Ανακοίνωση της Πρωτοβουλίας ‘Ψ’: ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ «ΨΥΧΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ» – «Μια από τα ίδια», όπως κάθε χρόνο, και ακόμα χειρότερα

Άλλη μια «Παγκόσμια Ημέρα για την Ψυχική Υγεία», κάθε χρόνο στις 10 Οκτώβρη, που δεν χρησιμεύει παρά απλώς για να υπενθυμίσει την προϊούσα εξάπλωση και επιδείνωση των προβλημάτων ψυχικής υγείας παγκοσμίως (και φυσικά στην Ελλάδα) και συμβαδίζει με την ταυτόχρονη υποχρηματοδότηση, συρρίκνωση και βιολογικοποίηση των συστημάτων ψυχικής υγείας στην μια χώρα μετά την άλλη.

Η φετινή «Παγκόσμια Ημέρα» είναι αφιερωμένη στην «Προαγωγή της Ψυχικής Υγείας και στην Πρόληψη των Αυτοκτονιών». ΄Ηδη από την δεκαετία του 90 τα think tank του ΠΟΥ είχαν κάνει και αυτά τις εκτιμήσεις τους για το ζοφερό μέλλον που έβλεπαν να έρχεται (όπως κάνουν τα think tank όλων των οργανισμών του κυρίαρχου συστήματος), προβλέποντας, ήδη από τότε, ότι οι αυτοκτονίες θα είχαν τέτοια ραγδαία άνοδο ώστε, μέχρι το 2020, να φτάσουν ν΄ αποτελούν, διεθνώς, τη δεύτερη αιτία θανάτου (μετά τα καρδιαγγειακά νοσήματα).

Η Ελλάδα ήταν μια από τις χώρες στις οποίες αυτό επιβεβαιώθηκε στο υπέρτατο βαθμό μετά το ξέσπασμα της οικονομικής κρίσης και τα διαδοχικά μνημόνια μετά το 2010, όταν οι κατ΄ έτος αυτοκτονίες, σε μια χώρα με τα πιο χαμηλά ποσοστά αυτοκτονιών στην Ευρώπη, απέκτησαν τον πιο υψηλό ρυθμό ανόδου και έφτασαν μέχρι και να διπλασιαστούν σε σχέση με αυτές προ του ξεσπάσματος της κρίσης (οι πραγματικές και όχι αυτές που «καταφέρνει» να καταγράψει η ΕΛΣΤΑΤ).

Στις επισημάνσεις του ΠΟΥ περιλαμβάνονται ζητήματα γνωστά από μακρού, τα οποία και ως Πρωτοβουλία ‘Ψ’ έχουμε επανειλημμένως επισημάνει, όπως ότι η ανεργία, η οικονομική καταστροφή και η προσφυγιά είναι μεταξύ των κυριότερων ψυχοπιεστικών παραγόντων που οδηγούν στην εξάπλωση και επιδείνωση των ψυχοπαθολογικών εκδηλώσεων, των εισαγωγών για ψυχιατρική νοσηλεία, των καταθλιπτικών συμπτωμάτων, των αυτοκτονιών. Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, περίπου ένας στους δέκα καταγράφεται, διεθνώς, με κάποιας μορφής, ήπια, ή πιο σοβαρή, «ψυχική διαταραχή», περισσότεροι από 350 εκ. άνθρωποι σε όλο τον κόσμο υποφέρουν από συμπτώματα στο καταθλιπτικό φάσμα, ενώ περί τις 800.000 είναι ετησίως οι καταγεγραμμένες, διεθνώς, αυτοκτονίες και, φυσικά, πολλαπλάσιες οι απόπειρες. Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, στους νέους 15 έως 27 ετών η αυτοκτονία έχει φτάσει να γίνει η κύρια αιτία θανάτου (πηγάζοντας από τις διάφορες μορφές βίας, κακοποίησης, απομόνωσης, απουσίας μέλλοντος κλπ). Είναι, τέλος, ενδιαφέρουσα και η επισήμανση που κάνει για τις σοβαρές επιπτώσεις στην ψυχική υγεία που έχει η απορρύθμιση των εργασιακών σχέσεων, οι (κυρίαρχες πλέον) συνθήκες εργασιακής ανασφάλειας, οι ελαστικές σχέσεις εργασίας.

