραφο τελείως προσχηματικό, που λειτουργεί, όπως όλα τα σχετικά πρωτόκολλα άλλωστε, ως άλλοθι για την ανεμπόδιστη χρήση των καθηλώσεων και των απομονώσεων.
 

Είναι χαρακτηριστικό, για τον επίπλαστο χαρακτήρα του εγγράφου του ΓΓ, ότι όλες οι, υποτίθεται, επιβαλλόμενες ρυθμίσεις και διαδικασίες περιέχονται ως κάτι το «συμπληρωματικό» σε ένα επισυναπτόμενο υπόμνημα (!). Όπου, όμως, υπάρχει και μια φράση (που ίσως και να τους «ξέφυγε») : «Απαγορεύεται σε κάθε περίπτωση η χρήση μέτρων περιορισμού των ασθενών στις Ιδιωτικές Ψυχιατρικές Κλινικές». Βέβαια, δεν σταμάτησαν, ύστερα από το έγγραφο αυτό του ΓΓ, να υπάρχουν δεκάδες δεμένοι στις ιδιωτικές ψυχιατρικές κλινικές. Αλλά προς αποφυγήν οποιουδήποτε «απρόβλεπτου συμβάντος», αναλαμβάνει η ΕΨΕ να διεκδικήσει την πλήρη ασυδοσία στην εφαρμογή των μηχανικών καθηλώσεων: να γίνονται, ανάλογα με την κρίση του έχοντος την γνώση/εξουσία ψυχιάτρου, και σε εκούσια νοσηλευόμενους. Εννοείται ότι αν κηρυχθούν νόμιμες οι μηχανικές καθηλώσεις στις ιδιωτικές κλινικές, αυτό θα αφορά, επίσης και τις δημόσιες ψυχιατρικές υπηρεσίες.  


Κάνοντας χρήση των γνωστών, κατασκευασμένων, ψευδοεπιστημονικών εικόνων (όπως τις αποκαλεί η ίδια η ΕΨΕ… «εικόνων») της «επικινδυνότητας» (διέγερση, αυτοκτονικότητα), το επίσημο όργανο της ελληνικής ψυχιατρικής κοινότητας προχωράει ένα βήμα παραπέρα στην περαιτέρω μετάλλαξη της ψυχιατρικής σ’ έναν άκρως κατασταλτικό μηχανισμό κοινωνικού ελέγχου. Όχι γιατί δεν είναι μια πάγια πρακτική της πλειονότητας των ψυχιάτρων να καθηλώνουν και εκούσια νοσηλευόμενους. Αλλά μέχρι τώρα, έχοντας οι ίδιοι οι ψυχίατροι «νομιμοποιήσει» (πάντα, βεβαίως, αυθαίρετα και παράνομα) την εφαρμογή των κατασταλτικών μέτρων στους «ακούσιους» («ακούσιοι είναι, και ό,τι εμείς κρίνουμε ότι χρειάζεται, τους το κάνουμε»), η χρήση τους στους «εκούσιους», αν και συχνή, είχε έναν άτυπο, ακόμα και για το σύστημα, χαρακτήρα. Οι περισσότερο «διστακτικοί» προς μιαν άκρως διασταλτική και ασύδοτη εφαρμογή των παγιωμένων και αυτονόητων για την κυρίαρχη ψυχιατρική ως «ιατρικών πρακτικών», έσπευδαν να μετατρέπουν την εκούσια σε ακούσια νοσηλεία προκειμένου να εφαρμόσουν τα εκάστοτε κρινόμενα ως «αναγκαία και αναπόφευκτα» κατασταλτικά μέτρα. 


Τώρα η ΕΨΕ, με κυβέρνηση της «πρώτης φοράς αριστεράς» (και με υποψήφιο ευρωβουλευτή του κυβερνώντος κόμματος στις γραμμές της), ξεπερνά τα «εσκαμμένα», προς μια καταστολή χωρίς όριο. 


Η διεθνής εμπειρία έχει δείξει, με ατράνταχτα στοιχεία, ότι μια ψυχιατρική «χωρίς καθόλου μηχανικές καθηλώσεις και με ανοιχτές πόρτες», είναι δυνατή. Αρκεί να το θέλουμε και, φυσικά, να μάθουμε να το κάνουμε. Καθώς και ότι, σε αντιδιαστολή με αυτά που ισχυρίζεται η ΕΨΕ (περί δήθεν «αυστηρών πρωτοκόλλων» και αποκλεισμό της «καταχρηστικής εφαρμογής»), το μόνο «αυστηρό πρωτόκολλο» που είναι δυνατό να υπάρξει και να λειτουργήσει είναι η πλήρης απαγόρευση των μηχανικών καθηλώσεων και γενικά των κατασταλτικών μέτρων ως μιας μη ιατρικής πράξης, αλλά, επίσης, και ως δήθεν μέτρου ασφαλείας, όπως την βαφτίζει η εγκύκλιος του ΓΓ του Υπουργείου. 


