Αντώνης Τσόκος: Απ’ την Εμμανουήλ Μπενάκη ως τα μεσάνυχτα

“Μου είναι αδύνατο να απολαύσω το φόβο, μακριά απ’ την ασφάλεια του σπιτιού μου”.

Αντώνης Τσόκος

Περιττό, αλλά θα το γράψω: όταν κυκλοφορεί καινούριο βιβλίο του Αντώνη, το διαβάζω αμέσως. Ξανά και ξανά. Εμμονικά, σα να μη μπορώ να κάνω αλλιώς, σα να μην υπάρχει κάτι πιο επείγον απ’ το να χαθώ στο σύμπαν του…

Κι έπειτα από τόσα χρόνια που περιδιαβαίνω μες τις σκέψεις του, αυτές που υποψιάζομαι ότι τον οδηγούν στο να γράφει ποίηση όταν συζητάω μαζί του, αναγνωρίζω πια ορισμένα μοτίβα. Υπάρχουν ας πούμε συγκεκριμένα νοήματα που μου τραβούν την προσοχή κι εκεί στέκομαι και διερευνώ προθέσεις.

Αυτή τη φορά λοιπόν, με την πρώτη ανάγνωση μπορεί να μου φάνηκε πως ο έρωτας είναι σε πρώτο πλάνο, αλλά δεν είναι ακριβώς έτσι. Φυσικά κι έγραψε πάλι υπέροχα ερωτικά ποιήματα, όμως αυτή η συλλογή είναι για μένα το καλύτερό του βιβλίο και είναι γνωστό δα, πόσο λάτρεψα και τα προηγούμενα.

Δεν χαρακτηρίζεται όμως έτσι ή αλλιώς το τέταρτο αυτό έργο του. Είναι πολλά πράγματα μαζί. Και τον βρήκα, όχι μόνο πιο ώριμο όσον αφορά τα εκφραστικά του μέσα, αλλά και πιο διεισδυτικό, πιο ρηξικέλευθο, πιο ανατρεπτικό από κάθε άλλη φορά. Σαν να έσπασαν οι ρίζες του το τσιμέντο κι απλώθηκαν παντού.

Αλλά πάλι είναι το ίδιο γενναιόδωρος: αφιερώνει τόσα ποιήματα στα σημαντικά πρόσωπα της ζωής του… Κι είναι πολύ όμορφο αυτό.

Ασυναίσθητα, άρχισα στην αρχή να σημειώνω τις πάμπολλες αναφορές του στην όραση, στο βλέμμα, στα μάτια. Κι έπειτα κι άλλες λέξεις στοιχήθηκαν στο σημειωματάριό μου και μετρήθηκαν αριθμητικά. Λέξεις ας πούμε, για μιαν ακόμη αίσθηση: την αφή. Κι έπειτα κι άλλες, κι άλλες… Κι ό,τι νομίζω εγώ ότι ανακάλυψα σ’ αυτές τις ανορθόδοξες ασκήσεις επί χάρτου που περιέργως είχαν κάτι από μαθηματικές εξισώσεις, κάτι από στατιστική ανάλυση, είναι που θα μοιραστώ σήμερα μαζί σας.

Όπως έλεγα άλλωστε πρόσφατα, κι όπως έχω ξαναγράψει, ευτυχώς μόνο υποκειμενική γνώμη μπορούμε να εκφράσουμε για τη λογοτεχνία και την ποίηση. Ευτυχώς, υπογραμμίζω, αλλιώς θα ήταν τόσο βαρετή η ανάγνωση, δε νομίζετε;

Προσέχοντας λοιπόν τον χρόνο και τον τόπο που διαδραματίζονται τα γεγονότα του (κάνω ότι αγνοώ εν μέρει τη συσχέτιση του τίτλου που τόσο θυμίζει τις κοσμολογικές θέσεις του Αινστάιν), είδα ότι γράφει κυρίως για καλοκαίρια (υπάρχουν λέξεις όπως: «τζιτζίκια», «κουνούπια», «ξυλάκι παγωτό», «θάλασσα» και πάλι «θάλασσα», «χταπόδια», «ψάρια») και για φθινόπωρα. Ως το Νοέμβρη φτάνει το πολύ. Και παρά το ότι υπάρχει λίγο ψύχος στο δέρμα κι ελάχιστη βροχή σε κάποια τοπία του, αντιλήφθηκα ποιες είναι κυρίως οι εποχές που τον διακινούν.