Βέβαια, όλα αυτά ήταν ανέκαθεν απλές επισημάνσεις, χωρίς ποτέ κανένα πρακτικό αντίκρισμα. Είναι, άλλωστε, και στη φύση όλων αυτών των διεθνών οργανισμών να λειτουργούν, συχνά και μέσω κάποιων σωστών επισημάνσεων, ως το άλλοθι των κυρίαρχων εξουσιών για την εφαρμογή των διαμετρικά αντίθετων πολιτικών από αυτές που εξυπακούονται από αυτές τις επισημάνσεις.

Σ’ αυτή τη χώρα είχαμε, ακριβώς στις παραμονές της «Παγκόσμιας Ημέρας» αυτών των διακηρύξεων, ένα σαφέστατο δείγμα από τη μεριά του Υπουργείου Υγείας για το ποια πολιτική προεικονίζεται και στον τομέα της Ψυχικής Υγείας. Όχι, δηλαδή, ότι, ήδη από πριν, «δεν ξέραμε», αλλά η αιφνιδιαστική, με «επείγουσες νομοθετικές διαδικασίες» εκπαραθύρωση του εκλεγμένου, μέσα από συλλογικές/δημοκρατικές διαδικασίες Διοικητικού Συμβουλίου του ΚΕΘΕΑ, προκειμένου να μπορούν να διορίσουν ανεμπόδιστα τους εντεταλμένους τους για την υλοποίηση των πολιτικών που έχουν έτοιμες προς εφαρμογή, μιλάει για το τι μας περιμένει σε όλο τον χώρο της Ψυχικής Υγείας και της Υγείας γενικότερα.

Είναι σαφής η στόχευση στην υπονόμευση και στη διάλυση των «στεγνών» προγραμμάτων, συνδεδεμένων με πρακτικές κοινωνικής επανένταξης, στήριξης στην εκπαίδευση κλπ – και το ΚΕΘΕΑ, από συστάσεώς του, λειτουργεί σ΄ αυτή τη βάση, της οποίας «φέρων οργανισμός» ήταν ανέκαθεν αυτή ακριβώς η δημοκρατική λειτουργία, η γενική συνέλευση για την εκλογή του (άμισθου) ΔΣ κλπ, την οποία καταργεί η δεξιά κυβέρνηση Μητσοτάκη/Κικίλια. Μια «συνέλευση των μελών», δηλαδή, αυτών που συμμετέχουν στα θεραπευτικά προγράμματα, των οικογενειών τους, των λειτουργών της μονάδας, των εθελοντών. Αυτοί που πρώτοι απ΄ όλους θα πληγούν από αυτή την επέλαση του αυταρχισμού, θα είναι ακριβώς όλες και όλοι αυτοί που είχαν κατακτήσει, μέσω αυτών των διαδικασιών, ένα λίγο-πολύ ισότιμο ρόλο μέσα στην ίδια την συνέλευση της δομής. Κάτι που αποτελεί το ζητούμενο για την ίδια την πραγματική και όχι επίπλαστη θεραπευτικότητα μιας μονάδας (ψυχικής υγείας, απεξάρτησης κοκ).

Η επίθεση στο ΚΕΘΕΑ δεν είναι παρά ένα πρώτο βήμα στην αποδιάρθρωση των υπαρχουσών δομών απεξάρτησης (του 18Ανω κλπ), στα πλαίσια μιας πολιτικής προσανατολισμένης στο μονόδρομο των υποκατάστατων (μεθαδόνης κλπ), συνδυασμένης με το «νόμο και τάξη», μετά τους πρόσφυγες, και για τους τοξικοεξαρτημένους (που το ίδιο το κυρίαρχο σύστημα πολλαπλασιάζει και έχει γκετοποιήσει σε διάφορα σημεία, αλλά που τώρα αυτό, προφανώς «ενοχλεί» την «τουριστική ανάπλαση»), μέσω των «χώρων ελεγχόμενης χρήσης» (που θεσμοθέτησε η προηγούμενη κυβέρνηση), αλλά και της βίαιης απομάκρυνσης, με τις «επιχειρήσεις- σκούπα» (έως και του εγκλεισμού) μακριά από το κέντρο της πόλης… «να μη φαίνονται».