Είναι σαφές ότι αυτό που λειτουργεί εν προκειμένω, είναι το γνωστό, και, φυσικά, «με το αζημίωτο», κύκλωμα ψυχιάτρων (τόσο ιδιωτών, πανεπιστημιακών και άλλων, όσο και του δημοσίου), με τις ιδιωτικές ψυχιατρικές κλινικές – εκεί όπου, εκτός από τις κατάλληλες ξενοδοχειακές συνθήκες για όσους έχουν να πληρώσουν, λειτουργεί η μεγάλη και εκτός παντός ελέγχου κοινωνική αποθήκη για το ξεφόρτωμα των κάθε είδους ανεπιθύμητων μελών. Με συνθήκες νοσηλείας τέτοιες που, για πολλούς/ές, ισοδυναμεί με το να διατηρούνται απλώς βιολογικά στη ζωή, για να πέφτουν τα νοσήλια και οι πληρωμές από τους συγγενείς. 


Πόσο μάλλον να επιτραπούν οι ακούσιες νοσηλείες επίσημα και απευθείας στις ιδιωτικές κλινικές…


Το επιχείρημα, που υπογείως προβάλλεται, ότι έτσι θα αποσυμφορηθούν οι ψυχιατρικές κλινικές του δημοσίου, ουσιαστικά προάγει ως λύση, στην κρίση και κατάρρευση των δημόσιων υπηρεσιών, την περαιτέρω ιδιωτικοποίηση της ψυχικής υγείας – αντί για την ενδυνάμωση των υπαρχόντων και την δημιουργία νέων υπηρεσιών, ανοιχτών, κοινοτικά βασισμένων και ενάντια στην όποια κατασταλτική λογική (στην πράξη, όχι στα λόγια).


Ούτε αποτελεί σοβαρό επιχείρημα αυτό που προβάλλεται από την ΕΨΕ (σε προηγούμενη επιστολή της στο υπουργό Υγείας, πριν δυο χρόνια), ότι «η διάκριση αυτή (η μη έκδοση των υπουργικών αποφάσεων ώστε να μπορούν νόμιμα, κι όχι παράνομα, όπως μέχρι τώρα, να παίρνουν ακούσιες εισαγωγές οι ιδιωτικές κλινικές) στερείται επιστημονικού, κοινωνικού ή άλλου επιχειρήματος, για κάθε μονάδα παροχής υπηρεσιών υγείας, δημόσια ή ιδιωτική, όταν αυτή λειτουργεί μέσα στο προβλεπόμενο νομοθετικό καθεστώς».


Είναι άλλο η άσκηση της ιδιωτικής ιατρικής (σ΄ ένα ιατρείο) και άλλο μια ιδιωτική κλινική, και μάλιστα ψυχιατρική –  σ΄ ένα πεδίο όπου συγκλίνουν και συμπλέουν η ψυχιατρική με νομικοδικαστικές διαδικασίες και ταυτόχρονα με τις παραμέτρους της κοινωνικής απόρριψης και του αποκλεισμού. Όχι γιατί στο δημόσιο ψυχιατρικό σύστημα τα πράγματα είναι, υποτίθεται, «απολύτως ασφαλή», αλλά γιατί στο ιδιωτικό είναι άκρως ανεξέλεγκτα – και δεν πρόκειται ποτέ να υπάρξει ελεγκτικός μηχανισμός  που να εγγυηθεί στο παραμικρό τα δικαιώματα του ψυχικά πάσχοντος. Άλλωστε, σε κάθε περίπτωση, πόσο «επιστημονικά» και «δεοντολογικά» τεκμηριωμένη μπορεί να είναι μια απόφαση για ακούσια νοσηλεία (με όλα τα συμπαρομαρτούντα κατασταλτικά μέτρα) όταν, σ΄ αυτή την απόφαση, διαμεσολαβεί το οικονομικό όφελος (δηλαδή, το κέρδος) αυτού που αποφασίζει για τον εγκλεισμό και αυτού που τον «φιλοξενεί»;


Σε λίγες μέρες η ΕΨΕ έχει πάλι το συνέδριό της, το 27ο, σε πεντάστερο ξενοδοχείο στο Ηράκλειο της Κρήτης, με την «ευγενή χορηγία» των φαρμακευτικών εταιρειών- μια ακόμα εμπορική έκθεση ψυχοφαρμάκων, με το σύνηθες επιστημονικό περιτύλιγμα ποικίλων παρουσιάσεων, ενίοτε απευθείας χρηματοδοτημένων από φαρμακευτικές εταιρείες. 


Θα υπάρξει άραγε μια κάποια επίκαιρη εισήγηση για την επισημοποίηση της μηχανικής καθήλωσης και των εκούσια νοσηλευόμενων (πάντα με τα «αυστηρά» κριτήρια που ξέρουμε πώς τα εννοεί και πώς τα χρησιμοποιεί η πλειονότητα της ψυχιατρικής κοινότητας); ΄Η, μια άλλη, για το ψυχο-παρεμπόριο των ιδιωτικών κλινικών; Κι΄ ακόμα, για τις απευθείας σχέσεις ψυχιάτρων, μελών της ΕΨΕ, με φαρμακευτικές εταιρείες; ‘Η, ακόμα, για την απασχόληση, για «απόκτηση εμπειρίας», γνωστής νεαρής ναζίστριας ψυχολόγου σε γνωστή ιδιωτική ψυχιατρική κλινική;


Ως «Πρωτοβουλία για ένα Πολύμορφο Κίνημα στην Ψυχική Υγεία», καλούμε τον Υπουργό Υγείας να απορρίψει χωρίς συζήτηση το αίτημα της ΕΨΕ υπέρ των ακούσιων νοσηλειών στις ιδιωτικές κλινικές και της επισημοποίησης της εφαρμογής των «περιοριστικών μέτρων» σε εκούσια νοσηλευόμενους και να πάρει μέτρα στην κατεύθυνση της πλήρους κατάργησης της μηχανικής καθήλωσης, τόσο για τις δημόσιες ψυχιατρικές κλινικές όσο και για τις ιδιωτικές.