Τα ποιήματά του δε, είναι γεμάτα άστρα. Κι είναι στραμμένα σαν τηλεσκόπια στον απέραντο ουρανό, πότε στ’ αεροπλάνα, πότε στα πουλιά και πότε στη σελήνη. “Επιρρεπής στο φως του φεγγαριού / κρυβόταν απ’ τον ήλιο…”

Κι όμως περιγράφει και κάποια μεσημέρια κι απογεύματα. Αλλά είναι τόσες πολλές οι αναφορές του σε κήπους, λουλούδια, γλάστρες, βλαστούς, ρόζους, αγκάθια, δέντρα, καρπούς, σκαθάρια, μυρμήγκια, που σχεδόν τον “βλέπω” να γράφει σ’ ένα τέτοιο φυσικό περιβάλλον, ξυπνώντας από νυχτερινές οινοποσίες, προστατευμένος από μια ευεργετική σκιά.

Οι αστικές διαδρομές του έχουν και πάλι κέντρο την Αθήνα που περιγράφεται λεπτομερώς. Αλλά όταν αναφέρεται σε άλλες πόλεις (Παρίσι) ή χώρες (Μεξικό) το κάνει, σχεδόν χωρίς να χρησιμοποιεί αναγνωρίσιμα γεωγραφικά ορόσημα, αφού προφανώς δεν έχει για ‘κείνον σημασία να κλέψει έτσι τις εντυπώσεις.

Κι όσο για τη θεματολογία του… Παραδομένος στα όνειρα, διαπερνά την «πραγματικότητα» που βρίθει πάντως μικρών και μεγάλων -“γοητευτικών” οπωσδήποτε όμως-, εγκλημάτων, σ’ αυτή την ποιητική συλλογή. Δολοφονίες και διαμελισμοί, κλοπές και πυρκαγιές, εκτελέσεις και αίμα, σε μια νουάρ ατμόσφαιρα τραβούν την προσοχή μου.

“Τ’ αγάλματα φορούν αλεξίσφαιρα γιλέκα…” Ο κίνδυνος παραμονεύει επομένως και “τα μεσάνυχτα / η πόλη διατίθεται σ’ επαναστάτες…”

Κι αναφορές πολλές βρίσκω στη θνητότητα μέσα απ’ τις λέξεις του: «νεκροί», «πεθαμένοι», «θάνατος», «τάφοι», «μνήμα», «πνίγομαι», «πένθος», «οστά», «θάβει», «έμφραγμα του μυοκαρδίου», «απαγχονισμός», «κοιμητήρια» αλλά κι «ένεση», «γιατροί», «νοσοκόμα», «ασθενείς». Ένας άλλος τρόπος ίσως να μετρήσει το χρόνο να είναι αυτός, εξίσου αδίστακτος πάντως μ’ εκείνον των ρολογιών. Γι’ αυτό προσπαθεί να τον ακυρώσει στο «Δύο και μισή». Κι όχι δεν θα σας «μαρτυρήσω» αν το επιτυγχάνει. Θα το μάθετε όταν διαβάσετε το ποίημα.

Που και που, μπαίνει σ’ ένα διάλογο με το Θεό όπως στο ποίημα “Αμήν. Και κάτι ακόμα”, αλλά είναι σαν να υποβόσκει μια αντιπαράθεση μαζί Του, σαν να υπάρχει μια ένσταση στις προσευχές που λογοκρίνεται απ’ τον ίδιο, όπως στο «Μεγάλη Παρασκευή ή Θυσία».