Και η φετινή «Παγκόσμια Ημέρα της Ψυχικής Υγείας» μας βρίσκει, λοιπόν,
-με το 65% των εισαγωγών για ψυχιατρική νοσηλεία να είναι ακούσιες,
-με τις πρακτικές της καταστολής και της «περιστρεφόμενης πόρτας» κυρίαρχες και αυτονόητες (ως, δήθεν, «ιατρικές πράξεις»),
-χωρίς καμιά κοινωνική στήριξη για όσες και όσους έχουν ανάγκη,
-με πολλαπλασιασμό των αστέγων, ένα μεγάλο ποσοστό των οποίων είναι άτομα με σοβαρά προβλήματα ψυχικής υγείας,
-με τα πολλαπλασιαστικά αυξανόμενα προβλήματα ψυχικής υγείας των προσφύγων να μένουν αναπάντητα, συχνά να μην κατανοούνται καν και να απορρίπτονται στον Καιάδα – όπως και πολλών ντόπιων,
-με παντελή έλλειψη κοινοτικών υπηρεσιών και υποτυπώδεις παιδοψυχιατρικές υπηρεσίες
-χωρίς, «ποτέ και πουθενά», καμιά τομεοποίηση,
-με όλες τις υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας (όπως και συνολικά της Υγείας) δραματικά υποστελεχωμένες και υποχρηματοδοτημένες,
-με την ακραία βιολογικοποίηση της ψυχιατρικής και την χειραγώγηση της ψυχιατρικής κοινότητας από το βιο-φαρμακο-βιομηχανικό σύμπλεγμα.

΄Ηδη η προηγούμενη κυβέρνηση έχει αφήσει έτοιμο (καθώς δεν είχε προλάβει, λόγω εκλογών, να το ψηφίσει) το νομοσχέδιο για την «ακούσια θεραπεία στην κοινότητα», ενώ και το βίαιο κλείσιμο των ψυχιατρείων, που είχε πάρει αναβολή το 2015, παραμένει ως μια επικρεμάμενη απειλή.

Αυτή είναι η «Παγκόσμια Ημέρα της Ψυχικής Υγείας» του έτους 2019 για αυτή τη χώρα και μας περιμένουν πολλά, για αντίσταση, οργάνωση και διεκδίκηση. Στην κατεύθυνση πάντα μιας ριζικά εναλλακτικής και χειραφετητικής Ψυχικής Υγείας.

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΙΑ ΕΝΑ ΠΟΛΥΜΟΡΦΟ ΚΙΝΗΜΑ ΣΤΗΝ ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ

.

.




Παρουσίαση βιβλίου: The Psychology of Santa

The Psychology of Santa

Το βιβλίο που σήμερα παρουσιάζεται εδώ, στην τελευταία ανάρτηση της χρονιάς που φεύγει, είναι δώρο του φίλου μου Γιώργου. Μου το έστειλε μαζί μ’ ένα ακόμα, θέλοντας να με πειράξει, μιας ένα εξώφυλλο τέτοιας αισθητικής ήξερε πως δεν θα ήταν του γούστου μου (Γιώργο, πόνεσαν τα μάτια μου τόσο απ’ τον χρυσό, που φλέρταρα με την ιδέα να μετατρέψω σε ασπρόμαυρο το εξώφυλλο, αυτό μόνο σου λέω) και πως γενικώς θα το έβρισκα.. ας το γράψω απλά, ‘αμερικανιά’ όλο αυτό.

Τα βιβλία όμως, δεν πρέπει να τα κρίνουμε απ’ τα εξώφυλλα τους κι εγώ δύσκολα αντιστέκομαι στον πειρασμό, όταν έχω μπροστά μου καινούρια.

Άρχισα να το διαβάζω λοιπόν, χωρίς να έχω αποφασίσει αν τελικά θα το παρουσιάσω και μάλλον αμφιβάλλοντας για την όποια αξία του. Στην πορεία όμως κατάλαβα πως είχε πράγματα που θα έβρισκε κάποια-ος ενδιαφέροντα. Κι έτσι έφτασα στην σημερινή ανάρτηση.

