Οι φάκελοι της Ασφάλειας για τους ποιητές και λογοτέχνες Άρη Αλεξάνδρου, Μανόλη Αναγνωστάκη, Κώστα Βάρναλη, Νικηφόρο Βρεττάκο, Τάσο Λειβαδίτη και Γιάννη Ρίτσο – Το video της παρουσίασης

.

.

Όπως σωστά λέχθηκε κάποια στιγμή στη διάρκεια αυτής της παρουσίασης, μαθαίνοντας τέτοια στοιχεία για τους λογοτέχνες, τους ποιητές και τους καλλιτέχνες, δεν κατανοούμε μόνο τις πιέσεις που τους ασκούνταν σε δεδομένες στιγμές, αλλά καταλαβαίνουμε έτσι καλύτερα και το έργο τους.

Και γι’ αυτό σήμερα, ανεβαίνει εδώ αυτή η ανάρτηση, που αφορά «Το αποτύπωμα της ποίησης στην Ασφάλεια» (ειδικό ένθετο που κυκλοφόρησε απ’ την «Εφημερίδα των Συντακτών» (μπορείτε να το βρείτε εδώ).

Χαρακτηριστικό παράδειγμα ο Μανόλης Αναγνωστάκης, ο μόνος απ’ τους ποιητές που καταδικάστηκε σε θάνατο, που υπέγραψε δύο φορές δήλωση μετανοίας ενώ έγραφε όμως τότε:  «Κι ήθελε ακόμη πολύ φως να ξημερώσει. Όμως εγώ δεν παραδέχτηκα την ήττα…»

 

Αυτά και άλλα «μοναδικά ιστορικά ντοκουμέντα» γράφει το δελτίο τύπου «παρουσιάστηκαν στη Λέσχη «Δρόμοι Φιλίας και πολιτισμού» από τον ιστορικό Γιώργο Πετρόπουλο.

Μετά από την επισταμένη έρευνα του στους φακέλους που τηρούσε το αυταρχικό μετεμφυλιακό καθεστώς στην Ελλάδα μας αποκάλυψε το συγκλονιστικό υλικό που συνέλεξε με τον δημοσιογράφο Νικόλα Ζηργάνο & τον Νίκο Χατζηδημητράκο.

Αφορά στοιχεία των παρακολουθήσεων για τους ποιητές & καλλιτέχνες Άρη Αλεξάνδρου, Μανόλη Αναγνωστάκη, Κώστα Βάρναλη, Νικηφόρο Βρεττάκο, Τάσο Λειβαδίτη, Γιάννη Ρίτσο & Στέλιο Καζαντζίδη.

.

Τον συντονισμό της συζήτησης έκανε ο Στέλιος Ελληνιάδης και ο Άκης Ασπρογέρακας κατέγραψε, επεξεργάστηκε & δημοσίευσε το Βίντεο για το Aspalax Atelie».

.

.

.

.

.

Advertisements

Ο «Σαμιώτης» Γιάννης Ρίτσος

.. Γιάννης Ρίτσος ..

Μ’ αυτόν τον τίτλο, δημοσιεύτηκε πρόσφατα ένα εξαιρετικό άρθρο της Τασούλας Επτακοίλη στο «Κάπα» της «Καθημερινής».  Και δεν ξέρω αν το γνωρίζετε όλοι, πως ο μεγάλος αυτός ποιητής ζούσε την μισή του ζωή στην Σάμο και συγκεκριμένα στο Καρλόβασι, αφού η γυναίκα του Φαλίτσα (Γαρυφαλιώ Γεωργιάδου), ήταν Σαμιώτισσα. 

Αλλά δεν ήταν μόνο αυτό. Κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής δικτατορίας, το 1967, ο Ρίτσος έμενε εκεί σε αυστηρό κατ’ οίκον περιορισμό. Και την επόμενη χρονιά, μεταφέρθηκε απ’ το Παρθένι της Λέρου,  πάλι στο Καρλόβασι, μιας και πλέον η υγεία του ήταν βεβαρημένη και το καθεστώς φοβόταν να μην πεθάνει σε στρατόπεδο, λόγω της γενικής κατακραυγής που θα ξεσπούσε.

Ο περιορισμός άρθηκε το 1970, αλλά στη Σάμο συνέχισε να μένει και να επανέρχεται και μετά την μεταπολίτευση. Συνήθιζε μάλιστα να κάθεται σ’ ένα συγκεκριμένο σημείο, κοντά στη θάλασσα, που είναι γνωστό σαν ο ‘θρόνος’ του Ρίτσου και μπορείτε να το δείτε εδώ. Του άρεσε πολύ να ζωγραφίζει πέτρες και βέβαια στο Καρλόβασι, έγραψε πολλά ποιήματα.