Κι ο έρωτας περιγράφεται σαρκοβόρος ενίοτε εδώ, πάλι όμως φευγαλέος, άπιαστος, σχεδόν ιδανικός, όπως και στα τρία προηγούμενα βιβλία του. Αλλού προκύπτει ματαίωση, αλλού σημειώνονται ελλείψεις κι αλλού δημιουργούνται τραύματα, ανεπανόρθωτες «ζημιές»: «Φαγώθηκε από σκουλήκια το φιλί / Τροφή πουλιών απέγινε…»

Θα μπορούσα να γράψω κι άλλα, ειδικά για κάτι στίχους όπως ο συγκεκριμένος: «συνωστίζομαι μέσα μου με ντροπή / Ζωντανός ή πεθαμένος είμαι εξίσου βαρετός… » αλλά σκέφτομαι ειλικρινά ότι δεν πρέπει να επεκταθώ περαιτέρω. Θέλω ν’ ακούσω τι θα πουν κι οι άνθρωποι που θα τον παρουσιάσουν άλλωστε, όταν με το καλό οργανωθεί αυτή η βραδιά.

Γι’ αυτό θα κλείσω λέγοντας πως βρήκα εκπληκτική τη φωτογραφία της Γεωργίας Τσόκου, στο εξώφυλλο και πως αξίζει να διαβάσετε το βιβλίο, το οποίο κυκλοφορεί όπως και οι προηγούμενες άλλωστε ποιητικές συλλογές του Αντώνη, απ’ τις πολύ καλές εκδόσεις «Γαβριηλίδης».

Αντώνη μου, κάθε επιτυχία σου εύχομαι… Να είσαι καλά.-

Advertisements

Παρουσίαση ποιητικής συλλογής «Άγγιξέ με»: Στο πλευρό του Γιώργου…

Αντώνης Τσόκος, Αικατερίνη Τεμπέλη και Γιάννης Αποστολίδης. Μπροστά, στο κέντρο, η Χρυσούλα Στεφανάκη
(photo credits: Γιάννης Βαρούτης)

Στον πολυχώρο «Αίτιον» έγινε στις 7 Οκτωβρίου η παρουσίαση της πρώτης ποιητικής συλλογής του αγαπημένου μας Φίλου, Γιώργου Τριανταφύλλου, που τιτλοφορείται «Άγγιξέ με» και κυκλοφορεί απ’ την «Άνεμος εκδοτική«.

Μ’ αυτό τον τρόπο μπαίνει ένα ακόμη κομμάτι του παζλ, της υπέροχης περιπέτειας που ξεκίνησε με την ταινία, στη θέση του. Ολοκληρώνεται ας πούμε το όραμα του Γιώργου γι’ αυτό το concept συνολικά.

Οι περισσότερες κι οι περισσότεροι ήμασταν εκεί για το Γιώργο και κάποιες, κάποιοι ίσως για τον εαυτό τους, όπως ειπώθηκε καλοπροαίρετα. Επειδή όλ@ μας έχουμε κέρδος απ’ την ποίηση, υποθέτω.

Γιώργος Τριανταφύλλου (στο κέντρο), Ντίνος Καρύδης και Τριαντάφυλλος Σιδερίδης (photo credits: Γιάννης Βαρούτης)

Συνάδελφοί του, συμφοιτητές/τριες απ’ το Παν/μιο, η καθηγήτριά του Ευανθία Στιβανάκη, τα μέλη του θεατρικού του εργαστηρίου (όπως η κυρία Πηνελόπη Κυρίτση), φίλες/οι, συγγενείς του, η Ξακουστή Χελάκη που μας φωτογραφίζει κατά καιρούς κ.α., για να χαρούμε μαζί του αυτό το σημαντικό βήμα της ζωής του: τη δημοσιοποίηση των ποιημάτων του.

Ήταν υπέροχη βραδιά και καταφέραμε ν’ ανεβάσουμε και τον ποιητή κι αγαπημένο φίλο μας, Αντώνη Τσόκο στο πάνελ των ομιλητών να πει δυο λόγια. Περιμένουμε σύντομα άλλωστε και την έκδοση του δικού του βιβλίου απ’ τις εκδόσεις «Γαβριηλίδης» κι έτσι θα ‘χουμε κι άλλες αφορμές για ν’ ανταμώσουμε.