Στην αρχή του, υπάρχουν αναφορές για το πως βίωσαν τις γιορτές και τα Χριστούγεννα μακριά απ’ το σπίτι τους, στρατιώτες σε διάφορες εποχές.Τι σήμαιναν δηλαδή για κείνους οι κάρτες που λάμβαναν στο μέτωπο (θα δείτε και κάποιες απ’ αυτές), τα γράμματα των αγαπημένων τους και τα δέματα με τις σπιτικές λιχουδιές και τα δωράκια. Πόσο προσπαθούσαν όσοι δεν είχαν άδεια, ν’ αναβιώσουν έθιμα αυτών των ημερών, να στολίσουν Χριστουγεννιάτικο δέντρο κτλ για να αισθανθούν πιο κοντά στους δικούς τους.

Φυσικά, γίνεται λόγος και για τα ιστορικά γεγονότα που διαδραματίστηκαν το 1914. Για κείνη την Ανακωχή των Χριστουγέννων, στην διάρκεια της οποίας πάνω από ένα εκατομμύριο στρατιώτες (σύμφωνα με κάποιες πηγές), Άγγλοι, Γερμανοί αλλά και Γάλλοι, εγκατέλειψαν τα χαρακώματα, για να γιορτάσουν μαζί, ν’ ανταλλάξουν ευχές και δώρα, να παίξουν ποδόσφαιρο. Οι ανθρώπινες στιγμές ενός ανηλεούς Πολέμου…

Τα Χριστούγεννα άλλωστε, είναι η γιορτή που γεφυρώνει τα χάσματα που δημιουργεί ο πολιτισμός, όπως γράφει η συγγραφέας, Carol S. Slotterback. Και παραθέτει στη συνέχεια πολλές κι ενδιαφέρουσες πληροφορίες για τα διάφορα σχετικά έθιμα, για την προέλευση τους αλλά και για την ετυμολογία της λέξης και το πως ιστορικά εξελίχτηκε ο εορτασμός αυτής της μέρας.

Στην Αγγλία, όπως μαθαίνουμε για παράδειγμα, γιορτάστηκαν για πρώτη φορά ως αργία, στα χρόνια του Βασιλιά Αρθρούρου, το 521 μ. Χ.Αργότερα όμως, τα πράγματα άλλαξαν πολύ κι ήρθε μάλιστα καιρός που τα Χριστούγεννα απαγορεύτηκαν ως γιορτή

Οι Πουριτανοί, που σκανδαλίζονταν με τον τρόπο εορτασμού αυτής της τόσο σημαντικής μέρας και θεωρούσαν ειδωλολατρικές διάφορες εκδηλώσεις που λάμβαναν χώρα κατά τη διάρκεια τους, τ’ απαγόρευσαν με νόμους και διατάγματα, επέβαλλαν νηστεία το 1647 κι έκτοτε ακολούθησε πλήθος διαδηλώσεων κι αναταραχή που τερματίστηκε όταν  Βασιλιάς Κάρολος ο Β’ το 1660, επέτρεψε πάλι να γιορτάζονται σύμφωνα με τις παλιές παραδόσεις (αν θέλετε να μάθετε περισσότερα για το θέμα, υπάρχει εδώ ένα κατατοπιστικό άρθρο).

Τα υπόλοιπα αξίζει να τα διαβάσετε απ’ το βιβλίο, για να καταλάβετε πως επικράτησε ο στολισμός του Χριστουγεννιάτικου δέντρου, γιατί κάποιοι το διακοσμούσαν με ανεμόμυλους, κλουβιά πουλιών ή δίχτυα, ποιες δεισιδαιμονίες σχετίζονται με τα Χριστούγεννα, τι περιλάμβαναν τα απανταχού εορταστικά γεύματα, πότε εμφανίστηκαν οι πρώτες Χριστουγεννιάτικες κάρτες και τι απεικόνιζαν, πότε ειπώθηκε για πρώτη φορά από γονείς πως τα δώρα τα φέρνει ο Άη Βασίλης (Saint Nicholas για τους ξένους) και σε ποιες ημερομηνίες δίνονταν, τι σήμαινε αρχικά η λέξη «κάλαντα», πότε θεσπίστηκε στις ΗΠΑ αυτή η αργία, πως επηρέασε τον εορτασμό ο Charles Dickens με το βιβλίο του «Χριστουγεννιάτικη ιστορία«, γιατί προτάθηκε κάποτε η απαγόρευση της πώλησης Χριστουγεννιάτικων παιχνιδιών, ποιος ήταν «ο άνθρωπος που έσωσε τα Χριστούγενα«, κ.α.