Καλούμε όλες και όλους σε επαγρύπνηση και ετοιμότητα για κινητοποίηση ενάντια σε αυτά που προτείνει η ΕΨΕ και στα άλλα του Υπουργείου Υγείας, που είναι έτοιμα για δημοσιοποίηση και εφαρμογή, όπως η υποχρεωτική θεραπεία στην κοινότητα.

.

 16/4/2019

.

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

.

.

ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΟΛΗΣ: Εκδήλωση-συζήτηση για το νομοσχέδιο που ετοιμάζεται για την «ακούσια θεραπεία στην κοινότητα» – Παρασκευή 9 Μαρτίου, στις 7 μ.μ., στην Αίθουσα του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων

.

poster-2A-final

.

*Αναδημοσίευση από εδώ.

.

ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΤΟΥ ΕΛΕΓΧΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΑΤΑΣΤΟΛΗΣ


Εκδήλωση-συζήτηση

για το νομοσχέδιο που ετοιμάζεται

για την «ακούσια θεραπεία στην κοινότητα»


την Παρασκευή, 9 Μαρτίου, στις 7 μ.μ.

             στην αίθουσα του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων, Ερμού 134, στο Θησείο



Με αφορμή τη συζήτηση που διεξάγεται αυτή την περίοδο σχετικά με την επικαιροποίηση του θεσμικού πλαισίου για την ακούσια νοσηλεία φαίνεται να προωθείται η υποχρεωτική θεραπεία στην κοινότητα ως ένας μηχανισμός μείωσης των ακούσιων νοσηλειών. Φαίνεται πως στην πορεία συρρίκνωσης των όποιων ελάχιστων κοινοτικών υπηρεσιών έρχεται να προστεθεί και ο καταναγκασμός στη λήψη της θεραπείας καθιστώντας, για άλλη μια φορά, τις όποιες διακηρύξεις περί “ψυχιατρικής μεταρρύθμισης” κενό γράμμα και προσθέτοντας έναν ακόμα κρίκο στην αλυσίδα της θεσμικής βίας της ψυχιατρικής.

Τέτοιες ιδέες μοιάζουν να επιβεβαιώνουν αυτό που κατά καιρούς έχει περιγραφεί ως πέρασμα από τα «πειθαρχικά ιδρύματα» στην «κοινωνία του ελέγχου», ως μια εν δυνάμει χρησιμοποίηση των κοινοτικών δομών όχι για χειραφέτηση, αλλά για διάχυτο έλεγχο μέσα στην κοινωνία. Από την άλλη, είναι γνωστό ότι σήμερα, τα ποσοστά των ακούσιων νοσηλειών ανέρχονται στο 60-65%, ότι η εκτέλεσή τους πραγματοποιείται από την αστυνομία, ότι η υπάρχουσα νομοθεσία δεν τηρείται, ότι τα δικαιώματα δε διασφαλίζονται κι ότι, όπως έχει δείξει η εμπειρία, τίποτα από αυτά δεν θ΄ αλλάξει, όσες βελτιώσεις κι αν γίνουν στα διαδικαστικά και σε νομοθετικό επίπεδο, αν δεν αλλάξει η κυρίαρχη ψυχιατρική κουλτούρα και πρακτική.

 

Θα επιχειρήσουμε, λοιπόν, ν΄ ανοίξουμε μια συζήτηση πάνω σε ένα θέμα που μοιάζει να μας αφορά συνολικά. Μας αφορά ως εν δυνάμει “ψυχιατρικούς ασθενείς”, καθώς κατασκευάζεται μια νέα δυνατότητα για τον περιορισμό της προσωπική μας ελευθερίας και άρα και των δυνατοτήτων ανάρρωσής μας. Μας αφορά ως επαγγελματίες, καθώς μας ανατίθεται μια επιπλέον κατασταλτική και ελεγκτική δύναμη που τελικά περιορίζει και τις δικές ευκαιρίες χειραφέτησης. Μας αφορά ως συγγενείς και φίλους ανθρώπων με ψυχιατρική εμπειρία, καθώς μας δένει ακόμα περισσότερο σε μια θέση επιτήρησης και όχι συντρόφευσης.


Εν τέλει, μας αφορά ως ανθρώπους, καθώς καμία διεργασία ανάρρωσης δεν είναι εφικτή παρά μόνο μέσα από σχέσεις χειραφέτησης, ειδικά αυτήν την εποχή «των θλιμμένων παθών” που η κοινωνική κρίση γίνεται ο ορίζοντας μιας ζωής που σφραγίζεται από το αίσθημα γενικευμένης ανασφάλειας, αβεβαιότητας, προσωρινότητας, απειλής μιας επικείμενης καταστροφής και τελικά εξατομίκευσης. Σ΄ αυτή την εποχή της “ρευστής αγάπης”, που οι φωνές του παρελθόντος  μάς καλούν να θυμηθούμε πως “η ελευθερία είναι θεραπευτική”.