Η Χρυσούλα Στεφανάκη (εδώ η σελίδα της στο Facebook) ερμήνευσε υπέροχα και μάλιστα a cappella το τραγούδι για το οποίο έγραψα στίχους, το «Άγγιξέ με» δηλαδή, που αποτελεί και το soundtrack της ομότιτλης ταινίας μας κι εγώ έφυγα με τις καλύτερες εντυπώσεις απ’ τη γνωριμία με την τραγουδοποιό και θεατρική συγγραφέα, Ευσταθία, και τον ποιητή Τριαντάφυλλο Σιδερίδη.

Η Ευσταθία έχει γράψει τη μουσική και το κείμενο της παράστασης «Η απολογία της Μαρί Κιουρί» που αξίζει να δούμε (επιστρέφει τον Νοέμβριο στο θέατρο «Σταθμός«) και «Λίκνο» (εκδόσεις «Ιωλκός«) τιτλοφορείται η πρώτη ποιητική συλλογή του Τριαντάφυλλου Σιδερίδη. Ένα αντίτυπό της με «περιμένει» απόψε στη «Λοκομοτίβα».

Ευσταθία και Ντίνος Καρύδης (photo credits: Γιάννης Βαρούτης)

Το ήταν εκεί η στενή μου φίλη Ρεβέκκα Θεοδωροπούλου ήταν σπουδαίο για μένα, όπως και το ότι τόσο μας στήριξε η έτερη αγαπημένη, Ευανθία Σακελλάρη.

Πολύ χάρηκα επίσης που ξαναείδα τον κύριο Ντίνο Καρύδη και τόσα ακόμη ξεχωριστά πρόσωπα απ’ την «Άνεμος εκδοτική» (τον Εμμανουήλ Μαύρο, τη Τζίνα Μιτάκη, τη Βάσω Ζαφειροπούλου, τη Θέκλα Μαντέλη κ.α), αλλά κι αρκετά άτομα απ’ τους συντελεστές της ταινίας «Άγγιξέ με» (τον Γιάννη Αποστολίδη, τη Βούλα Κώστα, τον Πάντη Κούση κ.α.).

Σύντομα θα δημοσιεύσω εδώ και την άποψή μου για το βιβλίο, όσα δηλαδή είπα το βράδυ της Δευτέρας, ώστε να πάρουν μια ιδέα οι άνθρωποι που ήθελαν αλλά δεν μπόρεσαν να παρευρεθούν.

Αικατερίνη Τεμπέλη (photo credits: Γιάννης Βαρούτης)

Γιώργο μου, σου εύχομαι καλή επιτυχία σ’ ό,τι κάνεις και θα περιμένω να βρεθώ κοντά σου κι όταν γράψεις μυθιστόρημα. Σου βάζω ιδέες, γιατί πιστεύω στο ταλέντο σου και ξέρω ότι θα τα καταφέρεις σ’ ό,τι κι αν δοκιμαστείς. Να είσαι καλά.

12η ποιητική αγρυπνία, Νίκος Σουβατζής, Αντώνης Τσόκος, ΠΥΛΗ 82: Τετάρτη 6 Μαρτίου 2019 στις 9 μ.μ.

Η ομάδα «ποίηση στην εποχή της εκποίησης» συνεχίζει και αυτή την Τετάρτη τις ποιητικές αγρυπνίες, ένα θεσμό που διανύει τον τέταρτο χρόνο ύπαρξης.

Την Τετάρτη 6 Μαρτίου, στις 9:00μμ, θα γίνει η 12η φετινή ποιητική αγρυπνία στην «Πύλη 82», Κεραμεικού 82, στον Κεραμεικό. Θα παρουσιάσουν ποιήματά τους ο Νίκος Σουβατζής και ο Αντώνης Τσόκος.

Στους άμβωνες ο Αλέξης Δάρας και ο Δημήτρης Φιλελές. Στο υπερώο των ακουστικών μέσων και στα καύσιμα ο Αλβέρτος.

Όσοι πιστοί και άπιστοι προσέλθετε. Μπορείτε να φέρετε και ποιήματα μαζί σας, δικά σας ή άλλων, γιατί όσο βαθύτερα μπαίνουμε στην ποίηση τόσο το πράγμα ανοίγει…

Ποίηση στην εποχή της εκποίησης

.

.

Η «Oaxaca» μου στο «Μονόκλ»…

.