Προτιμώ να μην αναφέρω περισσότερα επ’ αυτών, ώστε ν’ ασχοληθούμε και με τις ψυχολογικές διαστάσεις του εορτασμού. Επειδή λίγο-πολύ όλες/οι έχετε ακούσει πως δεν χαίρονται άπαντες τα Χριστούγεννα. Κάποιοι άνθρωποι λοιπόν μελαγχολούν, άλλοι ανυπομονούν να περάσουν οι γιορτινές μέρες και να ξαναβρεί η ζωή το συνηθισμένο της ρυθμό κι άλλοι φτάνουν στα άκρα, αυτοκτονώντας τότε ακριβώς. Ή μήπως όχι; Τι έχουν να μας πουν άραγε οι σχετικές έρευνες για όλα αυτά; Για την αποκαλούμενη Εποχική Συναισθηματική Διαταραχή όπως την ονομάζει η Βίβλος της κυρίαρχης Ψυχιατρικής βρίσκοντας έτσι κι άλλους πελάτες στους οποίους θα μπορούν να χορηγηθούν αντικαταθλιπτικά βέβαια.

Οι ψυχολόγοι ομολογουμένως, έχουν μελετήσει διάφορες παραμέτρους που σχετίζονται με το θέμα Χριστούγεννα. Κάποιοι σύγκριναν ζωγραφιές παιδιών πριν και μετά απ’ την αργία αυτή, για να δουν την επίδραση που ασκεί η ‘παρουσία΄του Άη-Βασίλη (μελέτησαν τα χρώματα που χρησιμοποιούν, το μέγεθος των σχεδίων, ακόμη και την αλτρουιστική τους συμπεριφορά), άλλοι εξέτασαν τις προβληματικές συμπεριφορές που αναπτύχτηκαν κατά την παιδική ηλικία στις αντίστοιχες εορταστικές περιόδους, μερικοί ερεύνησαν τη σχέση άγχους, υγείας κι εορτών κι ορισμένοι την επίδραση της κατάθλιψης που οδηγεί σε αυτοκτονίες τέτοια εποχή. Γενικώς, έχουν να πουν πολλά για τα Χριστούγεννα οι ειδικοί.

Ο Eisenbud ας πούμε, πίστευε πως οι διακοπές αποτελούν ευκαιρίες για τους ανθρώπους, να ικανοποιήσουν τις επιθυμίες τους και ν’ απολαύσουν όσα τον υπόλοιπο χρόνο καταστέλλουν λόγω ενοχών. Για παράδειγμα, αναφέρει η συγγραφέας που συμβουλεύτηκε τα κείμενα του, κάποιοι θα υπερ-καταναλώσουν τροφές ή γλυκίσματα που σχετίζονται με την παιδική τους ηλικία. Παλινδρομούν δηλαδή, όπως θα έλεγαν οι συνάδελφοι της ψυχαναλυτικής προσέγγισης, σε προηγούμενα αναπτυξιακά στάδια, καθώς υποχωρεί ο αυστηρός έλεγχος που ασκεί το Υπερ-Εγώ τους.

Ο Sterba με τη σειρά του κάνει αναγωγές και συσχετίσεις, της Γέννησης του Χριστού, με τη γέννηση του μέλους στην οικογένεια, με τον τοκετό, την εγκυμοσύνη κ.ο.κ. Για να το γράψω πολύ πολύ απλά, θεωρεί πως η κάθοδος του Santa Claus απ’ την καμινάδα, σχετίζεται με την έλευση των βρεφών απ’ τη μήτρα, πως τα τυλιγμένα δώρα που έχει ο σάκος του αντιστοιχούν τρόπον τινά στην έγκυο γυναίκα (αντίστοιχα ψηλαφίζονται όπως η κοιλιά της) κτλ. Αν και υποθέτω το καταλάβατε ήδη, αλλά ας το διευκρινίσω πως ήταν ψυχαναλυτής όπως κι ο Eisenbud , επομένως ανάλογες είναι και οι ερμηνείες του.