Εισηγήσεις θα γίνουν από δυο μέλη του Δικτύου Hearing Voices Αθήνας, ένα μέλος του σωματείου Δράση-Αλληλεγγύη Ληπών Υπηρεσιών Ψυχικής Υγείας (ΔΑΛΥΨΥ) και ένα ακόμα μέλος της Πρωτοβουλίας ‘Ψ’.

Τέλος, θα προβληθεί ένα 25λεπτο βίντεο που καταγράφει τo πώς προκλήθηκε, πριν επτά περίπου χρόνια, ο θάνατος του μηχανικά καθηλωμένου δάσκαλου Francesco Mastrogiovanni σε ψυχιατρική μονάδα στην Ιταλία (με τρόπο λειτουργίας παρόμοιο με αυτόν που επικρατεί στην Ελλάδα). 

 

 

Πρωτοβουλία για ένα Πολύμορφο Κίνημα για την Ψυχική Υγεία

 

.

.

.

.

.

.

«Δίκτυο Ακούγοντας Φωνές – HVN»: Για την Ακούσια νοσηλεία

.

Hearing voices

.

 

Αν ήρθες για να με βοηθήσεις, χάνεις το χρόνο σου

Αν όμως ήρθες γιατί η χειραφέτησή σου είναι συνδεδεμένη με

τη δική μου, τότε ας δουλέψουμε μαζί.”

Λίλα Γουάτσον1

.

Ως Δίκτυο των Ανθρώπων που Ακούνε Φωνές (ΗVN) συμμετείχαμε στην ανοικτή συνεδρίαση της Ομάδας Εργασίας για την επικαιροποίηση του θεσμικού πλαισίου για την ακούσια νοσηλεία, η οποία πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 10 Ιανουαρίου 2017 στο Υπουργείο Υγείας. Η συνάντηση αυτή αποτέλεσε για εμάς αφορμή για να ξανασυζητήσουμε το συγκεκριμένο ζήτημα που μας απασχολεί άμεσα. Είναι σημαντικό να επισημάνουμε ότι οι συναντήσεις μας επιχειρούν να διευκολύνουν τη συμμετοχή όλων των εμπλεκόμενων με οριζόντιες και ανοικτές διαδικασίες συνδιαλλαγής. Είναι επίσης σημαντικό να υπενθυμίσουμε ότι το Δίκτυο Ανθρώπων που Ακούνε Φωνές είναι ένα παγκόσμιο κίνημα που στην Ελλάδα, όπως και αλλού, δημιουργήθηκε από και για ανθρώπους που ακούνε φωνές ή έχουν παρόμοιες ασυνήθιστες εμπειρίες, καθώς και φίλους, συγγενείς και εργαζόμενους που θέλουν να εκφράζουν έμπρακτα τις έντονες ενστάσεις τους για τον τρόπο που λειτουργεί το σύστημα ψυχικής υγείας.

Η προσέγγιση του Δικτύου είναι διαφορετική από την παραδοσιακή ψυχιατρική, καθώς δεν αντιμετωπίζει εμπειρίες όπως οι φωνές ως «ψευδαισθήσεις» και συμπτώματα ενός «ελαττωματικού εγκεφάλου», αλλά ως βιώματα με νόημα που συνδέονται στενά με την προσωπική ιστορία κάθε ατόμου. Ενώ η «λύση» που συχνότερα προτείνει η ψυχιατρική είναι σχεδόν αποκλειστικά η χρήση ισχυρών φαρμάκων τα οποία, όπως είναι γνωστό, έχουν πολύ σοβαρές παράπλευρες συνέπειες στην υγεία του ατόμου αλλά και πολλές καταστροφικές προεκτάσεις όπως ο στιγματισμός, η κοινωνική απομόνωση και η αποδυνάμωση, το Hearing Voices Network τίθεται ενάντια σε μοντέλα χειραγώγησης και προσπαθεί να προσφέρει επιλογές χειραφέτησης που επικεντρώνουν στην αξία της νοηματοδότησης της εμπειρίας, της κατανόησης των πολύπλοκων συνιστωσών της ανθρώπινης ύπαρξης και της αυτοβοήθειας και αξιοποιούν την πολύτιμη γνώση των ανθρώπων που έχουν γίνει ειδικοί βάσει των εμπειριών τους και θέλουν να μοιραστούν τις εμπειρίες τους αυτές και τις ιδέες τους με άλλους. Παράλληλα επιδιώκει να αξιοποιήσει τις γνώσεις και τις εμπειρίες επαγγελματιών αλλά και των συγγενών και φίλων καθώς όλες και όλοι όσοι εμπλέκονται είναι σημαντικό να έχουν λόγο. Τα παραπάνω είναι σημαντικά για να δώσουμε και το στίγμα μας και καθιστούν πιο σαφή τα όσα καταγράφονται παρακάτω.