Στο νησί ζουν ακόμη η κόρη του κι η εγγονή του κι είπαν πολλά και ενδιαφέροντα για κείνον, στη δημοσιογράφο που τους επισκέφτηκε. Δεν ξέρω αλήθεια, αν τότε που ο Ρίτσος πήγε για πρώτη φορά στη Σάμο,  το 1954 δηλαδή, κατάλαβαν οι ντόπιοι για ποιον επρόκειτο.  Για τους περισσότερους, ήταν ο άντρας της Φαλλίτσας, της παιδιάτρου. Αυτό μου ‘λεγε και η μητέρα μου που το συζητούσαμε χτες. Αλλά εκείνη την εποχή, έτσι κι αλλιώς δεν ήταν περισσότερο γνωστός και στην υπόλοιπη Ελλάδα. 

Φέτος συμπληρώνονται 100 χρόνια από τη γέννηση του και στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, ως τις 30 Οκτωβρίου θα παρουσιάζεται η έκθεση: «Γιάννης Ρίτσος- Ο διαχρονικός ήρωας: ‘Να λες: ουρανός κι ας μην είναι'». Εδώ θα βρείτε όλες τις σχετικές λεπτομέρειες, αλλά επιτρέψτε μου να σας συστήσω να διαβάσετε και μερικά πράγματα ακόμη, πέραν απ’ αυτά που θα βρείτε στους συνδέσμους. Δηλαδή, μια συνέντευξη της κόρης του, την ανάρτηση του Side21 που τον γνώρισε όταν ήταν παιδί και  ένα αφιέρωμα στη Σάμο, που το θεωρώ απ’ τα καλύτερα και δημοσιεύτηκε το 1998, στο ένθετο «7 Ημέρες» της «Καθημερινής» . Έτσι, ίσως καταλάβετε περισσότερα πράγματα για τον τόπο που αγάπησε τόσο ο μεγάλος αυτός ποιητής. Τον τόπο για τον οποίο έγραψε: 

.

«Έχω ένα πουκάμισο

απ’ τα φώτα των νερών<

έχω ένα χρυσό σακάκι

απ’ το λιόγερμα της Σάμος

έχω μια δόξα

απ’ τα πρώτα σου χαμόγελα..»

..

..

..

..

..

Σάρκινος λόγος

Giorgione_019

 

Τι όμορφη που είσαι. Με τρομάζει η ομορφιά σου. Σε πεινάω. Σε διψάω.
Σου δέομαι: Κρύψου, γίνε αόρατη για όλους, ορατή μόνο σ’ εμένα.
Καλυμμένη απ’ τα μαλλιά ως τα νύχια των ποδιών με σκοτεινό διάφανο πέπλο
διάστικτο απ’ τους ασημένιους στεναγμούς εαρινών φεγγαριών.
Οι πόροι σου εκπέμπουν φωνήεντα, σύμφωνα ιμερόεντα.
Αρθρώνονται απόρρητες λέξεις. Τριανταφυλλιές εκρήξεις από τη πράξη του έρωτα.
Το πέπλο σου ογκώνεται, λάμπει πάνω απ’ τη νυχτωμένη πόλη με τα ημίφωτα μπαρ,
τα ναυτικά οινομαγειρεία.
Πράσινοι προβολείς φωτίζουνε το διανυκτερεύον φαρμακείο.
Μια γυάλινη σφαίρα περιστρέφεται γρήγορα δείχνοντας τοπία της υδρογείου.
Ο μεθυσμένος τρεκλίζει σε μία τρικυμία φυσημένη απ’ την αναπνοή του σώματός σου.
Μη φεύγεις. Μη φεύγεις. Τόσο υλική, τόσο άπιαστη.
Ένας πέτρινος ταύρος πηδάει απ’ το αέτωμα στα ξερά χόρτα.
Μια γυμνή γυναίκα ανεβαίνει τη ξύλινη σκάλα κρατώντας μια λεκάνη με ζεστό νερό.
Ο ατμός της κρύβει το πρόσωπο.
Ψηλά στον αέρα ένα ανιχνευτικό ελικόπτερο βομβίζει σε αόριστα σημεία.
Φυλάξου. Εσένα ζητούν. Κρύψου βαθύτερα στα χέρια μου.
Τo τρίχωμα της κόκκινης κουβέρτας που μας σκέπει, διαρκώς μεγαλώνει.
Γίνεται μία έγκυος αρκούδα η κουβέρτα.
Κάτω απ’  τη κόκκινη αρκούδα ερωτευόμαστε απέραντα,
πέρα απ’  το χρόνο κι απ’ το θάνατο πέρα, σε μια μοναχική παγκόσμιαν ένωση.
Τι όμορφη που είσαι. Η ομορφιά σου με τρομάζει.
Και σε πεινάω. Και σε διψάω. Και σου δέομαι: Κρύψου.

 

 

Γιάννης Ρίτσος, Αθήνα 18.11.80

 

….

….

..

..

..