Δεν θα σας κουράσω μ’ άλλες τέτοιες θεωρίες, καθώς αφενός δεν είναι σωστό ν’ αναπαραγάγω σημαντικά στοιχεία του βιβλίου, αλλά μόνο να σας δώσω μια ιδέα για το περιεχόμενο του κι αφετέρου βρίσκω άλλα πράγματα πιο ενδιαφέροντα (εσείς που θα το διαβάσετε δώστε σημασία στο τι λένε κάποιοι ειδικοί όπως ο Meerloo για τα δώρα και θα καταλάβετε πολλά)

Πιο χρήσιμο πιστεύω λοιπόν πως είναι, να μοιραστώ μαζί σας μερικές πληροφορίες.Δεν μπορεί λοιπόν, πρώτον, να εξαχθεί ακριβές συμπέρασμα για τη σχέση άγχους και Χριστουγέννων, απ’ ότι κατάλαβα διαβάζοντας αυτό το βιβλίο. Αν η ζωή σας ήδη κατακλύζεται από ψυχοπιεστικά γεγονότα, ενδέχεται οι γιορτές να προσθέσουν επιπλέον άγχος (εξαιτίας δραστηριοτήτων που κατά κάποιο τρόπο επιβάλλονται, όπως ο καθαρισμός του σπιτιού, οι επισκέψεις συγγενών κτλ). Κι αυτό το επιπρόσθετο άγχος, ίσως οδηγήσει σε κάποια ασθένεια. Απ’ τη χρήση των λέξεων που εσκεμμένα κάνω, καταλαβαίνετε ελπίζω, πόσο γενικά και αόριστα, είναι όλα αυτά. Κι είναι λογικό, μιας και διάφοροι παράγοντες παίζουν το ρόλο τους όσον αφορά την υγεία μας.

Αν έχετε χάσει επίσης πρόσφατα κάποιο μέλος της οικογένειας σας, η μέρα των Χριστουγέννων, θα τείνει να είναι όχι η πιο χαρούμενη, αλλά η πιο λυπηρή της χρονιάς κι η θλίψη σας μάλλον θα αυξηθεί, με την ανάκληση αναμνήσεων, την έλλειψη του προσφιλούς προσώπου κ.α.

Πέρα απ’ τους πενθούντες όμως, υπάρχει η αντίληψη πως αυτό που ονομάζουμε holiday blues, μελαγχολία των γιορτών σε ελεύθερη μετάφραση, επηρεάζει το γενικό πληθυσμό. Γιατί άραγε;

Ίσως επειδή τέτοιες μέρες τα εκκρεμή ζητήματα της ζωής μας, κυριαρχούν στις σκέψεις μας. Τα ανεκπλήρωτα όνειρα παίρνουν την εκδίκηση τους. Η θνητότητα, το πέρασμα του χρόνου, οι οικογενειακές και διαπροσωπικές μας σχέσεις, μπαίνουν στο μικροσκόπιο κι όταν τα πορίσματά μας είναι αρνητικά, η θλίψη μας κυριεύει.

Η ανασκόπηση της χρονιάς που φεύγει άλλωστε, είναι θέμα επώδυνο στις μέρες μας, για τους περισσότερους ανθρώπους που βιώνουν ανεργία ή εργασιακή ανασφάλεια κι απαξίωση ή φόβο για το μέλλον ή συγκρίνουν τη ζωή τους με άλλων και το αποτέλεσμα δεν είναι το επιθυμητό ή πιέζονται να δείξουν χαρά, ξεγνοιασιά ή… ή… Κι έτσι δεν είναι δύσκολο να μελαγχολήσει κανείς. Το ίδιο όμως δεν συμβαίνει και σ’ άλλες ημερομηνίες-ορόσημα, όπως γενέθλια, γιορτές, επέτειοι κτλ; Δεν υπάρχει αντίστοιχα μια μελαγχολική διάθεση σε κάποιους από ‘μας;

Πρέπει και πάλι όμως να υπενθυμίσω, πως άλλο η θλίψη κι η μελαγχολία κι άλλο η κατάθλιψη. Κι είναι η δεύτερη που μπορεί να οδηγήσει στην αυτοκτονία σε διάφορες εποχές του χρόνου (το καλοκαίρι για παράδειγμα, εκτινάσσονται τα ποσοστά κι απ’ τις μέρες η Δευτέρα φαίνεται να είναι εκείνη που επιλέγεται περισσότερο).