Όπως ήδη αναφέραμε αρκετά μέλη του Δικτύου Αθήνας παρευρέθηκαν στη συνεδρίαση που κάλεσε η Επιτροπή εργασίας για την ακούσια νοσηλεία. Υποδεχθήκαμε με χαρά την πρόθεση της Επιτροπής να θέτει ως κύριο μέλημά της την μείωση του αριθμού των ακούσιων νοσηλειών (3.000/έτος στην Αθήνα, σύμφωνα με τα στοιχεία της εισαγγελίας Αθηνών). Ακούσαμε επίσης από μέλη άλλων συλλογικοτήτων αλλά και από μέλη της Επιτροπής προτάσεις που ακούγονται φιλικές σε εμάς,όπως το άνοιγμα του θέματος της ψυχικής υγείας στην κοινότητα, η διασύνδεση και η ομότιμη υποστήριξη, η δημιουργία δομών με εκπαιδευμένο προσωπικό που θα αφορούν βοήθεια στο σπίτι, η παρουσία ψυχολόγου κατά την διάρκεια της διαδικασίας. Τελικά φύγαμε με ένα αίσθημα ότι όλα αυτά θα αποτελέσουν κενό γράμμα αν, όπως διαφαίνεται, την τελική λύση (αναγνωρίζουμε ότι η φράση ξυπνάει άσχημους συνειρμούς) σχετικά με τον τρόπο που προτίθεται να αντιμετωπιστεί το φλέγον ζήτημα των ακούσιων νοσηλειών, αποτελέσει η υποχρεωτική κατ’ οίκον θεραπεία, θέση που εκφράστηκε ανοικτά και μάλιστα συνδέθηκε με την εξοικονόμηση κονδυλίων. Όμως δεν είναι δυνατόν, βάσει αμιγώς οικονομικών κριτηρίων, να καταστρατηγούνται θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα και να μετατίθενται οι ευθύνες του κοινωνικού κράτους και του συστήματος υγείας στους πολίτες, με όρους καταναγκασμού και ελέγχου.

‘Όπως όλοι γνωρίζουμε, το μεγαλύτερο ποσοστό των ακούσιων νοσηλειών ζητείται-προκαλείται από το στενό οικογενειακό περιβάλλον. Ο άνθρωπος που εκείνη τη στιγμή βρίσκεται σε ψυχολογική κρίση, πιθανόν να οφείλει την κρίση ή τουλάχιστον ένα μέρος της έντασης της κρίσης του, μεταξύ άλλων και στη σχέση του με το οικογενειακό του περιβάλλον. Με την καταναγκαστική θεραπεία στο σπίτι και αν πάρουμε και ως δεδομένο ότι μια πιθανότητα της κρίσης αυτής μπορεί να είναι η διακοπή των ψυχοφαρμάκων ή η άρνηση της παρεχόμενης αγωγής λόγω των παρενεργειών και της καταστολής αυτής, μας γεννιέται το εύλογο ερώτημα πώς θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί και κάτω από ποιες συνθήκες μια υποχρεωτική «θεραπεία» στο σπίτι, τη στιγμή που ο άνθρωπος αρνείται τα φάρμακα ως μέσω θεραπείας. Με άλλα λόγια θεωρούμε πως καταλήγουμε και πάλι σε μέσα καταστολής των συναισθημάτων και των συμπτωμάτων αντί να γίνει μια διερεύνηση αυτών σε σχέση με το οικογενειακό περιβάλλον αλλά και το πού και πώς ζει αυτός ο άνθρωπος, τι εμπειρίες και βιώματα έχει. Αντί λοιπόν να γίνει από τις υπηρεσίες ψυχική υγείας, τους νομοθέτες και όλους τους ειδικούς που εμπλέκονται, μια διερεύνηση των λόγων-αιτίων που πιθανόν να συνδημιουργούν την κρίση ή τουλάχιστον ένα μέρος αυτής, αντί να διερευνώνται οι διαστάσεις της σε σχέση με το οικογενειακό αλλά και το ευρύτερο κοινωνικό, οικονομικό και πολιτικό πλαίσιο, αυτό που ο άνθρωπος αυτός αντιμετωπίζει περιλαμβάνει:

  1. μια πιθανή παραμονή για μήνες σε ένα νοσοκομείο μη γνωρίζοντας τα δικαιώματα του/της.

  2. απαράδεκτες συνθήκες νοσηλείας, που οφείλονται στην έλλειψη προσωπικού και εγκαταστάσεων.

  3. κατάχρηση φαρμάκων και πολλές φορές φυσική καθήλωση.

  4. πιθανή επιστροφή μετά το εξιτήριο σε ένα μη ασφαλές περιβάλλον.

  5. στιγματισμό που ενδεχομένως να υπάρξει στο κοινωνικό ή και στο εργασιακό του περιβάλλον.

Ειδικά για το τελευταίο μπορούμε να επιβεβαιώσουμε τόσο από την εμπειρία μας όσο και από τη διεθνή βιβλιογραφία πως πρακτικές προσανοτολισμένες στο φάρμακο και την επικινδυνότητα τείνουν να αυξάνουν το στίγμα και τον κοινωνικό αποκλεισμό (Read J. & Dillon J., 2013).