Μονοκλ.jpg

.

Είχα καιρό να γράψω κάποιο καινούριο κείμενο ειν’ η αλήθεια. Για πολλούς λόγους. Αλλά μόλις το έκανα, πριν από λίγες μέρες, το έδωσα αμέσως με μεγάλη χαρά στο εξαιρετικό «Μονόκλ» του αγαπημένου φίλου, σπουδαίου Ποιητή Αντώνη Τσόκου, που καιρό τώρα με παρότρυνε κάτι να ετοιμάσω.

Με δική του πρωτοβουλία έχει φιλοξενήσει κι άλλα κείμενά μου που ξεχωρίζει εκεί, δηλαδή την «Εξομολόγηση«, αλλά κι ένα απόσπασμα απ’ το διήγημα «Χορεύουμε;» (που συμπεριλαμβάνεται στο τρίτο μου βιβλίο «Το ποτάμι στον καθρέφτη») και τον Ευχαριστώ πολύ γι’ αυτό. Μ’ όσο μωβ μου απέμεινε, όπως ήδη του είπα…

Σε πρώτη δημοσίευση λοιπόν, αυτή τη φορά,  η «Oaxaca» που μπορείτε να διαβάσετε κάνοντας κλικ εδώ. Ο Αντώνης φρόντισε γι’ αυτό. Πλαισίωσε δε τις λέξεις μου με μια φωτογραφία που δεν του είπα πόσο λάτρεψα. Είναι επόμενο όμως μετά από τόσα χρόνια που μας συνδέει αυτή η Φιλία να καταλαβαίνει μερικά πράγματα χωρίς να του τα εξηγήσω. «Είδε» το μπλε της αγαύης με τον τρόπο του λοιπόν…

Ένα ξεχωριστό Ευχαριστώ έχω όμως και για την κυρία Μάχη Τζουγανάκη, αρχισυντάκτρια  του ιστότοπου «τοβιβλίο.net» για όσα έγραψε δημόσια για μένα με αφορμή την «Oaxaca» και για τρεις γυναίκες που μεταξύ άλλων την αναδημοσίευσαν, δηλαδή την Ιωάννα Μωραϊτου, την Σοφία Νέντου και τη Μαίρη Βλαχάκη. Είναι όμορφο που τόσο συχνά τις αισθάνομαι κοντά μου, ακόμη κι αν τα βλέμματά μας δεν συναντιούνται.

Kαλή σας ανάγνωση.

.

.

.

«Ώρες πληθυντικής αϋπνίας»: Παρουσίαση του βιβλίου του Αντώνη Τσόκου στις 23/3/2017

.

17191804_10155110149124264_4109952563527760941_o

.

.

.

.

.

 

«Ώρες πληθυντικής αϋπνίας» – Το νέο βιβλίο του Αντώνη Τσόκου

.

“Θα σας εκμυστηρευτώ κάτι.

Γεννιόμαστε με μια σχισμή πάνω απ’ το στήθος.

Δίχως αγάπη και έρωτα δεν κλείνει το κενό».


.

cf8ecf81ceb5cf82-cf80cebbceb7ceb8cf85cebdcf84ceb9cebaceaecf82-ceb1cf8bcf80cebdceafceb1cf82.jpg

.

Κρατάω στα χέρια μου το βιβλίο του και το διαβάζω μες το μετρό. Δεν έχω υπομονή να πάω σπίτι… Θέλω αμέσως να βουτήξω στις σκέψεις του. Και με παίρνει απ’ τις πρώτες του γραμμές ένα κύμα και με σηκώνει πολύ ψηλά, μα πάρα πολύ ψηλά κι ας ταξιδεύω μες στη χωμάτινη κοιλιά της γης. Γιατί καταλαβαίνω πόσο δυνατό κείμενο έγραψε.

Κι είναι απ’ την άλλη σαν να σκάνε μπαλόνια με χίλια χρώματα μέσα τους σ’ αυτόν τον ουρανό που με πήγε, σαν να συμμετέχω σε γιορτή, στη χαρά του και βάφομαι με τόσα συναισθήματα… Με τόσα πολλά συναισθήματα. Απ’ το κίτρινο και το άσπρο, το κόκκινο και το γαλάζιο του.