Οι έρευνες δείχνουν όμως ευτυχώς, πως τα Χριστούγεννα συσχετίζονται με πολύ χαμηλό δείκτη αυτοκτονιών. Άτομα που έχουν διαγνωστεί με μείζοντες ψυχικές διαταραχές, τέτοιες μέρες, είναι μεν πιο ευάλωτα και χρειάζονται περισσότερη υποστήριξη και βοήθεια,  αλλά τα στοιχεία δεν δείχνουν πως πραγματοποιούν απονενοημένα διαβήματα παρά την ευρέως διαδομένη αντίθετη πεποίθηση.

Ο Sattin εξαιτίας αυτής της ευαλωτότητας και της παλινδρόμησης που δημιουργεί, υποστήριξε πως οι συνεδρίες που γίνονται τέτοιες μέρες, μπορεί ν’ αποκαλύψουν περισσότερα πράγματα, σε σχέση μ’ αυτές που γίνονται όλο τον υπόλοιπο χρόνο. Αλλά καλά γνωρίζω, πως λίγες συνεδρίες γίνονται στη χώρα μας τουλάχιστον μες τις γιορτές. Κάνουν κι οι θεραπευτές διακοπές, ξέρετε.

Υπάρχει λοιπόν τελικά, αυτή η περίφημη μελαγχολία των γιορτών, για την οποία διάφορα περιοδικά, σας δίνουν συμβουλές για να την ξεπεράσετε και να την αντιμετωπίσετε; Η επιστήμη αμφισβητεί την ύπαρξη της. Την αντιμετωπίζει, σύμφωνα με τη συγγραφέα, σαν μια ‘μόδα’ των ημερών και καλό θα είναι να το λάβετε αυτό, σοβαρά υπόψη.

Το βιβλίο εντέλει, μετά απ’ όλα αυτά, ολοκληρώνεται, με κάτι όμορφο. Με γράμματα που απευθύνονται στον Άη-Βασίλη, που θα σας αφήσω ν’ ανακαλύψετε μόνοι σας τι αφορούν Η ανάγκη μας για θαύματα, για λίγη μαγεία στην πεζή μας ζωή, είναι πάντα υπαρκτή και δεν υπάρχει λόγος ν’ απογοητεύουμε το παιδί μέσα μας που δεν θέλει ρεαλισμό τέτοιες μέρες.

Γι’ αυτό μου είναι απόλυτα κατανοητό, το να βλέπω ανθρώπους οι οποίοι δεν πιστεύουν σε κανένα δόγμα, να γιορτάζουν τα Χριστούγεννα και καθόλου δεν απορώ.

Προσωπικά χάρηκα πολύ που ήμουν παρούσα στη γιορτή του Χατζηπατέρειου,  συντροφιά με τα παιδιά και τους εξαιρετικούς τους θεραπευτές και τους ευχαριστώ για την συγκίνηση που μας έκαναν να αισθανθούμε. Η μάγισσα Φρικαντέλα, το θαυμάσιο αυτό βιβλίο του Ευγένιου Τριβιζά ζωντάνεψε επί σκηνής κι όταν τα παιδιά έψαλλαν τα κάλαντα της Πελοποννήσου, χαμογέλασα με κείνη τη στροφή που λέει:

«Εμείς εδώ δεν ήρθαμε να φάμε και να πιούμε
παρά σας αγαπούσαμε κι ήρθαμε να σας δούμε.
Εδώ που τραγουδήσαμε πέτρα να μην ραγίσει
Και ο νοικοκύρης του σπιτιού χρόνους πολλούς να ζήσει.

Δώστε μας και τον κόκορα δώστε μας και την κότα
δώστε μας και πέντ’ έξι αυγά να πάμε σ’ άλλη πόρτα…«

./

Και του χρόνου λοιπόν. Καλές γιορτές σε όλους σας!