Πιστεύουμε ότι μια προσέγγιση του θέματος των ακούσιων νοσηλειών πρέπει να πηγαίνει ένα βήμα πιο πίσω πριν χρειαστεί να μεταφερθεί αυτός ο άνθρωπος σε ψυχιατρική κλινική, πριν αγανακτήσει το οικογενειακό περιβάλλον αλλά και ο ίδιος. Δεν περιορίζεται δηλαδή στον άνθρωπο που εκείνη τη στιγμή βρίσκεται σε κρίση, καθώς αυτός και η κατάστασή του ίσως να αποτελούν την έκφραση ενός συστήματος σε κρίση. Σύμφωνα με την εμπειρία μας αλλά και τη διεθνή καταγραφή, αν η οικογένεια/ομάδα μπορέσει ν’ αντέξει το ακραίο συναίσθημα σε μια κατάσταση κρίσης και να υπομείνει την αβεβαιότητα, εν καιρώ συνήθως αναδύεται ένα κοινό νόημα και η επούλωση είναι εφικτή.

Και όπως οι ίδιοι οι άνθρωποι που έχουν προσωπική σχετική εμπειρία διατυπώνουν:

«Για εμάς είναι σημαντικό να αναζητηθούν εναλλακτικές που να προσανατολίζονται προς μια χειραφετητική κατεύθυνση. Τέτοια παραδείγματα υπάρχουν και μπορούμε να τα συζητήσουμε. Έννοιες όπως ‘προσωπική συνάντηση με τον πάσχοντα’, ‘κοινή διαδικασία μάθησης’, ‘συντροφική συνεργασία κατά την ανάπτυξη κοινών στόχων’, ‘αλληλεγγύη’, ‘ανάπτυξη του δυναμικού αυτοβοήθειας’, ‘αναγνώριση της προσωπικής ευθύνης της ασθένειας και της υγείας’ προσπαθούν όλες να περιγράψουν έναν λιγότερο εξουσιαστικό και πιο αποτελεσματικό τρόπο συνεργασίας. Είναι γνωστό πως αυτό που τελικά θεραπεύει είναι η σχέση και όχι ο καταναγκασμός. Χρειαζόμαστε λοιπόν ηρεμία, φιλικότητα, διάθεση για συμφιλίωση και αποδοχή. Χρειαζόμαστε ανθρώπους που θα επιδιώξουν να δημιουργήσουν σχέσεις εμπιστοσύνης και κατανόησης και θα μας συνοδεύσουν σε ένα ταξίδι κατανόησης της εμπειρίας μας, των φωνών και της παράνοιάς μας χωρίς καταστολή φαρμακευτική ή άλλη, χωρίς εξαναγκασμό, καθηλώσεις και οποιαδήποτε μορφή βία. Χρειαζόμαστε ενημέρωση και γνώσεις πάνω στα θέματα αυτά, εναλλακτικές προτάσεις πέρα από το μονόδρομο των φαρμάκων, όπως είναι οι ομάδες ομότιμης υποστήριξης αλλά και υποδομές νέες τόσο στο νοσοκομείο όσο και στην κοινότητα, χώρους όπου θα μπορεί κανείς να εκτονώνει την επιθετικότητά του και το θυμό του, όπου θα μπορεί να φωνάξει, να ουρλιάξει και να εκφραστεί. Αλλά πάνω από όλα χρειαζόμαστε σεβασμό για τα όσα περνάμε τη στιγμή της κρίσης».

Από τα όσα έχουν συζητηθεί μέχρι σήμερα μοιάζει σαν να παρουσιάζεται η «υποχρεωτική κατ’ οίκον θεραπεία» ως η μόνη εναλλακτική στην ακούσια νοσηλεία. Η αλήθεια όμως είναι, ότι έρχεται να αντικαταστήσει τις ελάχιστες καλές ιδέες του παρελθόντος περί αποασυλοποίησης και κοινοτικής ψυχιατρικής, οι οποίες βέβαια δεν τέθηκαν ποτέ σε εφαρμογή. Στα σχέδια του Ψυχαργώς υπήρχε πρόβλεψη για ανεξάρτητες δομές και αυτό ακριβώς είναι που μια τέτοια πολιτική φαίνεται ότι σκοπεύει να αντικαταστήσει γιατί προφανώς κοστίζει οικονομικά πολύ λιγότερο το να κάνεις με το ζόρι νοσηλευτές και υπεύθυνους ασφαλείας τα μέλη οικογενειών και να περιορίζεις τους ανθρώπους στα σπίτια τους χωρίς να ενδιαφέρεσαι για το πόσο κατάλληλοι είναι από κάθε άποψη, ακόμα και τεχνική, οι συγκεκριμένοι χώροι για τους ανθρώπους που διαβιούν σε αυτούς. Δυστυχώς και το πολιτικό κόστος είναι ελάχιστο, γιατί όσο δεν επενδύονται κονδύλια σε πολιτικές για την επιμόρφωση της κοινότητας και την καταπολέμηση του στίγματος, δεν ενοχλεί το μεγαλύτερο μέρος της κοινωνίας η ιδέα να απομονώνεται ένας άνθρωπος επ’ αόριστον στους τέσσερις τοίχους του σπιτιού του. Ελάχιστοι θα αναλογιστούν το ηθικό κόστος και τον κατ’ ουσίαν κατασταλτικό χαρακτήρα μιας τέτοιας πρακτικής. Αντί να επενδυθούν χρήματα για τη δημιουργία και τη λειτουργία χώρων (ξενώνες και προστατευόμενα διαμερίσματα) όπου οι άμεσα ενδιαφερόμενοι θα έχουν τη δυνατότητα να ζήσουν πραγματικά και ουσιαστικά αυτόνομα και όπου θα σταματήσουν να αναπαράγονται οι ασχήμιες και οι παραβιάσεις που έχουν παρατηρηθεί στους ελάχιστους υφιστάμενους χώρους, αντί να υπάρχει ένας προσανατολισμός στην επαγγελματική αποκατάσταση των ανθρώπων που βγαίνουν από το ψυχιατρείο και σε δράσεις που προωθούν την ένταξη στην κοινότητα, κάθε άνθρωπος αφήνεται στο έλεος της τύχης και του οικογενειακού περιβάλλοντος, που σε πολλές περιπτώσεις μπορεί να είναι βοηθητικό, σε άλλες εξουθενωμένο ή αδιάφορο και σε κάποιες βλαπτικό.