Γιατί μες το καινούριο του βιβλίο βρίσκω κι εκείνες τις γνώριμες εικόνες που ξέρω πια αφού τόσα χρόνια τον διαβάζω, πως τον στέργουν κι επιστρέφει σ’ αυτές.

Ο Αντώνης* γράφει για το χρόνο. Για ρολόγια και λεπτοδείχτες. Για τις Τετάρτες, τις Πέμπτες και τις Κυριακές. Για τον Ιούλιο, τον Αύγουστο και το Νοέμβριο. Και για την Άνοιξη και το Φθινόπωρο. Γράφει για το Βορά, για το φεγγάρι και τα σύννεφα. Για το σκοτάδι και τη νύχτα. Για κήπους, κίτρινες τιράντες και ψάθινα καπέλα. Για τη ζάλη, τη μέθη και το αλκοόλ. Γράφει για τη ζάχαρη και για γλυκίσματα. Αλλά γράφει και για ξυράφια, για αίμα. Για μάτια γυμνά αλλά και για οστά και κλειδώσεις. Για… για…

Κι όχι, όσο κι αν αναγνωρίσεις τα “υλικά” του, όσο κι αν μαντέψεις γεύσεις κι αρώματα, δρόμους που στάθηκε κι ανθρώπους που τον ενέπνευσαν, δεν καταφέρνεις να τον αποκρυπτογραφήσεις εντελώς. Και σας το λέω εγώ, που τον «μελετάω» απ’ τις αρχικές του δημοσιεύσεις στη “Στεριανή ζάλη”.

Είναι μοναδικά υπέροχος ο κόσμος του. Περίπλοκος και γοητευτικός. Γι’ αυτό τόσους ανθρώπους συγκινεί με το προσωπικό του ύφος. Γι’ αυτό η Ποίησή του, είναι ιδιαίτερο κεφάλαιο.

Πιάστηκα στο ωραίο δόκανο πολλών του φράσεων είναι η αλήθεια, αλλά επέλεξα να μοιραστώ μαζί σας κάτι που λέει η Κοπέλα στον Ονειροβάτη κι είναι τόσο ευθύβολο:

.

 “Ο άνθρωπος είναι ο πιο ευαίσθητος καρπός.

Αν δεν του δείξεις στοργή σαπίζει ακαριαία”.

.

Όμως ευτυχώς μερικές φορές το παιχνίδι σώζεται, η φθορά αναστρέφεται κι αστράφτει… Αστράφτει! Θα καταλάβετε τι εννοώ όταν διαβάσετε τις τελευταίες σελίδες. Ως τότε… καλή σας ανάγνωση. Και σένα Φίλε μου πολύτιμε, καλή σου επιτυχία. Καλή σου επιτυχία…

.

.

.

*Ο Αντώνης Τσόκος γεννήθηκε στην Αθήνα το 1976. Η ενασχόλησή του με το γράψιμο δεν είναι καινούργια, η δε αγάπη του για την ποίηση έχει στρέψει όλο του το ενδιαφέρον προς το μέρος της τα τελευταία έξι χρόνια. Γράφει επίσης πεζά, μικρές ιστορίες και παραμύθια. Ποιήματά του έχουν δημοσιευτεί στο λογοτεχνικό περιοδικό «Μύρτιλο», στο ηλεκτρονικό περιοδικό ποίησης «Το παράθυρο», στον χώρο τέχνης και λόγου «το βιβλίο.net», στο «The Machine Art Press» και σε άλλα λογοτεχνικά ιστολόγια. Τα περισσότερα από τα έργα του αναρτώνται στο προσωπικό του ιστολόγιο «στεριανή ζάλη».

.

.

Το «Ώρες πληθυντικής αϋπνίας» είναι η τρίτη του ποιητική συλλογή. Προηγήθηκαν τα: «Σουίνγκ με τ’ άστρα» (2013) και το »Ένα ποτήρι ακόμη, Τσαρλς» (2015). Και τα τρία κυκλοφορούν απ’ τις εκδόσεις «Γαβριηλίδης«.

.

.

.

.

.