Όμως, πέραν των παραπάνω, είναι σημαντικό να επισημάνουμε πως ο θεσμός της υποχρεωτικής κατ’ οίκον θεραπείας έχει δεχτεί σοβαρές κριτικές και στο εξωτερικό. Ήδη εφαρμόζεται εδώ και περίπου τέσσερις δεκαετίες (υπάρχουν περίπου 75 κρατικές και περιφερειακές νομοθεσίες) και θεωρητικά στόχευε μέσω της νομικής υποχρέωσης της λήψης φαρμακευτικής αγωγής στο να βελτιώσει τη ζωή των ανθρώπων που πάσχουν από κάποια ψυχιατρική ασθένεια, στη μείωση των υποτροπών και άρα και των επανεισαγωγών και τελικά στον περιορισμό της λεγόμενης “περιστρεφόμενης πόρτας”. Η χρήση μάλιστα της συγκεκριμένης νομοθεσίας ποικίλλει από τόπο σε τόπο υποδεικνύοντας πως πέρα από τις διαφορές στα συστήματα υγείας υπάρχει κι ένας σημαντικός υποκειμενικός παράγοντας στη χρήση τους. Έξάλλου εκτεταμένες ανασκοπήσεις άρθρων και μελέτες έχουν αναδείξει πως στο σύνολό του ο θεσμός έχει κριθεί αποτυχημένος ακόμα και από εκείνους που κάποια στιγμή τον υποστήριζαν σθεναρά. Μια εξαιρετικά δομημένη ανασκόπηση του 2016 επισημαίνει πως δεν υπάρχουν αξιόλογα ευρήματα που να αποδεικνύουν αποφυγή των υποτροπών και των επανεισαγωγών. Καμία από τις αναλύσεις των δεδομένων δεν έδειξε κάποιο όφελος από το θεσμό των CTO (Community Treatment Order). Δεν επισημαίνονται σημαντικά κοινωνικά ή κλινικά οφέλη, αντίθετα, εγείρονται σοβαρά δεοντολογικά, ηθικά και νομικά ζητήματα σε σχέση με τον περιορισμό της ελευθερίας των ατόμων (Rugkåsa, 2016)

Στην Αγγλία ο σχετικός νόμος ψηφίστηκε το 2007 (Mental Health Act 2007) σχετικά αργά δηλαδή σε σχέση με άλλες χώρες κι ενώ είχε προηγηθεί διαβούλευση που κράτησε σχεδόν δυο χρόνια. Ένας από τους τότε βασικούς υπέρμαχους της υποχρεωτικής κατ’ οίκον θεραπείας στο Ηνωμένο Βασίλειο, ο Καθηγητής Tom Burn είχε το θάρρος να αναγνωρίσει το λάθος του. Μέσα από μια άριστα στημένη τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη μελέτη συμπεραίνει τελικά ότι δεν υπάρχει καμία ένδειξη οφέλους από τις CTO και «δεν δικαιολογούν τον τόσο σημαντικό περιορισμό της ελευθερίας των άμεσα ενδιαφερομένων». Τελικά ξεκάθαρα διατυπώνει πως ο αρχικός τους ισχυρισμός ήταν λάθος καθώς επισημαίνει πως δε φαίνεται να παρουσιάζεται καμία μείωση στο χρόνο νοσηλείας, τις επανεισαγωγές, τον αριθμό των ανθρώπων που επανεισάγονται και τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων που το άτομο βιώνει. (Burns, 2013)

Αντί λοιπόν να αναζητούμε παραδείγματα από ήδη αποτυχημένες θεσμικές κατασταλτικές παρεμβάσεις ας γυρίσουμε το βλέμμα και ας δούμε πώς έχει επιτευχθεί αλλού η εναρμόνιση του σεβασμού των δικαιωμάτων των ανθρώπων με αντίστοιχες πρακτικές. Ας δούμε το παράδειγμα της Ιταλίας και πώς στρώθηκε ο δρόμος για την αποασυλοποίηση, τις αντιφάσεις που αναδύθηκαν και τις προσπάθειες για την υπέρβασή τους. (ενδεικτικά: Russo G., Carelli F., 2009). Ας δούμε πώς σε μια μικρή περιοχή της Φιλανδίας προσφέρεται μια μοναδική ευκαιρία να αναπτυχθεί μια ολιστική προσέγγιση με καλά ενσωματωμένες υπηρεσίες εσωτερικών και εξωτερικών ασθενών (ενδεικτικά: Seikkula J et al. 2011). Ας δούμε τα παραδείγματα πραγματικά τομεοποιημένων περιοχών στη Γαλλία και αλλού, όπου η ανάληψη ευθύνης από τις υπηρεσίες ψυχικής υγείας επιδιώκουν να ανταποκρίνονται στο σύνολο των αναγκών ενός ανθωπου. Χωρίς να παραγνωρίζουμε ότι πουθενά τα πράγματα δεν είναι τέλεια, δεν μπορούμε παρά να επισημάνουμε πως σε αντίθεση με τις θέσεις ορισμένων ψυχιάτρων που ακούστηκαν στη συνάντηση, μια χειραφετητική προοπτική δεν είναι μόνο αναγκαία αλλά και εφικτή.

  Ως άνθρωποι με ψυχιατρική εμπειρία γνωρίζουμε ότι μόνο η ανάληψη προσωπικής ευθύνης μέσα σε ένα περιβάλλον ασφάλειας και χειραφέτησης μπορεί να μας οδηγήσει στην ανάρρωση. Ως συγγενείς και φίλοι επιθυμούμε να γίνουμε μέρος της λύσης και όχι κομμάτι του προβλήματος. Και τέλος ως επαγγελματίες οραματιζόμαστε ένα ρόλο που δε θα είναι ελεγκτικός και κατασταλτικός αλλά συντροφικός και ανοικτός στη διαπραγμάτευση. Γιατί τελικά ενδεχόμενη εισαγωγή της υποχρεωτικής κατ’ οίκον θεραπείας θα αποτελέσει έναν ακόμα κρίκο στην αλυσίδα της βίας, ένα ακόμα πισωγύρισμα στην ταλαίπωρη ψυχιατρική μεταρρύθμιση, μια επέκταση της ασυλοποίησης στην κοινότητα χειρότερη από την ακούσια νοσηλεία στο νοσοκομείο καθώς πλέον καταργείται θεσμοθετημένα η διαφορά ανάμεσα στο μέσα (στο ψυχιατρείο) και το έξω (όπου κι αν είναι αυτό, το σπίτι, ο δρόμος, κλπ), αυτή η μικρή, ελάχιστη ελευθερία που έχει κάποιος όταν παίρνει το εξιτήριο του. Κι η ελευθερία ως σχεσιακή κατάσταση δεν μπορεί παρά να αποτελεί αναπόσπαστο παράγοντα κάθε διεργασίας χειραφέτησης και συνεξέλιξης, δηλαδή κάθε διεργασίας ανάρρωσης.

.

Αναφορές

Burns T, Rugkasa J, Molodynski A, Dawson J, Yeeles K, Vazquez-Montez M, Voysey M, Sinclair J, Priebe S (2013) Community treatment orders for patients with psychosis (OCTET): a randomised controlled trial. Lancet 381, 1627-33.

Read J. & Dillon J. (2013). Models of Madness: Psychological, Social and Biological

Approaches to Schizophrenia. 2nd Edition. ISPS series. Published by Routledge, Hove, UK 

Rugkåsa J.(2016) Effectiveness of Community Treatment Orders: The International Evidence.Canadian journal of psychiatry. Revue canadienne de psychiatrie 61(1):15-24

Russo, G., & Carelli, F. (2009). Dismantling asylum: the italian job. London Journal of Primary Care

Seikkula J et al (2011). The comprehensive opendialogue approach in Western LaplandIILongterm stability of acute psychosis outcomes in advanced community care. Psychosis: Psychol Soc Integr Approaches 3(3):192–204

1 «If you have come here to help me, you are wasting your time. But if you have come because your liberation is bound up with mine, then let us work together.» Lila Watson

 

.

Σύλλογος Hearing Voices Network Ελλάδας

(Δίκτυο Ανθρώπων που Ακούνε Φωνές)

Έδρα: Λεωκορείου 8, Ψυρρή, 10 554 Αθήνα

www.hearingvoices.gr

.

.

.

.

.

Κάλεσμα σε συνάντηση του «Δικτύου ‘Ψ’ » Παρασκευή 9/2 ώρα 19

.

*Αναδημοσίευση από εδώ.

.

Την Παρασκευή, 9/2, ώρα 19.00 θα γίνει συνάντηση του «Δικτύου για τα Δικαιώματα στην Ψυχική Υγεία», το οποίο, ως γνωστόν, λειτουργεί στα πλαίσια της Πρωτοβουλίας για ένα Πολύμορφο Κίνημα στην Ψυχική Υγεία. 

Υπάρχουν διάφορα ζητήματα που έχουν προκύψει από αιτήματα τα οποία έχουν υποβληθεί στο Δίκτυο Ψ και που πρέπει να συζητηθούν εκτενώς. 

Επίσης, θα συζητηθούν ζητήματα που αφορούν στην οργάνωση της εκδήλωσης για την «ακούσια νοσηλεία», που έχει προγραμματιστεί για τις αρχές Μαρτίου. Καλούμε όλους και όλες να πάρουν μέρος στη συζήτηση αυτή.

Η συνάντηση θα γίνει, όπως πάντα, στον χώρο του Δικτύου Hearing Voices Αθήνας, Τροίας 44 (κοντά στην πλ.Βικτωρίας).

(Η επόμενη εκπαιδευτική συνάντηση της Πρωτοβουλίας, με θέμα τους επαγγελματικούς ρόλους στη ψυχική υγεία, θα γίνει την Παρασκευή 23/2. Θα υπάρξει σχετική ανακοίνωση).

.

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

.

.

.

.